Thông qua hoạt động chuyên đề, chất lượng giảng dạy của giáo viên được nâng lên, phát huy năng lực, sáng kiến của từng thành viên trong tổ, nhân rộng những kinh nghiệm tốt, cách làm hay
Trang 1I THÔNG TIN CHUNG
1 Tên sáng kiến:
Giải pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng thực hiện chuyên đề làm quen với Toán cho trẻ mẫu giáo ở Trường Mầm non Chăn Nưa.
2 Tác giả:
Họ và tên: Trương Thị Liên
Năm sinh: 22/06/1984
Nơi thường trú: Chăn Nưa - Sìn Hồ - Lai Châu
Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm mầm non
Chức vụ công tác: Phó hiệu trưởng
Nơi làm việc: Trường mầm non Chăn Nưa
Điện thoại: 01695093224
Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến: 100%
3 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Quản lý giáo dục mầm non.
4 Thời gian áp dụng sáng kiến :
Từ ngày 25 tháng 9 năm 2016 đến ngày 15 tháng 3 năm 2017
5 Đơn vị áp dụng sáng kiến:
Tên đơn vị: Trường mầm non Chăn Nưa
Địa chỉ: Chăn Nưa - Sìn Hồ - Lai Châu
Điện thoại: 01695093224
II NỘI DUNG SÁNG KIẾN:
1 Sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến:
1.1 Sự cần thiết của việc thực hiện sáng kiến:
Giáo dục Mầm non là cấp học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân
Do vậy người giáo viên Mầm non có vị trí, vai trò quan trọng trong việc đào tạo thế hệ trẻ có kiến thức, kĩ năng và phát triển toàn diện Muốn đạt được mục tiêu này trước hết người quản lý cần phải nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, từ
đó nâng cao chất lượng giảng dạy và giáo dục trẻ Việc nâng cao chất lượng giáo dục trẻ trong trường phụ thuộc vào rất nhiều hoạt động Trong đó hoạt động
Trang 2nâng cao chất lượng thông qua việc tổ chức các chuyên đề là hoạt động vô cùng quan trọng Nhưng tổ chức chuyên đề như thế nào và làm thế nào để tổ chức chuyên đề đạt được hiệu quả cao là điều được rất nhiều người luôn băn khoăn
và trăn trở
Trong các tổ chức của nhà trường thì tổ chuyên môn là nơi xây dựng kế hoạch, triển khai thực hiện các hoạt động chăm sóc - giáo dục trẻ một cách chặt chẽ, thường xuyên nhất dưới sự quản lý, theo dõi, chỉ đạo của Ban giám hiệu nhà trường Nội dung hoạt động của tổ chuyên môn rất phong phú trong đó hoạt động chuyên đề là hoạt động cơ bản, giúp giáo viên trực tiếp giảng dạy tháo gỡ được những khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức hoạt động Thông qua hoạt động chuyên đề, chất lượng giảng dạy của giáo viên được nâng lên, phát huy năng lực, sáng kiến của từng thành viên trong tổ, nhân rộng những kinh nghiệm tốt, cách làm hay trong tổ, trong toàn trường, từ đó không ngừng nâng cao chất lượng chăm sóc - giáo dục trẻ Đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội trong quá trình đổi mới, cấp học giáo dục mầm non cũng luôn thay đổi về hình thức, phương pháp tổ chức Do vậy đòi hỏi giáo viên phải chủ động lựa chọn nội dung và phương pháp, tích hợp một cách linh động, sáng tạo phù hợp với từng độ tuổi Tuy nhiên trong quá trình tổ chức hoạt động thường nảy sinh những vấn đề cần phải giải quyết, nhiều giáo viên còn e ngại, sợ sai không dám thay đổi cũng như lựa chọn ứng dụng những nội dung mới Nhiều giáo viên và
tổ chuyên môn còn thụ động chờ giao nhiệm vụ của chuyên môn nhà trường hoặc chưa mạnh dạn đề xuất, phát huy những ý tưởng sáng tạo trong giảng dạy
Vì vậy, hoạt động bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ thông qua các chuyên đề cho giáo viên để nâng cao chất lượng cho trẻ là rất cần thiết Thực hiện việc bồi dưỡng này có thể tiến hành bằng nhiều hình thức khác nhau Trong những năm gần đây, bộ môn Toán đưa vào chuyên đề được chỉ đạo sát sao Nhưng vấn đề đặt ra ở đây là giải pháp nào đưa ra để chỉ đạo và thực hiện tốt chuyên đề làm quen với Toán để vừa thuận tiện cho giáo viên vừa nâng cao được chất lượng cho trẻ ? Với suy nghĩ đó, là cán bộ quản lý phụ trách chuyên môn tôi mạnh dạn
Trang 3xây dựng đề tài “ Giải pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng thực hiện chuyên đề làm quen với Toán cho trẻ mẫu giáo” mà cụ thể là ở trường Mầm non Chăn Nưa
để giúp giáo viên trong nhà trường tháo gỡ những vướng mắc và vận dụng trong
tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen với Toán đạt hiệu quả, nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo trong toàn trường
1.2 Mục đích của việc thực hiện sáng kiến:
Nghiên cứu vấn đề này nhằm tìm ra các giải pháp tốt nhất và chỉ đạo thực hiện tốt việc nâng cao chất lượng thực hiện chuyên đề làm quen với Toán cho trẻ mẫu
giáo ở trường mầm non.
Giúp giáo viên trong trường nắm chắc phương pháp và đặc trưng của môn học, vững vàng, tự tin, linh hoạt, sáng tạo hơn trong việc tổ chức cho trẻ tham gia vào các hoạt động làm quen với Toán
Giúp giáo viên tạo được môi trường cho trẻ làm quen với Toán một cách phong phú và đa dạng hơn
Giúp trẻ ở các lớp mẫu giáo hứng thú, linh hoạt hơn khi tham gia các hoạt động làm quen với Toán Giúp trẻ lĩnh hội được một cách đầy đủ nội dung kiến thức môn Toán trong chương trình một cách khoa học, có hệ thống, đảm bảo mục tiêu, kết quả mong đợi đã đề ra
2 Phạm vi triển khai thực hiện: Trong các lớp mẫu giáo trường Mầm non Chăn
Nưa
3 Mô tả sáng kiến:
a Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến:
Năm học 2016 – 2017 nhà trường có 9 lớp mẫu giáo ở tất cả các điểm trường thuộc bản Chiềng Chăn 3, Chiềng Chăn 4, bản Nậm Cày, bản Chiềng Nưa và Đội Cao su Chăn Nưa 4 với tổng số 231 cháu đầu năm, hiện nay là 230 cháu thực hiện chương trình GDMN Trong năm học này, nhà trường tiếp tục thực hiện chuyên đề “ phát triển vận động” và thực hiện chuyên đề “ Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” theo sự chỉ đạo chung của Phòng Giáo dục và nhà trường chỉ đạo tổ chức thêm chuyên đề “ Làm quen với Toán” cho
Trang 4trẻ mẫu giáo Trong quá trình thực hiện việc nâng cao chất lượng chuyên đề Làm quen với Toán cho trẻ ở các lớp này có những thuận lợi và khó khăn như sau:
* Thuận lợi:
Nhà trường luôn được sự quan tâm của các ban ngành đoàn thể trong xã
và đặc biệt là sự chỉ đạo sâu sát, tận tình của lãnh đạo và tổ chuyên môn mầm non phòng giáo dục trong các hoạt động của nhà trường
Cán bộ quản lý và giáo viên đã được bồi dưỡng chuyên môn qua các đợt bồi dưỡng hè do Phòng Giáo dục tổ chức
Điều kiện về cơ sở vật chất trong lớp tương đối đầy đủ, thiết bị đồ dùng,
đồ chơi phục vụ tất cả các môn học trong đó có môn làm quen với Toán đã được đầu tư
Một số giáo viên có trình độ chuyên môn vững vàng, đã nhiều năm trong nghề có khả năng nắm bắt và tiếp cận nhanh với cái mới, nhiệt tình, linh hoạt trong mọi hoạt động
Khả năng giao tiếp bằng tiếng phổ thông của trẻ ở các lớp mẫu giáo trong trường tương đối tốt
* Khó khăn:
Bên cạnh những thuận lợi trên trường còn gặp những khó khăn đòi hỏi giáo viên tìm tòi đưa ra giải pháp vượt qua khó khăn như:
Trong quá trình tổ chức chuyên đề làm quen với Toán cho trẻ mẫu giáo,
số trẻ nắm bắt được kiến thức và kỹ năng tham gia hoạt động còn thấp
Việc tạo môi trường cho trẻ làm quen với toán chưa thực sự phong phú và
đa dạng theo chủ đề, chủ điểm
Đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho môn học Toán tuy đã được cấp phát song chưa đầy đủ, đồ dùng qua nhiều năm đã cũ
Trên tiết học, trẻ chưa hứng thú tham gia hoạt động
Đa số phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến hoạt động cho trẻ làm quen với Toán
Trang 5*Nguyên nhân của những khó khăn trên là do:
Giáo viên chưa thật sự chú ý tạo môi trường trong và ngoài lớp học về hoạt động làm quen với Toán phong phú theo chủ đề lớn, chủ đề nhánh
Giáo viên chưa thường xuyên sưu tầm các nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương để làm các loại đồ dùng đồ chơi thật phong phú để trẻ hoạt động
Gần 50% trẻ học ở các lớp ghép, khả năng nhận thức của trẻ không đồng đều
Đa phần phụ huynh do bận công việc nên ít có thời gian để quan tâm đến trẻ, hướng dẫn thêm cho trẻ về hoạt động làm quen với Toán ở nhà
Những năm học trước, nhà trường cũng đã có một số giải pháp chỉ đạo thực hiện chuyên đề làm quen với Toán nhưng chưa mang lại hiệu quả như:
Giải pháp 1: Tạo môi trường trong lớp học
*Ưu điểm:
Giải pháp đã giúp giáo viên bước đầu xây dựng được môi trường trong lớp cho trẻ làm quen với Toán với những đồ dùng sẵn có được cấp phát
Trẻ đã được làm quen với các biểu tượng Toán sơ đẳng thông qua môi trường trong lớp học
*Nhược điểm
Chưa tạo được môi trường cho trẻ làm quen với Toán một cách phong phú
và đa dạng
Chưa phát huy được tính tích cực, linh hoạt của trẻ
Trẻ được làm quen với các biểu tượng Toán sơ đẳng còn máy móc, rập khuôn
Giải pháp 2: Tổ chức dạy trẻ ở mọi lúc mọi nơi
*Ưu điểm
Trẻ được lĩnh hội các kiến thức một cách tích cực, sáng tạo
Trẻ được củng cố kiến thức ở mọi lúc mọi nơi
*Nhược điểm
Trang 6Nếu không biết cách tổ chức thì sẽ không khắc sâu được kiến thức trọng tâm cho trẻ
Nếu không vận dụng linh hoạt trẻ sẽ bị nhàm chán, không hứng thú với môn học
Mặc dù đã vận dụng các giải pháp trên song kết quả khảo sát trên trẻ đầu năm vẫn còn thấp, được thể hiện cụ thể qua bảng sau:
Nội dung
Trẻ đạt yêu cầu về nội dung kiến thức
Trẻ chưa đạt yêu cầu về nội dung kiến
thức
Số lượng Tỷ lệ (%) Số
lượng Tỷ lệ (%)
Nhận biết về tập hợp và số
Nhận biết về biểu tượng hình
Nhận biết các biểu tượng về
định hướng không gian 118/231 51,1 113/231 48,9
Kỹ năng vận dụng vào thực tế 115/231 49,8 116/231 50,2 Trẻ hứng thú tham gia vào giờ
Qua khảo sát chất lượng trẻ môn làm quen với Toán còn thấp, so với yêu cầu thì chưa đảm bảo Trước tình hình thực trạng về chất lượng của các lớp mẫu giáo của nhà trường khi dạy trẻ môn làm quen với Toán, tôi suy nghĩ cần phải tìm ra giải pháp chỉ đạo nhằm nâng cao chất lượng thực hiện chuyên đề làm quen với Toán trong trường mầm non Chăn Nưa
b Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến:
Trường mầm non Chăn Nưa từ trước đến nay, năm nào nhà trường cũng
tổ chức các chuyên đề Các chuyên đề nhà trường đã tổ chức là: chuyên đề cho trẻ làm quen với Văn học và chữ viết, chuyên đề cho trẻ làm quen với môi trường xung quanh, chuyên đề phát triển vận động, … và năm nay nhà trường
Trang 7chỉ đạo tổ chức thực hiện chuyên đề cho trẻ làm quen với Toán nhằm tạo sự chuyển biến tích cực về chất lượng của môn học làm quen với Toán cho trẻ mẫu giáo Chính vì vậy, ngay từ đầu năm học khi xây dựng kế hoạch thực hiện nhiệm
vụ năm học nhà trường đã chọn nội dung tạo chuyển biến là “Nâng cao chất lượng môn làm quen với Toán cho trẻ ở các lớp mẫu giáo” góp phần nâng cao chất lượng chung của nhà trường Từ việc nhận thức và đánh giá về môn học, về vai trò của cán bộ quản lý; giáo viên trong trường cũng như những thuận lợi, khó khăn của nhà trường tôi đưa ra các giải pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng thực hiện chuyên đề làm quen với Toán cho trẻ mẫu giáo ở trường Mầm non Chăn Nưa như sau:
* Giải pháp 1: Chỉ đạo chất lượng mũi nhọn về chuyên đề làm quen với toán.
Để có được chất lượng đại trà tốt việc trước tiên là phải xây dựng chất lượng mũi nhọn Đó là: Chọn giáo viên có trình độ năng lực và chọn lớp có đủ
cơ sở vật chất, đồ dùng học liệu để phục vụ cho việc dạy và học Xây dựng lớp điểm: Từ trang trí lớp, xây dựng môi trường lớp học, góc toán cho trẻ tham gia các hoạt động trong ngày để làm nổi bật chuyên đề toán Ngoài việc bồi dưỡng
về phương pháp nghệ thuật lên lớp cho giáo viên bằng lý thuyết, thực hành trên tiết học Việc củng cố kiến thức làm giàu vốn kinh nghiệm cho trẻ ngoài tiết học
là một yếu tố hết sức quan trọng Từ hoạt động đón trẻ đến các hoạt động ngoài trời, vệ sinh ăn trưa, nêu gương cuối ngày cô giáo đều lồng ghép toán một cách sinh động Ví dụ: Giờ đón trẻ chơi tự chọn để hình thành các biểu tượng toán về thời gian, cô trò chuyện hỏi trẻ: "Con thường ngủ dậy lúc mấy giờ?" hoặc "Các con đi vệ sinh 5 phút nữa để vào học bài" Khi điểm danh trẻ đến lớp có có thể điểm danh từng tổ hoặc điểm danh số cháu nữ của lớp có bao nhiêu cháu, và số cháu nam cho trẻ so sánh Vào các buổi học đầu tuần cô hỏi trẻ về những ngày nghỉ cháu đã làm được những việc tốt gì? hoặc cháu làm được mấy việc tốt? (Trẻ giơ 3 ngón tay thưa cô: 3 việc) Đến giờ ăn trưa cô có thể hỏi trẻ: Hôm nay chúng mình được ăn mấy món ăn? (2 món); Tay nào các con cầm thìa?, cầm bát
Trang 8bằng tay nào? Đối với trẻ 5 tuổi cần nâng cao sự hiểu biết cho trẻ, kiến thức về tuần, thứ hoặc những sự kiện về quá khứ, hiện tại Hỏi trẻ hôm nay là thứ mấy? Các con được nhận phiếu bé ngoan vào thứ mấy? (thứ 6) - Thế hôm qua là thứ mấy? (thứ 5) Ngày mai là thứ mấy? (thứ 7 ạ) Với hình thức này sẽ giúp giáo viên đạt được hiệu quả cao, vừa cung cấp được kiến thức về toán, mà còn làm giàu vốn từ cho trẻ
* Giải pháp 2: Chỉ đạo xây dựng môi trường học tập theo hướng mở là điều kiện cần thiết tạo cơ hội cho trẻ tham gia vào hoạt động nhận thức.
Môi trường học tập là yếu tố rất quan trọng trong quá trình hoạt động trải nghiệm nhằm thoả mãn nhu cầu của trẻ Đây cũng là nơi mà trẻ được giúp đỡ để thu nhận một khối lượng kiến thức và kỹ năng nền tảng cần thiết cho việc học sau này ở phổ thông Vì thế giáo viên luôn sẵn sàng đón tiếp tất cả trẻ đến với mình, dành thời gian quan tâm đến từng trẻ, từng nhóm, cả lớp Biết cung cấp cơ hội để tạo sự giao tiếp giữa cô và trẻ, giữa trẻ với nhau Biết sắp xếp lớp học theo phong cách khuyến khích trẻ hoạt động Tạo cơ hội để phát triển tư duy, phát triển các kỹ năng nhận thức xã hội, phát triển ngôn ngữ, hứng thú trong học tập và khám phá thế giới xung quanh.Tận dụng những nguyên vật liệu để làm đồ dùng dạy học, đầu tư đồ dùng dạy học phục vụ cho hoạt động Đổi mới cách trang trí lớp tạo môi trường toán theo hướng mở phù hợp từng chủ đề tạo cơ hội
để trẻ hoạt động trải nghiệm với đồ dùng trang trí để lĩnh hội kiến thức: Các đồ dùng, đồ chơi, hình ảnh trang trí không dán cố định mà được bố trí trẻ có thể dễ dàng lấy sử dụng theo ý thích, ý tưởng của trẻ Ví dụ: Nhận biết số lượng và chữ
số, luyện đếm chủ đề thực vật: cần trang trí một mảng tường với chủ đề một số loại quả: phần dưới tạo những chiếc túi đựng quả, chữ số Phần trên là nơi để khi chơi trẻ sử dụng quả rời ở các túi để phân nhóm, phân loại quả theo ý thích và chọn chữ số biểu thị…Chủ đề gia đình: + Cô chuẩn bị nhiều hình ảnh rời như hình bố, mẹ, anh, chị, em rời, một số đồ dùng trong gia đình, trẻ có thể sử dụng những hình ảnh này để xếp về người thân gia đình mình, hoặc của bạn…đếm số lượng, so sánh ở góc học tập
Trang 9* Giải pháp 3: Phối hợp với phụ huynh để giúp trẻ có điều kiện tốt nâng cao chất lượng thực hiện chuyên đề.
Ngoài thời gian lên lớp, giáo viên cần phải tranh thủ thời gian để gặp gỡ, trao đổi với phụ huynh để thống nhất các biện pháp dạy trẻ ở nhà, nhất là đối với những trẻ khả năng nhận thức còn hạn chế và cũng tạo điều kiện để phụ huynh biết được thực tế vốn hiểu biết của trẻ về môn Toán Chính việc gặp gỡ, trao đổi với phụ huynh là điều kiện để phụ huynh biết được, quan sát được các hoạt động làm quen với Toán, phụ huynh biết được khả năng lĩnh hội về Toán của con em mình và biết được tầm quan trọng của môn học Sự phối hợp của phụ huynh sẽ giúp phụ huynh có động lực, sẵn sàng cùng cô giáo sưu tầm các nguyên vật liệu, đóng góp ngày công để cùng cô giáo làm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho chuyên
đề Từ đó giúp nâng cao chất lượng môn học cho trẻ
Thông qua các giờ dạy mẫu, thao giảng và các hội thi giáo viên dạy tốt chuyên đề, Hội thi “Bé khỏe –Bé ngoan cấp trường” để tuyên truyền về chuyên
đề làm quen với toán cho các bậc cha mẹ hiểu rõ hơn tầm quan trọng của môn toán đối với trẻ mẫu giáo Qua đó, phụ huynh đã tạo được nguồn đồ dùng, đồ chơi cho trường thêm phong phú
Phối hợp với phụ huynh sẽ giúp giáo viên nâng cao chất lượng thực hiện chuyên đề thông qua việc ôn luyện kiến thức ở nhà Sau mỗi bài học, giáo viên
sẽ cùng với phụ huynh giúp trẻ ôn luyện kiến thức nhằm khắc sâu thêm kiến thức cho trẻ và giúp trẻ nhanh chóng có được khả năng vận dụng môn học vào thực tiễn đời sống hàng ngày Giáo viên hướng dẫn để phụ huynh cho trẻ ôn luyện kiến thức thông qua những vật dụng có sẵn trong gia đình trẻ như những
đồ dùng để ăn, để uống, để mặc…trong gia đình trẻ Ví dụ: Khi dạy trẻ về biểu tượng số lượng trong phạm vi 5, giáo viên yêu cầu phụ huynh về nhà cho trẻ đếm, so sánh, thêm bớt, chia nhóm những đồ dùng như bát, thìa, quần, áo…trẻ
sẽ được làm quen với biểu tượng số lượng một cách gần gũi, dễ hiểu giúp trẻ khắc sâu kến thức về biểu tượng số lượng trong phạm vi 5, biết so sánh, thêm bớt, chia nhóm một cách thành thạo hơn
Trang 10Tóm lại, việc phối hợp với phụ huynh để giúp trẻ có điều kiện tốt nâng cao chất lượng thực hiện chuyên đề là một việc làm vô cùng cần thiết Qua đây, phụ huynh có được điều kiện để quan tâm đến việc học tập môn Toán của con
em mình; giáo viên nắm bắt được khả năng lĩnh hội kiến thức môn Toán của trẻ một cách kịp thời Hơn nữa, giáo viên nhận được sự ủng hộ vô cùng quý báu của phụ huynh về thời gian, công sức, nguyên vật liệu để làm đồ dùng đồ chơi, cải tạo cảnh quan, môi trường học tập môn Toán, xây dựng được môi trường học tập lành mạnh, phong phú, đa dạng giúp trẻ tích cực hơn khi tham gia hoạt động làm quen với Toán
4 Hiệu quả do sáng kiến đem lại:
a Hiệu quả kinh tế.
Giáo viên và phụ huynh đã sưu tầm các ngyên vật liệu sẵn có ở địa phương và làm được nhiều đồ dùng đồ chơi phục vụ cho chuyên đề làm quen với Toán có hiệu quả so với giải pháp cũ thì giải pháp này giúp giáo viên và phụ huynh tiết kiệm được rất nhiều chi phí để mua đồ dùng đồ chơi
Sáng kiến đã góp phần thúc đẩy thực tiễn giáo dục mầm non trong xã Chăn Nưa, làm cho sự nghiệp giáo dục phát triển tốt hơn, chất lượng giáo dục nâng cao hơn để thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội
b Hiệu quả kỹ thuật.
Giáo viên nắm chắc được phương pháp của bộ môn, tìm ra những cái mới lạ, sáng tạo hơn
Giáo viên đã biết vận dụng linh hoạt, đổi mới các hình thức giảng dạy hợp
lý, hài hoà
Giáo viên đã tạo được môi trường cho trẻ học toán tốt (như: trang trí lớp, xây dựng góc toán, làm đồ dùng, đồ chơi, học liệu)
c Hiệu quả về mặt xã hội.
Chất lượng trên trẻ về môn toán so với những năm trước tốt hơn Đa số trẻ nắm được các kiến thức đã học về số lượng, hình dạng, kích thước và định hướng trong không gian