sinh học

MÀNG TẾ BÀO•Vỏ bọc bên ngoài của một tế bào [eukaryote] gọi là màng sinh chất [plasma membrane].Màng này cũng có ở các tế bào prokaryote nhưng được gọi là màng tế bào [cell membrane].M

Sinh h c ọ đạ i c ươ ng

NHÓM 1

MÀNG TẾ BÀO

•Vỏ bọc bên ngoài của một tế bào [eukaryote]

gọi là màng sinh chất [plasma

membrane].Màng này cũng có ở các tế bào

prokaryote nhưng được gọi là màng tế bào

[cell membrane].Màng có chức năng bao bọc

và phân tách tế bào với môi trường xung

quanh.Màng được cấu thành bởi một lớp lipid kép và các protein

NỀN TẢNG LIPID CỦA MỘT TẾ

BÀO

• Từ lâu người ta chứng minh được rằng lipid và

nhiều chất tan trong lipid di chuyển dễ dàng

giữa tế bào và môi trường xung quanh.Từ đó cho rằng màng tế bào có chứa lipid Lớp lipid

của màng được tách trong acetone Các phân tử lipid chiếm gần 50% khối lượng của phần lớn

các màng tế bào động vật, phần còn lại hầu hết như là các protein.Một màng tế bào động vật có khoảng 109 phân tử lipid

NỀN TẢNG LIPID CỦA MỘT TẾ

BÀO

Phần đầu của phân tử với các nhóm phophate

và Nitrogen tan trong nước, đuôi hydrocacbon

không tan, sự lưỡng cực này thích hợp cho

phàn lớn các cấu trúc màng tế bào

hướng vào nước còn

đuôi kỵ nươc hướng

vào trong với nhau

chiều Tính chất này cũng cho phép các loại

phân tử khác ở trên nó di chuyển theo bề mặt

của màng Ngoài ra còn có tính chất như :chúng không để đầu mút bị hở, mà tự động khép lại

thànhtúi kín Tấm 2 lớp cũng rất mềm dẻo làm cho màng thay đổi hình dạngmà không bị vỡ ra

CẤU TRÚC CỦA MÀNG SINH

CHẤT

• Năm 1930 mô hình

cấu tạo của Dauson

Nanielli ra đời Theo

mô hình này thì màng

tế bào gồm 2 lớp

phospholipid ấn định

hướng các nhóm phân cực ưa nước ra ngoài, các nhóm kỵ nước quay vào có xu

CẤU TRÚC CỦA MÀNG SINH

CHẤT

Hai phía của lớp lipid được phủ bởi 2 lop protein

CẤU TRÚC CỦA MÀNG SINH

CHẤT

• Tổ chức màng lipid 2 lớp :

• Lớp đôi của lipid hình thành thành phần chủ yếu

của màng: các lipid phần lớn là phospholipid,

nhưng ở sinh vật bậc cao có thêm cholesterol Cholesterol chèn vào giữa 2 phân tử

phospholipid làm cho màng cứng hơn Ngoài ra

noa còn giảm tính thấm của các phân tử tan

trong nước, tăng thêm tính mềm dẻo và ổn định

cơ học của màng

CẤU TRÚC CỦA MÀNG SINH

số chúng xuyên qua màng

CẤU TRÚC CỦA MÀNG SINH

CẤU TRÚC CỦA MÀNG SINH

CHẤT

• Hệ thống sợi nâng đỡ:

• ở hồng cầu nhóm protein dồi dào nhất là

spestrin ,có sợi dài mỏng và dẻo,chiếm khoảng 25%protein của màng.chúng là thành thành

phần chính của hệ thống sợi nâng đỡ như

khung sườn dưới màng giúp chống lại tác động bất lợi từ bên ngoài.

CẤU TRÚC CỦA MÀNG SINH

CHẤT

• Protein và glycolipid bên ngoài :

• Tổng các hydratecarbone chiếm từ 2-10% trọng lương của màng.phần lớn các protein ở bề mặt ngoài đều gắn với những oligosacccharide nên được gọi tương ứng là glycoprotein

• Hầu hết các lipid nằm ở lớp đơn phía ngoài

chứa các nhóm oligosacccharide, gọi là

glycolipid

CẤU TRÚC CỦA MÀNG SINH

CHẤT

• ở thực vật , nấm và vi khuẩn thì có vách tế bào tách biệt hẳn với màng sinh chất.vỏ của tế bào động vật không có sự tách biệt đó gọi là

glycocalix.các carbohydrate của nó gắn trong các glycoprotein,glycolipid và chỉ ở bề mặt bên ngoài cửa màng.chúng có thể là các điểm nhận biết các tín hiệu và quan hệ giữa các tế bào.

CẤU TRÚC CỦA MÀNG SINH

CHẤT

Sự nhận biết này rầt quan trọng trong phát triển phôi,diều hoà sự tăng trưởng và phân chia tế bào.Sự ức chế khi tiếp xúc có liên quan đến sự nhận biết :trong nuôi tế bào các tế bào thường chia đến khi tạo một lớp chạm khít nhau thì

dừng.

TƯƠNG TÁC GIỮA TẾ BÀO VỚI MÔI TRƯỜNG QUA MÀNGTẾBÀO

• Tế bào tương tác với môi trường bên ngoài trực tiếp qua màng tế bào biểu hiện ở 2 mặt : với các chất bên ngoài tế bào,và gĩưa các tế bào của cơ thể đa bào

• Mang tế bào cực kì quan trọng trong việc điều chỉnh thành phần của dịch nội bào.Vì các chất dinh dưỡng và các chất thải hoặc sản phẩm tiết

đi vào hoặc ra khỏi tế bào đều phải qua

nó.Màng không cho một số chất lọt vào nhưng lại cho các chất khác lọt vào dễ dàng

TƯƠNG TÁC GIỮA TẾ BÀO VỚI MÔI TRƯỜNG QUA MÀNGTẾBÀO

• Chức năng quan trọng của tế bào là sự điều hoà qua lại của các chất giữa trong và ngoài tế bào

Sự điều hoà được kiểm soát bằng 2 cách :sử

dụng quá trình tự nhiên khếch tán ,thẩm thấu và

sự vận chuyển tích cực các chất vào hoặc ra

khỏi tế bào.khả năng này không chỉ phụ thuộc vào kích thước phân tử mà còn phụ thọuc vào diện tích, đọ hào tan các phân tử trong chất béo

TƯƠNG TÁC GIỮA TẾ BÀO VỚI MÔI TRƯỜNG QUA MÀNGTẾBÀO

• Mối liên hệ giữa các tế bào chủ yếu ở 3 dạng :

• Các tế bào tiết các chất hoá học ra ngoài đi đến các tế bào tiêu điểm thành các tín hiệu tác động lên màng

• Các tế bào có các phân tử thông tin gắn ở màng tác động đến màng những tế bào kế cận

• Cấu trúc liên bào tác động trên màng nối trực

tiếp tế bào chất củ những màng tế bào kề cận nhau

TƯƠNG TÁC GIỮA TẾ BÀO VỚI MÔI TRƯỜNG QUA MÀNGTẾBÀO

• Ngoài ra còn màng tế bào còn là nơi tiếp nhận

và truyền đạt thông tin từ môi trường ngoài

The end