văn hóa áo dài việt nam

GIỚI THIỆU • Áo dài là trang phục truyền thống của Việt Nam, • Chất liệu: Vải lụa cả nam lẫn nữ nhưng hiện nay thường được biết đến nhiều hơn với tư cách là trang phục nữ... Khởi ngu

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC TPHCM KHOA KHOA HỌC CƠ BÂN

BỘ MÔN CƠ SỞ VĂN HÓA VIỆT NAM

Nguyễn Nhật Hoàng 15540500904

Hà Nguyễn Bảo Kha 14540502608

i giới thiệu về áo dài

i GIỚI THIỆU

• Áo dài là trang phục truyền

thống của Việt Nam,

• Chất liệu: Vải lụa

cả nam lẫn nữ nhưng hiện nay thường được biết đến nhiều hơn với tư cách là

trang phục nữ

1 đối tượng sử dụng:

Trang phục áo dài dành cho tất cả mọi tầng lớp lứa tuổi đều có thể mặc áo dài, với đầy đủ các phong cách khác nhau và kích thước cho mọi lứa tuổi

2 CÔNG DỤNG

Áo dài thường được mặc vào các dðp lễ hội trình diễn, lễ Tết hoặc tại những môi trường đñi hói sự trang trọng, lðch sự; hoặc là đồng phục nữ sinh tại trường trung học phổ thông hay đại học; hay đại diện cho trang phục quốc gia trong các quan hệ quốc tế

Áo dài còn trở thành trang phục công sở như các ngành nghề: tiếp viên hàng không, nữ giáo viên, nữ nhân viên ngân hàng,„

3 cấu tạo áo dài :

Cổ áo cổ điển cao khoảng 4 đến 5 cm, khoét hình chữ V trước cổ Ngày nay,

kiểu cổ áo dài được biến tấu khá đa dạng như kiểu trái tim, cổ tròn, cổ chữ U, CỔ ÁO

thân ÁO

Thân áo được tính từ cổ xuống phần eo Thân áo dài được may vừa vặn, ôm sát thân của người mặc, ở phần eo được chít ben (hai ben ở thân sau và hai ben ở thân trước)

Cúc áo dài thường là cúc bấm, từ cổ chéo sang vai rồi kéo xuống ngang hông Ngày mới ra đời áo dài có năm khuy ở năm vð trí cố đðnh vừa giữ cho thân áo ngay ngắn vừa tượng trưng cho năm đạo làm người: nhân, nghïa,

lễ, trí, tín Từ eo, thân áo dài được xẻ làm hai tà, vð trí xẻ tà

ở hai bên hông

Tay áo được tính từ vai, may ôm sát cánh tay, không có cầu vai, may liền, dài đến qua khói cổ tay một tí

tà ÁO & quần

Áo dài có hai tà: tà trước và tà sau và bắt buộc dài qua gối

Chiếc áo dài được mặc với quần thay cho chiếc váy đen ngày xưa Quần áo dài được may chấm gót chân, ống quần rộng Quần áo dài thường được may với vải mềm, rũ Màu sắc thông dụng nhất là màu đen Nhưng xu thế thời trang hiện nay thì chiếc quần áo dài có màu đi tông với màu của áo

Phụ kiện đi kèm

Nón lá

Mấn đội đầu

kiềng cổ đi kèm với áo dài

 Thường chî hợp trong lễ cưới hói long trọng hay khi chụp hình

Khi tham dự sự kiện, đi tiệc có thể chọn những bộ vòng ngọc trai đồng màu từ bông tai, dây chuyền đến vòng tay, nhẫn

iI LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN

Khởi nguồn từ chiếc áo giao lãnh bốn vạt ở thế kỷ 17, áo dài Việt Nam đã trải qua nhiều biến đổi để phục vụ cho nhu cầu và vai trò của người phụ nữ ở mỗi thời điểm trước khi dần định hình vào những năm 1960

Để tiện hơn cho việc đồng án, buôn bán,

người xưa đã chế ra áo tứ thân

Phụ nữ thành thð ít lao động nên thường

mặc áo ngũ thân để phân biệt với tầng

lớp lao động nghèo

2 Các giai đoạn phát triển

Chiếu Vua Minh Mạng

Năm Minh Mạng thứ 9, vua ra

chiếu chî cấm đàn bà mặc

váy và bắt phải mặc quần hai

ống

1930

Áo dài Lemor

1 họa sï tên Le Mor

đã thực hiện một cải cách quan trọng trên chiếc áo tứ thân để biến nó chî còn lại hai vạt trước

và sau

1934

Áo dài Lê Phổ

1 họa sï là Lê Phổ bó bớt những nét lai căng, cứng cói của áo Le Mor, đồng thời đưa thêm các yếu

tố dân tộc từ áo tứ thân, ngũ thân vào

1945

Bác Hồ đã vận động người dân bó thói quen mặc áo dài để thay bằng áo vắn vì mặc áo dài đi đứng, làm việc bất tiện, lượt thượt, luộm thuộm

Đời sống mới

1958

Áo dài Trần Lệ Xuân

bà Trần Lệ Xuân - Đệ Nhất Phu Nhân của nước Việt Nam Cộng Hòa, đã thiết

kế ra kiểu áo dài cách tân mới bó đi phần cổ áo gọi

là áo dài cổ thuyền

1960

nhà may Dung ở Dakao, Sài Gòn đưa ra kiểu may

áo dài với cách ráp tay raglan (giác lăng)

Áo dài với tay raglan

Áo dài chít eo

1970

Áo dài chít eo thách thức quan điểm truyền thống trở thành kiểu dáng thời thượng vì sự thoải mái, tiện lợi của nó

nay

Áo dài cách tân

Áo dài ngày nay có những “cách tân” mục đích chính là để người mặc càng thấy tiện lợi

và thoải mái hơn

HOÀN CÂNH LỊCH SỬ, XÃ HỘI:

Chðu ảnh hưởng nặng của văn hóa Trung Hoa, cho đến thế kỷ 16 lối ăn mặc của người Việt Nam hay bắt chước lối của người phương Bắc

Lần đầu tiên xuất hiện sự đðnh hình cơ bản của chiếc áo dài Việt Nam "Thường phục thì đàn ông, đàn bà dùng áo

cổ đứng ngắn tay, cửa ống tay rộng hoặc hẹp tùy tiện

Áo thì hai bên nách trở xuống phải khâu kín liền, không được xẻ mở Duy đàn ông không muốn mặc áo cổ tròn ống tay hẹp cho tiện khi làm việc thì được phép "

(sách Đại Nam Thực lục)

NGUỒN GỐC:

ĐẶC ĐIỂM

3 năm 1665 với sắc lệnh nhắc nhở: " áo đàn

bà con gái không có thắt lưng, quần không có hai ống từ xưa đến nay vốn đã có cổ tục như thế " Năm Minh Mạng thứ 9 (1828), triều đình Huế ra chiếu chî cấm đàn bà mặc váy và bắt phải mặc quần hai ống

Được đặt tên theo chính người thiết kế ra nó, áo dài Le Mur là 1 bước cải cách vô cùng quan trọng từ chiếc áo dài tứ thân

Áo dài Le Mur chî còn có 2 vạt trước và sau, hàng nút phía trước dðch sang theo vai và dọc bên sườn, tay áo phồng,

cổ hở

ĐẶC ĐIỂM

Thời kì Pháp thuộc, văn hóa Pháp du nhập vào Việt Nam

HOÀN CÂNH LỊCH SỬ, XÃ HỘI:

NGUỒN GỐC:

1934 1 họa sï khác là Lê Phổ bó bớt những nét lai căng,

cứng cói của áo Le Mur, đồng thời đưa thêm các yếu

tố dân tộc từ áo tứ thân, ngũ thân vào

Á O D À I L Ê P H Ổ

 Từ đây, áo dài Việt Nam đã tìm được hình hài chuẩn mực của nó, và từ bấy giờ đến nay dù trải qua bao thăng trầm, bao lần cách tân cách điệu, hình dạng chiếc áo dài về cơ bản vẫn giữ nguyên

kiểu áo vạt dài cổ kính, ôm sát thân người, trong khi hai vạt dưới được tự do bay lượn

ĐẶC ĐIỂM

NGUỒN GỐC:

1945 Ngày 20 tháng 3 năm 1947, Hồ Chí Minh, với bút

hiệu Tân Sinh, đã viết một cách vắn tắt rõ ràng và

dễ hiểu bài "Đời sống mới" trong đò vận động người dân bó thói quen mặc áo dài để thay bằng

áo vắn vì mặc áo dài đi đứng, làm việc bất tiện, lượt thượt, luộm thuộm

Áo dài không hợp với phụ nữ Việt Nam đời sống mới Cuộc vận động này dần đã được người dân hưởng ứng và áo dài không còn là trang phục thông dụng của phụ nữ Việt Nam trong một thời gian dài ở miền bắc vï tuyến 17

Đ Ờ I S Ố N G M Ớ I

HOÀN CÂNH LỊCH SỬ, XÃ HỘI:

Trong bối cảnh Việt Nam Dân chủ Cộng hòa mới tuyên bố độc lập và các phong trào "diệt giặc đòi, giặc dốt" đang được phát động

Áo hở cổ, bó đi phần cổ áo, hay còn gọi là cổ thuyền, cổ khoét

Ngày nay, áo dài cổ thuyền rất được ưa chuộng

vì sự thoải mái, phù hợp với khí hậu nhiệt đới của

Thời chính quyền Mỹ - Diệm, văn hóa đại chúng

Mỹ du nhập và ảnh hưởng đến các đô thð miền Nam

bà Trần Lệ Xuân còn tại vð Đệ Nhất Phu Nhân của nước Việt Nam Cộng Hòa, bà đã thiết kế ra kiểu

áo dài cách tân mới

Nhà may Dung, Dakao Sài Gòn sáng tạo

May áo dài theo cách ráp tay raglan

 Giải quyết được vấn đề khó khăn nhất khi

may áo dài: những nếp nhăn thường xuất hiện hai bên nách Cách ráp này cải biến ở chỗ hàng nút cài được bố trí chạy từ dưới

cổ xéo xuống nách, rồi kế đò chạy dọc một bên hông

 Khiến chiếc áo dài ôm khít từng đường cong của thân hình người phụ nữ, tạo thêm

tính thẩm mï

Á O D À I C H Í T E O – Á O D À I M I N I

Tà áo hẹp và ngắn đến gần đầu gối, áo rộng

và không chít eo nhưng vẫn may theo đường

cong cơ thể

Phụ nữ thành thð với tư duy cởi mở muốn tôn lên

những đường cong cơ thể qua kiểu áo dài chít

eo rất chặt để tôn ngực

Gần cuối thập kỷ 60, áo dài mini trở nên thðnh

hành trong giới nữ sinh vì sự thoải mái, tiện lợi

của nó

ĐẶC ĐIỂM

Á O D À I C Á C H T Â N

HOÀN CÂNH XÃ HỘI:

Thời kì kinh tế thð trường, hội nhập quốc tế, dẫn đến sự giao lưu, học hói, cách tân truyền thống

Đặc điểm:

+Đa dạng về chất liệu: ren, voan, vải họa tiết in

+Cách điệu về tay áo, quần để trẻ trung, hiện đại hơn (tay áo phồng, quần ống côn)

+Họa tiết hiện đại: tranh thiếu nhi, biển báo giao thông, họa tiết caligraphic„

iIi Ânh hưởng của áo dài

Việc mặc loại trang phục này không hề rườm rà hay cầu kỳ, những thứ mặc kèm đơn giản: mặc với quần lụa hay vải mềm, dưới chân đi hài, guốc, hay giày gì đều được; nếu cần trang trọng (như trang phục

cô dâu) thì thêm áo choàng và khăn đòng truyền thống đội đầu, hoặc vương miện Tây phương tùy thích

Một biểu tượng của Việt Nam

2 TRONG CÁC LỄ HỘI, SỰ KIỆN:

Áo dài luôn là sự lựa chọn hàng đầu trong các dðp lễ hội, lễ Tết hoặc các sự kiện lớn của người Việt

Trong các dðp trang trọng như lễ cưới, lễ dặm hói thì áo dài là trang phục không thể thiếu đối với cô dâu và chú rể

Áo dài xuất hiện trong lễ cưới của người Việt Áo dài trong dịp tết, lễ hội Áo dài trong các sự kiện, trình diễn lớn

2 Trong nghệ thuật:

T H Ơ V Ă N

• Hình ảnh phụ nữ/con gái Việt Nam với chiếc áo dài

truyền thống đã được nhiều nhà nghệ sï ghi lại, nổi bật

nhất là trong thơ và nhạc Bài thơ nổi tiếng về chiếc áo

dài có thể kể là "Áo lụa Hà Đông" của Nguyên Sa

“Nắng Sài Gòn anh đi mà chợt mát Bởi vì em mặc áo lụa Hà Đông ”

• Trong thơ Bùi Giáng, màu áo dài của ký ức được nâng

lên thành huyền thoại:

“Biển dâu sực tỉnh giang hà Còn sơ nguyên mộng sau tà áo xanh„”

• Những vần thơ rất dung dð của Huy Cận cũng có hình

bóng của chiếc áo dài trắng nữ sinh:

“Áo trắng đơn sơ mộng trắng trong Hôm xưa em đến mắt như lòng

Nở bừng ánh sáng em đi đến Gót ngọc dồn hương bước tỏa hồng”

(Áo trắng)

2 Trong nghệ thuật:

 M N H Ạ C

Chiếc áo dài cũng phảng phất hay xuất hiện nhiều trong các ca khúc Việt Nam Trong nhạc Trðnh Công Sơn có thể nhìn thấy khá nhiều

“Gọi nắng trên vai em gầy đường xa áo bay ” (Hạ trắng)

Nhạc sï Sỹ Luân cũng có bài "Áo dài ơi" vui tươi:

Có chiếc áo dài tung tăng trên đường phố

Những lúc buồn vui vu vơ nào đó

Ánh mắt hồn nhiên vô tư dễ thương á hà„ .Áo dài vui áo dài hát bao nắng xuân đang về khắp nơi

Áo dài nói áo dài cười mang hạnh phúc đến cho mọi người

Áo dài vui vui áo dài hát hát bao nắng xuân

đang về khắp nơi

Áo dài nói nói áo dài cười cười mang hạnh

phúc đến cho mọi người

Hs TÔ NGỌC VÂN - 1943

Hs ĐẶNG CẨN HỘI HỌA

N H I Ế P Â N H

N H I Ế P Â N H

Triển lãm ảnh “ VƯỜN XƯA”

tác giả Nguyễn Quốc Dũng

Xoay quanh chủ đề: vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam trong tà áo dài Việt

Áo dài thường xuyên được xuất hiện trong các buổi diễn lớn, trong các sự kiện thời trang hàng đầu ở việt nam cũng như là trang phục được các hoa hậu lựa chọn để tham dự các cuộc thi quốc tế

T R Ì N H D I Ễ N

BST áo dài "Dáng Lụa" được thiết kế trên công nghệ in hiện đại của NTK Thái Tuấn, Việt Nam tại Đại nhạc hội Paris By Night 106 mang tên Silk Lụa, trực tiếp thu hình trong hai ngày 1 và 2

tháng 9 năm 2012 tại Planet Hollywood Resorts and Casino

T R Ì N H D I Ễ N

Bộ áo dài đen cách điệu với đuôi công kết cườm và

kim sa đã giúp Mai Phương Thúy lọt top 20 thí sinh

mặc trang phục dân tộc đẹp nhất cuộc thi Hoa hậu

Thế giới 2006

Bộ áo dài "vũ khúc hạc" giúp hoa hậu Thùy Lâm lọt top 10 người đẹp trình diễn trang phục truyền thống đẹp nhất tại cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2008

ĐIỆN ÂNH

CÂNH TRONG PHIM

CÔ BA SÀI GÒN ( 2017 )

CẢNH TRONG PHIM

Áo lụa Hà Đông

(2006)

T H Ờ I T R A N G

Hằng năm các nhà thiết kế, nhà cung cấp luôn cho ra mắt các bộ sưu tập thiết kế

áo dài mới để tôn vinh các giá trð, vẻ đẹp truyền thống cũng như mang đến tinh thần hiện đại cho quốc phục của dân tộc

Á hậu Ngô Thanh Tú trong thiết kế áo dài của Thụy Nguyễn

NTK SỸ HOÀNG

BỘ SƯU TẬP ÁO DÀI

NTK VÕ VIỆT CHUNG

BỘ SƯU TẬP ÁO DÀI

IV ÁO DÀI DƯỚI GÓC NHÌN CỦA NGƯỜI NƯỚC NGOÀI

Tà áo dài từ lâu đã trở thành trang phục truyền thống, là vẻ đẹp riêng chî

có ở Việt Nam Trang phục truyền thống ấy không chî hấp dẫn con người Việt Nam mà còn có sức hút mãnh liệt đối với người nước ngoài Hầu hết

du khách nước ngoài khi rời khói Việt Nam đều chọn áo dài làm kî niệm

và để khoe với bạn bè chưa từng đến Việt Nam

Bà James Sterson, một sứ giả người Mỹ đã nhận đðnh:“không một nước nào có một trang phục dân tộc vừa đẹp, đậm nét truyền thống mà lại

có chiều sâu văn hóa như áo dài Việt Nam.”

Những cô gái xinh đẹp trong trang phục truyền thống áo dài và nón lá tại Quốc tử giám

Nhiếp ảnh gia người Anh: Marco Ryan

Benny Hanigal – 1 nhiếp ảnh gia, trong 1 lần tới Việt Nam, đã bð mê hoặc bởi nét quyến rũ, dðu dàng người con gái Việt sau mỗi tà áo dài

Áo dài Việt Nam luôn nằm trong top các trang phục dân tộc đẹp và được yêu thích nhất trong các cuộc thi sắc đẹp quốc tế

MAI PHƯƠNG THÚY - top

DIỄM HƯƠNG - Top 10 Trang phục dân tộc đẹp nhất Hoa hậu Hoàn vũ

2012

v tổng kết

Dù nhu cầu và phong cách thời trang thay đổi theo con người của thời đại, nhưng áo dài vẫn sẽ là trang phục tượng trưng cho người phụ nữ Việt Nam mà không có một trang phục nào trong tương lai có thể thay thế được

Áo dài đã gắn liền với quá trình lðch sử hình thành và phát triển của đất nước, luôn biến chuyển qua từng thời kì, từng giai đoạn lðch sử, và trở thành một nét văn hóa không thể thiếu của con người Việt Nam

The end