ĐỀ CƯƠNG TRẮC ĐỊA ẢNH VÀ VIỄN THÁM

ĐỀ CƯƠNG TRẮC ĐỊA ẢNH VÀ VIỄN THÁMCâu 1: Nêu khái niệm viễn thám? Tiêu chí phân loại VT?Câu 2: Viễn thám là gì? Nếu phân loại VT theo vật mang thì chia như thế nào? Nêu sự khác biệt giữa chúng?Câu 3: Nếu phân loại bước sóng thì VT chia làm mấy loại? Mô tả đặc tính từng loại? VD?Câu 4: Viễn thám hàng không là gì? Phân loại tiêu chí? Thông số cơ bản?Câu 5: Viễn thám vệ tinh là gì? Phân loại mấy tiêu chí?Câu 6: Nêu thuộc tính cơ bản của sóng điện từ?Câu 7: Tổ hợp màu là gì? Điều kiện tổ hợp màu thực? Trong VT tổ hợp màu để làm gì?Câu 8: Hiện màu giả là gì? Khi nào thì sử dụng phương pháp hiện màu giả? Nêu sự khác biệt giữa hiện màu giả và tổ hợp màu giả?Câu 9: Nêu kênh phổ thường được sử dụng trong VT? Đặc tính của phản xạ phổ của đối tượng tự nhiên? Vẽ đồ thị?Câu 10: Có mấy loại tư liệu được sử dụng trong VT? Nêu đặc điểm từng loại? VD?Câu 11: Nêu đăc trưng cơ bản của ảnh hàng không? Thế nào là chụp ảnh đơn, theo tuyến, vĩ tuyến? Ứng dụng kiểu chụp này trong thực tế?Câu 12: Ảnh tương tự là gì? Ảnh số là gì? Giải thích thuật ngữ chia mẫu lượng tử hóa khi chuyển từ ảnh tương tự sang ảnh số?Câu 13: Độ phủ ngang ? Độ phủ dọc? Phân tích? VD?Câu 14: Độ phân giải không gian của ảnh? Thế nào là tư liệu ảnh đa phổ, đa thời gian? Ứng dụng thực tiễn của chúng?Câu 15: Hãy phân tích tổng năng lượng mặt trời chiếu xuống mặt đát được chia ra thành những thành phần chính nào? Thành phần nào trong số đó được coi như là nguồn năng lượng truyền tin chính quan trọng trong VT?Câu 16: Nêu đặc tính phản xạ phổ của TV? Hãy mô tả, phân tích đặc tính để đi đến chọn kênh phổ chứa nhiều thông tin nhất của TV? Vẽ hình minh họa?Câu 18: Các yếu tố giải đoán là yếu tố nào? Tại sao phải dùng khóa giải giải đoán để đoán đọc các đối tượng trên ảnh?Câu 19: Thế nào là tư liệu ảnh đa phổ? Đa kênh? Đa thời gian? Mô tổ? Ví dụ? Ứng dụng?Câu 20: Hãy nêu các đặc tính của phản xạ phổ của đất, nước? Mô tả các đặc tính này nếu trong nước có phù xa hoặc thực vật thì nó ảnh hưởng đến phản xạ của nước như thế nào?Câu 21: Vật mang là gì? Hãy phân biệt vệ tinh địa tĩnh với vệ tinh tài nguyên? Hãy nêu tên và chỉ rõ 1 số VT mà em biết?Câu 22: Thế nào là tổ hợp màu? Điều kiện tổ hợp màu? Phương pháp cộng màu, trừ màu được dùng để làm gì?Câu 23: Tổ hợp màu là gì? Điều kiện tổ hợp màu tự nhiên? ĐK tổ hợp màu chuẩn? Để làm gì trong thực tiễn?Câu 24: Thế nào là phân loại đa phổ? Kể tên phương pháp phân loại đa phổ trong TLVT? Mô tả? Cho ví dụ?Câu 25: Để đoán đọc điều vẽ và hiện chỉnh ảnh VT cần dựa trên cơ sở nào? Câu 26: Hiện màu giả là gì? Khi nào cần sử dụng phương pháp? Nêu sự khác nhau giữa tổ hợp màu và hiện màu giả?Câu 27: Ảnh hưởng yếu tố không gian, thời gian và các yếu tố khác tới khả năng phản xạ phổ của các đối tượng tự nhiên?Câu 28: Đoán đọc, điều vẽ và xử lý tư liệu ảnh viễn thám thực chất là gì?Câu 29: Thế nào là phương pháp tự động bằng phương pháp xử lý số trong VT? Hãy nêu các bước chung nhất?

TRẮC ĐỊA ẢNH VÀ VIỄN THÁM

Câu 1: Nêu khái niệm viễn thám? Tiêu chí phân loại VT?

Câu 2: Viễn thám là gì? Nếu phân loại VT theo vật mang thì chia như thế nào? Nêu sự khác biệtgiữa chúng?

Câu 3: Nếu phân loại bước sóng thì VT chia làm mấy loại? Mô tả đặc tính từng loại? VD?

Câu 4: Viễn thám hàng không là gì? Phân loại tiêu chí? Thông số cơ bản?

Câu 5: Viễn thám vệ tinh là gì? Phân loại mấy tiêu chí?

Câu 6: Nêu thuộc tính cơ bản của sóng điện từ?

Câu 7: Tổ hợp màu là gì? Điều kiện tổ hợp màu thực? Trong VT tổ hợp màu để làm gì?

Câu 8: Hiện màu giả là gì? Khi nào thì sử dụng phương pháp hiện màu giả? Nêu sự khác biệtgiữa hiện màu giả và tổ hợp màu giả?

Câu 9: Nêu kênh phổ thường được sử dụng trong VT? Đặc tính của phản xạ phổ của đối tượng tựnhiên? Vẽ đồ thị?

Câu 10: Có mấy loại tư liệu được sử dụng trong VT? Nêu đặc điểm từng loại? VD?

Câu 11: Nêu đăc trưng cơ bản của ảnh hàng không? Thế nào là chụp ảnh đơn, theo tuyến, vĩtuyến? Ứng dụng kiểu chụp này trong thực tế?

Câu 12: Ảnh tương tự là gì? Ảnh số là gì? Giải thích thuật ngữ chia mẫu lượng tử hóa khichuyển từ ảnh tương tự sang ảnh số?

Câu 13: Độ phủ ngang ? Độ phủ dọc? Phân tích? VD?

Câu 14: Độ phân giải không gian của ảnh? Thế nào là tư liệu ảnh đa phổ, đa thời gian? Ứng dụngthực tiễn của chúng?

Câu 15: Hãy phân tích tổng năng lượng mặt trời chiếu xuống mặt đát được chia ra thành nhữngthành phần chính nào? Thành phần nào trong số đó được coi như là nguồn năng lượng truyền tinchính quan trọng trong VT?

Câu 16: Nêu đặc tính phản xạ phổ của TV? Hãy mô tả, phân tích đặc tính để đi đến chọn kênhphổ chứa nhiều thông tin nhất của TV? Vẽ hình minh họa?

Câu 18: Các yếu tố giải đoán là yếu tố nào? Tại sao phải dùng khóa giải giải đoán để đoán đọccác đối tượng trên ảnh?

Câu 19: Thế nào là tư liệu ảnh đa phổ? Đa kênh? Đa thời gian? Mô tổ? Ví dụ? Ứng dụng?

Câu 20: Hãy nêu các đặc tính của phản xạ phổ của đất, nước? Mô tả các đặc tính này nếu trongnước có phù xa hoặc thực vật thì nó ảnh hưởng đến phản xạ của nước như thế nào?

Câu 21: Vật mang là gì? Hãy phân biệt vệ tinh địa tĩnh với vệ tinh tài nguyên? Hãy nêu tên và chỉ

Câu 25: Để đoán đọc điều vẽ và hiện chỉnh ảnh VT cần dựa trên cơ sở nào?

Câu 26: Hiện màu giả là gì? Khi nào cần sử dụng phương pháp? Nêu sự khác nhau giữa tổ hợpmàu và hiện màu giả?

Câu 27: Ảnh hưởng yếu tố không gian, thời gian và các yếu tố khác tới khả năng phản xạ phổ củacác đối tượng tự nhiên?

Câu 28: Đoán đọc, điều vẽ và xử lý tư liệu ảnh viễn thám thực chất là gì?

Câu 29: Thế nào là phương pháp tự động bằng phương pháp xử lý số trong VT? Hãy nêu cácbước chung nhất?

Câu 1: Nêu khái niệm viễn thám? Tiêu chí phân loại VT?

-Viễn thám tiếng anh Romote Sensing được định nghĩa: như 1 khoa học công nghệ mà nhờ nócác tình chất của vật thể được quan sát, xác định, đo đạc hoặc phân tích mà không cần tiếp xúctrực tiếp với chúng

Ta có thể phân loại viễn thám theo các tiêu chí dưới đây:

1.Phân loại hệ thống viễn thám theo bước sóng thì gồm có 3 loại:

- Viễn thám trong dải Nhìn thấy và Cận hồng ngoại:

• Trên toàn bộ dải sóng á/s ,các dải sóng có bước sóng từ: 0,4 - 0,76 µm

(< 0.4µm: tia cực tím): Rất ít bị hấp thụ bởi oxy, hơi nước và năng lượng p.xạ cực đại ứng vớimỗi bước sóng 0,5micromet trong khí quyển Năng lượng do dải sóng này cung cấp giữ vai tròtrong viễn thám

• 0,77 - 1,34µm (cận hồng ngoại ): năng lượng phản xạ mạng ở các bước sóng hồng ngoạigần từ 0,77-0,9µm Ở các vệ tinh có đặt các bộ cảm (máy chụp ảnh) dựa trên cơ sở phản xạ á/s.Bộ cảm thu nhận các năng lượng p.xạ,bức xạ chuyển thành hình ảnh thông qua các năng lượngđiện từ,thiết kế các lăng kính cụa bộ cảm hấp thụ dược các bước sóng khác nhau sẽ tạo ra cácviễn thám khác nhau

- Hồng ngoại nhiệt bước sóng từ 3-22µm (Vùng hồng ngoại nhiệt): Một số vùng bị hơi nước hấpthụ mạnh, dải sóng này giữ vai trò trong phát hiện cháy rừng và hoạt động núi lửa.Bức xạ nhiệtcủa trái đất năng lượng cao nhất tại bước sóng 10µm

- Viễn thám Siêu cao tần bước sóng từ 1mm-30cm: khí quyển không hấp thụ mạnh năng lượngcác bước sóng lớn hơn 2cm,cho phép thu nhận năng lượng cả ngày lẫn đêm không bị ảnh hưởngcủa mây,mưa,sương mù

2.Phân loại theo nguồn cung cấp năng lượng:

Theo nguồn cung cấp năng lượng v.thám được chia làm 2 loại là:

- Viễn thám bị động: Hệ thống viễn thám sử dụng quang phổ của á/s tự nhiên được gọi là hệthống viễn thám bị động như h.thống Landsat,spot, Chỉ chụp được ban ngày, ảnh thu đượckhông rõ nét và kém ổn định

- Viễn thám chủ động: Hệ thống viễn thám sử dụng nguồn năng lượng do con người tạo ra và tựthu nhận được gọi là hệ thống viễn thám chủ động như hệ thống Radar.Trên vệ tinh ngoài bộ cảmngười ta đặt thêm 1 nguồn chiếu sáng để nó chiếu xuống khu vực cần chụp, khu vực đó phản xạlại bộ cảm và từ đó chụp được ảnh Nguồn sáng này luôn ổn định, không phụ thuộc vào á/s mặttrời

3.Phân loại theo vật mang:

- V.thám hàng không : Gồm tất cả các loại vệ tinh bay ở độ cao <=350km.VD:khinh khí cầu,máybay,tàu con thoi,

- V.thám vệ tinh: Cao hơn 350km.VD:các vệ tinh nhân tạo.Hiện nay vệ tinh bay cao nhất so vớimực nước biển là 36000km

Câu 2: Viễn thám là gì? Nếu phân loại VT theo vật mang thì chia như thế nào? Nêu sự khác biệt giữa chúng?

- Khái niệm viễn thám (Remote Sensing): là 1 môn Kh và CN mà nhờ nó các tính chất,

đặc điểm các vật thể quan sát được xác định, đo đạc hoặc phân tích mà không cần tiếp xúc vớichúng

- Phân loại theo vật mang:

+ V.thám hàng không : Gồm tất cả các loại vệ tinh bay ở độ cao <=350km.VD:khinh khícầu,máy bay,tàu con thoi,

+ V.thám vệ tinh: Cao hơn 350km.VD:các vệ tinh nhân tạo.Hiện nay vệ tinh bay cao nhất so vớimực nước biển là 36000km

-Giống nhau:

-Nguyên lí thu nhận thông tin của vật thể: Dựa vào khả năng bức xạ Bức năng lượng của vật thể-Khả năng cung cấp thông tin hình ảnh đối tượng nhanh và chính xác và thương được sử dụng ởtầm quản lí vĩ mô

-Có nhiều độ phân giải khác nhau thích hợp vói nhiều loại hình và đối tượng nghiên cứu khác

Độ phân giải vệ tinh Do chịu ảnh hương của thời tiết

nên độ phân giải thấp hơn (điềukiện bay chụp)

Do không chịu ảnh hưởngcủa thời tiết nên độ phân giảicao hơn

Diện tích ảnh chụp (độ phủ

ảnh)

Nhỏ hơn Lớn hơn vì có trường nhìn

rộngKhai thác thông tin Nhỏ hơn vì chụp tuần tự với chu

kì ổn định có biện pháp xử lý

Lớn hơn vì sự trao đổi củaảnh VT mang tính toàn cầu

đặc biệt

Tư liệu thu được Tư liệu thu được là ảnh đơn phổ Tư liệu thu được là ảnh đa

phổ, đa thời gianPhân loại tự động Không có khả năng phân loại tự

động bằng phương pháp xử lí

số, chỉ có thể giải đoán bằngmắt

Có khản năng tự động hóaphân loại các đối tượngMỗi dải phổ chụp khá hẹp

Khi chụp theo tuyến, nhiềutuyến, có độ phủ dọc, ngang chophép xác đinh không gian và tựđộng

Cho phép theo dõi diễn biếncủa các đối tượng theo thờigian

Sử dụng toàn bộ dải sóng nhìnthấy

Trên bộ cảm nhận có nhiềuđầu chụp ở các dải phổỨng dụng Thành lập BĐ Địa chính Thành lập BĐ Chuyên đề

ViÔn th¸m trong d¶i sãng nh×n thÊy vµ hång ngo¹iViÔn th¸m hång ngo¹i nhiÖtViÔn th¸m siªu cao tÇn

Hình : Đặc tính phản xạ phổ của một sô đối t ng tự nhiên

Dưới đõy là Hỡnh về đặc tớnh phản xạ phổ của 1 số đối tượng tự nhiờn, để thấy thờm được vềViễn thỏm trong dải súng nhỡn thấy và cần hồng ngoại:

1 - Đờng đặc trng phản xạ phổ của thực vật.

2 - Đờng đặc trng phản xạ phổ của đất khô.

3 - Đờng đặc trng phản xạ phổ của nớc

Phõn loại hệ thống viễn thỏm theo bước súng thỡ gồm cú 3 loại:

- Viễn thỏm trong dải Nhỡn thấy và Cận hồng ngoại:

• Trờn toàn bộ dải súng ỏ/s ,cỏc dải súng cú bước súng từ: 0,4 - 0,76 àm

(< 0.4àm: tia cực tớm): Rất ớt bị hấp thụ bởi oxy, hơi nước và năng lượng p.xạ cực đạiứng với mỗi bước súng 0,5micromet trong khớ quyển Năng lượng do dải súng này cungcấp giữ vai trũ trong viễn thỏm

• 0,77 - 1,34àm (cận hồng ngoại ): năng lượng phản xạ mạng ở cỏc bước súng hồng ngoạigần từ 0,77-0,9àm Ở cỏc vệ tinh cú đặt cỏc bộ cảm (mỏy chụp ảnh) dựa trờn cơ sở phản

xạ ỏ/s Bộ cảm thu nhận cỏc năng lượng p.xạ,bức xạ chuyển thành hỡnh ảnh thụng qua cỏcnăng lượng điện từ,thiết kế cỏc lăng kớnh cụa bộ cảm hấp thụ dược cỏc bước súng khỏcnhau sẽ tạo ra cỏc viễn thỏm khỏc nhau

- Hồng ngoại nhiệt bước súng từ 3-22àm (Vựng hồng ngoại nhiệt): Một số vựng bị hơi nước hấp

thụ mạnh, dải súng này giữ vai trũ trong phỏt hiện chỏy rừng và hoạt động nỳi lửa.Bức xạ nhiệtcủa trỏi đất năng lượng cao nhất tại bước súng 10àm

Sắc tố Cấu trúc tế bào Thành phần n ớcCác yếu tố chính ảnh h ởng đến khả năng phản xạ phổ của lá cây

Những dải phổ hấp thụ

Hình: Đặc tính phản xạ phổ của thực vật.

- Viễn thỏm Siờu cao tần bước súng từ 1mm-30cm: khớ quyển khụng hấp thụ mạnh năng lượng

cỏc bước súng lớn hơn 2cm,cho phộp thu nhận năng lượng cả ngày lẫn đờm khụng bị ảnh hưởng

của mõy,mưa,sương mự

Cõu 4: Viễn thỏm hàng khụng là gỡ? Phõn loại tiờu chớ? Thụng số cơ bản?

 Ảnh hàng khụng là: những bức ảnh chụp bề mặt trỏi đất từ trờn cao nhờ cỏc phương tiện bay

chụp chuyển động trong khụng trung như khớ cầu, mỏy bay

 Phõn loại theo 2 tiờu chớ:

-Theo trục quang của mỏy ảnh khi chụp ảnh khi chụp thỡ người ta chia ra 2 dạng:

• Chụp bằng: Nếu phương của chục quang khi chụp ảnh thẳng đứng tức là anfa0=0 mà

chấn động ngẫu nhiờn,đenta anfa<30 thỡ ta sẽ chụp được tấm ảnh bằng và cỏch chụp ảnh

như thế gọi là chụp bằng

• Chụp nghiờng: chụp ảnh mà trục quang lệch với đường dõy dọi 1 gúc nào đú, tức anfa0

#0;đenta anfa<=3 gọi là chụp ảnh nghiờng và tấm ảnh chụp được gọi là ảnh nghiờng

-Theo cụng dụng của ảnh chụp(mục đớch sử dụng) người ta chia ra làm 3 dạng:

• Chụp ảnh đơn là: chụp ảnh từng vựng nhỏ của khu đo theo từng tấm ảnh riờng biệt Cỏc

tấm ảnh chụp được khụng phủ dọc và phủ ngang với nhau, chụp ảnh đơn được dựng cho

điều tra khảo sỏt, do thỏm quõn sự, trờn những vựng tương đối nhỏ

• Chụp ảnh theo tuyến là: chụp theo 1 tuyến nào đó đã bố trí sẵn có thể là thẳng,gấp khúchay uốn cong Giữa các tấm ảnh kề trên 1 tuyến có độ phủ lên nhau và gọi là độ phủ ngang.

• Chụp ảnh nhiều tuyến còn gọi là: chụp ảnh diện tích là chụp theo nhiều tuyến dải baythẳng, song song với nhau và cách đều nhau Các tấm ảnh trên 2 dải bay kề nhau, ngoài độphủ ngang trong mỗi 1 dải bay còn có độ phủ dọc nữa Đây là cách chụp thường dùng nhất

để thành lập bản đồ địa chính

 Thông số cơ bản:

- Điểm chính ảnh: là điểm rơi thẳng góc của tâm thấu kính máy ảnh xuống tấm ảnh trongtrường hợp chụp thẳng đứng Càng gần điểm chính ảnh hình dạng mặt cắt ngang của vật đượcchụp càng ít bị biến đổi,ngược lại thì vật được chụp càng bị biến dạng do phép chiếu và sựdịch chuyển của điểm ảnh gây nên

- Độ dài đáy ảnh(đường đáy ảnh): là khoảng cách 2 điểm chính ảnh của 1 cặp ảnh hàng khôngkhi quan sát lập thể Vì vậy biết điểm chính ảnh và độ dài đáy ảnh sẽ nhanh chóng định hướngđược cặp ảnh để quan sát lập thể và đoán đọc ảnh hàng không dễ dàng, chính xác hơn

• Độ phủ ngang: Phần mặt đất cùng được chụp trên 2 tấm ảnh ở 2 đường bay liền kề nhau

• Độ phủ dọc: Phần diện tích cùng được chụp trên 2 tấm ảnh liền kề nhau trong 1 tuyếnbay chụp

• Để đạt hiệu quả quan sát lập thể cao,độ phủ ngang không được dưới 15%(thường là 30%) còn độ phủ dọc phải >50%(thường là 60%)

25 Độ phủ ngang thường >=30% và độ phủ dọc thường >=60% Trong trường hợp cụ thể tùytheo loại địa hình tùy theo yêu cầu sd ảnh mà các độ phủ này có thể thay đổi Vd để thành lậpbình độ ảnh người ta chuỗi ảnh khu đo theo phương pháp định hướng gần đúng tức là khichụp cố gắng sao cho hình chiếu trục quang máy ảnh nằm gần tâm của mảnh bđ cần thành lập,nếu như chụp tỷ lệ ảnh thích hợp với tỷ lệ bđ cần thành lập thì diện tích 1 tấm ảnh được chụphoàn toàn có thể phủ kín diện tích mặt đất trên 1 tờ bản đồ cần đo vẽ Nhờ viêc chụp ảnh địnhhướng gần đúng nên khi lập bình đồ ảnh giảm bớt rất nhiều công cắt dán ,công nắn ảnh ,giảmbớt sai số co dãn, sai số cắt dán, nhờ vậy độ chính xác được nâng cao và giá thành hạ Tuynhiên việc định hướng như vậy gặp nhiều khó khăn nên ngta thường chụp tăng độ phủ nganggiữa các tấm ảnh lên đến 80-90% Với độ phủ lớn như thế dễ dàng cho phép ta chọn được 1tấm ảnh có khả năng bao phủ toàn bộ diện tích khu đo của 1 tờ bđ Mặt khác ta còn có thể tách

ra 2 cặp ảnh lập thể có độ phủ dọc 60% để tăng dày các điểm khống chế cho khu vực đo để đo

vẽ bđ

Câu 5: Viễn thám vệ tinh là gì? Phân loại mấy tiêu chí?

- Viễn thám được định nghĩa như 1 khoa học công nghệ mà nhờ nó các tính chất của vật thểquan sát được xđ, đo đạc hoặc phân tích mà không cấn tiếp xúc trực tiếp với chúng

- Viễn thám vệ tinh là viễn tham mà các thông tin thu thập được nhờ các bộ cảm đặt trên vậtmang là các vệ tinh nhân tạo

- Cũng như cách phân loại viễn tham chung viễn thám vệ tinh được chia thành các loại sau:

1.Phân loại hệ thống viễn thám theo bước sóng thì gồm có 3 loại:

- Viễn thám trong dải Nhìn thấy và Cận hồng ngoại:

• Trên toàn bộ dải sóng á/s ,các dải sóng có bước sóng từ: 0,4 - 0,76 µm

(< 0.4µm: tia cực tím): Rất ít bị hấp thụ bởi oxy, hơi nước và năng lượng p.xạ cực đại ứng vớimỗi bước sóng 0,5micromet trong khí quyển Năng lượng do dải sóng này cung cấp giữ vai tròtrong viễn thám

• 0,77 - 1,34µm (cận hồng ngoại ): năng lượng phản xạ mạng ở các bước sóng hồng ngoạigần từ 0,77-0,9µm Ở các vệ tinh có đặt các bộ cảm (máy chụp ảnh) dựa trên cơ sở phản xạ á/s.Bộ cảm thu nhận các năng lượng p.xạ,bức xạ chuyển thành hình ảnh thông qua các năng lượngđiện từ,thiết kế các lăng kính cụa bộ cảm hấp thụ dược các bước sóng khác nhau sẽ tạo ra cácviễn thám khác nhau

- Hồng ngoại nhiệt bước sóng từ 3-22µm (Vùng hồng ngoại nhiệt): Một số vùng bị hơi nước hấpthụ mạnh, dải sóng này giữ vai trò trong phát hiện cháy rừng và hoạt động núi lửa.Bức xạ nhiệtcủa trái đất năng lượng cao nhất tại bước sóng 10µm

- Viễn thám Siêu cao tần bước sóng từ 1mm-30cm: khí quyển không hấp thụ mạnh năng lượngcác bước sóng lớn hơn 2cm,cho phép thu nhận năng lượng cả ngày lẫn đêm không bị ảnh hưởngcủa mây,mưa,sương mù

2.Phân loại theo nguồn cung cấp năng lượng:

Theo nguồn cung cấp năng lượng v.thám được chia làm 2 loại là:

- Viễn thám bị động: Hệ thống viễn thám sử dụng quang phổ của á/s tự nhiên được gọi là hệthống viễn thám bị động như h.thống Landsat,spot, !Chỉ chụp được ban ngày ,ảnh thu đượckhông rõ nét và kém ổn định

- Viễn thám chủ động: Hệ thống viễn thám sử dụng nguồn năng lượng do con người tạo ra và tựthu nhận được gọi là hệ thống viễn thám chủ động như hệ thống Radar.Trên vệ tinh ngoài bộ cảmngười ta đặt thêm 1 nguồn chiếu sáng để nó chiếu xuống khu vực cần chụp, khu vực đó phản xạ

lại bộ cảm và từ đú chụp được ảnh Nguồn sỏng này luụn ổn định, khụng phụ thuộc vào ỏ/s mặttrời.

3.Phõn loại theo vật mang:

- V.thỏm hàng khụng : Gồm tất cả cỏc loại vệ tinh bay ở độ cao <=350km.VD:khinh khớ cầu,mỏybay,tàu con thoi,

- V.thỏm vệ tinh: Cao hơn 350km.VD:cỏc vệ tinh nhõn tạo.Hiện nay vệ tinh bay cao nhất so vớimực nước biển là 36000km

Cõu 6: Nờu thuộc tớnh cơ bản của súng điện từ?

- Bức xạ điện từ truyền năng lợng điện từ trên cơ sở các dao động của trờng

điện từ trong không gian hoặc trong lòng các vật chất Quá trình lantruyền của sóng điện từ tuân theo định luật Maxwell Bức xạ điện từ cótính chất sóng và tính chất hạt

- Tính chất sóng đợc xác định bởi bớc sóng, tần số và tốc độ lan truyền,tính chất hạt đợc mô tả theo tính chất quang lợng tử hay photon Bức xạ

điện từ có 4 tính chất cơ bản đó là tần số hay bớc sóng, hớng lan truyền,biên độ và mặt phân cực

+ Tần số: cho biết hiệu ứng di chuyển, và bước súng của đối tượng

+ Hướng lan truyền: cho biết vị trớ khụng gian, hỡnh dạng của đối tượng.

+ Biờn độ : cho biết vị trớ khụng gian, hỡnh dạng, bước súng của đối tượng.

+ Mặt phẳng phõn cực.: cho biết hỡnh dạng hay cấu trỳc của đối tượng.

-Cỏc thụng số này cú thể sử dụng trong việc khai thỏc thụng tin ảnh

+ Vớ dụ: Tần số cú thể dựng để xđ vận tốc chuyển động của vật thể dựa trờn hiệu ứng Doppler,hướng lan truyền được sd để phỏt hiện cỏc cấu trỳc của đ.tượng Biờn độ thể hiện mức độ sỏngtối của vật thể và được sử dụng như những phần tử giải đoỏn ảnh cơ bản,mặt phõn cực được sửdụng để xđ hỡnh dạng của vật thể bởi lẽ ỏ/s p.xạ trờn cỏc bề mặt tương tự nhau sẽ cho cỏc chựmtia cú mặt phảng phõn cực giống nhau

Cõu 7: Tổ hợp màu là gỡ? Điều kiện tổ hợp màu thực? Trong VT tổ hợp màu để làm gỡ?

- Tổ hợp màu là: 3 màu cơ bản là đỏ, xanh lỏ, xanh da trời đc gỏn với 3 kờnh phổ là R,G,B

- Điều kiện tổ hợp màu thực:

+ Cú 3 kờnh ảnh được chụp ở 3 dải phổ (R,G,B)

+ 3 kờnh phổ này phải được gỏn với 3 màu tương ứng (R,G,B)

- Tổ hợp màu trong viễn thỏm để: phục vụ cho cụng tỏc đoỏn đọc, điều vẽ ảnh.

+ Cỏc đối tượng được tổ hợp màu sẽ được đoỏn đọc một cỏch chớnh xỏc

+Đoỏn đọc cỏc đối tượng trực tiếp bằng mắt

Hình 2.4 Đặc tính phản xạ phổ của một sô đối t ng tự nhiên

+Khi phõn loại tự động phải sử dụng tổ hợp màu (chọn vựng mẫu) : phõn loại cú giỏm định

Cõu 8: Hiện màu giả là gỡ? Khi nào thỡ sử dụng phương phỏp hiện màu giả? Nờu sự khỏc biệt giữa hiện màu giả và tổ hợp màu giả?

- Tổ hợp màu chỉ thực hiện được trong trường hợp cú 3 kờnh phổ trở lờn Trong trường hợp chỉ

cú 1 kờnh phổ, để cú thể hiện trong khụng gian màu người ta sử dụng phương phỏp hiện màu giả trong đú 1 khoảng cấp độ xỏm nhất định được gỏn 1 màu nào đú Cỏch gỏn màu như vậy

khụng cú quy luật nào cả và hoàn toàn phụ thuộc vào người thiết kế Thụng thường cỏch nàythường hay sử dụng cho ảnh sau phõn loại, ảnh chỉ số thực vật,ảnh nhiệt, bao giờ chỳng cũngđược kốm theo 1 bản chỳ giải

-Được sử dụng cho ảnh sau phõn loại, ảnh nhiệt , ảnh chỉ số thực vật

- Chỉ được thực hiện khi cú ớt nhất 3 kờnh phổ

trở lờn

- 3 kờnh phổ phải được gỏn với 3 màu cơ bản:

+ Gỏn màu đỏ với kờnh hồng ngoại

+ Gỏn màu lục với kờnh đỏ

+ Gỏn màu chàm với kờnh lục

- Chỉ cần cú ớt nhất 1 kờnh phổ:

+ Trong đú 1 khoảng cấp độ xỏm nhất địnhđược gỏn 1 màu nào đú

+ Cỏch gỏn màu như vậy khụng cú quy luậtnào cả và hoàn toàn phụ thuộc vào người thiếtkế

- Khả năng phản xạ phổ của thực vật thay đổi theo chiều dài bước sóng Trong vùng sóng ánhsáng nhìn thấy các sắc tố của lá cây ảnh hưởng đến đặc tính phản xạ phổ của nó, đặc biệt là chấtclorophin trong lá cây, ngoài ra còn có một số chất sắc tố khác cũng đóng vai trò quan trọngtrong việc phản xạ phổ của thực vật.

- TV phản xạ phổ cao nhất ở bước sóng màu lục ( 0,5-0,6µm) trong vùng nhìn thấy và có màuxanh lục Khi diệp lục tố giảm đi, thực vật chuyển sang khả năng phản xạ ánh sáng màu đỏ trộihơn, dẫn đến lá cây có màu vàng

- Các đặc trưng phản xạ phổ của TV ở vùng hồng ngoại gần (0,7-0,14 µm), là vùng bước sóng

mà TV có phản xạ cao nhất Mức độ phản xạ của TV còn phụ thuộc vào lượng clorophin, độ dàytán lá và cấu trúc tán lá

- Vùng hồng ngoại: ảnh hưởng chủ yếu đến khả năng phản xạ phổ của lá cây là hàm lượng nướctrong lá

- Khi hàm lượng nước trong lá giảm thì khả năng phản xạ phổ tăng

- Khi lá cây bị úa hoặc có bệnh, hàm lượng clorophin giảm, lúc đó khả năng phản xạ phổ cũng bịthay đổi và trên ảnh vệ tinh lá cây có màu vàng đỏ

- Tóm lại: khả năng phản xạ phổ của mỗi loại thực vật khác nhau là khác nhau Đặc tính chung

nhất là:

- Vùng á/s nhìn thấy: phần lớn năng lượng bị hấp thụ bởi clorophin có trong lá cây, một phần nhỏthấu qua lá còn lại bị phản xạ

- Vùng cận hồng ngoại: cấu trúc lá ảnh hướng lớn đến khả năng phản xạ phổ

- Vùng hồng ngoại: nhân tố ả/h lớn đến khả năng phản xạ phổ là hàm lượng nước

Sắc tốCấu trúc tế bào Thành phần n ớcCác yếu tố chính ảnh h ởng đến khả năng phản xạ phổ của lá cây

Những dải phổ hấp thụ

Đồ thị phản xạ phổ của thực vật

2 Đặc tớnh phản xạ phổ của thổ nhưỡng:

- Khả năng phản xạ phổ tăng theo chiều dài bước súng, đặc biệt là ở vựng hồng ngoại và cận

hồng ngoại Ở đõy chỉ cú năng lượng hấp thụ và năng lượng phản xạ mà khụng cú năng lượng

thấu quang

- Cỏc loại đất với thành phần cấu tạo khỏc nhau, cỏc chất HC và VC khỏc nhau thỡ khả năng phản

xạ phổ cũng khỏc nhau

- Cỏc yếu tố chủ yếu ả/h đến khả năng phản xạ phổ của đất là: cấu trỳc bề mặt đất, độ ẩm, cỏc t/p

hợp chất HC, VC Cỏc yếu tố này cú quan hệ chặt chẽ với nhau

- Cấu trỳc của đất phụ thuộc vào tỉ lệ: sột, cỏt, bụi

- Khi độ ẩm tăng khả năng phản xạ phổ giảm

- Hàm lượng chất hữu cơ trong đất từ 0.5-5% đất cú màu nõu sẫm, nếu hàm lượng thấp hơn đất

cú màu nõu sỏng

- Hàm lượng oxit sắt giảm thỡ khả năng phản xạ phổ tăng

- Một điểm quan trọng cần lưu ý là: biờn độ đồ thị khả năng phản xạ của cỏc loại đất cú thể khỏc

xa nhau nhưng nhỡn chung những khỏc nhau này ổn định ở nhiều dải súng khỏc nhau

0 0,5 0,9 1,3 1,7 2,1 2,520

- Đối với thổ nhưỡng phải đoán đọc điều vẽ ở dải sóng nhìn thấy

Đồ thị phản xạ của thổ nhưỡng

3 Đặc tính phản xạ phổ của nước:

- Khả năng phản xạ phổ của nước thay đổi theo chiều dài bước sóng và thành phần vật chất cótrong nước

- Khả năng phản xạ phổ của nước còn phụ thuộc vào bề mặt nước và trạng thái của nước

- Trên kênh hồng ngoại và cận hồng ngoại: đường bờ nước được phát hiện rất dễ dàng, còn một

số đặc tính của nước cần phải sử dụng dải sóng nhìn thấy để nhận biết

- Nước biển, nước ngọt, nước cất có chung đặc điểm là thấu quang mạnh, độ thấu quang củanước đục giảm hơn, và bước sóng càng dài thì độ thấu quang càng lớn

- Khả năng phản xạ phổ của nước phụ thuộc vào độ đục của nước

- Hàm lượng clorophin trong nước cũng là một trong các yếu tố ả/h đến Khả năng phản xạ phổcủa nước

- Tóm lại:

+ Trong khoảng bước sóng từ nhìn thấy trở đi: 0,4-0,55µm Khả năng phản xạ phổ của nướctăng,sau đó phản xạ phổ của nước giảm dần theo chiều tăng bước sóng

+ Mỗi loại nước khác nhau thì Khả năng phản xạ phổ khác nhau

+ Thông thường trong nước chứa nhiều tạp chất hữu cơ, vô cơ Vì vậy, Khả năng phản xạ phổcủa nước phụ thuộc vào thành phần và trạng thái của nước

+ Nước đục có khả năng phản xạ phổ cao hơn nước trong, nhất là ở những dải sóng dài - liênquan đến đất trong nước

0,4 0,5 0,6 0,7 10

20 30

50 40

2

1

1- HÊp thô 2- Ph¶n x¹

()

r(%)

+ Hàm lượng clorophin trong nước làm giảm khả năng phản xạ phổ cảu nước ở bước sóng ngắn

và tăng khả năng phản xạ phổ của nước ở bước sóng có màu xanh lá cây

+ Còn một số yếu tố khác ả/h đến khả năng phản xạ phổ của nước là: metan, oxy, nitơ,cacbonic trong nước

*Nhược điểm: Kém về độ phân giải phổ, thường bị méo hình do ảnh hưởng của độ cong bề mặttrái đất.

*Khả năng ứng dụng: Bao phủ trong bước sóng nhìn thấy Không sd phân loại đối tượng theophương pháp số mà theo pp đoán đọc điều vẽ

2

Ảnh số: (có tính chất, đặc điểm)

-Ảnh số là tư liệu ảnh không lưu trên giấy ảnh hoặc phim mà được lưu dưới dạng số trên máytính.Ảnh được chia thành nhiều phân tử nhỏ thường được gọi là pixel.Mỗi pixel tương ứng với 1đơn vị không gian

-Quá trình chia mỗi ảnh tương tự thành các pixel đgl chia mẫu(Sampling) và quá trình chia các

độ xám liên tục thành 1 số nguyên hữu hạn gọi là lượng tự hóa.

-Ảnh số có độ phân giải thấp hơn tùy từng bộ cảm

*Ưu điểm: Thường sd trong phân loại các đối tượng cho khu vực có thảm TV phức tạp, chụpđược nhiều giải phổ khác nhau

*Nhược điểm: Độ lớn pixel quá lớn thì chất lượng của ảnh sẽ kém còn trong TH ngược lại thìdung lượng thông tin lại quá lớn

*Ứng dụng: Chụp được ở nhiều dải phổ khác nhau nên được sd cho nhiều ngành

*Các tính chất của tư liệu ảnh số:

Tư liệu ảnh được đặc trưng bởi 1 số thông số cơ bản về hình học,bức xạ bao gồm:

-Trường nhìn(Filed of view) FOV là góc nhìn tối đa mà 1 bộ cảm có thể thu được sóng điệntừ.Khoảng không gian trên mặt đất do FOV tạo nên chính là bề rộng tuyến bay

-Trường nhìn không đổi(instantaneous field ò view) IFOV được định nghĩa là góc không giantương ứng với 1 đơn vị chia mẫu trên mặt đất.Lượng thông tin ghi được trong IFOV tương ứngvới giá trị của pixel

-Một vùng bé nhất trên mặt đất mà bộ cảm có thể cảm nhận dduwogl độ phân giải mặt đất haytương ứng với 1 pixel trên ảnh, hay là diện tích tương ứng của 1 vùng trên mặt đất mà 1 pixel cóthể bao phủ

-Tư liệu ảnh được ghi lại theo những giải phổ khác nhau nên ngta gọi là tư liệu đa phổ, đa kênh.-Tư liệu ảnh được ghi lại ở nhiều thời điểm khác nhau trên cùng 1 v.trí ngta gọi là tư liệu đat.gian

Ứng dụng của các loại tư liệu ảnh này để nhận biết ,phân biệt các đối tượng, đánh giá biến độngdiện tích các đối tượng

*Đặc điểm của tư liệu ảnh số

-Độ phân giải:Là 1 vùng bé nhất trên mặt đất mà bộ cảm có thể cảm nhận được (1 pixel điểm ảnh) hay diện tích tương ứng của 1 vùng trên mặt đất mà 1 pixel có thể bao phủ

ảnh Tư liệu ảnh đa phổ:Là tư liệu ảnh được ghi lại ở những giải phổ(hoặc các kênh phổ) # nhau tạicùng 1 thời điểm và trên cùng 1 khu vực.

-Tư liệu ảnh đa thơi gian:là tư liệu được ghi lại ở nhiều thời điểm # nhau( cùng 1 khu vực).-Tư liệu ảnh đa phổ đa thời gian được kết hợp bởi tư liệu ảnh đa phổ và tư liệu ảnh đa thời gian

đã nêu trên

B:Số liệu điều tra mặt đất

-Số liệu điều tra mặt đất là 1 tập hợp các quan sát, mô tả, đo đạc về các điều kiện thực tế trên mặtđất.Trong đó có các vật thể cần nghiên cứu tông tại và xđ đc mối tương quan giữa tín hiệu thu đc

và bản thân các đối tượng

-Số liệu mặt đất cần phải được thu thập đồng thời trong cùng 1 thời điểm với số liệu vệ tinh hoặctrong 1 khoảng t.gian sao cho các sự thay đổi của các đ.tượng nghiên cứu trong khoảng t.gian đókhông ảnh hưởng tới việc xđ các mỗi quan hệ cần tìm

-Mục đích sử dụng:

• Thiết kế các bộ cảm

• Kiểm định các thông số kỹ thuật của bộ cảm

• Thu thập các thông tin bổ trợ cho quá trình p.tích và hiệu chỉnh số liệu

-Những thông tin cần thu thập:

• Các thông tin tổng quan cũng như chi tiết về các đ.tượng nghiên cứu như chủng loại,trạng thái,tính chất p.xạ và hấp thụ phổ ,hình dáng bề mặt,nhiệt độ

• Các thông tin về môi trường xung quanh,góc chiếu và độ cao mặt trời,cường độ chiếusáng,trạng thái khí quyển,nhiệt độ,độ ẩm không khí,hướng và tốc độ gió

 Tùy vào từng trường hợp cụ thể mà các thông tin cần thu thập có thể #nhau về chủng loại cũngnhư mức độ chi tiết

Do thu thập số liệu mặt đất là 1 công việc tốn kém t.gian và kinh phí cho nên ng.ta thường lậpcác khu polygon thử nghiệm trong đó có đầy đủ các đ.tượng cần theo dõi và đo đạc

C:Số liệu định vị mặt đất

-Để có thể đạt được độ chính xác trong q.trình hiệu chỉnh hình học cần fai có các điểm định vị

trên mặt đất có tọa độ địa lý đã biết.Những điểm này thường được bố trí tại những nơi mà v.trícủa nó có thể thấy được dễ dàng trên ảnh và bản đồ.tuy nhiên k fai lúc nào cũng có thể lấy hoặc

đo tọa độ của nó 1 cách dễ dàng cho nên hiện nay ng.ta sd nhiều hệ thống định vị toàn cầuGPS(Global Position System) vào mục đích này

D:Bản đồ số liệu địa hình

Để phục vụ cho công tác nghiên cứu v.thám cần có những tài liệu địa hình và chuyên đề sau:

• Bản đồ địa hình tỷ lệ 1/25.000 hoặc 1/50.000.Trên bản đồ địa hình có thể lấy được các tọa

độ các điểm k.tra phục vụ việc hiệu chỉnh hình học hoặc các thông số độ cao nhằm khôiphục lại mô hình thực địa

• Bản đồ chuyên đề: Các bản đồ địa lý chuyên đề quản lý sd đất,bản đồ h.trạng rừng có tỷ

lệ khoảng 1/5.000 đến 1/25.000 rất cần cho nghiên cứu chuyên đề chọn vùng mẫu vàp.loại.Nếu các bđ này được số hóa và lưu trong máy tính thì có thể sd để xd CSDL HTTTđịa lý

• Bản đồ kinh tế xã hội:Các ranh giới hành chính,hệ thống giao thông,các chỉ số thống kêcũng là thông tin quan trọng có thể được khai thác trong v.thám

• Mô hình số địa hình:Bên cạnh các dạng bđ truyền thống, trong viễn thám còn sd 1 dạng

số liệu khác đó là mô hình số địa hình hay mô hình số độ cao được tạo ra từ các đườngbình độ, lưới số liệu độ cao p.bố đều, lưới số liệu độ cao p.bố ngẫu nhiên hay các hàm mô

tả bề mặt

Câu 11: Nêu đăc trưng cơ bản của ảnh hàng không? Thế nào là chụp ảnh đơn, theo tuyến,

vĩ tuyến? Ứng dụng kiểu chụp này trong thực tế?

- Ảnh hàng không là những bức ảnh chụp bề mặt trái đất từ trên cao nhờ các phương tiện bay

chụp chuyển động trong không trung như khí cầu, máy bay

- Các đặc trưng cơ bản của ảnh hàng không là:

- điểm chính ảnh và độ dài đáy ảnh

- độ cao bay chụp, đường bay, thời gian và tỷ lệ ảnh

- độ phủ ngang và độ phủ dọc của ảnh

- đặc trưng ánh sáng của ảnh hàng không

- Điểm chính ảnh là điểm rơi thẳng góc của tâm thấu kính máy ảnh xuống tấm ảnh trong trường

hợp chụp thẳng đứng Càng gần điểm chính ảnh hình dạng mặt cắt ngang của vật được chụp càng

ít bị biến đổi,ngược lại thì vật được chụp càng bị biến dạng do phép chiếu và sự dịch chuyển củađiểm ảnh gây nên

- Độ dài đáy ảnh (đường đáy ảnh) là khoảng cách 2 điểm chính ảnh của 1 cặp ảnh hàng không

khi quan sát lập thể Vì vậy biết điểm chính ảnh và độ dài đáy ảnh sẽ nhanh chóng định hướngđược cặp ảnh để quan sát lập thể và đoán đọc ảnh hàng không dễ dàng, chính xác hơn

- Độ cao bay chụp:

H = Ho - h trong đó: H là độ cao bay chụp Ho là độ cao máy bay so với mực nước biển và h là độcao mặt phẳng chụp ảnh so với mực nước biển

- Tỷ lệ ảnh

- Tỷ lệ ảnh là tỷ số giữa độ dài tiêu cự máy ảnh(f) với độ cao bay chụp(H).

- Độ phủ ngang: Phần mặt đất cùng được chụp trên 2 tấm ảnh ở 2 đường bay liền kề nhau.

- Đ ph d c: ộ ủ ọ Ph n di n tích cùng đầ ệ ược ch p trên 2 t m nh li n k nhau trong 1 tuy nụ ấ ả ề ề ếbay ch p.ụ

•Để đạt hiệu quả quan sát lập thể cao, độ phủ ngang không được dưới 15%(thường là 30%) còn độ phủ dọc phải >50% (thường là 60%)

25 Đặc trưng ánh sáng của ảnh hàng không:

Do vật được chụp hấp thụ, phản xạ hoặc bức xạ a/s khác nhau nên trên ảnh chúng có độsáng tối khác nhau Đối với tán rừng khả năng phản xạ này khá đồng đều nên độ tương phảnđậm, nhạt trên ảnh thường nhỏ Để đánh giá mức độ này người ta thường dùng chỉ tiêu cấp độxám của ảnh Để tăng khả năng thể hiện sự chênh lệch ánh sáng trên ảnh phải sử dụng loại phim

có thuốc cứng, khả năng phân sợi cao Các vật được chụp ảnh nhận được ánh sáng mặt trời ởnhững góc độ khác nhau nên độ tương phản giữa ánh sáng và bóng râm (còn gọi là độ đen, trắng)của chúng khác nhau Đồng thời góc chiếu của mặt trời khi chụp ảnh cũng tạo nên hiện tượngbóng ảnh trên ảnh hàng không Cấp độ xám độ tương phản trắng, đen và bóng ảnh là những căn

cứ cần thiết để đoán đọc ảnh hàng ko

- Hiện tượng già cỗi của ảnh hàng không:

AHK dùng trong đoán đọc phải đảm bảo tính thời sự, tức là thời gian sử dụng ảnh ko quá xa thờiđiểm chụp ảnh Điều này càng quan trọng hơn trong q.lý SDĐ hiện nay vì luôn có sự thay đổi về

HT SDĐ do sự tác động mạnh mẽ của con người Thông thường ảnh mất tính thời sự sau khichụp 4-5 năm ở những vùng xa dân cư, và 1-2 năm ở những vùng gần dân cư Ngoài ra công tácbảo quản cũng ảnh hưởng nhất định đến hiện tượng già cỗi của nó, ảnh hàng ko bảo quản kém thì

dù mới chụp cũng ko còn tính thời sự cao Với ảnh đã mất tính thời sự khi đoán đọc phải thậntrọng Việc xây dựng các mẫu khóa ảnh phải chi tiết hơn và công tác khoanh vẽ phải được kiểmtra bổ sung ngoài thực địa với mức cao hơn

- Chụp ảnh đơn: là chụp ảnh từng vùng nhỏ của khu đo theo từng tấm ảnh riêng biệt Các tấm

ảnh chụp được không phủ dọc và phủ ngang với nhau Ứng dụng cho điều tra khảo sát, do thámquân sự, trên những vùng tương đối nhỏ

- Chụp ảnh theo tuyến: là chụp theo 1 tuyến nào đó đã bố trí sẵn có thể là thẳng,gấp khúc hay

uốn cong Giữa các tấm ảnh kề trên 1 tuyến có độ phủ lên nhau và gọi là độ phủ ngang

- Chụp ảnh nhiều tuyến (chụp ảnh diện tích) là: chụp theo nhiều tuyến dải bay thẳng, song song

với nhau và cách đều nhau Các tấm ảnh trên 2 dải bay kề nhau, ngoài độ phủ ngang trong mỗi 1dải bay còn có độ phủ dọc nữa Ứng dụng thường dùng nhất để thành lập bản đồ địa chính

Câu 12: Ảnh tương tự là gì? Ảnh số là gì? Giải thích thuật ngữ chia mẫu lượng tử hóa khi chuyển từ ảnh tương tự sang ảnh số?

- Ảnh tương tự: là ảnh chụp trên cơ sở của lớp cảm quang, halogen bạc Ảnh tương tự thu được

từ các bộ cảm tương tự dùng phim chứ ko dùng các hệ thống quang điện tử Những tư liệu này có

độ phân giải KG cao nhưng kém về độ phân giải phổ, thường có độ méo hình lớn do ảnh hưởngcủa độ cong bề mặt trái đất Vệ tinh Cosmos của Nga thương sử dụng loại bộ cảm này,

- Ảnh số: là dạng tư liệu ảnh không lưu trên giấy ảnh hoặc phim Nó được chia thành nhiều phần

tử nhỏ, thường được gọi là pixel

Mỗi pixel tương ứng với mỗi đơn vị không gian

- Chia mẫu: Quá trình chia mỗi ảnh tương tự thành các pixel được gọi là chia mẫu (sampling)

và quá trình chia các độ xám liên tục thành một số nguyên hữu hạn gọi là lượng tử hóa Các

pixel thường có dạng hình vuông

Mỗi pixel được xác định bằng tọa độ hàng và cột

Hệ tọa độ ảnh thường có điểm 0 ở góc trên bên trái và tăng dần từ trái qua phải đối với chỉ số cột

và từ trên xuống dưới đối với chỉ số hàng

Trong trường hợp chia mẫu một ảnh tương tự thành một ảnh số thì độ lớn của pixel hay tần sốchia mẫu phải được tối ưu Độ lớn của pixel quá lớn thì chất lượng ảnh sẽ tồi, còn trường hợpngược lại thì dung lượng thông tin lại quá lớn

Câu 13: Độ phủ ngang ? Độ phủ dọc? Phân tích? VD?

Có 2 loại độ phủ:

• Độ phủ ngang: Phần mặt đất cùng được chụp trên 2 tấm ảnh ở 2 đường bay liền kề nhau.

• Độ phủ dọc: Phần diện tích cùng được chụp trên 2 tấm ảnh liền kề nhau trong 1 tuyến bay

+ Ví dụ: để thành lập bình độ ảnh người ta chuoj ảnh khu đo theo phương pháp định hướng gần

đúng tức là khi chụp cố gắng sao cho hình chiếu trục quang máy ảnh nằm gần tâm của mảnh bđcần thành lập, nếu như chụp tỷ lệ ảnh thích hợp với tỷ lệ bđ cần thành lập thì diện tích 1 tấm ảnh

được chụp hoàn toàn có thể phủ kín diện tích mặt đất trên 1 tờ bđ cần đo vẽ Nhờ viêc chụp ảnhđịnh hướng gần đúng nên khi lập bình đồ ảnh giảm bớt rất nhiều công cắt dán ,công nắn ảnh,giảm bớt sai số co dãn, sai số cắt dán, nhờ vậy độ chính xác được nâng cao và giá thành hạ Tuynhiên việc định hướng như vậy gặp nhiều khó khăn nên ngta thường chụp tăng độ phủ nganggiữa các tấm ảnh lên đến 80-90% Với độ phủ lớn như thế dễ dàng cho phép ta chọn được 1 tấmảnh có khả năng bao phủ toàn bộ diện tích khu đo của 1 tờ bđ Mặt khác ta còn có thể tách ra 2cặp ảnh lập thể có độ phủ dọc 60% để tăng dày các điểm khống chế cho khu vực đo để đo vẽ bđ.

Câu 14: Độ phân giải không gian của ảnh? Thế nào là tư liệu ảnh đa phổ, đa thời gian? Ứng dụng thực tiễn của chúng?

* Độ phân giải không gian của ảnh: là 1 vùng bé nhất trên mặt đất mà bộ cảm có thể

cảm nhận được (1 pixel ảnh-điểm ảnh) hay diện tích tương ứng của 1 vùng trên mặt đất mà 1pixel có thể bao phủ

*Tư liệu ảnh đa phổ: là tư liệu ảnh được ghi lại ở những giải phổ(hoặc các kênh phổ)

khác nhau tại cùng 1 thời điểm và trên cùng 1 khu vực.

* Tư liệu ảnh đa thời gian:là tư liệu được ghi lại ở nhiều thời điểm khác nhau trên cùng 1

vị trí

*Tư liệu ảnh đa phổ đa thời gian: được kết hợp bởi tư liệu ảnh đa phổ và tư liệu ảnh đa

thời gian đã nêu trên

*Ứng dụng:

-Tư liệu ảnh đa phổ: được ứng dụng ở nhiều ngành, nhiều lĩnh vực khác nhau dựa vào tính chất

của từng giải phổ

-Tư liệu ảnh đa thời gian: Dùng để đánh giá biến động, tư liệu ảnh đa thời gian bao gồm cả tư

liệu đa phổ, do vậy khi đánh giá biến động phải dùng cả tư liệu đa phổ

Câu 15: Hãy phân tích tổng năng lượng mặt trời chiếu xuống mặt đất được chia ra thành những thành phần chính nào? Thành phần nào trong số đó được coi như là nguồn năng lượng truyền tin chính quan trọng trong VT?

Năng lượng mặt trời chiếu xuống sẽ được chia thành những tp chính sau:

- Phần năng lượng bị hấp thụ: phần này đi vào đối tượng sẽ chuyển hóa thành dạng năng

lượng khác

- Phần năng lượng truyền qua: phần này có tp phổ khác hẳn với tp phổ của bức xạ chiếu

tới do tính tán xạ ánh sáng và hấp thụ có chọn lọc của đối tượng tự nhiên

- Phần năng lượng phản xạ: phần này được sử dụng như phương tiện truyền tin chính

trong VT Các bức xạ này được ghi nhận bằng các thiết bị trên vật thể bay và được truyền

về mặt đất để thành tín hiệu ảnh hoặc số Năng lượng ánh sáng phản xạ này được hình

thành từ 2 thành phần chính: