ĐỀ CƯƠNG ÔN THI HỌC KÌ MÔN: LỊCH SỬ BÁO CHÍ Truyền thông đại chúng là quá trình truyền đạt thông tin một cách rộng rãi đến mọi người trong xã hội thông qua các phương tiện truyền thông,
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN THI HỌC KÌ MÔN: LỊCH SỬ BÁO CHÍ
Truyền thông đại chúng là quá trình truyền đạt thông tin một cách rộng rãi đến mọi người trong xã hội thông qua các phương tiện truyền thông, là hoạt động gắn liền với lịch sử phát triển loài người Truyền thông liên tục phát triển đến những hình thức hiện đại và phức tạp và báo chí xuất hiện vì con người có nhu cầu truyền tin và nhận tin, giúp độc giả nắm bắt những gì liên quan giữa mình và cuộc sống xung quanh
1 - Nguồn gốc của báo chí
- Truyền thông đại chúng là quá trình truyền đạt thông tin một cách rộng rãi đến mọi người trong xã hội thông qua các phương tiện truyền thông;
- Truyền thông là một hoạt động gắn liền với lịch sử phát triển loài người;
- Từ những hình thức đõn giản nhất, truyền thông liên tục phát triển đến những hình thức hiện đại và phức tạp;
- Báo chí xuất hiện vì con người có nhu cầu truyền tin và nhận tin nhằm mở rộng không gian sống bằng cách tạo lập các mối quan hệ và khám phá thế giới;
- Báo chí giúp độc giả nắm bắt những gì liên quan giữa mình và cuộc sống xung quanh, đánh giá được khả năng, xác định đúng cách thức, phương hướng cho những hành vi và hoạt động tiếp theo;
2 - Các chức năng của báo chí
2.1 – Chức năng thông tin:
- Là chức năng quan trọng nhất của báo chí
- Giám sát tất cả những gì xảy ra ở mọi nõi trên thế giới, cung cấp thông tin từ thời tiết, xổ số, đến chiến tranh, giá cả…
- Giải thích thông tin cho người đọc – người xem
2.2 – Chức năng giáo dục: (Chức năng chuyển giao các giá trị / Chức năng xã hội hóa / Chức năng tuyên
truyền):
- Cung cấp kiến thức, truyền bá tý tưởng, đạo đức, lối sống,…
- Chuyển giao các giá trị: chuyển giao tý tưởng giữa các cá nhân, các thế hệ; chuyển giao các khái niệm chung cho toàn thế giới (thế nào là chiến tranh, là đói khát, là chủ nghĩa xã hội, thị trường chứng khoán, mặt trời, mặt trăng…)
2.3 – Chức năng giải trí:
- Báo, đài phát thanh, đài truyền hình là những phương tiện giải trí phổ biến nhất, đáp ứng nhu cầu văn hóa – giải trí của quần chúng;
- Là chức năng phổ biến và thu hút nhất;
Trang 22.4 – Chức năng thẩm mỹ:
- Phản ánh điều hay, điều đẹp, điều tốt… trong cuộc sống;
- Định hướng cho người đọc/người xem về cái đẹp;
- Bổ sung vốn tri thức, làm phong phú đời sống tinh thần độc giả;
2.5 – Chức năng kinh tế:
- Phát triển nhý một ngành kinh tế (công nghiệp báo in, công nghiệp phát thanh truyền hình, …)
- Đýa tin về kinh tế, đóng vai trò cầu nối giúp cho nền kinh tế phát triển
Vấn đề kinh tế truyền thông:
- Báo chí là công cụ trên mặt trận tý tưởng văn hoá, có trách nhiệm tuyên truyền, định hướng của Đảng, Nhà nước và đoàn thể đến người dân;
- Thông tin, sản phẩm chủ yếu của ngành truyền thông đã và đang được coi là một thứ hàng hoá, có thể
là một loại hàng hoá đặc biệt, nhýng vẫn có đầy đủ thuộc tính của một loại hàng hoá
- Thông tin trở thành một trong những "nhu yếu phẩm" không thể thiếu được trong xã hội hiện đại Người ta cần rất nhiều loại thông tin: thông tin chính trị, kinh tế, xã hội, văn hoá, giải trí và sẵn sàng trả tiền để được đáp ứng nhu cầu này
Vấn đề kinh tế truyền thông:
- Cả nước hiện có hai đài truyền hình có doanh thu mỗi năm đạt 1.200-1.300 tỉ đồng; 15 đài truyền hình địa phương và khu vực có doanh thu trên 100 tỉ đến vài trăm tỉ đồng/năm; gần mười tờ báo in có doanh thu 350-600 tỉ đồng/năm
- Tổng doanh thu của các cõ quan báo chí nước ta ít nhất là 10.000 tỉ đồng/năm, chủ yếu từ nguồn quảng cáo
2.6 – Chức năng quản lý:
- Là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý vào khách thể quản lý nhằm đảm bảo hoạt động có hiệu quả và đạt được mục đích đề ra;
- Trong quá trình hoạt động quản lý, báo chí tham gia bằng cách đảm bảo nguồn thông tin hai chiều (chuyển tải đến khách thể quản lý những quyết định, chỉ thị, hướng dẫn về phương thức, tính chất hoạt động, đồng thời phản ánh sinh động đời sống hiện thực);
Câu 1: Đặc điểm của báo chí Anh
Gồm 5 đặc điểm:
1. Điểm nổi bật là báo chí Anh có một số xu hướng khá ổn định Một trong những xu hướng đó là tiếp tục tăng cường tập trung hóa trong lĩnh vực báo chí 70% nhật báo và tuần báo chủ nhật do các tập đoàn tư bản nắm
Trang 32. Báo chí Anh chịu sự ảnh hưởng thường xuyên và ngày càng lành mạnh của các công ty xuyên quốc gia Đây chính là sự hội lưu vốn trong thế giới báo chí của các nước phương tây
Tập đoàn xuất bản cảu anh – Pesson Longman vào nửa cuối những năm 80 đã mua tờ báo Pháp Echo, có mối quan hệ chặt chẽ với công ty xuất ản Hà Lan Elsenvire… Tư bản Anh còn có mặt trong cả báo chí Châu Phi, Đông Âu
3. Một đòn bẩy mạnh mẽ trong việc điều chỉnh sự hoạt động của các phương tiện truyền thông đại chúng là quảng cáo Từ cuộc chiến tranh thế giới thứ hai cho đến những năm 70, chính phủ Anh
đã chi mỗi năm 5,5 triệu bảng cho các đợt quảng cáo trên báo chí, đài phát thanh, đài truyền hình
4. Ở Anh có một mạng lưới báo chí định kỳ phát triển Báo chí toàn quốc có tính tổng hợp (như tờ Times và Sunday Times) và báo chuyên sâu (như tờ Sporting Life) đều phát hành trong cả nước Báo các tính, thành phố có khoảng 20 tờ báo buổi sáng và đều có báo buổi chiều và tạp chí
5. Xu hướng đảng phái của báo chí Anh đã được định hình từ lâu (tuy không phải lúc nào điều này cũng được công khai thừa nhận) Ủng hộ đảng phái Bảo thủ có những tờ The Times, The Sunday Times, The Daily Telegraph, News of the World, The Sun, Daily Mail, Daily Epress Ủng hộ Công đảng có những tờ: The Mirror, tribune, Nguyệt san New Cocialist, và tờ ngôn luận Labour Weekly Đảng tự do có tờ báo Chủ nhật Observer Cơ quan Trung ương Đảng Cộng sản Anh có tạp chí hàng tháng Marxison Today, tuần báo Seven Days…
Câu 2: Đặc điểm của Báo chí Mỹ
1. Đặc điểm nổi bật của báo chí Mỹ là sự thỏa hiệp hiệu quả giữa việc thu hút độc giả và chính trị
Từ đầu thế kỉ XX, kinh doanh trở thành mục tiêu hàng đầu của báo chí Thu nhập của các tờ báo, đìa phát thanh, đài truyền hình ngày nay chủ yếu dựa vào quảng cáo (chiếm 70-90% tổng thu nhập)
Với mục đích thu được lợi nhuận cao, báo chí Mỹ phải thỏa mãn cùng một lúc nhiều yêu cầu là thu hút nhiều độc giả, khán giả, thính giả; Về mặt chính trị không được vượt quá giới hạn luật pháp cho phép
2. Giới tài phiệt tư bản Mỹ chi phối báo chí cả về kinh tế và chính trị Cùng với việc nắm độc quyền của các phương tiện truyền thông đại chúng, giới tài phiệt đã thông qua các hình thức tín dụng ngân hàng, sở hữu các cổ phần của các công ty báo chí
Các công ty báo chí gắn bó chặt chẽ với các hãng công nghiệp độc quyền, các ngân hàng lớn, các công ty xuyên quốc gia Các mâu thuẫn về quyền lợi thể hiện trên báo chí phản ảnh những mâu thuẫn giữa các tập đoàn tư bản với nhau Những quan điểm chính trị thể hiện trên báo chí hầu hết đều là quan điểm của các thế lực tư bản
3. Thông tin là phương tiện cơ bản ở Mỹ để đinh hướng dư luận xã hội ở Mỹ, lượng thông tin nước ngoài chiếm tỉ lệ rất nhỏ, chỉ có 5% người dân Mỹ nghe các chương trình phát thanh nước ngoài
Trang 4Theo giáo sư G.Dimler (Viện đại học Georgie), chính phủ Mỹ đã “xây dựng” một hệ thống thông tin lớn nhất thế giới nhằm mục đích “điều khiển ý thức” không chỉ trong nước mà cả trên toàn thế giới Tổng thống Terooman đã từng nói: “Chúng ta cần buộc thế giới phải nghe những gì ta nói
So với các hoạt động đối ngoại khác, nhiệm vụ đó không kém phần quan trọng… Điều đó cũng quan trọng như sức mạnh quân sự và sức mạnh kinh tế”
Nước Mỹ có một máy thông tin khổng lồ Các hãng thông thấn UPI và AP là hai trong năm hãng thông tấn lớn nhất thế giới Mỗi hãng có hàng nghìn nhân viên làm việc ở nước ngoài, thu thập và báo tin tức cho hầu khắp các nước trên thế giới
4. Người Mỹ rất tự hào về nền tự do chính trị vốn được khẳng định trong điều khoản bổ sung thứ nhất vào Hiến pháp năm 1791 Theo đó, có điều luật cấm Quốc hội thông qua bất cứ một luật nào cấm hạn chế quyền tự do ngôn luận, lập hội cũng như quyền trực tiếp khiếu nại lên chính phủ Tuy vậy, trên thực tế không phải báo chí muốn đòi gì cũng được Chính phủ Mỹ, dựa vào các đạo luật đã quản lý, kiểm tra chặt chẽ hệ thống báo chí Mỹ Nhà báo nào vượt quá phạm vi cho phép
có thẻ sẽ bị quy vào các tội bạo động, tội xúc phạm tòa án, tội phỉ báng chính phủ, làm lộ bí mật quốc gia
Chính phủ Mỹ nắm độc quyền thông tin về các hoạt động của mình Các cơ quan luật pháp, tòa
án, an ninh, quân sự đã tham gia vào việc khống chế thông tin báo chí, đảm bảo cho nền báo chí
Mỹ phục vụ theo khuynh hướng chính trị của chính phủ
Từ (1) và (2) hệ thống báo chí các nước trên thế giới: Xét theo mối quan hệ giữa nhà cầm
quyền với báo chí:
Kiểu 1 :Độc tài/ độc đoán: Nhà nước kiểm soát báo chí chặt chẽ
Kiểu 2 : Báo chí tự do
Kiểu 3: Báo chí các nước xã hội chủ nghĩa
Kiểu 4 : là mô hình báo chí lý tưởng cung cấp thông tin trung thực, chính xác, khách quan, tôn trọng các quan điểm khác nhau trong xã hội
Điểm yếu:
Sự phân chia này dựa trên rất ít thực tế về truyền thông của các nước trên thế giới;
Cung cấp cái nhìn từ quan điểm phương Tây;
Không chú ý đến vai trò của độc giả - khán giả;
Không chú ý đến tính chất của truyền thông (mà chỉ quan tâm đến yếu tố chính trị);
Không còn áp dụng được trong thời kỳ hậu Chiến tranh lạnh
Trang 5Câu 3: Vì sao xứ Nam Kỳ lại là cái nôi đầu tiên của báo chí Việt Nam?
- Sau cuộc chinh phục bằng quân sự, báo chí được nhà cầm quyền thuộc địa sử dụng như một công cụ tuyên truyền hữu hiệu nhất trong việc ổn định Nam Kỳ - mảnh đất mà họ vừa chiếm được Cũng chính nơi này, những điều kiện cần thiết cho sự ra đời của báo chí đã xuất hiện
- Về chữ quốc ngữ: Cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, trong khi Bắc Kỳ vẫn sử dụng chữ Hán, chữ
Nho trong các khoa thi thì chữ quốc ngữ “văn tự nước nhà” theo cách gọi của các nhà Duy tân, đã thịnh hành ở Nam Kỳ Quả là “luồng sóng văn Hán, văn Nôm đã đi từ Bắc vô Nam Bây giờ luồng sóng quốc ngữ lại đi ngược từ Nam ra Bắc”(1) Trước khi thực dân Pháp chiếm Nam kỳ Lục tỉnh (1867) loại chữ này đã hoàn chỉnh về cơ bản và có khả năng đi vào cuộc sống Hơn nữa, việc độc tôn chữ Pháp, chữ quốc ngữ cũng nằm trong âm mưu xâm lăng văn hóa của thực dân Pháp, ở Nam Kỳ,
từ 1888, sử dụng quốc ngữ và Pháp ngữ là bắt buộc
- Về điều kiện kỹ thuật Nghề in chữ rời, in hoạt bản là yếu tố rất quan trọng để đảm bảo tính định kỳ
của báo chí Theo sau đội quân xâm lược của Đô đốc Pháp Bonard, những phương tiện đầu tiên của
kỹ thuật in hoạt bản được nhập vào Sài Gòn “Xưởng in này đưa từ Paris sang, gồm máy, chữ, mực, giấy in và 4 công nhân Pháp”(2) Ấn phẩm tiếng Pháp đầu tiên là Bulletin officiel de l’Expédition de
la Cochinchine năm 1961 Xưởng này cũng in công văn, giấy tờ quản lý, sách mỏng phục vụ chính sách xâm lược của chúng Theo Hoa Bằng, Gia Định báo là “tờ báo quốc văn in bằng lối hoạt bản đầu tiên ở Nam Kỳ”(3) Như vậy, nhà in đầu tiên thành lập ở Nam Kỳ vào năm 1861
- Về người làm báo Cùng với chính sách giáo dục của Pháp, ở Nam Kỳ, một đội ngũ trí thức Tây
học đã xuất hiện, tiêu biểu là: Trương Vĩnh Ký, Huỳnh Tịnh Của, Hồ Biểu Chánh Họ truyền bá văn hóa Pháp và là những nhà báo Việt Nam đầu tiên viết bằng tiếng Pháp
- Về độc giả Chữ quốc ngữ dễ học, chỉ cần mấy tháng là đọc được Hơn nữa chữ này xuất hiện và
hoàn chỉnh ở Nam Kỳ từ khá sớm, nên số người đọc được ngày càng nhiều hơn
Câu 4: Phân tích sự ra đời của báo chí cách mạng Việt Nam (Giai đoạn 1925-1929)
Báo chí thời kỳ này tập trung tuyên truyền Chủ nghĩa Cộng sản trong quần chúng, giương cao ngọn cờ Chủ nghĩa Mác-Lênin, cổ động quần chúng nhân dân, trước hết là công nhân tham gia đấu tranh và xây dựng tổ chức mang tính giai cấp của mình để bảo vệ quyền lợi thiết thực hàng ngày và đấu tranh cho sự nghiệp giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc Những tờ báo đều được viết trên giấy nến bằng bút thép, trình bày tương đối đẹp, số lượng in khoảng trên dưới 100 bản Vào những năm 20 đầu thế kỷ XX, Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập ra tổ chức Thanh niên Cộng sản Đoàn làm nòng cốt cho tổ chức Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội – Một tổ
Trang 6chức yêu nước Việt Nam đầu tiên đi theo con đường cách mạng vô sản, đồng thời xuất bản báo Thanh niên làm cơ quan ngôn luận của tổ chức này
Báo Thanh niên do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập, đã ra số đầu tiên ngày 21/6/1925, tại Quảng Châu (Trung Quốc) Đây là cơ quan ngôn luận của tổ chức “Việt Nam Thanh niên Cách
mạng đồng chí Hội”
Từ khi có báo “Thanh niên” – Tờ báo cách mạng Việt Nam đầu tiên: Báo chí Việt Nam đã giương cao ngọn cờ cách mạng, nói lên ý chí, khát vọng của dân tộc Việt Nam và chỉ rõ phương hướng đấu tranh của nhân dân Việt Nam vì độc lập, tự do và chủ nghĩa xã hội Nói khái quát là báo Thanh niên mở đầu cuộc Cách mạng tư tưởng, đưa nền tảng tư tưởng truyền thống của dân tộc mình lên một tầm cao mới Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng là người đào tạo lớp làm báo vô sản đầu tiên của Việt Nam như Lê Hồng Sơn, Hồ Tùng Mậu, Lê Duy Điềm, Trương Văn Lĩnh…
Tháng 6/1929, Đông Dương Cộng sản Đảng ra đời, cho xuất bản báo Búa liềm làm cơ quan Trung ương của Đảng, Ban công vận Trung ương của Đảng ra báo Công hội đỏ, Tổng Công hội
Tháng 9/1929, An Nam Cộng sản Đảng cho ra báo Đỏ Những tờ báo của các tổ chức Cộng sản
sơ khai này có tác dụng rất quan trọng trong việc giáo dục ý thức giai cấp, đấu tranh giai cấp và lý tưởng cộng sản chủ nghĩa cho quần chúng lao động
Câu 5: Vai trò của cuộc cách mạng kĩ thuật đối với sự phát triển của Báo chí?
1. Cách mạng chữ viết
Đầu những năm 1100, việc liên lạc bằng chữ viết bắt đầu bằng tiếng Latin;
Năm 1300 – 1400, việc biết đọc, biết viết trở thành một điều bình thường đối với giới thượng lýu, thương nhân và trí thức;
Chữ tượng hình khắc trên đá; Giấy papyrus; Viết trên tre -> quá nặng; Viết trên tõ lụa -> quá đắt; Nghề làm giấy: Ông tổ nghề giấy là Thái Luân (Trung Quốc) Năm 105, dưới triều Hán, ông đem mẫu giấy dâng vua
Cách làm giấy của Thái Luân: lấy bên trong thân cây dâu tằm và xõ cây tre đem trộn với nước rồi giã nát với dụng cụ bằng gỗ; đổ hỗn hợp lên tấm vải căng phẳng, trải mỏng rồi để ráo nước Có thể viết lên miếng giấy này một cách dễ dàng và nhẹ nhàng
Sau sáng chế của Thái Luân năm 105, giấy được phổ biến ở Trung Quốc;
Năm 751, kỹ thuật làm giấy Trung Quốc được truyền sang cho người Ả Rập, người Ả Rập truyền
bá kỹ thuật làm giấy sang phương Tây;
Đến thế kỷ 19, giấy được sản xuất đại trà trên thế giới;
Việc phát minh ra giấy là một trong nhýng phát minh quan trọng nhất trong lịch sử;
Trang 7Thái Luân được xếp hạng 7 trong danh sách 100 người quan trọng nhất
2. Cách mạng in ấn
Cách mạng in ấn bắt đầu ở châu Âu, từ nửa sau thế kỷ XV, khi Gutenberg phát minh ra máy in và phương Tây học được cách sản xuất giấy của Trung Quốc;Với in ấn, thông tin được truyền đến mọi tầng lớp của xã hội; In ấn đánh dấu sự phát triển của thế giới hiện đại;
Máy in Gutenberg
Máy in của Gutenberg thời đó rất đõn giản, mô phỏng từ máy ép rượu nho Họ sắp chữ và cột chặt, để trên một khuôn phẳng, chà mực lên, rồi để lên khuôn chữ đã chà mực một miếng giấy Công việc in nặng nhọc, cả ngày người thợ chỉ in được khoảng 600 bản
Cuốn sách in đầu tiên là cuốn Gutenberg Bible (Kinh Thánh) – in năm 1455;
Sự phát triển của nghề in
Kinh thánh, kinh cầu nguyện, sách thánh ca là những cuốn sách được in sớm nhất
Trong khoảng 1 thế kỷ rýỡi, tin tức viết tay và ấn loát cùng chung sống, tất nhiên ấn loát phát triển mạnh hõn (1450 -1600)
Vào năm 1470, một người Pháp in một cuốn Kinh Thánh với chi phí 1/50 chi phí chép tay
In lại những tác phẩm kinh điển cổ xýa giúp cho nhiều người được tiếp cận với những quyển sách chép tay tồn tại hàng thê kỷ trước đó (sách khoa học, toán, thiên văn học, hàng hải, văn chương, triết học…)
VD: cuối những năm 1400, Christophe Columbus đọc từ một cuốn sách địa lý của Ả Rập rằng mình có thể đi đến Ấn Độ và Đông Nam Á bằng cách đi về phía tây Đại Tây Dương
Sự phát triển của nghề in
Khi kỹ thuật mới này phát triển, việc in sách và đọc sách trở thành một chu trình hỗ trợ lẫn nhau Thý viện cũng giúp cho sách in phổ biến hõn Sách dần dần tiếp cận gần hõn với công chúng, được bán ở các quầy sách, trạm xe lửa…
Việc xuất bản sách tăng nhanh chóng : 2 triệu đầu sách vào những năm 1700 -> 8 triệu đầu sách vào 1800; vào năm 1900, một cuốn sách bán chạy nhất có thể bán được 600.000 bản trong thế giới nói tiếng Anh
Khoảng năm 1500, trên 60 thành phố ở Đức có nhà in Dần dần ấn phẩm trở thành một phương tiện tuyên truyền, bích chương, truyền đõn trở nên thiết yếu trong mọi sinh hoạt chính trị
Cải tiến máy in
- Thay bản gỗ bằng kim loại để bền hõn; Thay sức người bằng hõi nước (1811) -> bằng điện;
Trang 8Giấy in được làm thành cuộn đặt trên bản in -> tiết kiệm thời gian hõn in từng tờ giấy
1864 : máy in dùng bàn chữ uốn cong và giấy cuộn
Đến cuối thế kỷ 19, máy in chạy điện in được đến 96.000 ấn bản 12 trang/ giờ -> chấm dứt giai đoạn sản xuất thủ công -> sản xuất công nghiệp
In ấn trong thời đại thông tin
Vào những năm 1960, máy vi tính chỉ giúp cho thợ in sắp chữ và các khoảng trắng;
Hiện nay, toàn bộ phần sắp chữ, trình bày, đồ họa… đều được thực hiện trên máy vi tính;
Kỹ thuật in trực tiếp từ máy vi tính đến bề mặt kim loại của máy in;
Hầu hết các máy vi tính cá nhân đều có thể làm được sách, báo, tạp chí, quảng cáo…
3. Cách mạng truyền thông đại chúng
Khởi đầu từ các nước Tây Âu và phía Đông nước Mỹ giữa thế kỷ 19 với sự phát triển công nghệ sản xuất giấy, phương pháp in ấn, phát minh máy điện tín…
Cuộc cách mạng truyền thông đại chúng lan nhanh khắp thế giới khi công nghệ ngày càng cao, trình độ dân trí phát triển, nhu cầu tiếp cận thông tin ngày càng tăng;
Sách, báo được sản xuất hàng loạt, giá rẻ (báo chí 1 xu), đến được với mọi tầng lớp dân chúng; Phát thanh, truyền hình đến với tất cả mọi người với chi phí ngày càng thấp (có khi miễn phí); Internet ngày càng phổ biến, tốc độ nhanh, dễ sử dụng, chi phí giảm dần, nội dung ngày càng đa dạng…
4. Cách mạng giải trí
Bắt đầu từ cuối thế kỷ 19 tại Mỹ và châu Âu với những công nghệ nhý: ghi âm, chụp ảnh, làm phim, phát thanh,…
Cả thế giới hào hứng với công nghệ giải trí;
Nội dung giải trí trên các phương tiện truyền thông ngày càng đa dạng phong phú hõn;
5. Cuộc cách mạng “Ngôi nhà: trung tâm tiếp nhận thông tin và giải trí”
Bắt đầu từ giữa thế kỷ 20, căn nhà trở thành nõi tiếp nhận mọi thông tin và phương tiện giải trí (báo in rẻ, truyền hình, video, phát thanh, trò chõi điện tử, dịch vụ thý tín tòan cầu…);
Truyền thông trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của mỗi người;
6. Cách mạng “Xa lộ thông tin”
Nhờ sự tích hợp giữa vi tính, truyền hình, vệ tinh và các công nghệ nghe nhìn khác và sự phát triển nhanh chóng và rộng rãi của Internet, con người có thể làm việc, chơi, đọc, học hành ở bất
cứ đâu, chỉ cần được kết nối với mạng máy tính toàn cầu…
Trang 9Tốc độ của các cuộc cách mạng ngày càng nhanh hơn Cuộc cách mạng thứ hai cách cuộc cách mạng thứ nhất 1700 năm, trong khi 4 cuộc cách mạng sau đó diễn ra chồng lên nhau trong vòng
200 năm trở lại đây
Những đặc điểm chung của các cuộc cách mạng thông tin:
- Các cuộc cách mạng đều xuất phát từ nhu cầu thông tin và các phát minh khoa học kỹ thuật;
- Mỗi cuộc cách mạng đều dựa trên sự phát minh ra một hay nhiều hõn một phương tiện truyền thông, ví dụ như giấy papyrus và bảng chữ cái, giấy và công nghệ in, truyền hình và vệ tinh…;
- Mỗi cuộc cách mạng xảy ra khi hội đủ các điều kiện về xã hội, kinh tế… (vd: nhu cầu biết đọc, biết viết; sự ra đời của quảng cáo; hoặc những đòi hỏi của một xã hội dân chủ…)
- Sau mỗi cuộc cách mạng thông tin, phương tiện truyền thông đa dạng hõn, nội dung thông tin phong phú hõn, đối tượng tiếp nhận thông tin nhiều hõn;
- Những cuộc cách mạng thông tin này đã đem đến những thay đổi lớn lao trong cuộc sống nhân loại
- Sự phân chia xã hội trong vấn đề tiếp cận thông tin (nhóm giàu – nhóm nghèo; nhóm bảo thủ
- nhóm cấp tiến; nhóm lạc hậu – nhóm hiện đại; nhóm trẻ - nhóm cao tuổi…)
- Cuộc cách mạng mới xảy ra dựa trên nền tảng của các cuộc cách mạng cũ Đồng thời những thành tựu của cuộc cách mạng cũ vẫn tồn tại và phát triển
- Công nghệ thay đổi nhýng tính chất thông tin có thể vẫn thế;
- Công nghệ càng cao, người ta càng dành ít thời gian cho các giao tiếp xã hội Tuy nhiên, dù cho công nghệ phát triển đến mức độ nào đi nữa, con người vẫn cần đến hình thức giao tiếp
“mặt đối mặt”;