Quá trình VH và phong cách VH

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt Hoạt động 1: Hớng dẫn HS tìm hiểu khái niệm quá trình văn học.. GV: Những đặc trng cơ bản của các trao lu VH lớn trên TG Hoạt động 2 Hớng dẫn h

Ngày giảng:

Lớp giảng:

Tiết: 43 Quá trình văn học và phong cách văn học

A mục tiêu bài học.

Giúp học sinh:

1 Kiến thức

- Nắm đợc khái niệm quá trình văn học.

- Bớc đầu có ý niệm về các trào lu văn học tiêu biểu

2.Kĩ năng Rèn luyện kĩ năng đọc hiểu văn bản lí luận văn học.

3.Thái độ Có tình yêu đối với văn học.

B chuẩn bị của thầy và trò

1 Chuẩn bị của thầy: sgk, bài soạn, bảng phụ.

2 Chuẩn bị của trò: sgk, vở soạn, bảng phụ.

C.Cách thức tiến hành Nêu vấn đề, thảo luận, tích hợp

D.Tiến trình lên lớp.

1- Kiểm tra bài cũ.

2 Bài mới

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

Hoạt động 1:

Hớng dẫn HS tìm hiểu khái niệm quá

trình văn học

GV: Văn học là gì?

(Văn học là một loại hình nghệ thuật,

một hình thái ý thức xã hội đặc thù.)

GV: Giữa văn học và lịch sử có mối

quan hệ với nhau nh thế nào?

+ VH phản ánh đời sống (l/s xh) bằng

hình tơng VD: CPhèo

+ Những biến động của LSXH thờng

tạo nên những chuyển biến trong LS

phát triển của VH (VD: Trào lu thơ

mới)

GV: (? VHVN có mấy bộ phận?

+ VHDG và VH viết

? Quá trình pt của VH viết: 3 thời kì:

+ Từ TK X-> XIX

+ Từ TK XX-> CMT8-1945

+ Từ 1945-> hết TKXX.)

GV: Quá trình văn học là gì?

Thao luận nhóm nhỏ:

GV: Nêu các quy luật chung của quá

trình văn học? Lấy ví dụ?

GV: Em hiểu nh thế nào về quy luật

kế thừa cách tân của văn học?

GV lấy ví dụ

GV: Truyện Kiều - ND (Cốt truyện,

hình thức, ) XD

I- Quá trình văn học.

1- Khái niệm quá trình văn học.

- Quá trình văn học là diễn tiến hình thành, tồn

tại, thay đổi, phát triển của văn học qua các thời kì lịch sử (Tg, tp, trào lu, khuynh hớng)

- Quy luật cơ bản của quá trình văn học:

+ Văn học gắn bó với đời sống

+ Văn học phát triển trong sự kế thừa và cách tân

Kế thừa: là dựa trên nền tảng truyền thống, sử dụng các yếu tố nghệ thuật truyền thống: ND, HT

Cách tân: Làm ra cái mới cha từng có

-> Kế thừa là cơ sở tồn tại của văn học, cách tân làm cho văn học luôn vận động và phát triển + Văn học tồn tại, vận động trong sự bảo lu tiếp biến: giữ gìn, phát huy những tinh hoa của truyền thông; tiếp thu có chọn lọc và cải biến cho phù hợp những tinh hoa văn học của thế giới

2- Trào lu văn học.

GV: Thế nào là trào lu? VD?

GV lấy VD: trào lu thơ mới xuất hiện

khi nào? đến nay còn không?

(1932-1945) Hay kể tên những tác giả tiêu

biểu? Sáng tác của những tác giả này

có gì gần gũi nhau? ( Phá vỡ tính quy

phạm, cái tôi cá nhân đợc bộc lộ một

cách rõ nét đem đến cho thi ca một

sức sống mới)

GV: Thế nào là trào lu văn học?

GV: Kể tên những trào lu văn học VN

mà em biết?

Gv thuyết trình thêm

GV: Kể tên những trào lu văn học lớn

trên TG mà em biết?

GV: Những đặc trng cơ bản của các

trao lu VH lớn trên TG

Hoạt động 2 Hớng dẫn h/s củng cố

kiến thứcqua việc luyện tập

- Khái niệm trào lu

Xu hớng đang đợc đông đảo ngời theo trong một lĩnh vực t tởng, văn hóa, nào đó Nó ra đời

và mất đi trong một khoảng thời gian nhất định

- Khái niệm trào lu văn học

Trào lu văn học là một phong trào sáng tác tập hợp những tác giả, tác phẩm gần gũi nhau về cảm hứng, t tởng, nguyên tác miêu tả hiện thực, tạo thành một dòng rộng lớn có bề thế trong đời sống văn học dân tộc hoặc của một thời đại Nó chỉ tồn tại ở một thời gian nhất định

+ ở VN: Trào lu văn học lãng mạn ,trào lu văn học hiện thực(30-45).Sau CMT8/1945 trào lu văn học hiện thực xã hội chủ nghĩa

+ Trên TG: văn học Phục hng, chủ nghĩa cổ

điển, CN lãng mạn, CN hiện thực phê phán, CN hiện thực XHCN

- Đặc trng cơ bản của các trào lu văn học lớn trên TG

STT Trào lu

VH Đặc trng cơ bản.

1 Văn học Phục

h-ng

Đề cao con ngời, giải phóng cá tính, chống lại t tởng khắc nhiệt thời trung cổ

2 Chủ nghĩa cổ

điển

Đề cao lí trí, sáng tác theo quy phạm chặt chẽ

3

Chủ nghĩa lãng mạn

Đề cao những nguyên tắc chủ quan, thờng lấy đề tài trong thế giới tởng tợng của nhà văn, xây dựng hình tợng sao cho phù hợp với lí tởng

và ớc mơ của nhà văn

4

Chủ nghĩa hiện thực phê phá n

Thiên về những nguyên tắc khách quan, chú ý chọn đề tài trong đời sống hiện thực Chủ trơng " nhà văn là nhà

th ký trung thành của thời

đại", quan sát thực tế để sáng tạo các điển hình

5

CN hiện thực XHCN

Miêu tả cuộc sống cách mạng, đề cao vai trò lịch sử của nhân dân

4 củng cố: Cho HS làm bài tập 1-SGK/tr.183.

STT Trào lu Đặc trng cơ bản

1 VHLM

(Chữ ngời

tử tù)

-Lấy đề tài trong thế giới tởng tợng của nhà văn, cố gắng xây dựng hình tợng nghệ thuật sao cho phù hợp với lí tởng và ớc mơ của nhà văn (Nguyễn Tuân hớng về quá khứ và tởng tợng tình huống gặp gỡ

đầy éo le, oái oăm giữa ngời tử tù HC với viên quản ngục, tởng tợng cảnh HC cho chữ trong nhà giam

NT xây dựng hình tợng HC phù hợp với lý tởng thẩm mĩ của ông về con ngời mang vẻ đẹp tài hoa, thiên lơng trong sáng, khí phách anh hùng, dũng cảm chống lại cờng quyền bạo ngợc.)

HPCMTG (Số Đỏ-VTP)

- Lấy đề tài trong c/s hiện thực, chủ trơng " nhà văn là ngời th kí trung thành của thời đại"quan sát thực tế để sáng tạo các điển hình (VTP xoáy vào hiện tại, ghi lại một cách chân thực những cái đồi bại

lố lăng, vô đạo đức của XH t sản, thành thị đơng thời

VTP sáng tạo một loạt điển hình để bóc trần bộ mặt giả dối của những kẻ thợng lu thành thị, để chôn vùi cả cái XH xấu xa, đen tối

đó.)

5 Dặn dò: Về nhà soạn tiếp phần II.

Ngày giảng:

Lớp giảng:

Tiết: 44 Quá trình văn học và phong cách văn học

( Tiếp theo)

A mục tiêu bài học.

Giúp học sinh:

1 Kiến thức

- Nắm đợc khái niệm phong cách văn học.

- Biết nhận diện những biểu hiện của phong cách văn học

2.Kĩ năng Rèn luyện kĩ năng đọc hiểu văn bản lí luận văn học.

3.Thái độ Có tình yêu đối với văn học.

B chuẩn bị của thầy và trò

1 Chuẩn bị của thầy: sgk, bài soạn, bảng phụ.

2 Chuẩn bị của trò: sgk, vở soạn, bảng phụ.

C.Cách thức tiến hành Nêu vấn đề, thảo luận, tích hợp

D.Tiến trình lên lớp.

1- Kiểm tra bài cũ Quá trình văn học là gì? Trào lu văn học là gì?

2 Bài mới

Hoạt động của thầy và trò Yêu cầu cần đạt

Hoạt động 1.Hớng dẫn h/s tìm

hiểu khái niệm phong cách văn

học

Cho h/s thảo luận nhóm theo cặp

(5')

GV: Trình bày ngắn gọn phong

cách nghệ thuật của nhà thơ Tố

Hữu? Các nét phong cách ấy thể

hiện ở những phơng diện nào,

trong một hay nhiều tác phẩm?

Từ đó cho biết thế nào là phong

cách học?

-HS trình bày, GV chuẩn kiến

thức

GV:Cho biết phong cách của một

số nhà văn nhà thơ mà em biết?

I Quá trình văn học.

1 Khái niệm quá trình văn học.

2 Trào lu văn học.

II.phong cách văn học.

1 Khái niệm phong cách văn học.

- Phong cách văn học là những nét riêng biệt, độc đáo của một tác gia trong quá trình nhận thức và phản ánh c/s, những nét độc đáo ấy thể hiện trong tất cả các yếu

tố nội dung và hình thức của từng tác phẩm cụ thể ( Phong cách là dấu ấn độc đáo của cá nhân nhà văn trong sáng tác văn học)

- Phong cách văn học in đậm dấu ấn dân tộc và dấu ấn thời đại

2 Những biểu hiện của phong cách văn học.

Hoạt động 2: Hớng dẫn h/s kl

Quá trình văn học là gì? Hoạt

động nổi bật của quá trình văn

học? Thành tựu của quá trình văn

học?

Hoạt động 3: Hớng dẫn h/s

luyện tập

* Hoạt động 2: GV cho HS tìm

hiểu về phong cach văn học

- GV cho HS đọc phần II.1

- GV có thể đa ra một số nhà văn

tiêu biêu, có phong cách nổi bật

để HS thảo luận, nhận xét phong

cách của từng nhà văn, nhà thơ

- GV tổng hợp, khái quát đi đến

khái niệm phong cách văn học

- Giọng điệu riêng biệt, cách nhìn, cách cảm thụ có tính chất khám phá của t/g

- Sự sáng tạo những yếu tố thuộc nội dung tác phẩm in

đậm dấu ấn riêng của t/g

- Hệ thống phơng thức biểu hiện, các thủ pháp kĩ thuật mang dấu ấn riêng

- Thống nhất từ cốt lõi, nhng sự triển khai phải đa dạng,

đổi mới

- Có phẩm chất thẩm mĩ cao, giàu tính nghệ thuật

III Kết luận

Ghi nhớ SGK T 183

IV luyện tập.

Bài 2 ( 183)

* Nét chính phong cách nghệ thuật Nguyễn Tuân

- Thể hiện rõ nét chất tài hoa và uyên bác ( Đây chính

là nét bao trùm nhất trong phong cách Nguyễn Ruân).Tài hoa trong việc dựng ngời , dựng cảnh,trong những so sánh liên tởng táo bạo, bất ngờ, Uyên bác trong việc vận dụng sự hiểu biét thuộc nhiều ngành khoa học khác nhau để quan sát hiện thực, sáng tạo hình tợng, mang đến cho ngời đọc một khối lợng tri thức đa dạng, phong phú

- Có cảm hứng đặc biệt trớc những tính cách phi thờng, xuất chúng, những phong cảnh tuyệt mĩ, gió bão, thác ghềnh dữ dội

- Thờng tiếp cận phát hiện, miêu tả, khen, chê sự vật ở phơng diện văn hóa thẩm mĩ; Nhiều nhân vật ( nhất là những nhân vạt chính diện)đều đợc thể hiệnnh những ngời tài hoa nghệ sĩ

* Nét phong cách nghệ thuật Tố Hữu

- Nội dung tác phẩm mang chất trữ tình chính trị

- Nghệ thuật biểu hiện đậm đà tính dân tộc

- HS đọc phần II.2 GV cho HS cảm nhận , lấy VD minh hoạ qua các tác phẩm đã học làm nổi bật những biểu hiện của phong cách

- GV nhận xét, chốt ý

* Hoạt động 3: GV gọi 2 HS đọc

ghi nhớ SGK T183

* Hoạt động 4: GV hớng dẫn HS

làm bài tập

GV chia lớp thành 4 nhóm: nhóm 1,3 BT1; nhóm 2,4 BT2

Các nhóm thảo luận, cử đại diện trình bày Các nhòm nhận xét bổ xung GV chốt ý

Bài tập 1: Nhận xét sự văn tắt

khác biệt về đặc trng của văn học lãng mạn và văn học hiện thực phê phán qua truyện " Chữ ngời tử tù" ( Nguyễn Tuân) và

đoạn trích " Hạnh phúc của một tang gia" ( trích Số đỏ của Vũ Trọng Phụng)

Bài tập 2: Nêu những nét chính

của phong cách nghệ thật Nguyễn Tuân và Tố Hữu