MỞ ĐẦU • Tính cấp thiết của đề tài: Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: Dân chủ là dân là chủ và dân làm chủ. Câu nói toát lên sự đồng nhất, tính xuyên suốt của những vấn đề xoay xung quanh chữ DÂN. Với ý nghĩa đó, dân là tất cả. Bắt đầu từ DÂN, mọi việc do DÂN, kết cục vì DÂN. DÂN vừa là điểm xuất phát, vừa là mục tiêu cuối cùng. DÂN là chủ thể xuyên suốt, là động lực quyết định mọi sự phát triển: mọi việc do dân. 80 năm qua, vận dụng những quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ, về mối quan hệ giữa dân chủ và nhà nước, giữa Đảng và nhân dân, Đảng Cộng sản Việt Nam đã phát huy dân chủ, nhất là dân chủ ở cơ sở trong mọi hoạt động đời sống xã hội. Quá trình thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở đã làm chuyển biến đáng kể nhận thức của cấp ủy, chính quyền và đoàn thể, phát huy được quyền làm chủ trực tiếp của cán bộ, công chức, người lao động, góp phần tích cực, hiệu quả vào công tác xây dựng Đảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, xây dựng khối đoàn kết trong cơ quan, đơn vị, giữ vững ổn định chính trị từ cơ sở, tạo động lực quan trọng để hoàn thành nhiệm vụ chính trị của cơ quan, đơn vị. Tìm hiểu việc thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở có ý nghĩa quan trọng trong việc đề ra những nội dung, hình thức, giải pháp thiết thực, hiệu quả, nhằm nâng cao ý thức thực hiện pháp luật của người dân trong quá trình thực hiện dân chủ ở cơ sở. Thực hiện tốt phương châm “Sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật”, phát huy mạnh mẽ dân chủ ở cơ sở với quyền tham gia ngày một rộng rãi, bình đẳng và thiết thực của nhân dân vào việc quản lý xã hội của Nhà nước là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội, tiến bộ xã hội, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong giai đoạn mới. Bên cạnh những cố gắng và thành tựu bước đầu đạt được, việc thực hiện pháp luật về dân chủ trên từng địa phương còn có những hạn chế, thiếu sót, do những nguyên nhân khách quan và chủ quan khác nhau. Có nơi, có lúc, quyền làm chủ của nhân dân chưa thực sự được tôn trọng và phát huy một cách tối đa. Các chủ thể thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở chưa thực làm tròn vai trò, trách nhiệm, quyền và nghĩa vụ trong thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở. Với những lý do đó, học viên xin chọn đề tài Tăng cường Thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang làm tiểu luận môn Lý luËn về nhà nước và pháp luật.
Trang 1Đề Tài: tăng cường thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở trên địa bàn tỉnh TuyênQuang
MỞ ĐẦU
Tính cấp thiết của đề tài:
Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: "Dân chủ là dân là chủ và dân làm chủ" Câu nói
toát lên sự đồng nhất, tính xuyên suốt của những vấn đề xoay xung quanh chữ DÂN Với ý nghĩa đó, dân là "tất cả" Bắt đầu từ DÂN, mọi việc do DÂN, kết cục
vì DÂN DÂN vừa là điểm xuất phát, vừa là mục tiêu cuối cùng DÂN là chủ thểxuyên suốt, là động lực quyết định mọi sự phát triển: "mọi việc do dân"
80 năm qua, vận dụng những quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh về dân chủ, về mối quan hệ giữa dân chủ và nhà nước, giữaĐảng và nhân dân, Đảng Cộng sản Việt Nam đã phát huy dân chủ, nhất là dân chủ
ở cơ sở trong mọi hoạt động đời sống xã hội
Quá trình thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở đã làm chuyển biến đáng kểnhận thức của cấp ủy, chính quyền và đoàn thể, phát huy được quyền làm chủ trựctiếp của cán bộ, công chức, người lao động, góp phần tích cực, hiệu quả vào côngtác xây dựng Đảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh, nâng cao chất lượng độingũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, xây dựng khối đoàn kết trong cơquan, đơn vị, giữ vững ổn định chính trị từ cơ sở, tạo động lực quan trọng để hoànthành nhiệm vụ chính trị của cơ quan, đơn vị
Tìm hiểu việc thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở có ý nghĩa quan trọngtrong việc đề ra những nội dung, hình thức, giải pháp thiết thực, hiệu quả, nhằmnâng cao ý thức thực hiện pháp luật của người dân trong quá trình thực hiện dânchủ ở cơ sở Thực hiện tốt phương châm “Sống và làm việc theo Hiến pháp vàpháp luật”, phát huy mạnh mẽ dân chủ ở cơ sở với quyền tham gia ngày một rộng
Trang 2rãi, bình đẳng và thiết thực của nhân dân vào việc quản lý xã hội của Nhà nước làđộng lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, tiến bộ xã hội, đẩy mạnh công nghiệphóa, hiện đại hóa đất nước trong giai đoạn mới.
Bên cạnh những cố gắng và thành tựu bước đầu đạt được, việc thực hiện phápluật về dân chủ trên từng địa phương còn có những hạn chế, thiếu sót, do nhữngnguyên nhân khách quan và chủ quan khác nhau Có nơi, có lúc, quyền làm chủ củanhân dân chưa thực sự được tôn trọng và phát huy một cách tối đa Các chủ thể thựchiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở chưa thực làm tròn vai trò, trách nhiệm, quyền vànghĩa vụ trong thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở
Với những lý do đó, học viên xin chọn đề tài Tăng cường Thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang làm tiểu luận môn Lý
luËn về nhà nước và pháp luật
Mục đích nghiên cứu
Mục tiêu nghiên cứu của tiểu luận không chỉ dừng lại ở mục đích nghiên cứucác quy định của pháp luật về dân chủ cơ sở mà trên cơ sở phân tích nhữngvấn đề lý luận về thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở; từ việc đánh giáthực trạng thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở trên địa bàn tỉnh TuyênQuang Trong đó tiểu luận nêu bật lên vấn đề thực hiện pháp luật về dân chủ
cơ sở góp phần xây dựng nhà nước pháp quyền; bảo vệ quyền con người vàđấu tranh phòng chống tham nhũng đồng thời tiểu luận đề xuất những quanđiểm, giải pháp nhằm đẩy mạnh việc thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sởtrên địa bàn tỉnh Tuyên Quang
Phạm vi nghiên cứu
Đề tài tiến hành nghiên cứu việc thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở trênđịa bàn tỉnh Tuyên Quang
Trang 3 Kết cấu của tiểu luận:
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, tiểuluận gồm 3 chương
Chương1: Cơ sở lý luận của việc thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở.Chương 2 Thực trạng thự hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở trên địa bàntỉnh Tuyên Quang
Chương 3 Quan điểm và giải pháp thực hiện pháp luật về dân chủ cơ sởtrên địa bàn tỉnh Tuyên Quang
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT
VỀ DÂN CHỦ Ở CƠ SỞ.
1.1 NHẬN THỨC VỀ DÂN CHỦ VÀ DÂN CHỦ CƠ SỞ TRONG
ĐIỀU KIỆN XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN, BẢO VỆ QUYỀN CON NGƯỜI TRONG NHÀ NƯỚC TA HIỆN NAY
Hiện nay, chúng ta đã và đang xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủnghĩa của dân, do dân, vì dân, tất cả quyền lực thuộc về nhân dân Ngaytrong Đại hội toàn quốc lần thứ XI của Đảng đã xác định là: Có Nhà nướcpháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân doĐảng Cộng sản lãnh đạo Không những thế, cả thế giới nói chung và chúng tanói riêng đang trong thời kỳ bảo đảm, bảo vệ quyền con người Vi phạm dânchủ tức là vi phạm về quyền con người Về phòng, chống tham nhũng, lãngphí, đây là vấn đề nhức nhối, gây bức xúc trong nhân dân và gắn trực tiếpvới việc thực hiện Nghị quyết TW 4 "Một số vấn đề cấp bách về xây dựngĐảng trong tình hình hiện nay"
1.1 Khái niệm, đặc điểm, nội dung pháp luật về dân chủ ở cơ sở.
Trang 41.1.1 Khái niệm pháp luật về dân chủ ở cơ sở
1.1.1.1 Khái niệm dân chủ, khái niệm về dân chủ cơ sở
a) Khái niệm dân chủ:
Dân chủ là khát vọng được làm chủ, là quyền tự nhiên của con người trong
đó có quyền sử dụng tất cả sức mạnh để thực hiện vai trò của người chủ và quyềnlàm chủ đó có lúc, có nơi đã được những người cầm quyền trong lịch sử nhận thức
và thể chế thành pháp luật thực định cùng các thiết chế chính trị - xã hội khác.Song, chỉ đến khi nền dân chủ vô sản – dân chủ xã hội chủ nghĩa ra đời, thì đó mới
là chế độ dân chủ thực sự, dân chủ của đa số nhân dân với sự đảm bảo thực hiệncủa pháp luật, của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vìdân
- Quan điểm của Hồ Chí Minh về dân chủ:
Tiếp thu và kế thừa các quan điểm về “dân chủ” của nhân loại, Hồ Chí Minh
lý giải khái niệm “dân chủ” một cách đơn giản, hết sức cô đọng và dễ hiểu, dễ thựchiện và kiểm soát Người nói: “ Chế độ ta là chế độ dân chủ, tức là dân làm chủ”1,
“nước ta là nước dân chủ, địa vị cao nhất là dân, vì dân là chủ”2 Người viết:
Nước ta là nước dân chủ
Bao nhiêu lợi ích đều vì dân
Bao nhiêu quyền hạn đều của dân
Công việc đổi mới, xây dựng là trách nhiệm của dân
Chính quyền từ xã đến Chính phủ do dân cử ra
Đoàn thể từ Trung ương đến xã do dân tổ chức nên
1 Hồ Chí Minh toàn tập, tập 5, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội 1995, tr 251.
Trang 5Nói tóm lại, quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân3
Như vậy, “dân là chủ” và “dân làm chủ” là cốt lõi trong khái niệm “dân chủ”của Hồ Chí Minh Quan điểm trên thể hiện nội dung cơ bản mà nhân loại thừanhận: dân chủ nghĩa là quyền lực thuộc về nhân dân
b) Khái niệm dân chủ cơ sở:
Bất cứ một tổ chức nào, xét theo hệ thống cấu trúc, cũng bao gồm hệ thốngcấu trúc từ nhỏ đến lớn Những cấu trúc nhỏ nhất trong một hệ thống có tưcách nhờ một chỉnh thể tương đối hoàn chỉnh, độc lập, là nền tảng cho toàn
bộ hệ thống được gọi là cơ sở Cơ sở là “tế bào” của hệ thống Bất cứ mộtcông dân, một thành viên nào của tổ chức cũng đều gắn bó và sinh sống, laođộng, học tập ở một cơ sở nhất định trong hệ thống Đó chính là xã, phường,
cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức kinh tế cơ sở…nơi diễn ra các quan hệ nhiềumặt giữa các tầng lớp nhân dân Hệ thống chính trị của nước ta được tổ chức
và hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ, nguyên tắc cơ bản của nềndân chủ xã hội chủ nghĩa, được tổ chức thành 4 cấp: trung ươmg, tỉnh, huyện
và xã (cơ sở) là cấp cuối cùng
1.1.1 Khái niệm pháp luật về dân chủ cơ sở
Pháp luật về dân chủ là những quy tắc xử sự do Nhà nước ban hành và đảm bảothực hiện, điều chỉnh những quan hệ phát sinh giữa Nhà nước, các tổ chức chínhtrị, chính trị xã hội, tổ chức kinh tế và công dân nhằm đảm bảo cho công dân thựchiện quyền làm chủ trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội
1.1.2 Nội dung pháp luật về dân chủ ở cơ sở
Nội dung pháp luật về dân chủ ở cơ sở là sự cụ thể hóa các quyền, các giá trịcủa dân chủ đã được quy định trong Hiến pháp Đó là các quyền về chính trị, kinh
3 Hồ Chí Minh toàn tập, tập 7, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội 1995, tr 698.
Trang 6tế, văn hóa, xã hội, trong đó có quyền tự do bầu cử và ứng cử (Điều 54), quyền củanhân dân lao động được tham gia vào quản lý Nhà nước (Điều 53), quyền tự dongôn luận, quyền được thông tin (Điều 69), quyền của nhân dân được kiểm tra,giám sát hoạt động của bộ máy và cán bộ công chức Nhà nước ( Điều 8), quyềnbình đẳng nam nữ (Điều 63)… Sau một quá trình thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ
sở, để nâng cao giá trị pháp lý của các quy định về dân chủ ở cơ sở, UBTVQH đãban hành Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn (thay thế Nghị định79/2003/NĐ-CP) số 34/2007/PL-UBTVQH11 gồm có các nội dung:
Một là, những nội dung cần công khai để dân biết
Hai là, những nội dung nhân dân được bàn và quyết định trực tiếp
Ba là, những nội dung, hình thức mà nhân dân bàn, biểu quyết, tham gia ýkiến để cấp có thẩm quyền quyết định
Bốn là, những nội dung nhân dân giám sát
Năm là, trách nhiệm tổ chức thực hiện dân chủ cơ sở
1.2 Khái niệm, đặc điểm và các hình thức thực hiện pháp luật về dân chủ ở
cơ sở
1.2.1 Khái niệm thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở
Khái niệm về thực hiện pháp luật
Thực hiện pháp luật là một quá trình hoạt động có mục đích làm cho những quy định của pháp luật đi vào cuộc sống, trở thành những hành vi thực tế hợp pháp của các chủ thể pháp luật.
Khái niệm thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở
Thực hiện pháp luật về dân chủ cơ sở là hoạt động có mục đích làm cho những quy định của pháp luật về thực hiện dân chủ cơ sở đi vào cuộc sống nhằm phát huy cao độ quyền làm chủ, sức sáng tạo của nhân dân trong phát triển kinh tế, văn hoá – xã hội đáp ứng yêu cầu xây dựng xã hội giàu đẹp,
Trang 7công bằng, dân chủ, văn minh, xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở trong sạch, vững mạnh.
Trong phạm vi nghiên cứu của luận văn, thực hiện pháp luật về dân chủ cơ
sở chủ yếu là tập trung thực hiện những nội dung quy định của Pháp lệnh thực hiệndân chủ ở xã, phường, thị trấn (Pháp lệnh số 34/ 2007- PL- UBTVQH11) được Uỷban Thường vụ Quốc hội thông qua ngày 20 tháng 04 năm 2007
1.2.2 Đặc điểm thực hiện pháp luật về dân chủ cơ sở
Thực hiện pháp luật về dân chủ cơ sở là thực hiện quyền làm chủ của nhândân ở xã, phường, thị trấn, khác với thực hiện pháp luật trong các lĩnh vực, cácngành luật khác ở các chủ thể, phạm vi, nội dung và các hình thức thực hiện
Chủ thể thực hiện pháp luật về dân chủ cơ sở trước hết là chính quyền( Hội
đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân) cấp xã, các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị, tổchức chính trị - xã hội ở cơ sở xã và các cơ quan Nhà nước có liên quan dến việcthực hiện quyền dân chủ ở xã, các công dân sinh sống trong địa bàn xã Nhưngnăng lực pháp lý của chủ thể lại được quy định trong các văn bản pháp luật khác.Phạm vi thực hiện pháp luật được triển khai trên địa bàn từng xã, phường, thị trấn
cụ thể với những nội dung phát sinh trong việc đảm bảo thực hiện phương châm “dân biết, dân làm, dân bàn, dân kiểm tra” trong quản lý Nhà nước, quản lý xã hội,
tổ chức đời sống cộng đồng của nhân dân
Phạm vi thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở diễn ra giữa các chủ thể mà
một bên bao giờ cũng là công dân sống trong một đơn vị hành chính lãnh thổ hoặcnhững đơn vị quần cư nhỏ nhất
Chế độ và trách nhiệm pháp lý của các chủ thể trong thực hiện pháp luật vềdân chủ cơ sở vừa mang tính chất quản lý hành chính vừa mang tính chất tự quản
Trang 8Tính chất, mức độ của các chế tài xử phạt vi phạm chung chung, mang tínhđịnh tính chứ chưa phải định lượng.
Nội dung thực hiện pháp luật về dân chủ cơ sở rất rộng lớn, có liên quan
trực tiếp đến quyền và lợi ích của người dân nơi cư trú, được thực hiện theophương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”, trong đó các việc biết,bàn, làm, kiểm tra có mối quan hệ chặt chẽ và chất lượng thực hiện nội dung nàyảnh hưởng quyết định đối với việc thực hiện nội dung tiếp theo
1.2.3 Hình thức thực hiện pháp luật về dân chủ cơ sở
Hình thức thực hiện pháp luật là cách thức mà các chủ thể tiến hành các hoạtđộng có mục đích làm cho các quy định của pháp luật đi vào cuộc sống Các quyphạm pháp luật rất phong phú nên hình thức thực hiện chúng cũng rất phong phú
và khác nhau Căn cứ vào tính chất của hoạt động thực hiện pháp luật, có thể xácđịnh thực hiện pháp luật bao gồm các hình thức tuân thủ pháp luật, thi hành phápluật, sử dụng pháp luật, áp dụng pháp luật
Thực hiện pháp luật về dân chủ cơ sở được thực hiện chủ yếu ở hình thức sửdụng pháp luật (đối với chủ thể là công dân) và áp dụng pháp luật (đối với chủ thể
là chính quyền và các tổ chức chính trị cơ sở)
Trang 91.3 Vai trò của thực hiện pháp luật về dân chủ ở xã, phường.
1.3.1 Thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở góp phần mở rộng dân chủ, đảm bảo các quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân
Thứ nhất, thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở góp phần hiện thực hóa các quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về dân chủ trong thực tiễn đời sống của nhân dân ở cơ sở
Thứ hai, thực hiện pháp luật dân chủ ở xã, phường là phường thức quản lý đảm bảo trên thực tế các quyền dân chủ của nhân dân Nhân dân được hưởng quyền chính trị cơ bản nhất của người công dân: quyền bầu
cử Thứ ba, thông qua thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở giúp Đảng
và Nhà nước hoàn thiện đường lối, chính sách về dân chủ nói chung, dân chủ ở cơ sở nói riêng
1.3.2 Vai trò của thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở đối với hoạt động của chính quyền cơ sở
Thứ nhất, việc thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở xã, phường, thị trấn vừa là điều kiện, vừa là yêu cầu nhằm kiện toàn và nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở
Thứ hai, thông qua việc thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở mà hệ thống chính trị ngày càng nâng cao năng lực tổ chức triển khai nhiệm vụ, phát triển và bồi dưỡng nguồn cán bộ kế cận cho đội ngũ cán bộ, công chức, đổi mới phương thức lãnh đạo, tập hợp đoàn viên, hội viên, điều hòa
và gắn kết các nhóm lợi ích, những vấn đề nảy sinh được phát hiện kịp thời, các khó khăn được tháo gỡ và ngày càng thu hút được sự tham gia rộng rãi của người dân vào các công việc quản lý nhà nước, quản lý xã hội
1.3.3 Thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở góp phần phát triển kinh
tế, văn hóa – xã hội; bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở
cơ sở
Thứ nhất, thực hiện pháp lệnh về dân chủ ở xã, phường, thị trấn bảo đảm và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội hơn Nhà nước thực hiện chính sách quản lý và phát triển kinh tế - xã hội thông qua chính sách
vĩ mô và vi mô
Thứ hai, thực hiện pháp luật về dân chủ ở xã, phường cũng là cơ sở đểgiữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội
Trang 101.3.4 Thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở góp phần xây dựng Nhà nước trong sạch, vững mạnh, đấu tranh phòng chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí và các hiện tượng tiêu cực khác
Thứ nhất, trong điều kiện một đảng cầm quyền, thực hiện dân chủ là một giải pháp hạn chế sự tha hóa của quyền lực nhà nước
Thứ hai, thực hiện pháp lệnh dân chủ cơ sở không còn là một khẩu hiệu chung chung mà đã trở thành những quy phạm pháp luật quy định cụ thể quyền của người dân, nhân dân đã có công cụ để thực hiện quyền làm chủ của mình ở cơ sở
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ DÂN CHỦ Ở CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TUYÊN QUNANG.
2.1 Điều kiện tự nhiên và tình hình kinh tế - xã hội tỉnh Tuyên Quang.
Tuyên Quang là tỉnh miền núi phía Đông Bắc, cách thủ đô Hà Nội khoảng
165 km, có toạ độ địa lý 21o30’- 22o40’ vĩ độ Bắc và 103o50’-105040’ kinh độ Đông, phía Bắc giáp tỉnh Hà Giang, phía Đông giáp tỉnh Bắc Kạn, Thái Nguyên, phía Tây giáp tỉnh Yên Bái và phía Nam giáp tỉnh Vĩnh Phúc, Phú Thọ
Theo Niên giám thống kê năm 2015, dân số Tuyên Quang có 760.289 người,với 198.175 hộ gia đình, mật độ dân số là 130 người/km2
Tuyên Quang có 07 đơn vị hành chính, bao gồm: Thành phố Tuyên Quang (đô thị loại III) và 6 huyện: Sơn Dương, Yên Sơn, Hàm Yên, Chiêm Hóa, Na Hang
Sau hơn 10 năm thực hiện công cuộc đổi mới đất nước cơ chế chính sách
của Đảng, Nhà nước, địa phương từng bước được đổi mới trên các lĩnh vực: Kinh
tế, xã hội nhằm cải thiện đời sống vật chất và tinh thần trong nhân dân và giữ vững
ổn định anh ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang là
Trang 11một trong những tỉnh nghèo trong các tỉnh miền núi phía Bắc Nhanh chóng thoát nghèo, trở thành tỉnh khá trong các tỉnh miền núi phía Bắc
2.2.1 Quá trình triển khai thực hiện dân chủ ở cơ sở
Tuyên Quang đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cán bộ,đảng viên, nhân dân và chủ doanh nghiệp về thực hiện Quy chế dân chủ gắnvới thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) và Chỉ thị số 05 của Bộ
Chính trị gắn với các phong trào thi đua yêu nước.
Sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy đảng
Phát huy quy chế dân chủ, nhất là trong bê tông hóa đường giao thôngnông thôn, kiên cố hóa kênh mương, bê tông hóa đường giao thông nội đồng
và vùng sản xuất hàng hóa, xây dựng nhà văn hóa thôn bản, chương trìnhxây dựng nông thôn mới, phổ cập giáo dục cho trẻ mầm non 5 tuổi, cấp giấychứng nhận quyền sử dụng đất, tổ chức Lễ hội thành Tuyên…
Xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở cần phải tiếp tục nângcao nhận thức chính trị về công tác thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, đặcbiệt là đối với nhóm người đứng đầu là người thực thi chính sách liên quantrực tiếp đến người dân Các địa phương cần tăng cường tính công khai minhbạch trong tổ chức thực hiện các cơ chế chính sách; tiếp tục xây dựng vàphát triển mô hình tự quản của cộng đồng dân cư Thực hiện tốt công táctiếp dân và đối thoại với dân, đặc biệt khi có những việc phức tạp nảy sinh
Vai trò của ủy ban mặt trận tổ quốc
Ủy ban MTTQ các cấp đã chú trọng phối hợp với các cơ quan chứcnăng, các tổ chức chính trị - xã hội cùng cấp đẩy mạnh tuyên truyền, phổbiến Pháp lệnh số 34 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về thực hiện dân chủ
ở xã, phường, thị trấn
Mặt trận và các tổ chức đoàn thể đã có nhiều hoạt độngt hiết thực, đạidiện cho quyền làm chủ, chăm lo bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của
Trang 12đoàn viên, hội viên và người lao động Các đoàn thể cơ sở phối hợp chặt chẽvới chính quyền địa phương, thủ trưởng các cơ quan, doanh nghiệp tuyêntruyền, vận động đoàn viên, hội viên quán triệt thực hiện chủ trương củaĐảng và Chính phủ về xây dựng, thực hiện QCDC, phản ánh tâm tư, nguyệnvọng của đoàn viên, hội viên và nhân dân với các cấp ủy, chính quyền Kết
2.2.2 kết quả thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở.
Thông qua tuyên truyền và vận động nhân dân hiểu và thực hiện đúngquyền lợi, nghĩa vu được quy định trong việc thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ
sở, đồng thời phát huy quyền làm chủ của nhân dân Tại các xã, phường, thịtrấn, đến nay phần lớn người đứng đầu đã hiểu rõ vai trò, tầm quan trọng củaQuy chế dân chủ ở cơ sở trong thực hiện các chính sách của Đảng và Nhànước Bởi vậy, tất cả các chủ trương phát triển kinh tế - xã hội đều thực hiệnmột cách công khai, minh bạch theo phương châm “Dân biết, dân bàn, dânlàm, dân kiểm tra” Công tác tiếp dân có sự chuyển biến rõ nét, có lịch tiếpdân, phân công lãnh đạo và các đoàn thể tiếp dân vào các ngày trong tuần
MTTQ các cấp còn tích cực phối hợp với các cơ quan hữu quan trongviệc giám sát thực hiện giải quyết đơn, thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, đềnghị của công dân Chuyển biến rõ nét nhất là việc chính quyền các cấp đãtăng cường mở rộng các cuộc đối thoại với nhân dân, những vấn đề khó,những bức xúc trong nhân dân được những người đứng đầu chính quyền cáccấp tổ chức đối thoại, trao đổi, giải đáp trực tiếp với người dân, doanhnghiệp và có kết luận xử lý theo đúng quy định Việc giải quyết khiếu nại, tốcáo được chú trọng giải quyết từ cơ sở
Đối với các cơ quan hành chính Nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập.
việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở đã gắn với thực hiện LuậtCông chức, viên chức Lãnh đạo cấp ủy, người đứng đầu coi trọng việc thực