Cùng với toàn thế giới, đất nước ta cũng đang bước vào giai đoạn tăng tốcnhư vũ bão về công nghệ. Sự hiện đại hóa đang tràn ngập trong tất cả các ngànhtừ sản xuất cho đến kinh doanh và không nằm ngoài tiến trình ấy ngành sản xuấtdây, cáp điện chính cũng đang ở giai đoạn phát triển nhanh và mạnh nhất. Đi đôivới sự phát triển của sản lượng sản xuất điện năng là việc xây dựng mạng lướitruyền tải và phân phối điện năng từ mặng lưới cao thế đến hạ thế và tiêu dùng.Nhu cầu dây và cáp điện để xây dựng mạng lưới điện được dự báo là sẽ tăngnhanh trong những năm tới. Ngoài ra, dây và cáp điện còn được sử dụng vào cáclĩnh vực như: sản xuất ô tô và động cơ, sản xuất môtơ và máy biến áp, liên lạcviễn thông và truyền dữ liệu v.v…Bài phân tích sau sẽ cho ta thấy ra hơn tính hấp dẫn của ngành trong giaiđoạn hiện nay.
Trang 1LỜI NÓI ĐẦU
Cùng với toàn thế giới, đất nước ta cũng đang bước vào giai đoạn tăng tốc như vũ bão về công nghệ Sự hiện đại hóa đang tràn ngập trong tất cả các ngành
từ sản xuất cho đến kinh doanh và không nằm ngoài tiến trình ấy ngành sản xuất dây, cáp điện chính cũng đang ở giai đoạn phát triển nhanh và mạnh nhất Đi đôi với sự phát triển của sản lượng sản xuất điện năng là việc xây dựng mạng lưới truyền tải và phân phối điện năng từ mặng lưới cao thế đến hạ thế và tiêu dùng Nhu cầu dây và cáp điện để xây dựng mạng lưới điện được dự báo là sẽ tăng nhanh trong những năm tới Ngoài ra, dây và cáp điện còn được sử dụng vào các lĩnh vực như: sản xuất ô tô và động cơ, sản xuất môtơ và máy biến áp, liên lạc viễn thông và truyền dữ liệu v.v…
Bài phân tích sau sẽ cho ta thấy ra hơn tính hấp dẫn của ngành trong giai đoạn hiện nay
Trang 2MỤC LỤC
I PHÂN TÍCH VĨ MÔ 3
1 Ảnh hưởng của chu kỳ kinh tế 3
2 Ảnh hưởng của môi trường chính sách và pháp luật 4
3 Ảnh hưởng của sự thay đổi công nghệ sản xuất dây, cáp điện 4
4 Ảnh hưởng của tỷ giá hối đoái 5
II PHÂN TÍCH NGÀNH: 5
1.Định nghĩa ngành và mô tả ngành: 5
a) Định nghĩa ngành: 5
b) Chu kỳ ngành: 6
c) Các lực lượng dẫn dắt sự thay đổi 6
d) Các nhân tố then chốt thành công trong ngành 7
2 Phân tích 5 lực lượng cạnh tranh: 8
a Cạnh tranh trong nội bộ ngành: 8
b Năng lực thương lượng của người mua: 9
c Các đối thủ gia nhập tiềm năng 10
d Năng lực thương lượng của người bán: 11
e Các sản phẩm thay thế: 12
3 Nhóm chiến lược: 12
4 Kết luận về sức hấp dẫn của ngành: 14
Trang 3I PHÂN TÍCH VĨ MÔ
1 Ảnh hưởng của chu kỳ kinh tế
Ngành sản xuất dây, cáp điện là ngành phát triển thuận chiều với chu kỳ kinh tế, do đó khi đất nước đang ở trong giai đoạn phát triển mở rộng với tốc độ phát triển nhanh thì đảm bảo ngành này sẽ có một khung cảnh phát triển khả quan Giai đoạn phát triển này của nền kinh tế Việt Nam có thể kéo dài một thời gian nữa nhờ đầu tư từ nước ngoài tại Việt Nam vẫn đang tăng, sự phát triển mạnh mẽ của khu vực kinh tế tư nhân và những cải cách đáng ghi nhận của nhà nước Khi đó những ngành công nghệ, bưu chính viễn thông, điện lực … muốn phát triển được thì cần có một hậu phương vững chắc cung cập mọi vật liệu cần thiết, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường ngày càng rộng mở của ngành,
từ đó đấy cao quy mô sản xuất và doanh thu cho ngành
Những năm gần đây, tốc độ tăng trưởng doanh thu của các doanh nghiệp sản xuất dây và cáp điện có đầu tư trang thiết bị hiện đại, sản phẩm đạt tiêu chuênr IEC (Ủy ban điện Quốc tế) với mức tăng trưởng trên 20%/năm Xuất khẩu cáp điện của Việt Nam liên tục tăng mà thị trường chính là Nhật Bản chiếm 80%, kế đến là Trung Quốc, Hàn Quốc và các nước lân cận như Lào, Campuchia … Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, tháng 3/2013, kim ngạch xuất khẩu mặt hàng dây và cáp điện các loại của Việt Nam đạt hơn 178,76 triệu USD, tăng 5,8% so với tháng 2/2013 Tính chung năm 2012, Việt Nam đã xuất khẩu nhóm hàng này với kim ngạch 768.820.990 USD Thị trường nội địa cũng phát triển đầy triển vọng, khả năng cung cấp của các doanh nghiệp sản xuất chỉ đạt khoảng 80% nhu cầu, còn lại là nhập khẩu từ nước ngoài, chủ yếu là các sản phẩm dây và cáp điện chất lượng cao
Trang 42 Ảnh hưởng của môi trường chính sách và pháp luật
Các doanh nghiệp hoạt động trong ngành chịu sự chi phối của Luật doanh nghiệp, Luật Chứng khoán và các văn bản luật liên quan Do đó, bất cứ sự thay đổi nào trong các điều luật này cũng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến ngành
Ngoài ra còn có những ràng buộc về pháp luật trong ngành liên quan đến tiêu chuẩn kỹ thuật quy định cho sản xuất dây và cáp điện tiêu thụ tại Việt Nam,
do đó những thay đổi về tiêu chuẩn kỹ thuật cũng ít nhiều ảnh hưởng đến các doanh nghiệp hoạt động trong ngành
Một vấn đề nghiêm trọng hơn cả đó là chính sách Thuế đối với nguyên vật liệu nhập khẩu Đơn cử như trường hợp năm 2005, Nhà nước quyết định tăng mức thuế đối với thép tráng kẽm nhập khẩu từ 0% đến 5%, sự việc này đã trở thành gánh nặng đối với ngành trong suốt một thời gian thuế suất này là gánh nặng đối với DN Gánh nặng này càng nặng hơn khi giá loại nguyên liệu này đã tăng vài chục phần trăm trong một năm qua, làm cho số thuế phải nộp của DN tăng cao Hoàn thuế chậm, làm tăng chi phí sản xuất
Các nhà phân tích cho biết chính phủ đang từng bước cố gắng đưa các chính sách tiền tệ về một trạng thái bình thường nhưng theo một chế độ linh hoạt hơn, do đó chúng ta hi vọng những chính sách thuế đối với ngành sẽ tiến triển thuận lợi
3 Ảnh hưởng của sự thay đổi công nghệ sản xuất dây, cáp điện
Nhìn chung thì mặt bằng công nghệ của ngành so với các nước khác trên thế giới là mới chỉ ở mức trung bình Có một số doanh nghiệp lớn như CaDiVi, TaYa … cũng chưa thể nói là đủ sức cạnh tranh về công nghệ mà hơn nữa hầu hết các doanh nghiệp khác mới đang ở mức sản xuất những sản phẩm đơn giản
và phục vụ cho dân dụng là chính Như đã nói, 20% thị trường trong nước đang
bị chiếm lĩnh bởi các nhà cung cấp nước ngoài do sản phẩm yêu cầu có chất lượng quá cao khiến các nhà cung cấp trong nước không đủ sức Việc đầu tư vào nghiên cứu và phát triển công nghệ sản xuất bị ngăn cản bởi bất lợi về quy
Trang 5mô, vốn đầu tư và trình độ nhân lực Do đó, có thể nói 80% thị trường của chúng ta mang lại lợi nhuận cũng chỉ nhỉnh hơn 20% thị trường bị chiếm lĩnh một chút mà thôi
Hơn nữa sự thay đổi như vũ bão của công nghệ truyền dẫn là một thách thức lớn cho ngành, phải làm gì để thay đổi công nghệ sản xuất theo kịp với bước tiến của thế giới? Nếu không giải được bài toán này thì ngành sản xuất dây, cáp điện Việt Nam sẽ gặp phải khó khăn lớn trong thời gian tới
4 Ảnh hưởng của tỷ giá hối đoái
Phần lớn các nguyên liệu của ngành đều phải nhập khẩu do đó sự biến động của tỷ giá hối đoái sẽ tác động đến giá thành nguyên liệu đầu vào của ngành, gây ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh
Trong những năm gần đây, tỷ giá VND/USD biến động không lớn.Tỷ giá USD bình quân liên ngân hàng duy trì ổn định tại 20.828 đồng suốt từ đầu năm tới nay Giá USD trên thị trường ổn định, có những đợt biến động nhưng chỉ kéo dài không quá 1 tuần Giá USD ngân hàng quý 3/2012 phổ biến tại 20.800-21.000 đồng.Tỷ giá giữa tiền đồng với một loạt ngoại tệ khác, trừUSD, biến động mạnh Trong quý 3, quy đổi so với tiền đồng, euro đã tăng 3,52%, CAD tăng hơn 4,8%, AUD tăng hơn 3,9%, GBP tăng 4,1%, SGD tăng 4,39%, và Yen tăng 2,3% , mức giao động tỷ giá hối đoái thấp nên không ảnh hưởng nhiều đến việc xuất nhập khẩu
Mặt khác, ngành cũng tự cân đối bằng cách sử dụng ngoại tệ mang lại từ việc xuất khẩu sản phẩm, do đó cũng góp phần hạn chế thiệt hại liên quan đến biến động của tỷ giá Song vấn đề này cũng cần được lưu ý vì biến động của thị trường tài chính là khó mà dự đoán được
II PHÂN TÍCH NGÀNH:
1.Định nghĩa ngành và mô tả ngành:
a) Định nghĩa ngành:
Trang 6Ngành sản xuất dây thép điện là tập hợp các công ty chuyên sản xuất các sản phẩm truyền tải tín hiệu điện
+ Các sản phẩm chính như: dây cáp trần, cáp bọc, cáp nhôm lõi xoắn, cáp đồng……
+ Hiện nay Việt Nam có trên 100 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất dây cáp điện, trong đó có khoảng 30 doanh nghiệp được xếp hạng trong 500 doanh nghiệp lớn của Việt Nam Có thể nêu tên một số công ty điển hình trong ngành như: Công ty Dây và Cáp điện Việt Nam (CaDiVi), Công ty
cơ điện Trần Phú, Công ty liên doanh LG Vina Cable, Công ty TaYa Việt Nam, Công ty cổ phần cáp và điện tử viễn thông (SaCom), …
b) Chu kỳ ngành:
Cùng với tốc phát triển của ngành điện lực (bình quân 15%-20%/năm), ngành sản xuất dây và cáp điện Việt Nam những năm gần đây cũng có bước phát triển mạnh mẽ để đáp ứng nhu cầu truyền tải, thông tin liên lạc, điện khí hóa nông thôn cũng như phục vụ cho các ngành khác trong quá trình xây dựng
và phát triển của đất nước
Theo số liệu thống kê chưa đầy đủ, hiện nay, các doanh nghiệp sản xuất dây và cáp điện trong nước có thể đáp ứng được khoảng 70% nhu cầu trong nước, còn lại là 30% nhập khẩu từ nước ngoài Tuy vậy, dây và cáp điện Việt Nam cũng đang được xuất khẩu với mức tăng trưởng bình quân từ 30%-45%/năm (tức từ 300 đến 385 triệu USD/năm)
Từ đó cho thấy ngành sản xuất dây cáp điện Việt Nam đang ở “Giai đoạn phát triển ” có nghĩa là sản phẩm của ngành đang được thị trường đón nhận, các doanh nghiệp trong ngành đang cố gắng gia tăng quy mô sản xuất, chất lượng sản phẩm và mở rộng các kênh phân phối … Dự kiến giai đoạn này
sẽ còn duy trì 10 đến 15 năm nữa
c) Các lực lượng dẫn dắt sự thay đổi
Trang 7Cải tiến sản phẩm, thay đổi công nghệ:
Đối với ngành sản xuất dây và cáp điện thì các vấn đề về môi trường, sức khỏe
độ an toàn liên quan trực tiếp tới nguyên vật liệu thô dùng để sản xuất dây và cáp điện đang là những yếu tố dẫn dắt sự thay đổi mạnh mẽ nhất trong ngành Các hóa chất như chì, kẽm, brom, tin, polyvinyl chloride… gây ra tác động mạnh mẽ tới môi trường và sức khỏe con người, một số chất sử dụng trong ngành bị cấm …, thậm chí không sử dụng sản phẩm có hàm lượng các chất gây hại cao Để đáp ứng với yêu cầu cao của thị trường trong nước và thế giới, các công ty sản xuất dây cáp và dây điện trong ngành buộc lòng phải tăng cường đầu
tư cho nghiên cứu phát triển và trang bị công nghệ hiện đại để đáp ứng với yêu cầu của khách hàng cũng như sự ganh đua cải tiến trong ngành
Toàn cầu hóa:
Nhu cầu của khách hàng không phải là một quốc gia mà trên toàn cầu Chính vì vậy các công ty trong ngành không chỉ hoạt động trong một quốc gia mà là đa quốc gia, như xuất khẩu sang một số nước trên thế giới… Vì vậy các sản phẩm phải đa dạng và chất lượng cao để thỏa mãn các nhu cầu khác nhau của khách hàng trên các quốc gia khác nhau
Môi trường toàn cầu hóa làm cho sự cạnh tranh diễn ra ngày càng khốc liệt, tạo
áp lực cho các công ty trong ngành, vì vậy các công ty buộc phải nâng cao hơn nữa chất lượng sản phẩm cũng như hoạt động marketing đến khách hàng Sản phẩm làm ra không những đạt tiêu chuẩn quốc gia mà còn phải đạt tiêu chuẩn quốc tế
d) Các nhân tố then chốt thành công trong ngành
- Thứ nhất, do đặc thù ngành sản xuất dây và cáp điện yêu cầu độ bền, độ an toàn cao đồng thời là ngành sản xuất khá độc hại với môi trường và sức khỏe con người nên đa số các công ty trong ngành tập trung vào cải tiến công nghệ và nghiên cứu phát triển để tạo tiếng vang cho sản phẩm, và được thị trường chấp nhận
Trang 8-Thứ hai, mở rộng sản xuất ra các quốc gia đang phát triển, các nền kinh tế mới nổi để tận dụng được lợi thế về chi phí sản xuất
- Cuối cùng, đầu tư vào các công ty cung ứng đầu vào để ổn định đầu vào, tạo lợi thế cạnh tranh từ nguồn nguyên liệu đầu vào rẻ và ổn định, đồng thời tinh giảm hệ thống sản xuất
2 Phân tích 5 lực lượng cạnh tranh:
a Cạnh tranh trong nội bộ ngành:
+ Cấu trúc cạnh tranh ngành:
Ngành sản xuất dây cáp điện là ngành phân tán, vì nó gồm một số lớn các công
ty có quy mô trung bình và không có công ty nào giữ vị trí thống trị Vì là ngành phân tán nên rào cản nhập cuộc thấp Khi đó những đối thủ cạnh tranh tiềm tàng
sẽ gia nhập ngành dẫn đến giảm lợi nhuận của công ty trong ngành Khi mà những người gia nhập ngành bùng nổ thì chiến lược tốt nhất đối với ngành lúc này là cực tiểu chi phí và gây sự khác biệt sản phẩm của mình
Tuy nhiên, hiện nay ở Việt Nam có khoảng trên 100 doanh nghiệp sản xuất cáp
và dây điện Trong tổng kim ngạch xuất khẩu 768.820.990 USD của ngành, riêng xuất khẩu của các doanh nghiệp có vốn FDI đạt 575.646.029 USD, chiếm 74,87% tổng kim ngạch Điếu này chứng tỏ các doanh nghiệp có vốn nước ngoài đang chiếm lợi thế cạnh tranh cao Cuộc cạnh tranh này có vẻ không ngang sức
sở dĩ đây là ngành đòi hỏi cao về công nghệ và vốn đầu tư – một ngành công nghiệp mới – do đó, các doanh nghiệp có vốn nước ngoài ắt hẳn có lợi thế hơn
+ Các điều kiện nhu cầu:
Như chúng ta tìm hiểu ở phần chu kì ngành thì ngành sản xuất dây cáp điện đang trong giai đoạn tăng trưởng chính là nhờ nhu cầu của khách hàng tăng lên Tăng trưởng nhu cầu có khuynh hướng làm dịu đi sự ganh đua, bởi vì tất cả các công
ty có thể bán được nhiều sản phẩm hơn không cần phải giành thị trường của các công ty khác,và kết quả thường là lợi nhuận sẽ cao
Trang 9+ Rào cản rời ngành:
Đối với ngành sản xuất dây thì rào cản rời ngành khá cao, bởi lẽ chi phí đầu tư vào nhà xưởng, máy móc thiết bị là khá lớn và không có phương án sử dụng khác và không thể bán đi được Bên cạnh đó, khi rời ngành thì còn phải trả một chi phí cố định cho tiền lương công nhân,
b Năng lực thương lượng của người mua:
Năng lực thương lượng của người mua trong ngành dây và cáp điện khá cao, do đặc tính đầu ra của ngành phục vụ chủ yếu cho các công ty, dự án lớn, các dự án của chính phủ, các ngành công nghiệp lớn then chốt của nền kinh tế…, thực hiện mua sắm với khối lượng lớn, khách hàng có thể dùng đơn hàng lớn làm đòn bẩy để giảm giá bán của ngành
Khách hàng của ngành cũng có thể dễ dàng chuyển đổi nhà cung cấp vì rào cản về chi phí chuyển đổi là rất thấp, kích thích các công ty trong ngành chống lại nhau dẫn tới giảm giá đầu ra của ngành Khách hàng của ngành còn thể thực hiện mua sắm từ nhiều công ty một lúc, cung ứng sản phẩm dây cáp và dây điện trên thị trường quốc gia và quốc tế hiện nay tương đối nhiều, khách hàng có thể lựa chọn nhà cung ứng có thể đáp ứng nhiều tiêu chí mà họ đưa ra nhất
Khách hàng ngày càng khó tính, yêu cầu của họ ngày càng tăng Đơn cử như một khách hàng lớn như Điện lực Việt Nam, với xu thế phát triển như hiện nay đương nhiên đòi hỏi của họ về vật liệu cáp hay dây dẫn cũng phải tăng lên
cả về số lượng và chất lượng, nếu các doanh nghiệp trong nước không đáp ứng được thì họ sẽ tìm đến những sản phẩm nhập khẩu Không chỉ riêng ngành điện, ngành bưu chính viễn thông cũng vậy, mạng lưới ADSI đang phủ sóng toàn quốc vừa là cơ hội mà cũng vừa là thách thức ngành cáp và dây điện Việt Nam
Sức ép của khách hàng ngày càng gia tăng đối với các doanh nghiệp trong ngành Khách hàng của ngành dây và cáp điện được đánh giá là có năng lực
Trang 10thương lượng mạnh, tạo ra sự đe dọa và áp lực lên giá bán đầu ra của ngành, góp phần gia tăng tính cạnh tranh trong ngành
c Các đối thủ gia nhập tiềm năng
Đây là các đối thủ hiện không cạnh tranh trong ngành nhưng họ có thể làm điều đó bất cứ lúc nào nếu họ muốn.Vì thế nhận diện được đối thủ mới có thể xâm nhập vào ngành là một điều quan trọng, bởi vì họ có thể đe dọa đến thị phần của công ty trong ngành Và lực đe dọa từ những đối thủ cạnh tranh tiềm tàng còn phụ thuộc vào các yếu tố sau:
Sự trung thành nhãn hiệu:
Khách hàng lớn của các công ty trong ngành đa phần là các dự án hạ tầng điện, viễn thông của chính phủ các nước, các nhà thầu và tập đoàn xây dựng lớn, các dự án điện và viễn thông lớn, các công ty trong ngành công nghiệp chế tạo ô
tô, tàu lửa, tàu điện … và các kênh phân phối bán lẻ truyền thống Dưới sự hội nhập kinh tế quốc tế, các sản phẩm của ngành cạnh tranh mạnh trên 2 giác độ giá cả và chất lượng sản phẩm, đặc biệt là chất lượng vì nó là đầu vào quan trọng của hầu hết các ngành công nghiệp thế giới Sự trung thành nhãn hiệu ở đây được xây dựng chính yếu trên tiêu chí chất lượng sản phẩm chứ không phải nhờ vào các chương trình quảng cáo chiêu thị lớn của sản phẩm một số ngành khác
Các sản phẩm trong ngành dây và cáp điện hiện nay đang gặp phải sự canh tranh gay gắt về chất lượng sản phẩm, đặc biệt là trong môi trường toàn cầu hóa Sự trung thành nhãn hiệu trong ngành là không cao do cạnh tranh toàn
cầu ngày càng gay gắt, nhất là trên phương diện chất lượng sản phẩm Rào cản nhập ngành đối với sự trung thành nhãn hiệu là tương đối thấp, đe dọa các công
ty ngoài ngành có thể xem xét xây dựng thương hiệu mới khi có ý đồ gia nhập ngành
Tính kinh tế về quy mô:
