Nhiên liệu khí CNGĐặc tính của khí CNGCông nghệ ứng dụng khí CNG trên động cơ đốt trongTình hình tiêu thụ khí CNG trên thế giới.Tình hình tiêu thụ khí CNG ở Việt NamKhí thải và tác động đến môi trường của ô tô chạy khí CNG
Trang 1Trường ĐH Sư Phạm Kỹ Thuật TP.HCM
Trang 2Tình hình tiêu thụ khí CNG trên thế giới
Tình hình tiêu thụ khí CNG ở Việt Nam
Khí thải và tác động đến môi trường của ô tô chạy khí CNG
Nhiên liệu khí CNG Đặc tính của khí CNG Công nghệ ứng dụng khí CNG trên động cơ đốt trong
Trang 3Được sử dụng để sinh nhiệt gia dụng và công nghiệp
(sưởi, tạo nhiệt, công nghệ hóa học )
Ngoài ra còn làm nhiên liệu cho động cơ ô tô, xe
máy… với nhiều ưu điểm: sạch, rẻ, an toàn
Trang 4thô
_ Sản lượng khí thiên nhiên hàng năm trên thế giới đạt xấp xỉ 2 tỉ Tép
(1000m3 = 0,85Tep), tương đương khoảng 60% sản lượng
an toàn và thuận tiện hơn dầu thô
Trang 5Nhiên liệu khí CNG
1
b Khai thác, trữ lượng, phân bố
Bản đồ sản lượng khí thiên nhiên theo quốc gia (Nguồn
CIA World)
Trang 6Khí thiên nhiên có thành phần chủ yếu là méthane
(CH4 chiếm từ 80 - 90% tùy theo nguồn khai thác)
Vì vậy, tính chất gần giống khí méthane
_ Nhiệt độ cháy lên đến 650 độ C
nguy cơ cháy nổ
Đặc tính của khí CNG
2
a Đặc tính vật lý
Trang 7Propane C3H8 2%
Butane C4H10 và Pentane C5H12 1%
CO2 0,2 – 1,5 % Nito 10,8%
Trang 10Đặc tính của khí CNG
2
c Đặc tính cháy của nhiên liệu
Nhiệt trị (còn đƣợc gọi là năng suất tỏa nhiệt) là lƣợng nhiệt sinh ra khi đốt 1 đơn vị
nhiên liệu
Khí thiên nhiên có nhiệt
trị riêng khối lượng cao
hơn (khoảng 10%) so với
nhiên liệu lỏng thông
thường
Cùng hiệu suất như nhau, suất tiêu hao nhiên liệu (tính theo khối lượng) của động cơ dùng CNG cũng
giảm chừng ấy lần
Trang 11Nhiên liệu Đơn vị Nhiệt trị cao
c Đặc tính cháy của nhiên liệu
Nhiệt trị cao của một số nhiên liệu thông dụng
Trang 12cưỡng bức
Tính chống kích nổ tốt nên CNG cũng được sử dụng trên động cơ có tỉ số nén cao được cải tạo từ động
cơ Diesel nguyên thủy
Trang 13Vì vậy, hệ thống đánh lửa của động cơ sử dụng CNG phải có tính
năng cao hơn (bobine phải có công suất cao hơn)
Trang 14Đặc tính của khí CNG
c Đặc tính cháy của nhiên liệu
2
Làm giảm tính năng của động cơ vì làm tăng truyền nhiệt từ môi chất công tác qua thành
Làm giảm độ ồn của quá trình cháy nhờ gradient áp suất nhỏ
Tốc độ lan truyền màng lửa của hỗn
hợp méthane- không khí tương đối thấp
Tốc độ cháy (m/s) của méthane, propane và
isooctane (điều kiện ban đầu: áp suất 30bar, nhiệt
độ 900K)
Trang 15Thành phần CO2 cực đại trong sản phẩm cháy chỉ đạt 11,7% so với
14,5% đối với iso-octane
Thành phần CO trong khí xả thấp hơn khi sử dụng các hydrocarbure
khác
Nhiệt độ màng lửa của hỗn hợp méthane-không khí thấp nên nồng độ
NOx trong sản phẩm cháy cũng thấp
Thành phần và nhiệt độ của sản phẩm cháy
Trang 16Đặc tính của khí CNG
c Đặc tính cháy của nhiên liệu
2
Thay đổi trong phạm vi tương đối rộng, từ 14 đến
17
Trang 18Công nghệ ứng dụng khí CNG trên động cơ đốt trong
3
a Bình chứa CNG trên ô tô
Năm 1930, chiếc xe đầu tiên chạy bằng khí đầu tiên được ra đời, gọi là Gas Bag Car
Trang 19Công nghệ ứng dụng khí CNG trên động cơ đốt trong
3
a Bình chứa CNG trên ô tô
Vật liệu Khả năng chứa mn3/kg bình chứa ở
200bar
Nhôm gia cố sợi thủy tinh 0,28-0,38
Composite sườn bằng sợi thủy tinh 0,40-0,50
Composite sườn bằng sợi carbon 0,50-0,70
Khả năng chứa (m3N) đối với 1 kg bình chứa làm bằng các vật liệu khác nhau
ở áp suất 200 bar
Vật liệu mới có thể cho phép nâng sức chứa CNG lên gấp 4 lần
so với bình bằng thép có cùng khối lượng
Trang 20Một phương pháp khác để chứa NGV trên
ô tô là dùng vật liệu hấp thụ (than hoạt
tính hay oxyde kim loại)
_ Bình chứa có thể được chế tạo theo những hình dạng khác nhau cho phù hợp với sự bố trí bình chứa trên xe
Công nghệ ứng dụng khí CNG trên động cơ đốt trong
3
a Bình chứa CNG trên ô tô
Khả năng chứa trên bình than hoạt tính ở
210oC
Trang 21Công nghệ ứng dụng khí CNG trên động cơ đốt trong
3
a Bình chứa CNG trên ô tô
T rên ô tô sử dụng loại nhiên liệu này người
ta phải lắp các thiết bị
an toàn để tránh sự cố cháy nổ trong trường
hợp khí bị rò rỉ
Mặc dù, trong thực tế rủi ro này rất ít khi xảy ra vì méthane nhẹ hơn rất nhiều so với không khí (tỉ trọng so với không khí là 0,55) nên bị khuếch tán nhanh chóng, khả năng để đạt được hỗn hợp trong giới hạn bốc cháy là rất
thấp
Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn về áp suất, trên hệ thống cung cấp nhiên liệu CNG người ta lắp đặt một van an toàn tác động ở áp suất 350bar Áp suất này có thể xảy ra khi ô tô bị hỏa
hoạn
Trang 22Công nghệ ứng dụng khí CNG trên động cơ đốt trong
3
b Hệ thống cung cấp CNG
1 Trạm dịch vụ cung cấp khí tập trung
: Gồm 2 trường hợp
Trang 232 Máy nén gia đình giúp cho người sử dụng nạp CNG ngay tại garage
của mình
Công nghệ ứng dụng khí CNG trên động cơ đốt trong
3
b Hệ thống cung cấp CNG
Trang 24Công nghệ ứng dụng khí CNG trên động cơ đốt trong
3
b Hệ thống cung cấp CNG
Sơ đồ bố trí tổng thể hệ thống cung cấp CNG trên ô tô bus
Trang 25Công nghệ ứng dụng khí CNG trên động cơ đốt trong
Phun riêng rẽ (phun vào trước soupape nạp của mỗi cylindre)
Phun trực tiếp
Có 3 phương pháp chủ yếu :
Trang 26Công nghệ ứng dụng khí CNG trên động cơ đốt trong
3
c Kĩ thuật tạo hỗn hợp Dùng bộ hòa trộn, phổ biến nhất là
kĩ thuật ống Venturi
• Việc hòa trộn đơn giản, phù hợp với nhiên liệu khí
Ƣu điểm
• Hệ số nạp của động cơ
bị giảm ở chế
độ quá độ
• Hạn chế khả năng khống chế tỉ lệ
không khí/CNG
Nhƣợc điểm
Trang 27Công nghệ ứng dụng khí CNG trên động cơ đốt trong
3
c Kĩ thuật tạo hỗn hợp Dùng bộ hòa trộn kết hợp với van
tiết lưu và van công suất
• Khí CNG được định lượng bởi độ chân không trong ống Venturi và sự thay đổi tiết lưu trên
đường nạp
Ƣu điểm
• Giảm đi khoảng 5-8% tổn thất lượng không khí nạp tại họng do khí CNG chiếm chỗ
Nhƣợc điểm
Trang 28Công nghệ ứng dụng khí CNG trên động cơ đốt trong
3
(Phun trên đường nạp)
• Cải thiện mức
độ phát ô nhiễm
• Giảm khả năng hồi lưu ngọn lửa vào đường nạp
• Cải thiện sự đồng đều nhiên liệu cung cấp cho các
cylindre của động cơ
Ƣu điểm
• Kết cấu phức tạp
• Giá thành đắt
Nhƣợc điểm
Trang 29Công nghệ ứng dụng khí CNG trên động cơ đốt trong
3
c Kĩ thuật tạo hỗn hợp Phun trực tiếp vào buồng cháy
• Giảm mức độ gây ô nhiễm và làm tăng tính kinh tế của động cơ
• Không cần bơm nhiên liệu
áp suất cao
• Động cơ có thể hoạt động không có tổn thất hệ số nạp
và ở điều kiện hỗn hợp nghèo
Ƣu điểm
• Đòi hỏi kĩ thuật chế tạo
và điều chỉnh chính xác hệ thống phun
• Giá thành đắt tiền
Nhƣợc điểm
Trang 30Tình hình tiêu thụ khí CNG trên thế giới
4
Source : The World Factbook
Trang 31Tình hình tiêu thụ khí CNG trên thế giới
4
Source : NGV Global
Trang 32Tình hình tiêu thụ khí CNG trên thế giới
4
Source : NGV Global
Trang 33Tình hình tiêu thụ khí CNG trên thế giới
4
Source : NGV Global
Trang 34Tình hình tiêu thụ khí CNG trên thế giới
4
Source : NGV Global
Trang 35Tình hình tiêu thụ khí CNG trên thế giới
4
Source : NGV Global
Trang 36Tình hình tiêu thụ khí CNG trên thế giới
4
Source : NGV Global
Trang 37Cung cấp cho các nhà máy có sử dụng nhiệt năng
trong quá trình sản xuất, chế biến Phục vụ cho các khu chung cư
Là nhiên liệu thay thế xăng dầu trong ngành giao thông
vận tải
Tình hình tiêu thụ khí CNG ở Việt Nam
5
Trang 38Tình hình tiêu thụ khí CNG ở Việt Nam
Trang 39Tình hình tiêu thụ khí CNG ở Việt Nam
5
Sản lượng tiêu thụ CNG ở VN qua các năm (Đơn vị (triệu m3))
Source : Công ty cổ phần CNG Việt Nam
Trang 40Đến tháng 7/2016, thành phố HCM đã có 178 xe buýt CNG và
hơn 300 xe taxi CNG
Tình hình tiêu thụ khí CNG ở Việt Nam
5
Trang 41Tình hình tiêu thụ khí CNG ở Việt Nam
Khí CO2 gây hiệu ứng nhà kính giảm 20%
Hạn chế có bụi và khói đen, nhiên liệu được
Trang 42Tình hình tiêu thụ khí CNG ở Việt Nam
Trang 43Khí thải và tác động đến môi trường của ô tô chạy khí CNG
Trang 44Khí thải và tác động đến môi trường của ô tô chạy khí CNG
6
Bảng so sánh thành phần hydrocarbure trong khí thải của động cơ dùng xăng và dùng NGV Mẫu được lấy phía trước bộ xúc tác, thử theo chu trình ECE+EUDC
Trang 45Khí thải và tác động đến môi trường của ô tô chạy khí CNG
6
V ấn đề tạo ozone ở hạ tầng khí quyển, khí thải của động
cơ NGV có hoạt tính thấp hơn động cơ xăng đến 2 lần
Nhiên liệu NGV không bao giờ gây trở ngại đối với bộ xúc tác ba chức năng do thành phần lưu huỳnh như trong
trường hợp nhiên liệu lỏng
Ô tô NGV có mức độ phát sinh ô nhiễm thấp hơn động cơ
xăng khoảng 50%
Trang 46Khí thải và tác động đến môi trường của ô tô chạy khí CNG
6
Mức độ phát ô nhiễm của động cơ dùng NGV
Trang 47Khí thải và tác động đến môi trường của ô tô chạy khí CNG
6
Nhờ bộ xúc tác, động cơ NGV giảm đi ô nhiễm khá nhiều
(tỉ lệ hỗn hợp f=1)
Ngoài ra, những phiền phức đặc biệt của động cơ Diesel (ồn, hôi, khói
đen ) sẽ được giảm đi rất nhiều đối với động cơ NGV
Trang 48Cháy hoàn toàn lí thuyết với bộ xúc tác 3 chức năng
Cháy hỗn hợp nghèo với bộ xúc
Trang 49Khí thải và tác động đến môi trường của ô tô chạy khí CNG
6
Ảnh hưởng đối với hiệu ứng nhà kính
Động cơ NGV phát sinh nhiều méthane nhưng ít CO2 so
với động cơ nhiên liệu lỏng
Lượng chất khí gây hiệu ứng nhà kính trong khí xả động cơ NGV thấp hơn khoảng 25% so với động cơ xăng và 5% so
với động cơ Diesel
Việc sử dụng NGV sẽ làm giảm đi đáng kể lượng khí gây
hiệu ứng nhà kính trên phạm vi toàn cầu
Trang 50Khí thải và tác động đến môi trường của ô tô chạy khí CNG
6
Ảnh hưởng đối với hiệu ứng nhà kính
Bảng so sánh mức độ phát sinh khí gây hiệu ứng nhà kính đối với động cơ dùng xăng, Diesel và NGV (gCO2/km), theo chu trình ECE