Cấp độ thứ hai, cao hơn: NNPQ là Nhà nước phải đặt mình dưới luật pháp và không được làm ra những luật, những nguyên tắc pháp lý trái với những nguyên tắc tổng quát cao hơn mà Hiến pháp
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT MÔN LÝ LUẬN NHÀ NƯỚC
***********
BÀI TẬP NHÓM:
PHÂN TÍCH KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM CỦA NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN? HÃY GIẢI THÍCH TẠI SAO PHẢI CÓ NHÀ NƯỚC PHÁP
QUYỀN?
NHÓM 10:
1 Tống Thị Thuận (D17QC02)
2 Nguyễn Như Ngọc (D17QC02)
3 Đoàn Trường Thu (D17QC02)
Giảng viên giảng dạy: Nguyễn Trường Sơn
Bình Dương,ngày 2, tháng 3, năm 2018
Trang 2PHÂN TÍCH KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM CỦA NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN? HÃY GIẢI THÍCH TẠI SAO PHẢI CÓ NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN?
I PHÂN TÍCH KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM CỦA NHÀ NƯỚC PHÁP
QUYỀN?
1 Phân tích khái niệm NNPQ:
NNPQ được hiểu theo ba cấp độ:
Cấp độ thấp nhất, tối thiểu: NNPQ (Nhà nước luật pháp) là Nhà nước cầm quyền phải đặt mình dưới pháp luật.
Cấp độ thứ hai, cao hơn: NNPQ là Nhà nước phải đặt mình dưới luật pháp và không được làm ra những luật, những nguyên tắc pháp lý trái với những nguyên tắc tổng quát cao hơn mà Hiến pháp có thể công nhận tinh túy.
Ở cấp độ thứ ba: NNPQ là Nhà nước mà trong đó người dân được đảm bảo những quyền và tự do một cách hữu hiệu.
NNPQ là Nhà nước đề cao của pháp luật, đòi hỏi chính Nhà nước cũng phải đặt dưới pháp luật và Nhà nước đó đòi phải đảm bảo tính dân chủ.
NNPQ không là kiểu Nhà nước, NNPQ không phải là một Nhà nước của một hình thái kinh tế xã hội mới Tuy nhiên, NNPQ có thể được xem là yếu tố của hình thức Nhà nước
NNPQđể đảm bảo tính dân chủ, thì đòi hỏi Nhà nước được gọi là NNPQ phải
có cách thức, phương thức tổ chức, hoạt động thích hợp
Như vậy, NNPQ không phải là một yếu tố mới của hình thức Nhà nước cũng không phải là một trong những yếu tố nói trên của hình thức Nhà nước mà NNPQ hòa vào trong ba yếu tố đó Ngày nay, dù là chính thể nào, cộng hòa hay quân chủ, hình thức cấu trúc nào thì vẫn có thể xây dựng NNPQ Tuy nhiên, NNPQ chỉ là hình thức của Nhà nước có tính dân chủ Điều đó có nghĩa
là NNPQ là hình thức Nhà nước nhưng là hình thức Nhà nước đặc biệt chỉ tồn
Trang 3tại trong xã hội có tính dân chủ (dân chủ tư sản hay dân chủ XHCN) NNPQ chỉ là hình thức nhà nước của kiểu Nhà nước tư sản và Nhà nước XHCN
NNPQ là nhà nước quản lý kinh tế - xã hội bằng pháp luật và nhà nước hoạt động tuân theo pháp luật và phải phục tùng PL mà chủ thể phục tùng
PL trước hết là nhà nước và công chức nhà nước
NNPQ là sự tối thượng của pháp luật, nhà nước pháp quyền là nhà nước
mà trong đó mọi chủ thể ( kể cả nhà nước) đều tuân thủ nghiêm chỉnh, chịu phục tùng pháp luật – một hệ thống pháp luật có tính pháp lý cao, là đại lượng công bằng, hợp lý, mang tính lý trí, thể hiện đầy đủ những giá trị cao nhất của xã hội, của con người
2 Phân tích đặc điểm NNPQ:
Nhà nước pháp quyền là nhà nước có hệ thống pháp luật hoàn thiện, đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất để thực hiện quản lí xã hội bằng pháp luật dựa trên nền tảng đạo đức xã hội và đạo đức tiến bộ của nhân loại
Xác lập và có cơ chế hữu hiệu để đảm bảo tính tối cao của luật trong
hệ thống các văn bản pháp luật
Pháp luật trong nhà nước pháp quyền phải mang tính nhân đạo phù hợp đạo đức xã hội , tất cả vì lợi ích chính đáng của con người
Nhà nước pháp quyền là nhà nước, trong đó mối quan hệ giữa nhà nước và công dân bình đẳng về quyền và nghĩa vụ, quan hệ đồng trách nhiệm Tuân thủ pháp luật là nghĩa vụ đối với mọi cá nhân , tổ chức kể
cả nhà nước, nhà nước phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại vật chất tinh thần cho cá nhân về các quyết định và hành vi sai trái của mình
Trang 4Nhà nước pháp quyền là nhà nước trong đó các quyền tự do dân chủ
và lợi ích chính đáng của con người được nhà nước bảo đảm thực hiện bằng hệ thống pháp luật Mọi hành vi vi phạm pháp luật đều phải được xử lí nghiêm minh, kịp thời, đúng pháp luật
Trong nhà nước pháp quyền, quyền lực nhà nước được tổ chức khoa học, các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp đươc phân định rõ ràng, hợp lí cho 3 hệ thống cơ quan nhà nước tương ứng trong mối quan hệ cân bằng, kiểm soát lẫn nhau tạo thành cơ một cơ chế đồng bộ đảm bảo sực thống nhất của quyền lực nhà nước, thực hiện quyền lực nhân dân
Nhà nước pháp quyền tồn tại trên cơ sở một xã hội công dân phát triển lành mạnh, đảm bảo tự do của các cá nhân và các tổ chức của họ trên
cơ sở pháp luật và đạo đức xã hội
Nhà nước pháp quyền là nhà nước sống hoà đồng với cộng đồng thế giới, thực hiện các cam kết quốc tế, các điều ước quốc tế mà các thành viên kí kết hay công nhận
Nhận diện từ góc độ tổng thể, nhà nước pháp quyền là kiểu tổ chức xã hội ở trình độ cao và tính pháp quyền trong mọi lĩnh vực quan hệ xã hội Mục đích cao cả, nhiệm vụ thường trực của nhà nước pháp quyền không gì khác hơn là vì con người
II TẠI SAO CẦN PHẢI CÓ NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN?
Cần phải có nhà nước pháp quyền là vì:
Trước hết, phải khẳng định, mô hình nhà nước pháp quyền là mô hình nhà nước phổ biến và tiên tiến nhất hiện nay Tuy nhiên, trong hơn
200 quốc gia trên thế giới, đến nay, mới chỉ có một số nước tổ chức theo mô hình nhà nước pháp quyền, còn đại bộ phận các quốc gia vẫn
Trang 5Nhà nước pháp quyền là nhà nước mà ở đó quyền lực của pháp luật là quyền lực duy nhất và cơ bản; nghĩa là, không phải quyền lực chính trị mà quyền lực pháp luật là quyền lực tối cao Là sản phẩm của nền dân chủ về chính trị, tại đó con người tự do trong việc lựa chọn các khuynh hướng chính trị; đương nhiên, nếu con người tự do trong việc lựa chọn các khuynh hướng chính trị thì cộng đồng sẽ tự do trong việc lựa chọn các hình thái chính trị Nhà nước pháp quyền chưa bao giờ là cái đích mà chỉ là công cụ hay phương tiện quản lý xã hội
Nói đến nhà nước pháp quyền không thể không nói đến vai trò của đảng cầm quyền Đảng cầm quyền trong nhà nước phi dân chủ là chủ thể quyết định tuyệt đối các khuynh hướng chính trị; còn trong một xã hội dân chủ thì đảng cầm quyền là đảng thắng cử chứ không phải là đảng duy nhất.
Tóm lại nhà nước pháp quyền là sản phẩm riêng có của nền dân chủ Không có nền dân chủ như là không gian hình thành và phát triển của nhà nước pháp quyền thì ngay cả khi người ta cố tình dựng lên nhà nước pháp quyền, nó cũng chỉ mang tính triển lãm Dân chủ được thể hiện sâu sắc nhất trong loại hình hoạt động nào nếu không phải hoạt động lập pháp; nói cách khác, nếu không dân chủ trong việc xây dựng pháp luật thì mọi điều còn lại trở nên vô nghĩa