tài liệu uy tín được biên soạn bởi giảng viên đại học Bách Khoa TPHCM, thuận lợi cho qua trình tự học, nghiên cứu bộ tự động hóa, điện tử, cơ điện tử, cơ khí chế tạo máy, lập trình nhúng, Tài liệu được kiểm duyệt bởi giảng viên, phòng đào tạo trường đại học bách khoa, lưu hành nội bộ
Trang 1Chương Cảm biến đo nhiệt độ
Trang 2Tuesday, October 17, 2017 2
Cảm biến nhiệt độ là thiết bị được dùng để đo nhiệt
độ của đối tượng.
Các cảm biến này cảm nhận sự thay đổi nhiệt độ và cho tín hiệu ngõ ra một trong hai dạng: thay đổi điện
áp hoặc thay đổi điện trở.
Để lựa chọn cảm biến cho một ứng dụng cụ thể thì cần xem xét: độ chính xác, khoảng đo, thời gian đáp ứng và môi trường làm việc.
Cảm biến nhiệt độ được phân thành 2 loại:
Cảm biến loại tiếp xúc
Cảm biến loại không tiếp xúc (đo bức xạ nhiệt)
Trang 31 Tổng quan
Cảm biến loại tiếp xúc:
Cặp nhiệt điện (Thermocouple)
Trang 4Tuesday, October 17, 2017 4
1 Tổng quan
Trang 52 Cặp nhiệt điện (Thermocouple)
Cấu tạo
Được làm bằng 2 vật liệu dẫn điện khác nhau (thường
là hợp kim) được hàn dính 1 đầu, đầu còn lại được
đưa đến thiết bị đo
Thermocouple có 2 mối nối: lạnh và nóng
Trang 6Tuesday, October 17, 2017 6
2 Cặp nhiệt điện (Thermocouple)
Trang 72 Cặp nhiệt điện
Một số hình ảnh
Trang 8Tuesday, October 17, 2017 8
2 Cặp nhiệt điện (Thermocouple)
Type Composition Range Good for Not recommended
for
Cost Sensitivity
K Chromel (Ni-Cr alloy) /
Alumel (Ni-Al alloy)
Low 52 µV/°C
N Nicrosil (Ni-Cr-Si alloy) /
Nisil (Ni-Si alloy)
Trang 92 Cặp nhiệt điện (Thermocouple)
• ΔT: Chênh lệch nhiệt độ giữa 2 mối nối
Do đó, nhiệt độ cần đo được tính theo công thức
T= Ttham chiếu + V/S (°C)
Trang 10Tuesday, October 17, 2017 10
2 Cặp nhiệt điện (Thermocouple)
Đặc tính
Trang 112 Cặp nhiệt điện (Thermocouple)
Đặc tính
Trang 12Tuesday, October 17, 2017 12
2 Cặp nhiệt điện (Thermocouple)
Các kiểu đầu dò của cặp nhiệt điện:
Trang 132 Cặp nhiệt điện (Thermocouple)
Thuận lợi
Cấu tạo đơn giản, chịu được va đập
Khoảng đo nhiệt độ rộng
Trang 14Tuesday, October 17, 2017 14
2 Cặp nhiệt điện (Thermocouple)
Ứng dụng
Dùng đo nhiệt độ trong các lò luyện gang, thép
Đo nhiệt độ khí thải
Trang 153 Nhiệt điện trở ( Resistance Temperature Detectors)
Cấu tạo:
Dây kim loại làm từ Đồng, Nikel, Platinum ,…được
quấn tùy theo hình dáng của đầu đo
Có 2 loại cơ bản: loại dây quấn và loại màn mỏng
Thông dụng nhất của RTD là loại Pt 100
Thường có loại 2 dây, 3 dây và 4 dây
Trang 16Tuesday, October 17, 2017 16
3 Nhiệt điện trở (RTD)
Nguyên lý:
Khi nhiệt độ tăng, điện trở hai đầu dây kim loại tăng
Đồ thị quan hệ giữa điện trở và nhiệt độ
Trang 173 Nhiệt điện trở (RTD)
Cách đấu dây cho RTD
2 dây
3 dây
- Giảm sai số đo
- Các dây phải có cùng chiều dài và
vật liệu
- Dây nối có thể dài đến 600m
Trang 20Tuesday, October 17, 2017 20
3 Nhiệt điện trở (RTD)
Ưu điểm của RTD
Tuyến tính trên khoảng rộng
Chính xác cao
Ổn định với nhiệt độ cao
Nhược điểm của RTD
Đáp ứng chậm hơn cặp nhiệt điện
Đắt tiền hơn cặp nhiệt điện
Ảnh hưởng bởi sốc và rung
Yêu cầu 3 dây hoặc 4 dây
Trang 214 Thermistors ( Therm ally sensitive res istor )
Cấu tạo:
Được làm bằng các ôxít kim loại: Niken, Mangan,
côban, … được phủ bởi nhựa hoặc thủy tinh
Trang 22Tuesday, October 17, 2017 22
4 Thermistors
NTC Thermistor
PTC Thermistor
Trang 234 Thermistors
Đặc tính
Trang 254 Thermistors
Ứng dụng
NTC
• Dùng để đo nhiệt độ, điều khiển nhiệt độ, bù nhiệt độ:
– Các đồ điện trong nhà: tủ lạnh, máy giặt, nồi cơm điện, máy sấy tốc, …
– Trong điện tử công nghiệp: các bộ ổn định nhiệt
độ, các bộ bù nhiệt độ, …– Trong viễn thông: dùng để đo và bù nhiệt độ cho điện thoại di động
• Cảm biến mức chất lỏng
– Dựa vào sự khác nhau của hằng số tiêu tán nhiệt độ trong nước và không khí hoặc hơi, …
Trang 26Tuesday, October 17, 2017 26
4 Thermistors
Đo mức chất lỏng
Trang 274 Thermistors
Bù nhiệt độ
Trang 28– Bộ gia nhiệt– Chỉ thị mức
• Cảm biến
– Nhiệt độ: bảo vệ quá nhiệt, đo và điều khiển– Nhiệt độ giới hạn: bảo vệ động cơ, bảo vệ quá nhiệt
Trang 315.1 Ngõ ra áp
LM35/LM45
Trang 34Tuesday, October 17, 2017 34
5.2 Ngõ ra dòng (LM134, LM234, LM334)
Dòng điện ngõ ra tỉ lệ với nhiệt độ tuyệt đối
Độ nhạy được điều chỉnh bằng điện trở ngoài
Chỉ cần cấp nguồn 1.2 V là IC hoạt động được
Trang 355.3 Ngõ ra so sánh
LM 26/LM27
1 ngõ ra tương tự
1 ngõ ra so sánh
Trang 375.4 Một số IC khác
LM73/LM74/LM95071/ …
LM 86/LM89/LM90/ …
Trang 39Giữa năng lượng hồng ngoại và nhiệt độ của vật thể có
sự tương quan với nhau.
Nhiệt kế hồng ngoại đo năng lượng hồng ngoại phát ra
từ vật thể và chuyển thành tín hiệu điện đo được.
Trang 40Tuesday, October 17, 2017 40
6 Nhiệt kế hồng ngoại
Trang 436 Nhiệt kế hồng ngoại
Ứng dụng:
Trang 44Tuesday, October 17, 2017 44