Master document of the editor

Độ phân giải cao giúp hình ảnh trung thực, chi tiết hơn rất nhiều tuy nhiên cũng vì thế yêu cầu năng lực nguồn phát, khả năng trình chiếu playback của thiết bị tiếp nhâ

Chuẩn HD

 1 HD là gì ?

HD (là từ viết tắt của High Definition) hay HDTV( High Definition Televison) hiểu nôm na "truyền hình với độ nét cao", là một thuật ngữ chỉ các chương trình TV kỹ thuật số, các tập tin đa phương tiện (movies, audio, game ) được trình chiếu với độ phân giải cao hơn các chuẩn thông thường đã có trước đây (PAL, SECAM, NTSC) Độ phân giải cao giúp hình ảnh trung thực, chi tiết hơn rất nhiều tuy nhiên cũng vì thế yêu cầu năng lực nguồn phát, khả năng trình chiếu ( playback) của thiết bị tiếp nhận cũng như băng thông của hệ thống

Lịch sử HD theo Wiki bắt đầu từ một dự án trong quân đội Liên Xô năm 1958 đã tạo ra một hê thống có khả năng trình chiếu khung hình 1125 dòng cho mục đích quân sự Tuy nhiên chương trình phát sóng thương mại đầu tiên thuộc về người Nhật năm 1969 nhưng vì "lý do kỹ thuật" nên ko thể trở thành một xu hướng mới trong phát sóng Thuật ngữ HDTV như hiện nay được giới thiệu lần đầu ở Mỹ năm 1996 và chương trình phát sóng đầu tiên ở Mỹ vào năm 1998 , cho đến nay các chương trình HDTV đã chiếm 30% ở Mỹ

 Hình dưới đây mô tả khung hình của HDTV so với các chuẩn trước đây, đương nhiên HD còn đi liền với nguồn âm thanh đa kênh DTS, AC3

 2 Hệ thống phần cứng để xem HD

- Đối với các hệ thống PC, tất nhiên cấu hình càng cao càng tốt, vì trong quá trình giải mã và phát phim HD, trình player (media classic player hoặc các trình Player khác có thể chạy được HD) sử dụng khá lớn tài nguyên hệ thống tùy theo độ phân giải của màn hình mà nó hiển thi, tức là độ phân giải của màn hình càng cao, PC càng phải hoạt động nhiều Bạn cũng phải cài các Code hỗ trợ giải mã Video và Audio HD

 Cấu hình máy tương đối mạnh, và càng mạnh thì càng tốt

- Đối với HD 720p chip nên từ pen4 2.4 Ghz trở lên, card hình có thể onboard 128mb trở lên hoặc card rời 64mb, ram 512 trở lên

- Đối với HD 1080 thì căng hơn, nên dùng chip pen D 3.0 hoặc core 2 duo 2.4 GHz trở lên, card hình rời 128mb, 128bit trở lên (ATI hoặc Gefore ), ram 1gb trở lên (Yêu cầu trên là đối với các link kiên căn bản và chỉ mang tính tương đối vì thực sự còn phụ thuộc thêm một số yếu tố khác)

 3 Source HD gốc:

Chất lượng sắp theo thứ tự giảm dần

- Blu ray hoặc HDdvd phát hành chính thức, được chuyển sang định dạng HD-rip bằng phần mềm chuyên dụng cho chất lượng tốt nhất

- Blu-ray+ là chuẩn mới nhất của Blu-ray, hiện nay chưa crack được nên phải chuyển sang HD rip qua 2 bước: capture từ đầu phát vào PC, sau đó chuyển sang định dạng HD rip Trường hợp này không tốt bằng trường hợp trên, nhưng chất lượng cũng khá ổn

- Source là HD rip định dạng này được convert sang định dạng khác

- Source là nguồn phim chiếu trên cable được capture và convert sang HDrip, hình thức này thường để lại 1 logo nhỏ của đài phát trên phim

- Source là DVD rồi upscale lên HD, đây là trường hợp tệ nhất nhưng không thiếu trên trị trường HD hiện nay Tuy mang danh HD nhưng thực chất chỉ tương đương DVD

Bit- Rate (Data bit) là gì ?

Bitrate là một thuật ngữ chỉ khối lượng dữ liệu film được lên CPU trong 1 giây để xử lý giải mã thành hình ảnh và âm thanh Bit-rate càng cao phim càng đẹp, âm thanh càng hay nhưng cũng đồng nghĩa với việc CPU phải giải quyết càng nhiều công việc

 Độ phân giải: gồm 1080i, 1080p và 720p Độ phân giải của phim HD tính bằng chiều ngang (1920 đối với 1080p/i) hoặc 1280 (đối với nhân với chiều dọc (biến đổi tùy theo phim) của diện tích hình ảnh (không tính phần băng đen) Ví dụ:

1080i/p ở tỉ lệ 16:9 có độ phân giải 1920x1080 ~ 2.01 MPx (megapixel)

1080i/p ở tỉ lệ 2.39:1 có độ phân giải 1920x803 ~ 1.54 MPx

720p ở tỉ lệ 16:9 có độ phân giải 1280x720 ~ 0.92 MPx

720p ở tỉ lệ 2.39:1 có độ phân giải 1280x536 ~ 0.69 MPx

 Rõ ràng là trên lý thuyết cho hình ảnh chi tiết hơn 720p gấp đôi Tuy nhiên, trên thực tế sự chênh lệch này khó phân biệt bằng mắt thường trên cả TV 720p và 1080p (Full HD) hiện nay:

Đối với TV 720p, việc thể hiện 1080p cũng chỉ cho độ chi tiết ngang với 720p vì đó là giới hạn phân giải của panel

Đối với TV 1080p kích cỡ 46" trở xuống thì ở khoảng cách 2.5m (khoảng cách xem phim đảm bảo) cũng rất khó phân biệt sự khác biệt vì tại vị trí này kích cỡ pixel quá nhỏ để có thể nhận biết bằng mắt thường Tôi cho rằng, ưu thế của 1080p chỉ có thể nhận biết bằng mắt thường dễ dàng khi màn hình > 60", lúc ấy phim 720p bắt đầu có hiện tượng rạn hình đủ để nhận biết bằng mắt thường

 Tham khảo thêm: màn ảnh rộng ngoài rạp có kích thước lớn gấp vài trăm lần LCD full HD nhưng có độ phân giải (quy đổi) chỉ gấp 5 lần 1080p Điều đó cho thấy yêu cầu tốc độ tăng diện tích màn hình tang gấp nhiều lần yêu cầu tăng độ phân giải với chất lượng hình ảnh tương đương

 Mối tương quan giữa bit-rate, độ phân giải với chất lượng HD:

 Tóm lại:

- Bit-rate quan trọng hơn độ phân giải, như vậy 1 phim 720p cũng có thể đánh gục phim 1080p về chất lượng

- 1080p chiếu trên LCD 720p thì cũng chỉ thể hiện 720p

- 1080p chiếu trên LCD full HD cỡ nhỏ không cho khác biệt đáng kể so với 720p ngay cả khi tương quan bit-rate của chúng là công bằng

 Nhìn vào dung lượng phim có thể thấy được phần nào chất lượng phim thông qua bit-rate và độ phân giải:

 File có độ phân giải 1080p thì nên có dung lượng gấp 2.3 lần phim 720p để đảm bảo chất lượng tương ứng.

Bit- Depth ( Độ sâu màu)

 Bit- Depth thuật ngữ chỉ độ sâu màu xác định số lượng màu có mặt trong bảng màu của hình ảnh thể hiện dưới dạng chuỗi các số 0 và 1, hay còn gọi là bit, thể hiện cho mỗi màu Điều đó

không có nghĩa là hình ảnh sử dụng tất cả các những màu này, mà dùng để chỉ định màu sắc với mức độ chính xác Đối với một hình ảnh xám, độ sâu màu xác định có bao nhiêu mức xám Hình ảnh với độ sâu màu cao có thể mã hoá nhiều màu sắc, nhiều mức xám hơn

 Mỗi điểm màu trong ảnh kỹ thuật số được tạo ra thông qua sự kết hợp giữa ba màu chính: Red, Green, Blue Mỗi màu chính thường được gọi là một kênh màu "color channel", và và có thể

có phạm vi các giá trị cường độ được quy định bởi độ sâu bit của nó Độ sâu bit của mỗi kênh màu được gọi là "bits per channel" Thuật ngữ "bits per pixel" - bpp - nói về tổng số bits trong cả ba kênh màu và đại diện cho tổng số màu sắc tại mỗi điểm ảnh Do đó hay phát sinh nhầm lẫn giữa hai thuật ngữ này: bits per pixel và bits per channel

 Ví dụ

Hầu hết ảnh số có ít nhất 8-bits mỗi kênh, có nghĩa là dùng chuỗi 8 bit 0 và 1, cho ra 256 tổ hợp khác nhau tương ứng với 256 mức khác nhau ở mỗi kênh màu Khi tổ hợp tiếp các kênh màu tại mỗi điểm, cho phép tương ứng là 16.777.216 màu khác nhau, gọi là "true color" Thuật ngữ này tương ứng với 24 bits per pixel, do tổng hợp 3 kênh màu mỗi kênh 8 bit (bits per channel)

So sánh

Bảng sau đây minh hoạ sự khác nhau của độ sâu bit màu và tên được đặt cho các loại

 Một số chú ý

Mắt người chỉ phân biệt được khoảng 10 triệu màu khác nhau, do đó lưu giữ hình ảnh sử dụng nhiều hơn 24 bpp là không cần thiết và chỉ dùng trong những mục đích hết sức đặc biệt Tuy nhiên, hình ảnh được lưu giữ ở 24 bpp vẫn rất hữu ích cho việc xử lý ảnh hậu kỳ

Màu gradient trong hình ảnh có ít hơn 8 bpp có thể xem rõ ràng trong biểu đồ Histogram

Độ sâu màu cũng phụ thuộc vào kiểu ảnh được lưu trữ Với định dạng JPEG và TIFF chỉ có thể dùng 8 bits hoặc 16 bits mỗi kênh màu

Dynamic Range

 Dynamic Range thuật ngữ chỉ khoảng chênh lệch ánh sáng giữa mức tối nhất và sáng nhất (tỉ lệ tương phản) mà camera thu được chi tiết điểm ảnh.

 Dynamic Range phụ thuộc vào camera, mỗi camera có một Dynamic Range riêng và nó được dung để đánh giá chất lượng của 1 camera.

 Cũng như việc quản lý màu sắc, mỗi thiết bị trong chuỗi chụp và xử lý hình ảnh trên, có một khoảng Dynamic Range riêng của mình Trong in ấn và trên màn hình máy tính, không có gì

trắng hơn giấy trắng hay còn gọi là cường độ lớn nhất của điểm ảnh Thực tế có một thiết bị khác mà không được hiển thị ở trên, đó chính là mắt người, mắt chúng ta cũng có một khoảng Dynamic Range khác Dịch chuyển thông tin hình ảnh giữa những thiết bị khác nhau ảnh hưởng đến chất lượng hình ảnh Do đó mà khái niệm Dynamic Range là rất hữu ích để so sánh tương đối giữa cảnh thực tế, máy ảnh, hình ảnh trên máy tính và bản in cuối cùng