Bao cao gioi tinh va suc khoe

NHÂN HỌC Y HỌC Trình bày được khái niệm về giới tính Phân tích được cách tiếp cận vấn đề liên quan đến giới tính. Mô tả được một số vấn đề sức khỏe liên quan đến giới tính qua các nghiên cứu Một số nhóm yếu tố có thể ảnh hưởng đến sức khỏe ở Kenya Địa lý: có khí hậu nóng… Văn hóa: tôn thờ thần linh? Chính trị: hệ thống chính sách yếu kém? Kinh tế: nước nghèo? … Có nhiều yếu tố tác động đến tình trạng sức khỏe con người. Mức độ tác động của từng yếu tố như thế nào? Và lựa chọn can thiệp như thế nào?

GIỚI TÍNH VÀ SỨC KHỎE

Mục tiêu

• Trình bày được khái niệm về giới tính

• Phân tích được cách tiếp cận vấn đề liên quan đến giới tính

• Mô tả được một số vấn đề sức khỏe liên quan đến giới tính qua các nghiên cứu

Có nhiều yếu tố tác động đến tình trạng sức khỏe con người.

 Mức độ tác động của từng yếu tố như thế nào? Và lựa chọn can thiệp như thế nào?

Đặt vấn đề

Theo ODPHP (Office of disease prevention and health promotion):

• Các yếu tố ảnh hưởng sức khỏe được phận loại:

Đặt vấn đề

• Chương trình Healthy People 2020 đề xuất:

– Phát triển các mục tiêu bao phủ các mối quan hệ giữa SK và yếu tố sinh học, hành vi cá

nhân, dịch vụ y tế, yếu tố xã hội và chính sách.

– Nhấn mạnh cách tiếp cận sinh thái phòng ngừa bệnh và nâng cao sức khỏe từ cấp độ

cá nhân đến cộng đồng.

Giới tính???

Các nhóm khái niệm được sử dụng trong bài

• Nghiên cứu nhân học

• Sức khỏe, chăm sóc sức khỏe

• Văn hóa

Hướng tiếp cận

• Vd:

Ở Việt Nam (địa lý), nam giới (phân loại theo góc nhìn xã hội) thường hút thuốc

và uống rượu nhiều hơn nữ giới (xã hội quan điểm nữ giới ko nên uống rượu)

dẫn đến tỷ lệ các bệnh liên quan đến rượu bia và thuốc lá ở nam giới cao hơn ở

nữ giới (chỉ số sức khỏe).

*Ở nơi khác? Xã hội quan điểm khác? Vấn đề sức khỏe có khác ở Việt Nam? Số liệu.

2 Các vấn đề văn hóa, xã hội liên quan đến giới tính.

3 Các khía cạnh sức khỏe tương ứng

4 Các chỉ số đo lường sức khỏe

Hướng tiếp cận

• Mô tả sự khác biệt giữa các giới theo các yếu tố văn hóa, xã hội, chính trị, kinh tế

• Đặt giả thuyết về một số vấn đề về sức khỏe do sự khác biệt đó gây ra

• Tìm các nghiên cứu liên quan đến chủ đề

1 Các thành phần của giới tính

• Các vấn đề thường gặp liên quan đến giới tính là do sự không đồng nhất giữa các thành phần

Một số khác biệt về mặt văn hóa xã giữa nam và nữ:

• Tiếp xúc yếu tố nguy cơ

• Tiếp cận và hiểu thông tin về bệnh tật

• Trải nghiệm về bệnh tật

• Thái độ giữ gìn sức khỏe

• Lựa chọn dịch vụ y tế

• Cảm nhận về chất lượng của dịch vụ y tế

Một số khác biệt về mặt văn hóa xã giữa nam và nữ:

• Phụ nữ thường là người chăm sóc gia đình

• Phụ nữ thường tìm kiếm dịch vụ y tế nhiêu hơn so với nam giới

• Phụ nữ nhạy cảm hơn

Một số yếu tố trong xã hội ảnh hưởng đến nam và nữ:

• Nhu cầu sức khỏe khác nhau ở các nước dẫn đến chính sách khác nhau

• Địa vị xã hội của phụ nữ

• Cắt giảm chi phí ảnh hưởng phụ nữ nhiều hơn

•  Sự khác biệt về SK

Một số khác biệt về SK giữa nam và nữ

• Tuổi thọ (nữ>nam)

• Tỷ lệ mắc các bệnh liên quan đến bia rượu thuốc lá (nam>nữ)

• Sức khỏe tâm thần (nữ>nam)

• Câu hỏi: nguyên nhân của sự khác biệt này là gì?

Các chủ đề chính liên quan đến giới tính và sức khỏe, sinh sản

1. Quan điểm sống

2. Tính phân cực giữa các giới theo nơi ở

3. Sự kỳ vọng, quan điểm xã hội và hành vi tình dục

4. Sự phân chia lao động theo giới

5. Hành vi, công việc điển hình theo giới

6. Quy tắc xã hội về hành vi tình dục theo giới/bệnh liên quan

Các chủ đề chính liên quan đến giới tính và sức khỏe, sinh sản

7. Giới tính người cung cấp sức khỏe

8. Giới tính trong y học, ngành điều dưỡng

9. Y tế hóa các vấn đề ở phụ nữ

10.Sử dụng thuốc, chất kích thích theo giới

11.Giới tính/nhân cách và đương đầu với stress

12.Quan điểm về cái đẹp và bệnh tật ở nam và nữ

13.Nhân cách và biểu hiện của bệnh tật

Các chủ đề chính liên quan đến giới tính và sức khỏe, sinh sản

14.Văn hóa sinh sản ở các nước và các vấn đề sức khỏe

15.Văn hóa xã hội ở giai đoạn sau sinh

16.Vấn đề vô sinh

17. Ngừa thai, phá thai và tục giết trẻ sơ sinh

18. Các vấn đề khác

Tiếp cận chăm sóc sức khỏe

• Chương trình Healthy People 2020 đề xuất:

– Phát triển các mục tiêu bao phủ các mối quan hệ giữa SK và yếu tố sinh học, hành vi cá

nhân, dịch vụ y tế, yếu tố xã hội và chính sách.

– Nhấn mạnh cách tiếp cận sinh thái phòng ngừa bệnh và nâng cao sức khỏe từ cấp độ

cá nhân đến cộng đồng.

Các vấn đề cần lưu ý khi can thiệp

• Vấn đề liên quan đến văn hóa

• Lựa chọn mục tiêu ưu tiên

• Lựa chọn cấp độ tác động ưu tiên

• Làm thế nào để biết đã bao phủ hết tất cả các yếu tố?

Một số nghiên cứu về sự khác biệt giữa nam và nữ

Một số nghiên cứu về sự khác biệt giữa nam và nữ

Kết luận

• Có sự khác biệt về sức khỏe giữa 2 giới

• Các yếu tố dẫn đến sự khác biệt là sinh học, hành vi lối sống, dịch vụ y tế, xã hội

và chính sách

• Cần xem xét tổng thể các yếu tố khi can thiệp các vấn đề sức khỏe

Bài tập nhóm

• Nội dung công việc: phân công thành viên

– So sánh một số vấn đề sức khỏe theo giới (có thể giống hoặc khác nhau).

– Giải thích sự phân bố các hiện tượng sức khỏe theo các nhóm nguyên nhân trong mô hình (slide 9)

– Đề xuất phương pháp can thiệp thích hợp với nguyên nhân, hạn chế và ưu điểm của phương pháp đề xuất.

– Trình bày bằng PPT và trả lời câu hỏi.

– Nộp bài MSWord (Trang bìa: tên, mssv Size: 12 Nội dung không quá 6 trang A4)

– Yêu cầu: có số liệu, mô tả đầy đủ chi tiết.

• Quyền lợi, trách nhiệm

– Được cộng tối đa 1/2 điểm vào cột điểm GK.

– Điểm được chấm theo đóng góp của từng thành viên (tính theo % điểm tối đa của nhóm).

Thời gian báo cáo: buổi học tiếp theo

Câu hỏi ôn tập

• Các câu hỏi trắc nghiệm trong giáo trình

• Giới tính có thể được xem xét trên những mặt nào?

• Yếu tố xã hội nào làm sự phân chia lao động theo giới không còn rõ ràng?

• Ở nền văn hóa nào phụ nữ thường được xem là có vai trò nội trợ?

• Vì sao những rối loạn ở phụ nữ mãn kinh thường khó điều chỉnh bằng liệu pháp hormon thay thế

Câu hỏi ôn tập

• Kiểu hành vi ảnh hưởng đến sức khỏe của nam giới như thế nào?

• Những bệnh liên quan đến hình thể là gì?

• Văn hóa sinh sản của phương Tây có những hạn chế gì?