TRƯỜNG THCS ĐÔNG THÀNH GV : ĐĂNG TẤN TRUNGTuần: Tiết: VÀ THỂ TÍCH HÌNH CẦU Soạn: A/ MỤC TIÊU: Qua bài này HS cần nắm : • Về kiến thức : HS nắm vững các khái niệm về hình cầu : tâm, bán k
Trang 1TRƯỜNG THCS ĐÔNG THÀNH GV : ĐĂNG TẤN TRUNG
Tuần: Tiết:
VÀ THỂ TÍCH HÌNH CẦU
Soạn:
A/ MỤC TIÊU: Qua bài này HS cần nắm :
• Về kiến thức : HS nắm vững các khái niệm về hình cầu : tâm, bán kính, đường kính, đường tròn
lớn, mặt cầu HS hiểu được mặt cắt của hình cầu bởi một mặt phẳng luôn là một hình tròn
• Về kĩ năng : Nắm vững công thức tính diện tích mặt cầu.
• Về tư duy thái độ : Thấy được ứng dụng thực tế của hình cầu.
B/ CHUẨN BỊ:
GV: Thiết bị quay nửa hình tròn tâm O để tạo nên hình cầu Một số vật có dạng hình cầu
Mô hình mặt cắt của hình cầu, bảng phụ, thước thẳng, compa, phấn màu
HS: Mang vật có dạng hình cầu , thước thẳng, compa
C/ PHƯƠNG PHÁP
Nhóm, trực quan, làm việc với sách, đàm thoại gợi mở
D/ TIẾN TRÌNH DẠY- HỌC:
HOẠT ĐỘNG 1 (10‘) 1.HÌNH CẦU:
Khi quay một nửa hình
tròn tâm O bán kính R một
vòng quanh đường kính
AB cố định ta được một
hình cầu
Điểm O được gọi là tâm, R
là bán kính của hình cầu
hay mặt cầu đó
GV : Khi quay hình chữ nhật một vòng quanh một trục cố định, ta định hình gì?
HS ta được hình trụ
Khi quay một tam giác vuông một vòng quanh một cạnh góc vuông cố định ta được hình gì?
HS: ta được một hình nón
Khi quay một nửa hình tròn tâm O bán kính R một vòng quanh đường kính AB cố định ta được một hình cầu
HS nghe và xem
GV thực hiện quay
Nửa đường tròn trong phép quay nói trên tạo nên mặt cầu
Điểm O được gọi là tâm, R là bán kính của hình cầu hay mặt cầu đó
HS xem hình 103 SGK chỉ tâm bán kính của mặt cầu
HS lấy ví dụ về hình cầu và mặt cầu mà HS đã chuẩn bị
HOẠT ĐỘNG 2 (13‘) 2.CẮT HÌNH CẦU BỞI MỘT MẶT PHẲNG:
Khi cắt hình cầu bởi một mặt phẳng thì mặt cắt là hình gì?
Khi cắt hình cầu bởi một mặt phẳng thì mặt cắt là1 hình tròn
HS làm ?1
HS đọc nhận xét SGK trang 122 H: Quan sát hình 104 có nhận xét
gì?
HS: Đường tròn đó có bán kính bé hơn R nếu mặt phẳng không đi qua tâm
Trang 2TRƯỜNG THCS ĐÔNG THÀNH GV : ĐĂNG TẤN TRUNG
GV đưa hình 105 SGK giới thiệu : Trái đất xem như là một hình cầu, xích đạo là một đường tròn lớn
GV treo tiếp hình 112 SGK trang
127 hướng dẫn HS nội dung bài đọc thêm “ Vị trí của một điểm trên mặt cầu”
Vĩ tuyến, xích đạo, bán cầu bắc, bán cầu nam
Vòng kinh tuyến, kinh tyến, kinh tuyến gốc, bán cầu đông, bán cầu tây
Cách xác định tọa độ địa lý của điểm P trên bề mặt địa cầu: xác định điểm G’, P’, G, ·G OP′ ′,
·G OG′ Số đo ·G OP′ ′ là kinh độ của P
Số đo ·G OP′ ′là vĩ độ của P
Ví dụ : tọa độ vi65 trí địa lý của Hà Nội là
0 0
105 28 Đông
20 01 Bắc
′
(kinh độ viết trên, vĩ độ viết dưới)
HOẠT ĐỘNG 3 (10‘) 3.DIỆN TÍCH MẶT CẦU
Gv bằng thực nghiệm, người ta thấy diện tích mặt cầu gấp 4 lần diện tích hình tròn lớn của hình cầu S = 4πR2 mà 2R= d
⇒ S = πd2
Ví dụ1: Tính diện tích mặt cầu có
π.d2 = π.422 =
1746π(cm2)
Ví dụ 2: trang 122 SGK Smặt cầu = 36 (cm2) Tính đường kính của một mặt cầu thứ hai có diện tích gấp ba lần diện tích mặt cầu này
HS: giải Diện tích mặt cầu thứ hai:
36.3 = 108(cm2)
Ta có : Smặt cầu = π.d2
108 =3.14.d2 ⇒ d2 ≈ 108
3.14 ≈34,39
⇒d = 5,86(cm)
HOẠT ĐỘNG 4 (10‘) CỦNG CỐ:
BT TRẮC NGHIỆM
1/ Công thức tính diện tích của mặt cầu là :
a/ V = π.r 2 h ; b/ S = 2.π.r.h
c/ S = π.r 2 d/ S = πd2
1/ d/ S = πd2 2/ Diện tích mặt cầu có bán kính 21 cm là : 2/ d/ 1746π cm2
Trang 3TRƯỜNG THCS ĐÔNG THÀNH GV : ĐĂNG TẤN TRUNG
a/ 100π cm2 b/ 513π cm2 c/ 1000π cm2 d/ 1746π cm2
Bài tập 31 tr 124 SGK GV chia nửa lớp làm 3 ô đầu, nửa
πR2 Hai HS lên điền kết quả:
Diện tích mặt cầu 1,13mm 2 484,37dm 2 1,006m 2 125663,7km 2 452,39hm 2 31415,9dam 2
Bài 32 trang 125 SGK Để tính diện tích bề mặt của khối
gỗ còn lại (cả trong lẫn ngoài) , cần tính những diện tích nào?
Nếu cách tính?
Ta cần tìm diện tích xung quanh của hình trụ và diện tích hai mặt bán cầu:
Diện tích xung quanh của hình trụ là Strụ =2πr.h = 2πr.2r = 4πr2
Diện tích hai mặt bán cầu chính bằng diện tích mặt cầu:
Smặt cầu = 4πr2 Vậy diện tích bề mặt cả trong lẫn ngoài của khối gỗ là:
Strụ + Smặt cầu = 4πr2 + 4πr2 = 8πr2
Diện tích mặt kinh khí cầu là:
Smặt cầu = π.d2 ≈ 3.14.112 ≈
379,94(m2)
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ (2’)
Nắm vững các khái niệm về hình cầu
Nắm chắc các công thức tính diện tích mặt cầu
Bài tập về nhà 33 trang 125 SGK Bài 27, 28, 29 trang 128, 129 SBT
