Thi công bê tông bằng công nghệ Top down

Nhà cao tầng thường có một vài tầng hầm để làm tầng kĩ thuật, chứa đựng máy móc thiết bị, hệ thống kĩ thuật và xử lý như: bể nước thô, hệ thống bơm nước, thiết bị lọc, bể nước sạch hệ thống bể chứa phế thải và xử lý, hệ thống biến áp và tủ điều khiển, tủ phân phối điện. Ngoài ra, còn làm kho chứa hàng hóa, vật liệu và gara ô tô. Về góc độ chịu lực tầng hầm giúp công trình đỡ bớt tải nền đất phía trên đưa trọng tâm công trình thấp xuống, giúp công trình chịu lực ngang của gió, bão, động đất tốt hơn. Tuy nhiên việc thi công tầng hầm nói riêng và phần ngầm nói chung thường rất khó khăn và là thách thức đối với nhiều nhà thầu. Mỗi công trình đều có những đặc điểm riêng về cấu tạo nền đất, mặt cắt địa chất, chiều cao mực nước ngầm... nên không thể chỉ sử dụng kinh nghiệm mà đòi hòi cần có hiểu biết đầy đủ về khoa học và công nghệ mới đáp ứng được yêu cầu xây dựng của công trình.

THI CÔNG BÊ TÔNG THEO PHƯƠNG PHÁP TOP - DOWN

và công nghệ mới đáp ứng được yêu cầu xây dựng của công trình

Các phương pháp thi công phần ngầm truyền thống thường dùng tường chắn và

hệ thanh chống để đào đất và thi công phần ngầm công trình từ dưới lên mà đại diệncủa các phương pháp này là: Phương pháp sử dụng tường chắn bằng cừ ván thép(Sheel piles) và hệ thống thanh chống (Bracing System); Phương pháp sử dụngtường chắn barrette và hệ thống neo trong đất (Anchors) Các phương pháp này bêncạnh một số ưu điểm thì bộc lộ nhiều nhược điểm cơ bản là tốn kém về kinh tế tiến

độ thi công chậm và độ chính xác kém

Đối với những nhà sử dụng tường barrette quanh chu vi nhà đồng thời làm tường

cho tầng hầm nhà nên thi công tầng hầm theo kiểu Top-down Công nghệ thi công tầng hầm Top-down là công nghệ tiên tiến hiện nay

I.1 Một số ưu, nhược điểm:

I.1.1 Ưu điểm:

Các vấn đề về mặt bằng và tiến độ thi công: không cần diện tích đào móng lớnhoặc đỡ tốn chi phí phải làm tường chắn đất độc lập Đặc biệt đối với công trìnhgiao thông dạng hầm giao thông, phương pháp này giúp sớm tái lập mặt đường để

giao thông Và có thể thi công kết hợp up-up phần thượng tầng và Top-down đối với

phần ngầm (thông dụng đối với các công trình dân dụng có tầng ngầm) > đẩynhanh tiến độ thi công

Tiến độ thi công nhanh: khi đang làm móng và tầng hầm vẫn có thể đồng thờilàm phần trên được để tiết kiệm thời gian, (đương nhiên là phải tăng chi phí giacường an toàn phần dưới nhiều hơn, còn nếu "tiết kiệm" tiến độ mà không bù lỗ

được "chi phí" tăng do phải gia cường an toàn thì không cần làm nhanh, Top-down

phần ngầm trước rồi mới làm phần trên như đã thấy ở Hà nội Sau khi đã thi côngsàn tầng trệt, có thể tách hoàn toàn việc thi công phần thần và thi công phần ngầm

Có thể thi công đồng thời các tầng hầm và kết cấu phần thân Qua thực tế 1 số côngtrình cho thấy để có thể thi công phần thân công trình chỉ mất 30 ngày, trong khi mỗigiải pháp chống quen thuộc mỗi tầng hầm (kể cả đào đất, chống hệ dầm tạm, thicông phần BT) mất khoảng 45 đến 60 ngày, với nhà có 3 tầng hầm thì thi công từ 3đến 6 tháng Với nhà có 3 tầng hầm thường tiết kiệm được thời gian thi công từ 5đến 6 tháng

Không cần dùng hệ thống chống tạm (Bracsing System) để chống đỡ vách tườngtầng hầm trong quá trình đào đất và thi công các tầng hầm, không phải chi phí cho

hệ chống phụ Hệ thanh chống tạm này thường rất phức tạp vướng không gian thicông và rất tốn kém

Chống vách đất được giải quyết triệt để vì dùng tường và hệ kết cấu công trình

có độ ổn định cao

Không tốn hệ thống giáo chống, copha cho kết cấu dầm sàn vì thi công trên mặtđất (đối với phương pháp đào truyền thống thì chi phí cho công tác chống đỡ và neokhá cao, kéo dài thi công và đòi hỏi các thiết bị tiên tiến.)

Các vấn đề về móng (hiện tượng bùn nền, nước ngầm ), có một điểm lưu ý ởđây là trong đô thị thường có nhiều công trình cao tầng, nếu thi công đào mở (opencut) có tường vây, móng sâu và phải hạ mực nước ngầm để thi công phần ngầm,điều này dẫn đến việc thường không đảm bảo cho các công trình cao tầng kề bên (dễ

xảy ra hiện tượng trượt mái đào, lún nứt ), phương án thi công Top-down giải

quyết được vấn đề này

Khi thi công các tầng hầm đã có sẵn tầng trệt, nên giảm ảnh hưởng xấu của thờitiết

I.1.2.Một số nhược điểm:

Kết cấu cột tầng hầm phức tạp

Liên kết giữa dầm sàn và cột tường khó thi công

Thi công cần phải có nhiều kinh nghiệm

Thi công đất trong không gian kín khó thực hiện cơ giới hoá

Thi công trong tầng hầm kín ảnh hưởng đến sức khoẻ người lao động

Phải lắp đặt hệ thống thông gió và chiếu sáng nhân tạo Đối với những công trình

có nền đất tốt, có thể gia cường nền đất bằng cách đầm chặt và lót vữa xi măng, xâygạch trực tiếp lên nền đất theo hình dạng của sàn, sườn thay cho hệ coppha và giáochống khi thi công phần sàn tầng ngầm

Phương pháp Top-down là phương pháp thi công tương đối mới với nước ta Kết

cấu từ cốt mặt đất trở xuống và lợi dụng hệ dầm - sàn của các tầng hầm làm hệthống chống đỡ tường tầng hầm thay các hệ thanh chống thông thường Tuy nhiên

công nghệ Top-down còn nhiều hạn chế về công tác đào đất và vận chuyển đất từ

tầng hầm lên trên, nhất là đối với các tầng hầm sâu (do máy móc và phương tiện thicông còn hạn chế)

I.2 Thiết bị phục vụ thi công:

- Phục vụ công tác đào đất phần ngầm gồm: máy đào đất loại nhỏ (máy con cua),

máy san đất loại nhỏ, máy lu nền loại nhỏ, các công cụ đào đất thủ công, máykhoan…

- Phục vụ công tác vận chuyển: dùng cần trục phục vụ chuyển đất, vật liệu, thùngchứa đất, xe chở đất tự đổ

- Phục vụ công tác khác: máy bơm, thang thép đặt tại các lối lên xuống, hệ thốngđèn chiếu sáng, điện chiếu sáng dưới tầng hầm, khoan, máy hàn

- Phục vụ công tác thi công bê tông: trạm bơm bê tông, xe chở bê tông thươngphẩm, các thiết bị phục vụ công tác thi công bê tông khác.

- Ngoài ra tuỳ thực tế thi công còn có các công cụ chuyên dụng khác

I.3 Vật liệu:

I.3.1 Bê tông:

Do yêu cầu thi công gần như liên tục, do đó nếu chờ bê tông tầng trên đủ cường

độ mới tháo ván khuôn và đào đất thi công tiếp phần dưới thì thời gian thi công kéodài Để tiến độ thi công được rút ngắn có thể:

- Sử dụng phụ gia hóa dẻo, siêu dẻo giảm tỉ lệ nước nhưng vẫn giữ nguyên độ sụtyêu cầu làm tăng cường độ của bê tông

- Sử dụng các phụ gia tăng trưởng cường độ nhanh, có thế đạt trên 90% cường

độ thiết kế trong vòng 7 ngày

Khi thi công cột và vách cứng, cần phải dùng bê tông có phụ gia trương nở để vácác đầu cột, đầu lõi nơi tiếp giáp với dầm sàn Phụ gia trương nở nên sử dụng loạikhoáng, không nên dùng bột nhóm hoặc các chất sinh khí để làm bê tông trương nởbởi chúng gây ăn mòn cốt thép

Bê tông sàn nơi tiếp giáp với tường tầng hầm nơi có thép chờ và ở sàn đáy phảiđược chống thấm bằng những phương pháp hữu hiệu, việc sửa chữa những chỗ bị rò

rỉ, thấm sau khi đã thi công bê tông là rất khó khăn và tốn kém

I.3.2 Vật liệu khác:

- Khi thi công sàn: tiến hành đào bóc một lớp đất có chiều dầy khoảng 1-2m đủ

để tổ hợp một lớp giáo chống dầm, sàn

- Khi thi công phần ngầm có thể gặp các mạch nước ngầm có áp nên ngoài việc

bố trí các trạm bơm thoát nước còn chuẩn bị các phương án vật liệu cần thiết để kịpthời dập tắt mạch nước

- Các chất chống thấm như vữa Sika hoặc nhũ tương Laticote hoặc sơn Insultec

- Cột chống và dầm sàn + dầm chống giằng

II QUY TRèNH THI CễNG TOP – DOWN CHO PH N NG M: Ầ Ầ

thi công cọc khoan nhòi

Đào đất tầng hầm đ?n độ sâu 1-2m Chống đ? t ờng tầng hầm

thi công hệ dầm sàn tầng trệt cốt ±0.00

thi công cột chống tạm, cố đ?nh t.c t ờng chắn đất bao quanh công trình

gia công lắp dựng ván khuôn gia công lắp dựng cốt th?p chống thấm mối nối Đổ bê tông sàn tầng trệt

bảo d ?ng bê tông sàn và t ờng chắn

thi công tầng hầm -2 (-3,4 )

đào đất trong tầng hầm gia công lắp dựng cốt th?p chống thấm mối nối Đổ bt sàn tầng hầm -2 (-3,4 )

sàn và t ờng chắn

Ván khuôn, cốt th?p, đổ bê tông Vách cứng, thang máy gia c ờng cột chống

gia c ờng cột chống Vách cứng, thang máy Ván khuôn, cốt th?p, đổ bê tông bảo d ?ng bt- BT đạt 100%R

bảo d ?ng bt- BT đạt 100%R

Ván khuôn, cốt th?p, đổ bê tông Vách cứng, thang máy gia c ờng cột chống sàn và t ờng chắn

chống thấm mối nối Đổ bê tông sàn tầng hầm đáy gia công lắp dựng ván khuôn

đào đất trong tầng hầm

thi công tầng hầm đáy

Tháo ván khuôn dầm sàn Đổ b.tông l?t, v.khuôn, c.th?p

tầng hầm -2(-3,4 ) đ?n cốt đáy đài m?ng cọc Thi công b.tông đài, giằng m?ng cốt th?p

thi công t ờng tầng hầm

vá các ô sàn để ch?a khi thi công

hoàn thiện toàn bộ theo bên trong t ờng vây

ph ơng pháp tr uy?n thống

Thông qua b n vẽ ta cùng xem các giai đo n thi công b ng phả ạ ằ ương pháp down:

Top-8500

T êng Barrette

3300

3300 3300

i=0.2

H=3,3m h=2,2m

EO-2621A

cét chèng th? p h× nh q=0,25m3

R=5m a=2,6m

III.2 Giai đoạn 2: Thi công các cột chống tạm:

Cột tạm cho tầng hầm được thi công cùng lúc với cọc khoan nhồi và tường trongđất Số lượng cọc được tính toán sao cho đủ khả năng chịu tải trọng các sàn tầnghầm và một số sàn tầng nhà theo tiến độ Số cột tạm này được bố trí trên mặt bằngbước cột, được đánh số thứ tự và ghi rõ kích thước từng cột, vật liệu để làm cộtv.v…

Trong các cột này có các cột là cố định sẽ dùng vĩnh viễn cho công trình và cónhững cột chỉ là giải pháp chống tạm để chống giữ tường trong đất, sau khi thi côngphần ngầm xong thì sẽ cắt bỏ đi

Phương pháp 1: Chống theo phương đứng là dùng các cột chống bằng thép hình,thép tổ hợp Kingpost trong các cột này có những cột là cố định, có những cột là tạmthời – khi thi công phần ngầm xong ta sẽ cắt bỏ đi

Cột chống bằng thép hình hoặc thép tổ hợp thường có tiết diện chữ I, kích thướcchữ I và chiều dài của cột phụ thuộc vào số lượng tầng hầm của công trình, khi thicông cột thép này được cắm sâu vào cọc khoan nhồi khoảng 2m Phương pháp nàychỉ nên áp dụng với những công trình có số tầng hầm nhỏ hơn 5 tầng

Công đoạn này được thực hiện như sau:

- Định vị lại tim cột trên mặt đất sau khi thi công xong cọc nhồi ở ngay dướichân cột

- Dùng cần trục hạ từ từ cột thép hình xuống lòng hố khoan, tay cần trục khôngdịch chuyển mà chỉ cuốn tăng cáp để tránh chạm cột vào thành hố khoan

- Rung lắc hoặc dùng cần trục ấn cột thép sao cho ngập sâu trong bê tông cọckhoảng 1m

- Chỉnh lại trục thẳng đứng của cột thép cho trùng với trục cột và cố định cộtthẳng đứng bằng hệ chống tạm

- Đổ bê tông vào hố sao cho làm đầy thêm hố đào khoảng 1m

- Đổ cát làm đầy phần còn lại của hố khoan

- Bảo vệ tránh va chạm vào cột thép

Cột thép sau khi “chôn” vào cọc nhồi chỉ còn nhô lên trên mặt đất 2m (nhô lênkhỏi sàn 1m) Cần trục phục vụ thi công loại cột này dùng luôn cẩu đã phục vụ thicông khoan nhồi Các thông số cẩu đều thoả mản việc cẩu lắp cột thép dài

Phương pháp 2: Chống bằng ống thép nhồi bê tông, phương pháp này áp dụngcho những công trình có số tầng hầm từ 5 tầng trở lên để đảm bảo khả năng chịu lực.Cột ống thép nhồi bê tông có thể có tiết diện tròn hoặc hình chữ nhật, kích thướctiết diện được tính toán đảm bảo đủ khả năng chịu lực

Ống thép của cột chống tạm được liên kết và được hạ xuống hố khoan cùng vớilồng thép của cọc khoan nhồi Thông thường cọc khoan nhồi có đường kính lớn hơn

y y

đường kính của cột tạm nên cần neo giữ chắc chắn đầu trên của cột tạm bằng cácgông dầm thép hình tránh lồng thép và cột tạm bị trôi xuống phía dưới hố khoan.Khi số lượng tầng hầm nhiều, cột chống tạm sẽ có chiều dài lớn, vì vậy phải chiađoạn tổ hợp các đoạn trong quá trình thi công Biện pháp ghép nối trong quá trình thicông chủ yếu dùng liên kết hàn Đỉnh các cột tạm phải có các vít căn chỉnh để timcủa cọc nằm đúng vị trí thiết kế.

III.3 Giai đoạn 3: Thi công dầm sàn tầng trệt:

Sau khi thi công xong cột chống tạm tiến hành đào đất hở cho đến cốt đáy sàntầng trệt, chú ý tại những nơi đặt dầm chống ta phải đào sâu đến cốt đáy dầm

Hệ dầm sàn này được thi công trực tiếp lên nền đất của công trình, không cần hệchống đỡ nào cả Để tạo mặt nền cho thi công dầm sàn, ta tiến hành dọn vệ sinh sạch

sẽ toàn bộ mặt bằng công trình vì sau khi thi công cọc và tường bao trên mặt bằng sẽ

là rất lớn do bùn đất cộng với vữa sét (bentonite) gây ra Khi mặt bằng đã sạch sẽ, tatiến hành đo đạc, giác lại toàn bộ móng công trình Loại vật liệu được chọn để dùng

ở đây có thể là cát đen (cát san nền) là kinh tế và hợp lý hơn nó tạo độ chặt nhất địnhcho nền đất tạo điều kiện thi công cho dầm sàn, tránh được lún cho dầm sàn Khôngđược phép dùng lại vật liệu đã đào lên để lấp lại, tuy rằng nó kinh tế hơn nhưng vềmặt vệ sinh môi trường là không hợp lý về mặt ổn định hố lấp sẽ không bảo đảm sẽgây lún trong thời gian đầu

Thi công hệ dầm sàn bê tông đầu tiên - tầng trệt (cốt 0.00) và để lỗ chờ thi côngcho các tầm sàn tiếp theo, các tấm sàn tiếp theo bên dưới được thi công tuần tự Cáctấm sàn BTCT này cũng đóng vai trò giằng chống cho tường chắn đất bằng cách liênkết trực tiếp với tuờng qua các mối nối Tại sàn này để một lỗ trống khoảng 2mx4m

để vận chuyển những thứ sẽ cần chuyển từ dưới lên và trên xuống Khi sàn đủ cứng,qua lỗ trống xuống dưới mà moi đất tạo khoảng không gian cho tầng hầm sát trệt.Lại dùng nền làm coppha cho tầng hầm tiếp theo Rồi lại moi tầng dưới nữa cho đếnnền cuối cùng thì đổ lớp nền đáy Nếu có cột thì nên làm cột lắp ghép sau khi đã đổsàn dưới Cốt thép của sàn và dầm được nối với tường nhờ khoan xuyên tường vàlùa thép sau Dùng vữa ximăng trộn với Sikagrout bơm sịt vào lỗ khoan đã đặt thép Đào một phần đất để tạo chiều cao cho việc thi công dầm sàn tầng tầng trệt (có

Bảo dưỡng đến khi bê tông sàn tầng trệt đạt cường độ yêu cầu (Chờ 10 ngày cho

bê tông có phụ gia đủ 90% cường độ yêu cầu)

III.4 Giai đoạn 4: Thi công sàn tầng hầm -1:

Có hai cách để thi công:

Cách 1: đào hở hố móng đến độ sâu đáy sàn tầng hầm -1, sau đó thi công bê tông

→ thi công cột → thi công sàn tầng trệt→thi công các tầng hầm tiếp theo (phươngpháp này thường dùng cho trường hợp tầng hầm -1 đặt nửa nổi nửa chìm

Cách 2: Thi công luôn bê tông sàn tầng trệt, sau đó đào đất → thi công cột→thicông các tầng hầm tiếp theo

Ở giai đoạn này tường vây làm việc theo dạng coson, tùy theo tính chất của đất

và tường mà đưa ra biện pháp cụ thể có chống đỡ cho tường vây hay không

Tại sàn tầng hầm -1 người ta thường phải để các lỗ để vận chuyển đất lên Việcthi công dầm không có nghĩa là để cho dễ vận chuyển đất, ngoài lý do để chống áplực đất cho tường vây và rút ngắn thời gian thi công thì có thể còn có lý do sau: việcthi công dầm và sàn tại tầng hầm sử dụng đất thay dàn giáo để đỡ ván khuôn nênchiều cao đào bị khống chế, mặt khác máy đào sử dụng cho các công trình thi công

Top-down tuy là loại chuyên dùng cho đào tầng hầm nhưng độ mở gầu đào vẫn bị

khống chế, nếu làm sàn thì sẽ rất khó đào đất và sẽ rất nguy hiểm Việc thi công dầmkhông cho thấy sự thông gió và chiếu sáng được tốt hơn vì thông gió tốt phụ thuộcchính vào luồng gió đưa xuống vị trí gây khói và tính toán sao cho khí đi tuần hoàn,chiếu sáng chủ yếu dùng đèn và ánh sáng từ các lỗ mở xuống

III.4.1 Chuẩn bị nền cho thi công bê tông dầm sàn:

Có nhiều cách để tạo nền cho thi công dầm sàn Trước tiên người ta phải tạo mặtnền đến cao độ cần thiết, sau đó tiến hành đầm lèn sao cho nền không bị lún dưới tácdụng của tải trọng do dầm sàn gây ra ở những chỗ đặt đặt dầm ta phải khoét đất tạothành khuôn cho dầm Yêu cầu là khi khoét đất làm khuôn thì đất thành của khuônkhông được sụt, phải giữ đúng được hình dạng của dầm Thực tế công trường chothấy có thể chuẩn bị mặt nền cho bê tông dầm sàn như sau:

Sau khi đã đầm lèn và hạ nền đến cao độ yêu cầu, người ta tiến hành khoét lỗkhuôn dầm sau đó dùng vữa xi măng mác thấp láng một lớp lên mặt nền tạo mặtbằng thi công cốt thép và đổ bê tông Lớp xi măng nền này đóng vai trò như côpphasàn và côppha dầm, cần lưu ý là khi hạ cốt nền và tạo khuôn phải tính đến cả lớp vữanày để sao cho cao độ của lớp vữa chính là cao trình đáy sàn, dầm còn chiều rộngkhuôn chính là chiều rộng dầm Sau khi lớp bê tông nền này đạt cường độ ta tiếnhành đặt cốt thép cho sàn và dầm Việc đặt cốt thép giống như cho mọi sàn bìnhthường chỉ có khác là ván khuôn để đỡ sàn và dầm chính là các lớp bê tông lót này.Trước khi đổ bê tông ta nên quét một lớp dầu luyn lên mặt nền để sau này dỡ cốpphađược dễ dàng, mặt dưới của sàn được mịn, không bị dính lớp vữa lót

Một cách khác để chuẩn bị nền cho công tác bê tông sàn dầm là: Trước hết cũngtiến hành đầm lèn đến độ chặt thiết kế, sau đó hạ nền và tạo khuôn cho dầm theokích thước đã định Dùng ván khuôn để làm cốppha cho sàn và dầm Việc hạ nền vàkhoét tạo ván khuôn phải kể đến chiều dầy của ván khuôn Để dễ dàng tách vánkhuôn ra khỏi bê tông người ta cũng quét lên nó một lớp dầu luyn và giữa nền vàván khuôn ta rải lên đó một lớp cát mỏng Ván khuôn ở đây có thể là bằng gỗ, bằngthép Thường thì người ta sử dụng ván bằng gỗ ép ngoài có phủ một lớp vật liệuchống thấm, chống nóng (lớp phíp) Việc sử dụng ván khuôn thép không thật an toàncho thi công đào đất sau này

Đối với thi công ván khuôn dầm người ta thường đóng thành hộp dầm sau đó đặt

chúng vào khuôn đã tạo sẵn Trên mặt hộp dầm người ta dùng các thành đỡ văng 2thành dầm lại với nhau Đối với ván sàn nên đóng thành từng tấm có kích thước hợpvới sức khiêng của 2 người công nhân Sau khi đã đặt cốppha dầm - sàn vào đúng vịtrí thiết kế, ta liên kết chúng lại với nhau để tránh bị xê dịch trong khi thi công

Trước khi rải cốt thép người ta phải bịt tất cả các khe hở giữa các tấm ván tránh cho

bê tông bị rò rỉ nước xi măng Việc chèn này có thể sử dụng các vật liệu dẻo nhưbitum trộn cát, dây đay Nếu cần người ta có thể trải một lớp vải nilon lên trên vánkhuôn để đảm bảo cho nước xi măng không bị rò rỉ

Một phương pháp để chuẩn bị nền vữa nữa là sau khi nền đã được đầm chặt tạokhuôn cho dầm, người ta tưới lên mặt nền một lớp nước hoà xi măng cho cứng nềnlại, việc tưới được tiến hành bằng phun tia nước để cho mặt nền không bị lồi lõm

Tỷ lệ pha xi măng-nước phải đủ để cho nền có độ cứng yêu cầu Sau đó khi nền đã

se dùng nước và bàn xoa để làm phẳng lần cuối Khi nền đã khô ta dùng cót ép rảilên làm ván khuôn cho sàn dầm Để cho dễ bóc cót ép ta bôi lên đó một lớp dầuluyn Các công việc tiếp theo theo trình tự như cho một sàn bình thường Ưu điểmcủa phương pháp này là khi đào đất không bị nguy cơ cốppha rơi vào đầu, tăng độ

an toàn cho công nhân đào đất

* Kiểm tra cao trình của tầng hầm:

Sau khi đã thi công lớp vữa lót nền xong người ta tiến hành kiểm tra độ thăngbằng của mặt nền bằng máy thuỷ bình trước khi lắp đặt cốt thép (với trường hợpkhông dùng côppha) hoặc trước khi lắp đặt cốt thép (với trương hợp dùng côppha đổ

bê tông dầm-sàn) Sai số cho phép không quá ± 5mm Việc nghiệm thu cũng đượcdiễn ra ngay sau giai đoạn kiểm tra Chỉ được tiến hành lắp đặt cốt thép sau khi đã

có biên bản nghiệm thu nền xi măng hoặc hệ côppha dầm-sàn

III.4.2 Công tác cốt thép:

Toàn bộ cốt thép dầm và sàn đều được gia công trên mặt đất tại các xưởng giacông, nó được lắp đặt tại các sàn tầng dưới dạng thanh rời, dạng lưới hay dạngkhung tuỳ theo điều kiện vận chuyển xuống tầng hầm Với sàn tầng trệt thì việc thicông cốt thép sẽ gặp nhiều thuận lợi hơn vì mặt bằng rộng thoáng đãng không bịvướng, tầm quan sát rộng cần trục làm việc dễ dàng Cốt thép cho sàn tầng này cóthể được gia công thành khung, dầm, thành lưới sàn, được cần trục cẩu lên đưa vàotrí thiết kế sau đó ta liên kết chúng lại với nhau Trong khi cẩu lắp cốt thép sẽ làmcốt thép bị xê lệch, biến dạng vì vậy ta phải có biện pháp gia cường chúng bằng cách

dùng các thanh neo thanh đỡ bằng gỗ hoặc bằng thép trong quá trình thi công cẩulắp Còn đối với sàn các tầng hầm dưới việc thi công cốt thép sẽ khó khăn hơn, chủyếu là việc vận chuyển cốt thép vào vị trí Để thi công được nhịp nhàng, người taphân chia mặt bằng của tầng hầm thành các phân đoạn để thi công Việc phân chianày cũng giống như phân chia phân đoạn cho các sàn thân nhà Việc lắp đặt cốt thépcho dầm sàn tầng hầm thường dưới dạng thanh rời, thời gian thi công sẽ dài hơn sovới thi công cốt thép trên sàn tầng nổi vì công việc được tiến hành trong khuôn khổmột tầng hầm, không gian bị bó hẹp bởi sàn tầng hầm và hệ thống cốt tạm Hơn nữađiều kiện thi công có khó khăn hơn vì phải dùng chiếu sáng và thông gió nhân tạo,mặt bằng thi công cũng ẩm ướt sẽ gây tác động không tốt đến sức khoẻ của côngnhân, đặc biệt là tiếng ồn của máy móc sẽ ảnh hưởng rất lớn đến thần kinh và làmcho năng suất lao động bị hạn chế Tuy nhiên làm việc trong tầng hầm người côngnhân sẽ có cảm giác an toàn hơn vì không phải làm làm việc trên cao.

Sử dụng con kê bê tông với ô lưới <500x500mm để đảm bảo thép sàn không bị

xệ sát xuống sàn cốp pha

Sau khi cốt thép được đặt vào vị trí thiết kế ta tiến hành nghiệm thu cốt thép Mọiyêu cầu đối với cốt thép đều phải được đáp ứng một cách triệt để ví dụ như chủngloại cốt thép phải đúng theo thiết kế, khoảng cách và số lượng cốt thép, vị trí cốtthép, các mối hàn, buộc cũng như lớp bảo vệ cốt thép, độ vững chắc của cốt thép nhất nhất đều phải đúng theo thiết kế Phải chú ý cốt thép ở những chỗ mối nối nhưgiữa cột - dầm, giữa dầm - sàn, sàn tường bao

III.4.3 Công tác bê tông:

Sau khi công tác cốt thép được nghiệm thu, ta tiến hành đổ bê tông Việc cấp bêtông có thể thực hiện theo hai cách, cách thứ nhất là dùng bê tông thương phẩm chởđến công trường, bê tông được trút vào thùng và cần trục sẽ chuyển bê tông xuốngtầng hầm qua các lỗ chứa sẵn như ô cầu thang, giếng trời Công nhân ở dưới tầnghầm sẽ tiếp nhận bê tông và dùng các xe chuyên dụng để vận chuyển bê tông đến vịtrí đổ (thủ công) Cũng có thể bê tông được trộn trên mặt đất sau đó được vậnchuyển xuống bằng cầu thang Phương pháp này tỏ ra tốn thời gian, tốn nhân lực Đểgiảm thời gian thi công và giảm sức người, ta nên dùng bơm bê tông để đưa bê tông

để đưa bê tông đến vị trí đổ Vì bê tông được vận chuyển xuống dưới nên ta cũngkhông cần chọn máy bơm công suất lớn Ống bơm bê tông được đưa qua các lỗ chừasẵn của sàn tầng trên, nó được rải sao cho ở tư thế thoải mái nhất, không làm vướngchân người công nhân Nếu cần ta có thể treo ống bơm lên những giá 3 chân đặtcách nhau 2 > 3m, cách mặt đất không quá 0,5m tránh cho ống có thể bị rách thủng

do những vật liệu sắc nhọn của sàn gây ra Độ sụt của vữa bê tông phải đạt yêu cầu,không được khô quá cũng không loãng quá ảnh hưởng đến chất lượng bê tông Việcbơm bê tông phải liên tục, không được dừng bơm quá 30' Trước và trong quá trìnhbơm phải luôn luôn kiểm tra đường ống đầm bê tông, phát hiện rò rỉ kịp thời, tránh

để xảy ra tai nạn vỡ ống gây thương tích cho người lao động Đặc biệt chú ý đếnnhững chố nối ống, chỗ quành, tránh để nước xi măng bị rò rỉ làm giảm chất lượng

bê tông và đồng thời cũng làm giảm áp lực bơm bê tông Nếu dừng bơm quá 30' doyêu cầu thi công hoặc do trục trặc của máy bơm thì phải lập tức phải tiến hành rửaống bơm bằng nước sạch tránh bê tông bị đọng cứng trong lòng ống

Đầm bê tông: Với dầm ta dùng đầm dùi để đầm Chú ý mũi đầm dùi không đượcchạm vào tấm đáy côppha dầm, nếu trường hợp côppha là lớp vữa xi măng thì càngcần phải chú ý điều này vì đầm dùi có thể phá thủng lớp lát, nước xi măng sẽ bị rò rỉxuống đất gây rỗ cho bụng dầm Cũng cần phải xác định bước đầm dùi đảm bảo saocho mọi chỗ bê tông trong dầm đều nằm trong bán kính ảnh hưởng của đầm Đầmphải được cắm thẳng góc, thân đầm (phần tác động) phải ngập trong lớp vữa đầmlớn nhất là 2/3 thân đầm và mũi đầm phải cắm vào lớp vữa đầm trước ít nhất là 5cm.Thời gian đầm nên tuân theo chỉ dẫn của hãng sản xuất, tuy nhiên có thể theo kinhnghiệm, khi thấy bê tông không lún xuống nữa, nước xi măng nổi trên bề mặt nhưvậy là được Đối với sàn tầng ta dùng đầm bàn là thích hợp Khi dịch chuyển đầmbàn chú ý sao cho mặt đầm bàn không được tách rời khỏi mặt sàn bê tông và đầmphải bao toàn bộ diện tích sàn, tuyệt đối tránh đầm sót, đầm chưa đủ thời gian Việcđầm chỉ kết thúc khi trên bề mặt bê tông nổi lên một lớp nước xi măng là được Đểhoàn thành mặt sàn ta phủ lên đó một lớp vữa XM-cát trộn khô sau đó dùng thướccán phẳng Muốn cho lớp bê tông dầm-sàn đổ đúng chiều dầy thiết kế ta dùng miếng

cữ bằng vữa xi măng đúc sẵn hoặc có thể vạch cốt mặt sàn lên thành côppha để nhậnbiết, tức là dùng sơn đỏ vạch lên côppha nhưng có thể vạch đỏ này bị vữa bê tôngvấy bẩn, không còn rõ ràng nữa, một cách khác rất đơn giản là người ta cắt nhữngđoạn ống tre hoặc gỗ rồi nối chiều dài bằng đúng chiều dày sàn (có tay xách) đặt lênsàn trước khi đổ bê tông cách nhau từ 1 >1,5m mỗi chiếc theo 2 chiều sàn Khi đầmxong ta nhấc đoạn ống đó ra và lấp đầy lỗ bằng vữa bê tông bổ xung

Một điều không thể quên được khi đổ bê tông là phải đúc mẫu thử cường độ bêtông Với mỗi đợt cấp bê tông ta phải đúc mẫu (mẫu lập phương) theo tiêu chuẩncủa phòng thí nghiệm Số lượng mẫu sẽ theo quy định hiện hành

Bảo dưỡng bê tông: Do đặc thù của tầng hầm và việc bảo dưỡng bê tông cũng cólinh hoạt hơn so với các sàn tầng thân nhà Đối với sàn tầng trệt, lớp bê tông sàntầng cần được bảo dưỡng bê tông theo các cách ta vẫn dùng như phủ lên mặt sànmột lớp mùn cưa, vỏ bào, hay bao tải, cát và tưới nước là đủ Trong thời gian 2 ngàyđầu cứ 2 giờ ta tưới nước một lần, lần đầu tưới nước sau khi đổ bê tông từ 4-7 giờ,những ngày sau khoảng 3 - 10 giờ tưới một lần tuỳ theo nhiệt độ không khí (nhiệt độcàng cao tưới càng nhiều) Đối với bê tông dùng xi măng Poolăng thì thời gian tưới

là 7 ngày (tối thiểu) còn đối với xi măng axít nhôm thì chỉ cần tưới nước 3 ngàyđêm

Việc đi lại trên bê tông chỉ cho phép khi cường độ bê tông đạt 24 kG/cm2 (mùa

hè từ 1- 2 ngày, mùa đông 3 ngày) Nếu bảo dưỡng không tốt sẽ xảy ra hiện tượngtrắng mặt dẫn đến cường độ bê tông thấp so với cường độ thiết kế hoặc gây nứt chânchim

Với các sàn tầng hầm thì việc bảo dưỡng bê tông có thuận lợi hơn vì bê tôngkhông bị ảnh hưởng của mưa nắng Việc phủ bao tải, mùn cưa, cát lên trên mặt bêtông là không cần thiết Thời gian tưới nước là 7 ngày, nhịp độ tưới có thưa hơn sovới sàn tầng trệt nó phụ thuộc vào độ ẩm của bê tông, cần đặc biệt chú ý đến vấn đềgiữ khô tầng hầm trong quá trình thi công, nhất là trong giai đoạn bảo dưỡng bêtông Việc áp dụng biện pháp nào đều phụ thuộc vào trường hợp cụ thể Với nhữngcông trình có tầng hầm từ 1- 2 tầng, mực nước ngầm không cao thì ta dùng biện

pháp bơm nước từ các hố thu nước đặt dưới đáy hố đào và bơm liên tục 24/24 trongsuốt thời gian thi công Với những công trình tầng hầm nằm sâu dưới đất, mực nướcngầm cao ta nên dùng phương pháp hạ mực nước ngầm bằng giếng sâu hoặc bằng hệthống ống kim lọc Vấn đề chủ yếu ở đây là phải luôn luôn giữ cho đáy hố đào khô,nhất là khi bê tông bê tông mới đổ để tránh hiện tượng đẩy nổi gây nứt bê tông sàn

và ảnh hưởng đến quá trình đông kết của bê tông

III.5 Giai đoạn 5: Thi công sàn tầng hầm -2 và các tầng hầm còn lại:

III.5.1 Công tác đào đất:

Khi bê tông sàn tầng hầm -1 đã đạt 100 % cường độ thiết kế thì công tác đào đấtdưới cốt sàn tầng hầm -1 mới được tiến hành

Công việc đào đất có thể được thực hiện bằng cơ giới hoặc bằng đào thủ công,

nó phụ thuộc vào loại đất và quy mô của công trình Việc vận chuyển đất lên mặt đấtđược thực hiện bằng cầu trục, đất được đưa qua các lỗ sàn chừa sẵn như ô cầu thang

bộ, thang máy hoặc được vận chuyển bằng xe ô tô theo đường lên xuống của tầnghầm theo thiết kế

III.5.1.1 Thi công bằng phương pháp thủ công:

Với những công trình có tầng hầm không sâu lắm, mặt bằng thi công chật hẹp,lưới cột dầy thì biện pháp đào đất băng thủ công là khả thi Việc đào đất được bắtđầu từ các lỗ sàn để chừa sẵn, đất đào được đổ vào các thùng chứa có quai để mócvào móc cẩu khi đất đầy cần trục sẽ cẩu lên đổ vào nơi quy định hoặc đưa lên xe ô tôchở đến nơi cần đổ ở những lớp đất trên mặt bằng thường là đất rời nên đất đượcđào bằng xẻng, đổ lên băng ca sau đó công nhân sẽ vận chuyển đến thùng đổ Việc

tổ chức đào đất theo ca kíp là hợp lý, thời gian làm việc dưới tầng hầm tối đa là 6tiếng, đất được đào lên theo từng lớp từ trên xuống dưới, hết lớp này mới đến lớptiếp theo theo đến độ sâu cần đào Khi đào đến lớp đất dính thì không dùng xẻngđược nữa, biện pháp tốt nhất là dùng kéo cắt đất thành từng cục công nhân vác ra tậptrung bào thùng chứa Phương pháp qua thực tế cho thấy rất hữu hiệu Trong quátrình đào khi gặp lớp nước ngầm ta phải đào hố thu nước và dùng bơm để bơm cạn

đi sao cho luôn có một lớp đất nền khô, dầy chừng 2m Khi gặp đất có độ ngầm(giữ) nước lớn, có hệ số thấm nhỏ thì dùng một số lỗ khoan kết hợp với bơm sàn đểhút nước

III.5.1.2 Thi công đào đất bằng cơ giới:

Việc đưa máy đào và máy xúc xuống làm việc ở tầng hầm sẽ gặp nhiều khó khănbởi lẽ mặt băng thi công chật hẹp, hệ cột tạm cũng như sàn tầng đã thi công đều gâycản trở cho máy móc làm việc Kinh nghiệm chỉ ra rằng với lưới cột từ 4x4m trở lên

và chiều cao tầng lớn hơn 4m thì những cản trở này là không đáng ngại

Với những công trình có mặt bằng rộng (Chiều dài và chiều rộng lớn) ta có thể

sử dụng các biện pháp như khi đào hố móng lộ thiên có mái dốc ở đây đất được đàobằng các máy làm đất rồi đưa lên xe tự đổ đưa ra bãi thải theo các dốc đặt dọc theocác tầng hầm cho ô tô sau này để làm đường vận chuyển đất Các máy thi công nên

sử dụng các loại máy nhỏ có độ cơ động cao và không gây va chạm kết cấu côngtrình Việc thi công bằng cơ giới ở tầng hầm sẽ gây tiếng ồn rất lớn vì không gian

làm việc kín, thoát ồn rất khó Để giảm tiếng ồn trong thi công đào đất ta bố trí mộtđường xuống và một đường lên cho ô tô vận chuyển đất thành đường vòng kín.Ngoài các lỗ sàn để sẵn cho cầu thang, ta nên để thêm một số lỗ sàn nữa nếu mặtbằng công trình rộng để tạo điều kiện cho thông gió thoát ồn Đối với đường lênxuống cho ô tô, để tránh bị lún trơn ta dùng các tấm bê tông đúc sẵn lát lên mặtđường dốc hoặc dùng các tấm ghi thép để tạo mặt đường sau khi thi công xong sẽtháo dỡ và thu hồi lại.

Với các công trình có mặt bằng chật hẹp, các công trình xây chen trong thànhphố thì việc làm đường lên xuống cho ô tô chở đất là khó thực hiện Lúc này ta vậnchuyển đất bằng vận thăng hoặc bằng cần trục, còn công việc đào đất được thực hiệnbằng máy Trước hết cho máy ủi hoặc máy đào xuống làm tơi đất gom đất lại thànhđống sau đó dùng máy xúc để xúc đất vào thùng chứa đưa lên mặt đất bằng cần trục.Thùng chứa được cấu tạo có đáy mở được để trút đất ra Nếu dùng vận thăng đểchuyển đất lên thì nên dùng loại vận thăng có sức nâng lớn để nâng cả ô tô tự đổ (ô

tô đã đầy đất) lên mặt đất Ô tô sẽ chuyển đất đến bãi đổ thường thì việc làm tơi đất

và gom đất được tiến hành bằng máy ủi máy đào là hợp lý vì không gian làm việcdưới tầng hầm bị hạn chế

III.5.1.3 Tiêu thoát nước trong quá trình đào đất:

Trong khi tiến hành đào bố trí các hố gom nước và máy bơm kết hợp với ốngkim lọc (nếu cần thiết) đề phòng nước ngầm dâng cao ảnh hưởng đến quá trình thicông

Khi thi công phần ngầm trong giai đoạn này còn có thể gặp các mạch nước ngầm

có áp nên ngoài việc bố trí các trạm bơm thoát nước còn chuẩn bị các phương án vậtliệu cần thiết để kịp thời dập tắt mạch nước

- Tiêu nước mặt bằng: bằng hai trạm bơm phục vụ công tác tiêu nước hố đàođược đặt ngay hai cửa vận chuyển trên sàn tầng ngầm thứ nhất Đầu ống hút thảxuống hố thu nước, đầu xả được đưa ra ngoài thoát an toàn vào hệ thống thoát nướcthành phố Hệ thống mương dẫn nước bố trí giữa các hàng đài cọc có độ dốc i= 1%sâu 0,5m hướng vế các hố thu nước được đào sâu hơn cốt đáy hố đào 1m Hố này cókích thước 1,5 x 1,5 m được gia cố bằng ván và cột chống gỗ, đáy hố được đổ mộtlớp bê tông mác 150 dày 200mm Số lượng máy bơm cần thiết được xác định bằngphương pháp bơm thử với 3 trường hợp:

+ Mực nước trong hố móng hạ xuống rất nhanh chứng tỏ khả năng thiết bị bơmquá lớn Phải hạn chế lượng nước bơm ra bằng cách đóng bớt máy bơm lại sao chotốc độ hạ mực nước phù hợp với độ ổn định của mái đất

+ Mực nước trong hố móng không hạ xuống chứng tỏ lượng nước thấm hơnlượng bơm ra Cần tăng công suất trạm bơm

+ Mực nước rút xuống đến độ sâu nào đó rồi không hạ thấp xuống được nữa vì

độ chênh mực nước tăng

Do đất nền ở tầng này tương đối yếu nên khi tiêu nước cần chú ý hiện tượng bục

lỡ do nền dòng nước thấm ngược hoặc hiện tượng nước thấm quá nhanh làm lôicuốn các hạt đất Nếu biện pháp tiêu nước không hiệu quả thì phải thiết kế thêm hệ

thống hạ mực nước ngầm bằng hệ thống kim lọc xung quanh công trình Máy bơmthường dùng là loại máy bơm li tâm vì chúng thích hợp với chế độ làm việc thay đổi.Sau khi đào đất đến độ sâu thiết kế (cốt sàn tầng hầm-2), tiến hành tạo mặt nền

để làm ván khuôn đổ bê tông sàn tầng hầm-2 Tiếp tục làm đúng quy trình như trêncho đến khi hết các tầng hầm cần thiết Riêng đối với tầng hầm cuối cùng việc đàođất cần chú ý những nơi có đài móng, giằng móng, bể ngầm để khi thi công cần đàocho đúng theo kích thước của chúng

III.6 Giai đoạn 6: Thi công bê tông đài, giằng móng, bể ngầm, chống thấm sàn tầng hầm.

- Truyền cốt xuống tầng ngầm cuối cùng

- Phá đầu cọc đến cốt đáy đài + 0.15 m, vệ sinh cốt thép chờ đầu cọc và cốtthép hình cắm vào cọc

- Chống thấm đài cọc bằng một trong các phương pháp: phụt vữa bê tông, bitum hoặc thuỷ tinh lỏng

- Đổ bê tông lót đáy đài, giằng và đáy các bể ngầm

- Đặt cốt thép đài cọc, giằng và bể ngầm sau đó hàn thép bản liên kết cột théphình, cốt thép chờ của cột

- Dựng ván khuôn đài cọc và bể ngầm

- Đổ bê tông đài cọc và bể ngầm

- Đổ cột đến cốt mặt sàn tầng ngầm thứ hai Sau đó tiến hành cho các tầng hầmkhác tương tự như vậy cho đến khi hết các tầng hầm

- Thi công chống thấm cho sàn tầng hầm

- Thi công cốt thép và bê tông sàn tầng hầm

- Thi công cột - lõi

Công việc trắc đạc chuyển lưới trục chính công trình xuống tầng hầm là hết sứcquan trọng cần phải được bộ phận trắc đạc thực hiện đúng với các sai số trong giớihạn cho phép Muốn vậy phải bắt buộc sử dụng các loại máy hiện đại, có độ chínhxác cao

Việc phá đầu cọc và vệ sinh cốt thép phải được thực hiện nhanh chóng, đảm bảoyêu cầu: sạch, kĩ Ngay sau đó phải tổ chức ngay việc chống thấm đài và đổ bê tônglót, tránh để quá lâu trong môi trường ẩm, xâm thực gây khó khăn cho việc thi công

và chất lượng mối nối không đảm bảo Đối với nền đất là cát bùn nâu vàng thìphương pháp phụt thủy tinh lỏng được ưu tiên vì nó nâng cao khả năng chịu lực củađất nền vừa có khả năng chống thấm ngăn nước ngầm chảy vào hố móng

III.7 Giai đoạn 7: Hoàn thiện.

Sau khi làm xong toàn bộ các tầng hầm tiến hành hoàn thiện, việc hoàn thiện này

có thể làm cùng với việc hoàn thiện của toàn công trình xong có một số việc cầnphải giải quyết ngay như: thi công phần tường tầng hầm bên trong tường barret (nếucần); vá các ô sàn để chừa cho việc thi công tầng hầm; xử lý chống thấm và tiêuthoát nước cho tầng hầm

Còn lại các công việc khác có thể làm sau và hoàn thiện theo phương pháptruyền thống