SKKN Bồi dưỡng kĩ năng tập đọc nhạc cho học sinh Tiểu học

SKKN Bồi dưỡng kĩ năng tập đọc nhạc cho học sinh Tiểu họcSKKN Bồi dưỡng kĩ năng tập đọc nhạc cho học sinh Tiểu họcSKKN Bồi dưỡng kĩ năng tập đọc nhạc cho học sinh Tiểu họcSKKN Bồi dưỡng kĩ năng tập đọc nhạc cho học sinh Tiểu họcSKKN Bồi dưỡng kĩ năng tập đọc nhạc cho học sinh Tiểu họcSKKN Bồi dưỡng kĩ năng tập đọc nhạc cho học sinh Tiểu họcSKKN Bồi dưỡng kĩ năng tập đọc nhạc cho học sinh Tiểu họcSKKN Bồi dưỡng kĩ năng tập đọc nhạc cho học sinh Tiểu họcSKKN Bồi dưỡng kĩ năng tập đọc nhạc cho học sinh Tiểu họcSKKN Bồi dưỡng kĩ năng tập đọc nhạc cho học sinh Tiểu họcSKKN Bồi dưỡng kĩ năng tập đọc nhạc cho học sinh Tiểu học

I Phần mở đầu

1.1 Lý do chọn đề tài

Âm nhạc là mĩn ăn tinh thần khơng thể thiếu được của tuổi thơ, giúp chocảm xúc các em thêm sâu sắc tâm hồn thêm trong sáng, ước mơ thêm bay bổng.Những cảm xúc đĩ hằng ngày theo sát, nhắc nhở các em thực hiện năm điều Bác

Hồ dạy, phấn đấu trở thành con người tồn diện, cĩ ích cho đất nước sau này

Cĩ rất nhiều phương pháp truyền đạt khi dạy hát, dạy tập đọc nhạc, dạy kểchuyện âm nhạc và cũng tùy thuộc vào mỗi giáo viên cĩ mỗi phương pháptruyền đạt khác nhau cùng với kinh nghiệm của mỗi người

Riêng đối với nội dung dạy “Tập đọc nhạc’’ cĩ rất nhiều giáo viên nghĩrằng chỉ đàn lên là học sinh đọc được, sai chỗ nào thì dừng lại sửa Với tơi cáchnghĩ đĩ nên áp dụng cho phương pháp dạy hát thì phù hợp hơn Khi nghe giáoviên đàn bài hát cĩ sẵn lời ca thì các em hát theo được, cịn đọc nhạc mà chỉnghe thơi thì chỉ cĩ học sinh giỏi mới thực hiện được, phải cho các em đượcquan sát trực tiếp vào bảng phụ, chỉ từng nốt nhạc cụ thể cho các em thấy đượcnốt nằm ở vị trí đĩ là nốt gì để các em nắm được Các em nắm được nốt rồi thìmới kết hợp cho nghe đàn và được nghe nhiều lần Để giúp các em đọc được vàthực hành tốt phải thực hiện một lúc cả 3 giác quan như: mắt nhìn - tai nghe -miệng đọc kết hợp gõ phách, qua đĩ giúp các em phát triển tai nghe vàphát triển giọng Vì vậy giáo viên phải cĩ những phương pháp, kinhnghiệm tối ưu để truyền đạt, với tơi trên lớp tơi luơn dạy hết mình, luơn quantâm, theo sát học sinh trong tiết dạy của mình, luơn áp dụng phương pháp nhẹnhàng, thích hợp tùy vào từng đối tượng học sinh, cùng với mong muốn đưa Tậpđọc nhạc thực sự gần gũi với các em đồng thời đem lại hiệu quả cao khi giảngdạy nội dung này

Tơi mong muốn được chia sẽ với tất cả đồng nghiệp nhằm học hỏi, trao đổi

và rút kinh nghiệm để ngày càng cĩ những phương pháp dạy tập đọc nhạc hiệu

quả hơn nữa, thơng qua đề tài: “Bồi dưỡng kĩ năng tập đọc nhạc cho học sinh

Tiểu học”

I.2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

- Học sinh hiểu bản chất của Tập đọc nhạc là quá trình khám phá ra giaiđiệu bản nhạc

- Học sinh nắm vững tên nốt nhạc, cĩ kĩ năng giải mã về cao độ và trường

độ của nốt nhạc để đọc đúng giai điệu, biết đọc bài Tập đọc nhạc kết hợp gõphách hoặc đánh nhịp

- Giúp học sinh phát triển tai nghe, cảm thụ về âm thanh, tư duy sáng tạo,

hỗ trợ việc học hát và phát triển năng khiếu âm nhạc của các em

- Tạo tâm lý thoải mái, hứng thú, ý thức học tập tốt mỗi khi học Tập đọcnhạc, đồng thời kích thích tiềm năng nghệ thuật, kỹ năng sáng tạo, phát triển khảnăng cảm thụ âm nhạc Giúp học sinh có kiến thức cơ bản, vững chắc về âmnhạc, làm nền tảng cho các em học tốt hơn chương trình âm nhạc ở các lớp sau

I.3 Đối tượng nghiên cứu

Học sinh khối 4, khối 5 trường Tiểu học Lý Tự Trọng , huyện Krông Ana, tỉnh Đăklăk

I.4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

Phân môn Tập đọc nhạc của học sinh khối 4 và khối 5

I.5 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp quan sát sư phạm

- Phương pháp trải nghiệm thực tế

- Phương pháp phân tích tổng hợp

- Phương pháp thực hành\

- Khảo sát trình độ học sinh

II Phần nội dung

II.1 Cơ sở lý luận

Hiện nay trên Thế Giới có rất nhiều công trình nghiên cứu về vai trò của âm nhạc đối với đời sống của con người và sự tác động của âm nhạc tới sự hình thành và phát triển nhân cách sống đăc biệt là lứa tuổi tiểu học.

M Gorki nhận xét: “Âm nhạc có tác động kì diệu đến tận đáy lòng, nó khám phá ra các phẩm chất cao quí của con người Chính vì vậy, người lớn cần đặc biệt quan tâm đến việc giáo dục âm nhạc cho trẻ càng sớm càng tốt”.

Ở Việt Nam cũng có một số nhà sư phạm nghiên cứu về một số phương pháp giảng dạy âm nhạc trong các trường phổ thông Như Giáo sư Dương Viết Á chuyên nghiên cứu các làn điệu dân ca để vào các trường học phổ thông,Nhạc sĩ Hoàng Long

là chủ biên của sách nghệ thuật 1,2,3,NXB Giáo dục Hà Nội 2001-2003.Đồng thời cũng là chủ biên của cuốn sách Hỏi đáp về phương pháp dạy học 1,2,3 và Nghệ thuật 4,5NXB Giáo dục, Hà Nội, 2004.

Việc lựa chọn các phương pháp dạy học không còn là vấn đề mới mẻ,nhưng dạy như thế nào, phối hợp các phương pháp dạy học ra sao để học sinh học mà không bị

hứng, phấn khởi sau mỗi giờ học nhạc thì bản thân tôi qua nhiều năm trực tiếp giảng dạy âm nhạc cũng đã ứng dụng một số phương pháp dạy học nhằm bồi dưỡng kỹ năng học Tập đọc nhạc cho học sinh Từ đó giúp trẻ tự tin, mạnh dạn, hứng thú với các bài Tập đọc nhạc, đọc đúng cao độ, tiết tấu các nốt nhạc.

Để giảng dạy môn Âm nhạc trong chương trình đào tạo được thành công, điều này phụ thuộc rất nhiều vào các yếu tố như : Tài liệu, phương tiện, đồ dùng trực quan Trường Tiểu học Lý Tự Trọng được trang bị một số đồ dùng cần thiết cho việc giảng dạy Âm nhạc và học như : Bộ đồ dùng dạy học từ lớp 1 đến lớp 5, sách tham khảo, một số tranh ảnh, đàn Organ, thanh phách, bảng phụ các bài Tập đọc nhạc… phương tiện dạy học được nhà nước và các cấp lãnh đạo quan tâm, đầu tư nên việc dạy học ngày càng được cải thiện đem lại hiệu quả rõ rệt

em chưa nhớ hết các nốt nhạc, vì vậy giáo viên phải mất khá nhiều thời gian đểdạy cái căn bản nhất về kiến thức lớp 3, đó là cho các em nắm được tên nốt và vịtrí nốt ở trên khuông nhạc

b Thành công – hạn chế

* Thành công

Đa số học sinh đều háo hức tham gia các hoạt động giáo dục âm nhạc và đãbiết phân biệt rõ các hình nốt nhạc, trường độ các nốt, đọc tương đối đúng têngọi và cao độ các nốt nhạc Đọc tương đối tốt các bài Tập đọc nhạc có trongchương trình

* Hạn chế

Ở độ tuổi này các em còn hiếu động nên chưa tập trung chú ý khi giáo viênhướng dẫn Khi đọc bài Tập đọc nhạc trước lớp các em còn thiếu tự tin dẫn đếnđọc chưa chính xác cao độ, đọc sai tên nốt nhạc

c Mặt mạnh - mặt yếu

* Mặt mạnh

Đa số các em nắm chắc kiến thức môn học, kết quả học tập của học sinhkhối 4 và khối 5 trong thời gian qua có nhiều chiều hướng tích cực, chất lượngnâng cao, tất cả các em đều hoàn thành môn học Âm nhạc giúp các em có tinhthần thoải mái để hứng thú học các môn học khác

* Mặt yếu

Khả năng ghi nhớ của các em chưa tốt, có khi tiết học này nhớ, tiết sau đãquên Việc cảm nhận về cao độ, tiết tấu đối với học sinh tiểu học còn hạn chế

d Các nguyên nhân, các yếu tố tác động

* Nguyên nhân của thành công

Trong quá trình vận dụng đề tài tôi đã thu được một số thành côngnhất định Đa số các em yêu thích môn học, các em đã biết đọc, viết đúngcác bài Tập đọc nhạc Sử dụng hiệu quả đồ dung dạy học

* Nguyên nhân của hạn chế

Về CSVC của trường chưa thật đầy đủ, chưa có phòng chức năng riêng

để học Âm nhạc nên trong giờ học còn nhiều hạn chế như : không sử dụnghết các nhạc cụ, chưa có không gian tham gia một số trò chơi âm nhạc

Do môn học đòi hỏi phải có năng khiếu nên một số em còn đọc sai cao

độ, chưa đọc đúng tên nốt nhạc, chưa biết gõ đệm chính xác theo nhịp,phách, tiết tấu

Điều kiện giảng dạy của giáo viên còn hạn chế, các tài liệu tham khảo,phục vụ dạy Tập đọc nhạc như tranh trò chơi âm nhạc còn ít, chưa phongphú

Trường có một số em là học sinh đồng bào, các em tiếp thu chậm vàcòn rụt rè, nhút nhát

Ý thức học tập và khả năng tiếp thu của một số học sinh chưa cao.Một số phụ huynh chưa quan tâm, nhắc nhở con em mình học tập,cũng như chuẩn bị đồ dùng học tập môn Âm nhạc chưa đầy đủ.

e Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đặt ra

Đối với học sinh Tiểu học tâm lý các em chưa ổn định, trí tuệ các emphát triển chưa hoàn chỉnh nên các em học dễ thuộc nhưng nhanh quên,mỗi tiết học âm nhạc thời lượng chỉ có 35 đến 40 phút mà phân môn Tậpđọc nhạc chỉ có thời gian khoảng 20 phút để học một bài Tập đọc nhạc nên

ít có thời gian để kiểm tra, chỉnh sửa cho từng học sinh Hơn nữa ở lớp 3các em chỉ có một tiết học để làm quen với các nốt nhạc nên lên lớp 4 các

em chưa nhớ hết vị trí các nốt nhạc trên khuông Vậy, làm thế nào để giúphọc sinh đọc tốt các bài Tập đọc nhạc, nhớ vị trí, tên gọi, hình nốt, trường

độ các nốt nhạc là điều trăn trở của tôi mỗi khi đến lớp

Để các em học tập tốt hơn Mỗi giáo viên cần có tâm với nghề, phải tựhọc, tự tìm tòi, nghiên cứu các phương pháp dạy học phù hợp đối với từngnhóm đối tượng học sinh Căn cứ vào tài liệu hướng dẫn môn học, vàochuẩn kiến thức kỹ năng để kết hợp nhiều phương pháp trong một tiết học,

tổ chức các trò chơi âm nhạc giúp các em hứng thú học tập, giúp các emmạnh dạn, tự tin hơn trước tập thể và trong quá trình học tập chắc chắn các

em sẽ hứng thú học tập và đạt kết quả cao hơn

II.3 Giải pháp, biện pháp

a Mục tiêu của giải pháp, biện pháp

Để thực hiện đề tài bản thân tôi xác định mục tiêu của đề tài này làgiúp học sinh xác định đúng vị trí các nốt nhạc trên khuông nhạc, phân biệtđúng hình các nốt nhạc, ghi nhớ trường độ của mỗi hình nốt nhạc, đọc đúngcao độ các bài Tập đọc nhạc trong chương trình Tập đọc nhạc Tiểu học

b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp

1 Luyện tập cao độ

Đối với học sinh tiểu học, đây là một phần tương đối khó Muốn vậy thìkhông phải chờ đến lớp 4 khi có phần tập đọc nhạc trong bài học mới vội vàngcho học sinh tập đọc cao độ của bài theo đàn Điều đó không thể mang lại kếtquả khả quan được Với tôi, ngay từ lớp 1 tôi đã cho các em thường xuyên nghegiai điệu của bài hát, làm quen với chuỗi âm thanh đi lên, đi xuống, đi ngangqua các trò chơi như: Nghe giai điệu đoán tên bài hát, nhận biết chuỗi âm thanh

đi lên, đi xuống, đi ngang… giúp các em ý thức được phần giai điệu của các bàihát qua các trò chơi như: Hát thay lời ca bằng các nguyên âm a, o, i, e, u… theo

PHA MI RÊ ĐÔ

SON LA SI

giai điệu một bài hát nào đó Chính những trò chơi đã lôi cuốn các em vào tiếthọc và những âm thanh của giai điệu các bài hát đã thấm dần vào tâm hồn các

em một cách từ từ nhưng chắc chắn Tiếp tục đến lớp 2 và lớp 3 khả năng nghe

và phân biệt âm thanh đối với các em đã trở thành kĩ năng hết sức thuần thục,nhuần nhuyễn Và khi ấy, tôi cho các em làm quen với các tên nốt nhạc qua cáccâu truyện kể và qua trò chơi "gọi tên nốt" hay "bảy anh em nhà nốt nhạc" …Qua trò chơi tên nốt nhạc đã trở nên thân thiết, gần gũi với các em như nhữngngười bạn Có những em sau khi tham gia trò chơi trong tiết học xong thì khi rangoài các em đã gọi đùa nhau bằng chính tên nốt nhạc mà em đó vừa đóng vai.Qua đó ta có thể thấy bài học qua trò chơi ấy đã được khắc sâu vào tâm trí củahọc sinh

Khi tiến hành luyện cao độ cho những bài tập đọc nhạc cụ thể, tôi thay đổihình thức của thang âm độ cao giúp học sinh hứng thú hơn khi luyện tập thay vìvới hình thức truyền thống như:

Thay bằng:

Hoặc:

Bằng sự bồi dưỡng lâu dài và thường xuyên, học sinh đã được chuẩn bị kĩnăng đọc cao độ của nốt nhạc khá thuần thục và chuẩn xác

2 Luyện tập tiết tấu

Tuy phần tiết tấu tương đối đơn giản hơn phần luyện cao độ nhưng khôngphải vì vậy mà học sinh dễ dàng thực hiện Bởi độ dài của các hình nốt nhạckhông phải được đo bằng cm như trong toán học mà được tính bằng độ dài vanglên của âm thanh Đối với học sinh tiểu học thì đó là sự trừu tượng khó nắm bắt.Vậy nên trong các trò chơi tôi đã lấy chính những mô hình nốt nhạc như hìnhnốt trắng, hình nốt đen, hình nốt móc đơn, hình nốt móc kép làm phần thưởngcho những nhóm hay những cá nhân vừa trả lời đúng Chính những phần thưởng

ý nghĩa đó đã kích thích các em tích cực, năng động tham gia vào tiết học vàcũng qua đó các em dễ dàng nhớ tên các hình nốt nhạc để rồi sau đó việc nắmbắt độ dài của mỗi hình nốt trở nên đơn giản hơn

Khi giới thiệu về độ dài hình nốt tôi mô hình hoá cho học sinh dễ nhận ra

Ví dụ:

Tôi dùng đàn mô phỏng độ dài của âm thanh bằng các bước chân

Ví dụ: Nốt trắng: hai bước

Nốt đen: một bước

Nốt móc đơn: Nửa bước chân

Với cách cụ thể hoá như trên sẽ giúp học sinh dễ dàng phân biệt được sựkhác nhau về độ dài các hình nốt nhạc Qua đó tôi tích cực giúp các em thựchành, luyện tập nhiều lần Ngoài ra tôi còn cho các em luyện tập tiết tấu thôngqua các trò chơi như: "Nghe tiết tấu đoán câu hát trong bài" hoặc "Nghe tiết tấuđoán tên bài hát" Trong chương trình âm nhạc của tiểu học có rất nhiều bài hát

cùng chung tiết tấu giống nhau như bài: Em yêu hoà bình và Bầu trời xanh; bài: Múa vui và Hoa lá mùa xuân… , thông qua trò chơi học sinh được thực hành,

luyện tập một cách thường xuyên và qua đó học sinh sẽ nắm bắt, thực hành cácbài tập tiết tấu một cách chính xác

3 Đọc nốt nhạc trên khuông nhạc

Đây là phần khó nhất trong bài bởi vì chính phần này sẽ đánh giá kĩ năngthực hành của học sinh được tổng hợp từ hai phần trên Ở lứa tuổi tiểu học sự

SI LA SON PHA MI

RÊ

ĐÔ

ĐÔ

kết hợp cùng lúc vừa nhớ tên nốt, độ cao, vị trí và hình tiết tấu của nốt nhạc đó

là điều không hề đơn giản đối với các em Nên tôi phải có sự chuẩn bị để rènluyện cho các em từ những lớp dưới Cũng thông qua trò chơi giúp các em nhớnốt trên khuông như trò chơi: "Khuông nhạc bàn tay" Có thể có hai cách thựchiện trò chơi này như:

- Tôi chỉ các vị trí nốt tương ứng trên bàn tay, học sinh nói tên nốt

- Tôi nói tên nốt, học sinh chỉ trên bàn tay của mình

Ngoài ra còn có thể tổ chức cho học sinh tham gia trò chơi: "Gắn nốt nhạctrên khuông"…

VD: Tôi chọn 2 nhóm, mỗi nhóm 7 học sinh Mỗi nhóm được rút thăm một

đề bài và yêu cầu các nhóm nối tiếp nhau gắn các nốt nhạc có trong thăm lênkhuông nhạc Nhóm nào gắn nhanh, đúng thì được thưởng một nốt nhạc xinh.Ban giám khảo là đại diện một số học sinh của lớp

VD: Trò chơi “ Lời chào nốt nhạc”

Khi bước vào lớp Tôi chào học sinh: Rê, Pha, La, Đô

( Hoặc: Đồ Rê Mi Pha Sol La Si Đô)

Học sinh sẽ chào lại: Đồ, Mi, Sol, Si

( Hoặc: Đô Si La Sol Pha Mi Rê Đồ)

Thông qua các trò chơi thì việc nhớ tên nốt đối với học sinh trở nên dễdàng hơn, dễ khắc sâu vào trí nhớ của các em hơn Đó cũng chính là sự thànhcông trong việc thực hiện phương châm: "Học mà chơi, chơi mà học"

Hay tạo điều kiện để các bạn học khá giỏi giúp đỡ các bạn yếu hơn ghi nhớ

vị trí các nốt nhạc cũng là một biện pháp hiệu quả

4 Thực hành đọc bài tập đọc nhạc:

Với sự chuẩn bị chu đáo từ những lớp học dưới và với những kĩ năng đãđược trang bị trong suốt ba năm học lớp 1, lớp 2 và lớp 3 thì đến khi trực tiếpthực hành bài tập đọc nhạc đầu tiên ở lớp 4 các em hào hứng tham gia và dễdàng đọc chính xác bài tập đọc nhạc mà Tôi không cần phải vất vả hướng dẫn vàlàm mẫu Tuy vậy nhiệm vụ của tôi lại trở nên khó khăn hơn bởi giáo viênkhông chỉ giúp học sinh thực hành bài tập đọc nhạc một cách nhuần nhuyễn,thuần thục mà còn phải duy trì hứng thú của học sinh trong khi tham gia tập đọcnhạc Muốn vậy thì trong khi tổ chức cho học sinh tập đọc nhạc, Tôi lồng ghépcác trò chơi thích hợp để giúp học sinh tích cực, chủ động khi tham gia giờ học

như trò chơi: Em tập lái ô tô khi học bài tập đọc nhạc số 7 (chương trình lớp 5), trò chơi ghép hình ảnh phù hợp nội dung bài tập đọc nhạc khi cho học sinh học

bài tập đọc nhạc số 5, số 7, số 8 (chương trình lớp 4) …

Dạy Tập đọc nhạc là dạy cách đọc (thơng qua bài đọc) chứ khơng phải chỉdạy bài đọc theo kiểu truyền khẩu, phải cho học sinh thực hiện 3 kĩ năng (Nhìn -nghe – đọc)

Vì thế, dạy tập đọc nhạc buộc phải cĩ bảng phụ bài tập đọc nhạc để các emđược quan sát trực tiếp, Tơi chỉ từng nốt nhạc cụ thể cho các em thấy được nốtnằm ở vị trí đĩ là nốt gì để các em nắm được Khi nắm được nốt rồi thì Tơi kếthợp cho các em nghe đàn để nghe cao độ chính xác và được nghe nhiều lần(được nhìn - được nghe)

Bên cạnh đĩ Tơi dạy cách đọc sẽ giúp cho các em khơng chỉ đọc đúng mộtbài Tập đọc nhạc mà cịn vận dụng để đọc các bài khác tương tự

Tơi luơn quan tâm, theo sát học sinh trong tiết dạy của mình, áp dụngphương pháp nhẹ nhàng, thích hợp tùy vào từng đối tượng học sinh giúp các emhiểu bài, nắm vũng kiến thức, thực hành được

Trên lớp tơi luơn dạy hết mình, xem em nào đọc chưa được thì dùng

“Khuơng nhạc bàn tay” để HS nhớ lại tên gọi và vị trí các nốt nhạc, và kiểm tra

em đĩ ở các tiết kế tiếp đến khi em nắm được thì thơi

Ngồi phương pháp và kinh nghiệm truyền đạt thì việc chuẩn bị bài trướckhi lên lớp là vơ cùng quan trọng, giúp Tơi tự tin, dạy tốt, tiết học đạt hiệu quả

Để dạy một tiết tập đọc nhạc lớp 4 tơi chuẩn bị thật kĩ:

Thứ 2: Đặt hợp âm cho bài TĐN.Đa số các bài đều viết ở giọng Đơ trưởng

Hợp âm Đơ trưởng: C

Hợp âm Pha trưởng: F

Hợp âm Son bảy: G7

Thứ 3: Đàn thành thạo bài TĐN sau đĩ vừa đàn vừa xướng âm, rồi tập

đánh nhịp vài lần

Ví dụ: Nốt móc đơn: Đọc là đơn (Gõ1 cái nhanh)

Nốt đen: Đọc là đen (Gõ 1 cái)

Nốt trắng: Đọc là trắng (Gõ 2 cái)

Hoặc:

Nốt mĩc đơn: Đọc là rinh (Gõ 1 cái nhanh)

Nốt đen: Đọc là tùng (Gõ 1 cái)

Nốt trắng: Đọc là tùng (Gõ 2 cái)

Thứ 6: Sử dụng bảng phụ TĐN, quan sát, đánh dấu chỗ chiacâu, số ơ nhịp cho hợp lý, để dạy các em đọc từng câu hoặc vài ơ nhịp một, phânchia làm sao để các em dễ đọc.

động sao cho hợp lý, cân đối

Thứ 8: Chuẩn bị thêm trị chơi hoặc đố vui, để giờ học thêm sinh động,

phát huy tích cực cho học sinh

Thứ 9: Sưu tầm các bài hát cĩ trong bài (Trích) TĐN để kết thúc phần đọc

nhạc, giáo viên hát cho học sinh nghe một đoạn họăc cả bài hát đĩ, nếu học sinhthuộc thì cho học sinh hát Hoặc chỉ định 1-2 học sinh thuộc bài hát đĩ hát cho

cả lớp cùng nghe, làm cho tiết học sơi nổi hơn, thêm phần hiệu quả Kích thíchniềm say mê học tập đọc nhạc hơn, khơng chỉ học tập đọc nhạc mà các em biết

về bài hát

Chẳng hạn dạy bài: TĐN số 5: Hoa bé ngoan (tiết 20)

(Trích) Nhạc và lời: Hồng Văn Yến

-Tơi chuẩn bị lời hai của bài tập đọc nhạc này là:

Em được mẹ thương nhất, em được cơ giáo yêu.

Khi mà em ngoan nhất, sẽ là hoa bé ngoan.

Và tơi sưu tầm cả bài hát này rồi viết thêm hợp âm để đệm cho các em hát

Bài TĐN số 8: Bầu trời xanh (Trích )

Nhạc và lời: Nguyễn Văn Quỳ

Tơi chuẩn bị 02 câu hát đầu bài hát Bầu trời xanh là:

Và viết hợp âm cho bản nhạc để đệm cho học sinh hát và viết thêmcác hợp âm cho 02 câu của bài tập đọc nhạc trên (5 hợp giống trên: Am- A7-Dm- G- C).

Nửa lớp đọc tên nốt, nửa lớp hát lời ca.

Các bạn nữ đọc tên nốt, các bạn nam hát lời ca và đổi ngược lại

Nửa lớp hát lời ca, nửa lớp còn lại gõ đệm theo các cách đã học…

Với các hình thức học như trên sẽ làm cho tiết học thêm sinh động, họcsinh sẽ tích cực tham gia và kết quả giờ học sẽ cao hơn

6.Giáo dục tình cảm thẩm mĩ

Qua mỗi giờ học nhạc học sinh không chỉ được trang bị những kiến thức,

kĩ năng của một phân môn nghệ thuật mà thông qua mỗi bài học Tôi đã Giáodục các em tính thẩm mĩ, năng động, tự tin, hòa nhã với bạn bè Khơi gợi lêntrong tâm hồn các em tình yêu quê hương, đất nước, yêu con người Dạy các embiết yêu lao động, vâng lời cha mẹ, thầy cô Hình thành cho trẻ một tâm hồnnhạy cảm, yêu cái đẹp Giúp các em cảm nhận được cái hay, cái đẹp trong âmnhạc và trong đời sống để qua đó giúp các em hoàn thiện nhân cách của mình

c Điều kiện thực hiện giải pháp, biện pháp

Giáo viên phải nắm vững về chuyên môn, có kỹ năng sư phạm tốt, sángtạo, đổi mới trong tổ chức các hoạt động học tập

Chuẩn bị kỹ bài dạy trước khi đến lớp Tìm hiểu và nắm được trình độ tiếpthu của từng học sinh để giao nhiệm vụ và có những hình thức, phương phápdạy học phù hợp để đảm bảo tất cả học sinh đều tích cực tham gia học tập với ýthực tự giác, chủ động, tích cực

Cơ sở vật chất phục vụ môn học phải tương đối đầy đủ như: phòng họcrộng rãi để học sinh tham gia trò chơi, đàn ócgan, thanh phách, mõ, trống, cácnốt nhạc đồ chơi tạo không khí vui tươi, sôi động khi học sinh thực hành

Có sự phối hợp của giáo viên chủ nhiệm, phụ huynh học sinh, ý thức tụhọc của học sinh

Giáo viên chuyển việc truyền thụ của học sinh thành việc hướng dẫn họcsinh tự học Lớp học diễn ra với nhiều hình thức như: Làm việc theo cặp, làmviệc cá nhân, làm việc theo nhóm Học sinh được học trong môi trường thoảimái, không bị gò bó, luôn được gần gũi với thầy cô, bạn bè, được sự giúp đỡ củacác bạn trong lớp, phù hợp với tâm sinh lý của các em Tạo môi trường học thânthiện, an toàn

d Mối quan hệ giữa giải pháp, biện pháp

Các biện pháp định hướng cho những giải pháp tiến hành và có mối quan

hệ chặt chẽ với nhau, luôn có sự hỗ trợ lẫn nhau, bám sát vào hoàn cảnh và mức

độ tiếp thu bài của từng đối tượng học sinh Bởi vậy trong quá trình giảng dạygiáo viên cần lựa chọn các phương pháp phù hợp để giảng dạy sao cho tiết họcđạt kết quả cao nhất

e Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu.

Kết quả khảo nghiệm học sinh khối 4 và khối 5 năm học 2014 – 2015, saukhi tôi áp dụng các giải pháp trên như sau:

Mức độ đạt được của học Trước khi Sau khi thực

sinh thực hiện hiện

Qua các bước thực hiện trong tiết dạy như trên, tôi thấy học sinh tiếp thu

bài chủ động, hứng thú và yêu thích môn học Bước đầu các em đã biết cảm thụ

âm nhạc , góp phần vào hiệu quả chung của nhà trường

II.4 Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu.

Đa số học sinh đều yêu thích và hứng thú khi học Hoạt động giáo dục Âmnhạc Các em yêu thích các nốt nhạc, thích đọc bài Tập đọc nhạc, các em đã xácđịnh đúng vị trí các nốt nhạc trên khuông nhạc

Một số em có năng khiếu đã biết tự đọc bài Tập đọc nhạc, giúp đỡ các bạntrong nhóm hoàn thành nhiệm vụ học tập môn Âm nhạc

Một số em chưa mạnh dạn, học yếu đã có ý thứ học tập, đã biết đọc các nốtnhạc và tham gia học tập cùng nhóm

III Phần kết luận, kiến nghị

III.1 Kết luận

Mục đích của dạy học là học sinh tiếp nhận kiến thức mà giáo viên truyềnđạt một cách nhẹ nhàng, thoải mái, đầy đủ và phong phú Từ những kiến thứctiếp thu, học sinh còn có khả năng mở rộng phát triển và vận dụng một cách linhhoạt để giải quyết những công việc cụ thể sau này Vì vậy việc chủ động lĩnh hộikiến thức phải thuộc về học sinh, nhất là học sinh tiểu học - lứa tuổi mà ý thứchọc tập chưa được xác định một cách đầy đủ, đúng đắn Các em học đấy nhưng

vui mà học, khi vui thích thì việc học tập sẽ là tự nguyện, không bị gò ép thúcbách Khi học như chơi thì việc học sẽ trở nên nhẹ nhàng, thoải mái Học âmnhạc trở thành một trong những nhu cầu của trẻ.

Song làm thế nào để học sinh thích học mới là vấn đề cơ bản của dạy học

mà giáo viên cần phải chú ý Suy cho cùng học sinh tích cực học tập thì dạy họcmới có hiệu quả Khi sự tích cực học tập của học sinh được thể hiện thì các em

sẽ chú ý lắng nghe, hăng hái trả lời những câu hỏi của giáo viên, nêu lên nhữngthắc mắc, những gì mình chưa rõ, chưa hiểu và chịu khó tìm tòi cái mới lạ.Muốn làm được điều này giáo viên phải làm tròn trọng trách của một "kĩ sư tâmhồn" với đầy đủ trách nhiệm và lương tâm khi tham gia quá trình giáo dục thế hệtrẻ

III.2 Kiến nghị

- Để nâng cao chất lượng dạy và học môn âm nhạc ở Tiểu học và nâng caochất lượng tiếng hát cũng như bồi dưỡng khả năng âm nhạc cho học sinh Tôimạnh dạn đề xuất một số vấn đề sau:

- Cần đầu tư cơ sở vật chất, đồ dùng dạy học hiện đại như: Máy nghe, máychiếu, ti vi, đầu đĩa, phòng học chức năng…

- Có kế hoạch bồi dưỡng kiến thức âm nhạc và kĩ năng đàn hát thườngxuyên cho đội ngũ giáo viên âm nhạc để họ có điều kiện được tham gia học hỏi,trao đổi kinh nghiệm để nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc trong nhàtrường

Những giải pháp trên đã được chứng minh ở một số lớp tại trườngTiểu học Lý Tự Trọng tôi thấy thực hiện những giải pháp trên là đúng Vìthế tôi mạnh dạn thực hiện giảng dạy trong những năm học tới Vì thời gian

có hạn nên tôi mới tìm ra được một số giải pháp trên, nhưng tôi sẽ cố gắnghơn nữa để tìm ra một số giải pháp tối ưu hơn, để đóng góp cho nền giáodục Âm nhạc trong trường Tiểu học Lý Tự Trọng được tốt hơn và nền giáodục Âm nhạc của toàn ngành nói chung giúp học sinh phát triển toàn diện

về “Đức - Trí - Thể - Mĩ”./

Buôn Trấp, ngày 22 tháng 02 năm 2015

Người viết

Hồ Thị Lương

NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN

Chủ tịch Hội đồng sáng kiến

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Phương pháp giảng dạy Mĩ thuật, Âm nhạc - Nhà xuất bản Giáo dục

Thiết kế bài giảng Âm nhạc lớp 1; 2; 3; 4; 5 - Nhà xuất bản Văn Hoá

Sách giáo khoa Âm nhạc lớp 1; 2; 3; 4; 5 - nhà xuất bản giáo dục.

Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên Tiểu học

Giáo trình Âm nhạc - Nhà xuất bản Đại học sư phạm.

MỤC LỤC

I Mở đầu……… … ….trang 1

Lý do chọn đề tài……… trang 1 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài……….… trang 1 Đối tượng nghiên cứu……….… trang 2 Phạm vi nghiên cứu……… …trang 2 Phương pháp nghiên cứu……….… trang 2

II Nội dung……… trang 2

Cơ sở lý luận ……… ………, …trang 2 Thực trạng……… … trang 2 Giải pháp, biện pháp……… … trang 5 Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu……… trang 15 III Kết luận, kiến nghị…….……… trang 16 Kết luận……… trang 16 Kiến nghị……… trang 16 Nhận xét của hội đồng sống kiến……… trang 17 Tài liệu tham khảo……….… …trang 18 Mục lục trang 19

MỤC LỤC



Trang I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI……… 1

II/ ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH 2

1 Thuận lợi:……… 2

2 Khĩ khăn……… 3

III/ NỘI DUNG VÀ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN… 3

A Phần khảo sát thực tế trước khi áp dụng đề tài…….………… 3

a/ Tìm hiểu nội dung tập đọc nhạc lớp 3

b/ Những khuyết điểm của học sinh khi tập đọc nhạc 5

B Phương pháp dạy tập đọc nhạc đạt hiệu quả 5

1/ Các kĩ năng đọc nhạc cơ bản……… 5

2/ Giáo viên ……… 6

3/ Tiến trình lên lớp và các phương pháp ……… 13

4/ Học sinh……… 24

IV/ KẾT QUẢ…… 25

V/ BÀI HỌC KINH NGHIỆM……… 26

VI/ KẾT LUẬN……….…… 27