Phế cầu khuẩn (Streptococcus pneumoniae) là một thành viên phổ biến của hệ vi khuẩn chí vùng hầu họng, tỷ lệ người lành mang phế cầu thay đổi theo từng độ tuổi, môi tr ường, mùa,...là một loài vi khuẩn Gram dương thuộc chi Streptococcus. S. pneumoniae Phế cầu khuẩn là những song cầu hình ngọn nến hai đầu to giáp vào nhau, hai đầu nhọn quay ra ngoài, đường kính 0,5 1,25 micro mét. Trong môi trường nuôi cấy có thể nhiều đôi xếp liên tiếp với nhau thành từng chuỗi dễ lẫn với liên cầu. Trong bệnh phẩm hay trong môi trường nuôi cấy có nhiều albumin thì có vỏ. Không có lông, không di động, không sinh nha bào và bắt màu Gram dương.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NAM CẦN THƠ
NAM CAN THO UNIVERSITY
KHOA DƯỢC HỌC
MÔN: VI SINH
LỚP: DH16DUO05
CHỦ ĐỀ BÁO CÁO: PHẾ CẦU
Tên thành viên
1 Phan Trần Chung
2 Trương Thành Bảo
3 Nguyễn Quốc Anh
Trang 2I Khái niệm
Phế cầu khuẩn (Streptococcus pneumoniae) là một thành
viên phổ biến của hệ vi khuẩn chí vùng hầu họng, tỷ lệ người lành mang phế cầu thay đổi theo từng độ tuổi, môi trường, mùa, là một loài vi khuẩn Gram dương thuộc chi Streptococcus S pneumoniae
Trang 3II ĐẶC ĐIỂM
1 HÌNH THỂ
Phế cầu khuẩn là những song cầu hình ngọn nến hai đầu to giáp vào nhau, hai đầu nhọn quay ra ngoài, đường kính 0,5 - 1,25 micro mét Trong môi trường nuôi cấy có thể nhiều đôi xếp liên tiếp với nhau thành từng chuỗi dễ lẫn với liên cầu Trong bệnh phẩm hay trong môi trường nuôi cấy có nhiều albumin thì có vỏ Không có lông, không di động, không sinh nha bào và bắt màu Gram dương
Trang 42 Điều kiện nuôi cấy
Phế cầu khuẩn hiếu khí, kỵ khí tùy tiện, nhiệt độ
thích hợp 37 độ C, dễ bị tiêu diệt ở điều kiện nhiệt độ thay đổi, phát triển dễ dàng ở môi trường có nhiều chất dinh dưỡng
Trang 53 Tính chất hóa học
- Phế cầu không có men catalase
- Bị ly giải bởi mật hoặc muối mật (thử nghiệm Neufeld dương)
- Không phát triển được ở môi trường có
etylhydrocuprein (Thử nghiệm Optochin +).
Trang 64 Cấu tạo kháng nguyên
Kháng nguyên vỏ
Kháng nguyên thân
Kháng nguyên polysaccharid C là kháng nguyên đặc hiệu loài
Kháng nguyên M là những protein đặc hiệu typ
Kháng nguyên R chưa được hiểu biết đây đủ
Vỏ của phế cầu được cấu tạo bởi polysaccharid có tính kháng nguyên Hiện nay
có 85 typ huyết thanh của phế cầu đã được ghi nhận bởi kháng nguyên này
Trang 75 Sức đề kháng
Phế cầu dễ bị tiêu diệt ở nhiệt độ (60 độ C/30 phút) và các thuốc sát khuẩn thông thường Trong quá trình giữ chủng, phế cầu dễ bị giảm độc lực hoặc biến đổi từ khuẩn lạc dạng S sang dạng R Phế cầu không chịu được nhiệt độ lạnh nên giữ chủng phải để ở nhiệt độ 18-30 độ C
Trang 8III GÂY BỆNH
PHẾ CẦU
Apxe ở nhiều tổ chức khác trong cơ thể
Trang 91 Đường lây bệnh
Người lành mang vi
khuẩn
60% trẻ nhỏ khỏe mạnh dưới 5 tuổi có
phế cầu vùng hầu họng
10-30% người trưởng thành mang phế
cầu vùng họng
Trang 10Ngoại sinh
Người nhạy cảm mà có sức đề kháng với phế cầu đang giảm vì một số nguyên nhân như nhiễm virut, dị ứng, suy dinh
dưỡng,
Người đang có bệnh hoặc
người lành mang vi khuẩn
Trang 11Nội sinh
Người khỏe mạnh mang vi khuẩn
Người bệnh với sức đề kháng giảm
Trang 12IV Chuẩn đoán vi khuẩn học
1 Chuẩn đoán trực tiếp
1.1 Bệnh phẩm
Trang 131.2 Nhuộm soi
Nhuộm Gram, nhuộm soi ít có giá trị trong trường hợp bệnh phẩm là chất ngoái họng, dịnh họng mũi hoặc đờm.
- Quan sát hình thể và đánh giá số lượng các
tế bào viêm (bạch cầu đa nhân trung tính, đại thực bào) và các vi khuẩn trong ngoài tế bào.
Trang 141.3 Nuôi cấy phân lập
37 độ
giữa
24 giờ
Trang 151.4 Các thử nghiệm xác định phế cầu
THỬ NGHIỆM NEUFELD
cho 2 ống nghiệm mỗi ống nhỏ 0.25 ml nước muối sinh lý vô
khuẩn sau đó trộn khuẩn lạc phế cầu vào để có độ đục bằng
độ đục chuẩn rồi cho vào ồng nghiệm thứ nhất 0.25 ml nước
muối vô khuẩn, ống thứ 2 cho 0.25 ml muối mật Để tủ ấm 37
độ c trong 2h, nếu là phế cầu thì sao khi nhuộm sôi ống thứ
nhất vẫn còn vi khuản ống thứ 2 không còn vi khuẩn do phế
cầu đã bị li giải
THỬ NGHIỆM OPTOCHIN
Dàn đều dung dịch vi khuẩn trên môi trường thạch máu đĩa,
để cho khô mặt thạch rồi đặt khaonh giấy Optochin có Etyhydrocuprein, để 37 độ c , sau 24h, nếu vòng vô khuẩn lớn
hơn hoặc bằng 14 ml là phế cầu
Trang 162 Chuẩn đoán gián tiếp
Chuẩn đoán gián tiếp không có ý nghĩa trong chuẩn đoán phế cầu nên không được dùng trong phòng thí nghiệm
Tiêu chuẩn chuẩn đoán phế cầu
- Hình thể và tính chất bắt màu
- Hình thái khuẩn lạc trên môi trường thạch máu có gentamycin
- Gây bệnh cho súc vật
Trang 17V PHÒNG BỆNH VÀ ĐIỀU TRỊ
1 Phòng bệnh
Vacxin phòng bệnh hiện nay đã được sử dụng ở các nước tác dụng bảo vệ của vac xin không cao nhưng có tác dụng ngăn cản những phế cầu nặng như nhiễm khuẩn huyết, viêm màng não mũ
phê cầu lây theo đường hô hấp nên việc phòng bệnh không đạt hiệu rất khó khăn, chủ yếu vệ sinh đường hô hấp
Trang 182 Điều trị