Module TH 31 tổ chức dạy học cả ngày

THỰC TRẠNG DẠY HỌC CẢ NGÀY Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC VIỆT NAM các vùng min có khác nhau.. Những khó khăn, thuận lợi và bài học kinh nghiệm trong tổ chức dạy học cả ngày ở trường tiểu học — Khó

tæ chøc d¹y häc c¶ ngµy

TRẦN ĐÌNH THUẬN

A GIỚI THIỆU

1 THỰC TRẠNG DẠY HỌC CẢ NGÀY Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC VIỆT NAM

 các vùng mi(n có khác nhau /0c bit  các vùng khó khn, t1 l này

lAc cá nhân c;a hc sinh, sI dCng và phân phi các nguJn lAc không hp lí, gây n0ng n( cho HS, giáo viên (GV) / có th trin khai d!y hc

lúng túng trong công tác qu6n lí, t$ ch5c d!y hc CC th:

1.1 Về quy mô

bu$i/tu n SA khác bit v( vic trin khai d!y hc c6 ngày gia các vùng kin hHn trong vic phát trin lo!i hình d!y hc c6 ngày S lng HS

l!i, nhng vùng nông thôn, mi(n núi, vùng dân tBc thiu s có s lng

và t1 l HS hc c6 ngày ít hHn Các t1nh, thành ph nh H6i DHng, H6i Phòng, Thái Bình, Nam /Gnh, /à N_ng, Thành ph HJ Chí Minh, Hà NBi

có s lng HS hc c6 ngày chi8m t1 l r3t cao, có nhng qu:n c;a thành chi8m t1 l r3t th3p (dPi 15%)

1.2 Về cách thức tổ chức

trng và c;a phC huynh HS mà có th t$ ch5c cho:

2, 3);

— Các lPp bán trú hc c6 ngày;

— C6 trng hc c6 ngày

MBt s trng t$ ch5c d!y hc c6 ngày nhng vOn có thêm bu$i ngày

c6 ngày nh mô hình bán trú, nBi trú dân nuôi Mô hình bán trú: HS sáng tPi trng, n tra  trng (HS mang theo cHm, nhà trng h' tr th5c h' tr cho vic d!y hc bán trú Mô hình nBi trú dân nuôi: HS  xa ph6i 

1.3 Về chương trình và kế hoạch dạy học

1 bu$i/ngày thAc hin Các trng tiu hc d!y 2 bu$i/ngày hc theo chHng trình chung

Theo Công vn s 6176/TH (2002), hPng dOn k8 ho!ch d!y hc

ChHng trình giáo dCc ph$ thông hin hành, vPi hai m6ng nBi dung:

— /6m b6o k8 ho!ch giáo dCc và thAc hin ChHng trình giáo dCc ph$ ngày 05/5/2006 c;a BB trng BB Giáo dCc và /ào t!o

— Các nBi dung khác:

+ BJi dmng HS có nng khi8u môn Ti8ng Vit, môn Toán, các môn nng khi8u khác;

trình (Ngo!i ng, Tin hc, Ti8ng dân tBc thiu s,…);

— ChHng trình hin hành

— C;ng c, tng cng ki8n th5c, kp nng Ti8ng Vit, Toán, Ti8ng dân tBc thiu s

— Hc các môn tA chn

1.4 Những khó khăn, thuận lợi và bài học kinh nghiệm trong tổ chức dạy học cả ngày ở trường tiểu học

— Khó khn, hn ch:

vui chHi thông thng c;a HS do các em ph6i  trng nhi(u hHn; n8u t$ ch5c không hiu qu6 (k8 ho!ch giáo dCc không hp lí, hình th5c d!y hc vùng nông thôn

v( cH s v:t ch3t, v( cách th5c t$ ch5c d!y hc; thi8u biên ch8, kinh phí; nBi dung chHng trình  trng d!y hc 2 bu$i/ngày cha h3p dOn

— Thun li:

+ Gi6m s5c ép cho GV và HS do dãn thi khoá biu; giúp tránh quá t6i

— Bài hc kinh nghi"m:

+ Làm tt công tác tuyên truy(n nâng cao nh:n th5c v( d!y hc

2 bu$i/ngày

+ Xây dAng môi trng thân thin trong tZng lPp hc

+ Không ngZng nâng cao ch3t lng c;a HS hc 2 bu$i/ngày, HS bán trú,

nng lAc

các c3p, các ngành, và các b:c phC huynh

nhà trng ph6i hc hvi, nâng cao nng lAc t$ ch5c, qu6n lí

tinh th n

2 SỰ CẦN THIẾT PHẢI TỔ CHỨC MÔ HÌNH DẠY HỌC CẢ NGÀY Ở VIỆT NAM

vAc và trên th8 giPi

— Giáo dCc tiu hc  Vit Nam c n vHn ngang t m các nPc trong khu

Nhng lí do nêu trên khi8n cho vic t$ ch5c d!y hc c6 ngày tr thành

3 MỤC TIÊU CỦA DẠY HỌC CẢ NGÀY

Vic thAc hin d!y hc c6 ngày nham thAc hin tt mCc tiêu giáo dCc

CC th, thAc hin d!y hc c6 ngày nham:

— ThAc hin tt mCc tiêu giáo dCc tiu hc, nâng cao ch3t lng giáo dCc toàn din

— Gi6m s5c ép, tránh quá t6i, làm cho vic hc t:p c;a HS  trng h5ng thú hHn Xây dAng môi trng giáo dCc thân thin vPi HS  trng và 

Chuxn ki8n th5c, kp nng c;a chHng trình

không ging nhau

4 MÔ HÌNH DẠY HỌC CẢ NGÀY

CCm tZ ti8ng Anh Full Day Schoolingvi8t tit là FDS, có nghpa là dy hc

c ngày FDS là phHng th5c b$ sung thêm thi gian cho vic hc

trng vào mBt s ngày trong tu n

Do thi gian hc  trng tng thêm, nên sq c n b$ sung các nguJn lAc ngày; nhà trng c n m rBng không gian và tng nguJn cH s v:t ch3t dài và mBt s chi phí ngoài giáo dCc liên quan tPi vic h' tr cho HS hc c6 ngày ChHng trình /6m b6o ch3t lng giáo dCc trng hc (SEQAP)

sq h' tr các nguJn lAc b$ sung theo nhu c u thi8t y8u c;a nhà trng Schooling — HDS) hin nay sang d!y hc c6 ngày (FDS)

Thi gian biu tng thêm sq có thêm thi gian cho các môn hc hin có

C: ChHng trình hc hin hành

C1: C;ng c ki8n th5c, kp nng c;a HS v( môn Ti8ng Vit, môn Toán và tng cng kp nng nghe, nói ti8ng Vit cho HS dân tBc thiu s/có khó khn v( ti8ng Vit Các trng chng có th lAa chn 1 ho0c 2 ti8t hc b$ sung khác nhau Tuy nhiên, trng tâm c;a các ti8t hc b$ sung nên là Ti8ng Vit và Toán

C2: GiPi thiu mBt môn hc tA chn — Tin hc ho0c Ngo!i ng (chú trng

Các lpnh vAc nBi dung tA chn nh: giáo dCc v( môi trng, giáo dCc kp dCc th ch3t,

T!i các trng có t1 l HS dân tBc thiu s cao, có th lAa chn d!y mBt trong các cH s giáo dCc ph$ thông và trung tâm giáo dCc thng xuyên

và chm sóc cây; t$ ch5c các ngày hBi (T8t Trung thu, HBi hoá trang, nhà thi8t k8 thi trang trs, );

Có nhi(u phHng án FDS, m'i phHng án có s ti8t d!y/tu n khác nhau thAc t8 c;a nhà trng Tuy nhiên, các phHng án chính là T30 ho0c T35 (kho6ng 35 ti8t/tu n) và có th là T33 (kho6ng 33 ti8t/tu n)

Nhng trng có nguJn lAc h!n ch8 nên lAa chn các phHng án T30 và

án FDS phù hp

Bảng 1: So sánh giữa mô hình HDS với các phương án của mô hình FDS

Mô

hình S tit/tun chng trình Ni dung Lch biu thi gian

HDS 22 — 25 ti8t/tu n tue thuBc theo

các khi lPp khác

nhau

C ChHng trình hin nay HS ch1 hc mBt bu$i trong ngày, có th là

bu$i sáng ho0c bu$i chi(u

T 30 (Kho6ng

30 ti8t/tu n) C + C1

2 ngày hc c6 ngày và 3 ngày hc nIa ngày  trng m'i tu n

Mô

hình S tit/tun chng trình Ni dung Lch biu thi gian

T 33 (Kho6ng 33

ti8t/tu n)

C + C1 + C2 (ho0c C3 ).

Các trng mong mun d!y ti8ng dân tBc có xu hPng chn phHng án:

C + C1 + C3

3 ngày hc c ngày và 2 ngày hc n/a ngày  trng m'i tu n

T!i các trng có d!y ti8ng dân tBc thiu s thì các ti8t hc c;a môn Ti8ng dân tBc thiu s bu$i chi(u

FDS

T 35 (Kho6ng

35 ti8t/tu n) C + C1 + C2 + C3

4 — 5 ngày hc c6 ngày m'i tu n

01i v2i tr4ng chuy5n sang ph8ng án T30: HS sq có 2 ngày hc c6 ngày/tu n và 3 ngày hc nIa ngày/tu n T!i các trng có HS dân tBc thiu s ho0c nhi(u HS có khó khn v( ti8ng Vit thì thi gian tng thêm ChHng trình gi6ng d!y b$ sung còn l!i c;a môn Ti8ng Vit, Toán và các 01i v2i tr4ng chuy5n sang ph8ng án T33: HS sq có 3 ngày hc c6 ngày/tu n và 2 ngày hc nIa ngày/tu n PhHng án T33 là phHng án phù hp cho các trng:

nhng có kh6 nng chuyn sang phHng án cao hHn T30

— MBt s trng thAc hin chHng trình d!y ti8ng dân tBc thiu s

01i v2i tr4ng chuy5n sang ph8ng án T35: HS sq có 4 — 5 ngày hc c6 ngày/tu n Theo ChHng trình giáo dCc ph$ thông ban hành kèm theo không quá 7 gi (420 phút) Do v:y, thi khoá biu cho thi gian tng thêm khi chuyn sang FDS nên b trí kho6ng 4 — 5 ti8t hc trong bu$i sáng và không quá 3 ti8t hc trong bu$i chi(u Các trng c n sip x8p thi gian cho GV sinh ho!t t$ chuyên môn và hp nhà trng

V2i ph8ng án T30, hai ngày hc c6 ngày m'i tu n nên b trí: mBt ngày bu$i sáng hc 5 ti8t và bu$i chi(u hc 3 ti8t, mBt ngày sáng hc 4 ti8t và chi(u hc 3 ti8t

V2i ph8ng án T35, các trng nên b trí hc 4 ti8t vào bu$i sáng và hc dành thi gian cho hp nhà trng và sinh ho!t t$ chuyên môn Vic lAa ngày hc, các trng c n cn c5 vào tình hình cC th (v( khí h:u, kho6ng

trPc khi tri ti

Vic lAa chn các phHng án FDS, chHng trình hc, k8 ho!ch d!y hc, thi khoá biu, chng nh b trí GV, sI dCng cH s v:t ch3t và trang thi8t

B MỤC TIÊU

Sau khi hc xong module này, hc viên có th:

lí c n thi8t cho vic thAc hin FDS có hiu qu6

C NỘI DUNG

— Nguyên tic t$ ch5c d!y hc c6 ngày

— NBi dung d!y hc c6 ngày

— Hình th5c t$ ch5c d!y hc c6 ngày

phHng

vic thAc hin d!y hc c6 ngày có hiu qu6

Hoạt động 1: Tìm hiểu nguyên tắc tổ chức và mô hình dạy

học cả ngày

1 MỤC TIÊU

— Hiu bi8t khái quát v( mô hình trng tiu hc FDS

2 NHIỆM VỤ

Nhi"m v' 1: Bang kinh nghim trong ngh( d!y hc, anh/chG hãy tr6 li câu hvi sau:

vPi HS, phC huynh HS, và nhng h!n ch8)

2) / t$ ch5c tt vic d!y hc c6 ngày vPi sA ;ng hB c;a GV, HS, phC huynh

HS thì c n tuân th; nhng nguyên tic nào?

Nhi"m v' 2:

Nhi"m v' 3:

3 THÔNG TIN PHẢN HỒI CHO HOẠT ĐỘNG 1

hai phHng th5c: d!y hc n/a ngày (5 bu$i/tu n) và d!y hc 2 bu<i/ngày giáo dCc ti8n hành trong tZng bu$i riêng bit Bu$i sáng d!y hc “chính môn tA chn là Tin hc, Ngo!i ng; ngoài ra, có b$ sung mBt s ti8t ho!t

D!y hc c6 ngày (FDS) là phHng th5c b$ sung thêm thi gian cho ho!t trng c6 bu$i sáng, bu$i tra và bu$i chi(u trong ngày Trng hc FDS

có thAc hin t$ ch5c cho HS n tra bán trú  trng Nh v:y, d!y hc 2 s nBi dung, chHng trình d!y hc nIa ngày, nhng gia hai phHng th5c vOn có sA khác bit SA khác nhau gia hai phHng th5c này trPc thi gian HS  trng (c6 bu$i tra) và cho c6 100% HS c;a trng.FDS sq

c n tuân th; các nguyên tic sau:

— HS có nhu c u, cha mw tA nguyn; ti8n tPi hc c6 ngày là bit buBc thAc hin vPi chHng trình tiu hc sau nm 2015;

gi, GV th1nh gi6ng);

— Công khai, minh b!ch thu chi (phCc vC ba n, phát trin nng khi8u, l!c bB,…);

— /6m b6o cho sA phát trin hài hoà nhân cách HS

Hoạt động 2: Tìm hiểu nội dung dạy học cả ngày

1 MỤC TIÊU

2 NHIỆM VỤ

Nhi"m v' 1: Hãy tr6 li các câu hvi sau:

th8 nào?

— Cho mô hình d!y hc 1 bu$i/ngày;

— Cho mô hình d!y hc 2 bu$i/ngày;

— Cho mô hình d!y hc c6 ngày

2) Theo anh/chG, nBi dung chHng trình d!y hc cho thi gian tng thêm khi chuyn sang thAc hin FDS là gì? Nhà trng c n u tiên cho nBi dung nào?

Nhi"m v' 2: Hãy cn c5 vào kinh nghim d!y hc  trng c;a anh/chG trng mình

Nhi"m v' 3:

3 THÔNG TIN PHẢN HỒI CHO HOẠT ĐỘNG 2

ti8n hành ngoài gi lên lPp hc /i vPi T30, nBi dung tng cng ch; chú ý tng cng ti8ng Vit cho HS dân tBc thiu s /i vPi T35, trên cH d!ng, phong phú do nhà trng lAa chn, nham giáo dCc tính m!nh d!n,

thân thin, hc sinh tích cAc”,…

Hiu trng nhà trng lAa chn nBi dung, sip x8p chHng trình, k8

vào quá trình hc t:p

cho HS

/Gnh hPng nBi dung d!y hc c6 ngày nh sau:

— ThAc hin chHng trình, k8 ho!ch giáo dCc chung (ti thiu): D!y hc trình (gi tit là nBi dung 1)

nhân, hc môn tA chn theo s thích và nng lAc c;a HS (gi tit là nBi dung 2):

hc t:p;

+ Hc các môn tA chn;

+ Phát trin nng khi8u theo các nBi dung tA chn;

Hoạt động 3: Tìm hiểu hình thức dạy học cả ngày

1 MỤC TIÊU

— Bi8t lAa chn nhng hình th5c phù hp khi t$ ch5c d!y hc c6 ngày t!i trng

2 NHIỆM VỤ

Nhi"m v' 1:

ngày nh th8 nào?

— Cách b trí nBi dung;

— Cách sip x8p các nhóm HS theo các nBi dung hc t:p

Nhi"m v' 2:

/ vic d!y hc c6 ngày có hiu qu6, nên t$ ch5c hình th5c d!y hc nh Nhi"m v' 3:

3 THÔNG TIN PHẢN HỒI CHO HOẠT ĐỘNG 3

chng có th b trí linh ho!t thi gian cho 2 nBi dung này tue thuBc vào T$ ch5c d!y hc c6 ngày không ph6i là hc thêm, làm thêm bài t:p mà là yêu c u c;a Chuxn ki8n th5c, kp nng, phát trin nng khi8u phù hp vPi th chia HS  cùng mBt khi lPp (ho0c khác khi lPp) theo các nhóm

— Nhóm c;ng c ki8n th5c;

phát trin nng lAc cá nhân

Hoạt động 4: Tổ chức dạy học cả ngày trên cơ sở phù hợp

với đặc điểm địa phương

1 MỤC TIÊU

— Bi8t mBt s cách t$ ch5c d!y hc c6 ngày thuBc các vùng mi(n khác nhau

— Bi8t lAa chn cách th5c t$ ch5c phù hp vPi hoàn c6nh c;a trng mình

2 NHIỆM VỤ

Nhi"m v' 1: ThAc hành (tham kh6o phC lCc “S$ tay hPng dOn l:p k8 ho!ch thAc hin d!y hc c6 ngày”):

nghip và cán bB qu6n lí c;a trng (tham kh6o phC lCc), hãy xây dAng mBt k8 ho!ch t$ ch5c d!y hc c6 ngày cho trng anh/chG

t8 c;a trng anh/chG

Nhi"m v' 2: Hoàn ch1nh k8 ho!ch và thI nghim t!i trng:

Nhi"m v' 3: /ánh giá k8t qu6:

nêu lí do và hPng gi6i quy8t

3 THÔNG TIN PHẢN HỒI CHO HOẠT ĐỘNG 4

— Vùng khó khn: TrPc mit, thAc hin chHng trình kho6ng 30 ti8t/tu n

thi8t ph6i phân chia cC th dành bao nhiêu ti8t cho môn Ti8ng Vit, bao nhiêu ti8t cho môn Toán

— Vùng thu:n li: ThAc hin chHng trình kho6ng 35 ti8t/tu n

mà b trí hc ngo!i ng, tin hc và phát trin nng khi8u HS; t$ ch5c môn hc Ví dC: Cùng mBt thi lng dành cho c;ng c ki8n th5c, vPi HS

HS trung bình, vZa không nhàm chán vPi HS givi

Hoạt động 5: Những yêu cầu về cơ sở vật chất, đội ngũ

giáo viên, cán bộ quản lí cần thiết cho việc thực hiện dạy học cả ngày có hiệu quả

1 MỤC TIÊU

— CH s v:t ch3t

— /Bi ngh GV

— Cán bB qu6n lí

— T$ ch5c bán trú

2 NHIỆM VỤ

Nhi"m v' 1: TZ nhng vic tr6i nghim  trên, hãy nêu yêu c u v(:

— CH s v:t ch3t

— /Bi ngh GV

— Cán bB qu6n lí

Nhi"m v' 2:

3 THÔNG TIN PHẢN HỒI CHO HOẠT ĐỘNG 5

* CH s v:t ch3t (CSVC)

gia), có tng rào, khu v sinh

— /; phòng hc, phòng ch5c nng, sân chHi, sân t:p, khu phCc vC hc t:p,

* Cán bB qu6n lí, giáo viên

v( nng lAc t$ ch5c, qu6n lí và trách nhim c;a hiu trng, phó hiu trng và GV trng tiu hc

— Ngoài trách nhim qu6n lí d!y và hc, cán bB qu6n lí còn có thêm nhng

nng d!y hc các môn cC th, có kh6 nng lJng ghép, tích hp các nBi

câu l!c bB, các trung tâm ngo!i ng ho0c nhng ngi tình nguyn

dCc c;a nhà trng

— C n có chHng trình, k8 ho!ch bJi dmng GV, cán bB qu6n lí v( t$ ch5c trng, lPp

* T$ ch5c bán trú

phC huynh HS l!i có h!n Hin t!i, BB Giáo dCc và /ào t!o khuy8n khích t$ ch5c bán trú cho HS

— † nhng vùng dân tBc thiu s, mi(n núi, c n nhân rBng mô hình trng

góp công s5c, h' tr công tác chm sóc, qu6n lí

chi tr6 toàn bB ba n tra trên tinh th n tho6 thu:n vPi cha mw HS (trZ

HS nghèo, HS din chính sách)

T$ ch5c n tra vPi các hình th5c:

Qu6n lí HS vào bu$i tra có th chn mBt trong hai phHng án:

— Cho HS ng; tra t!i phòng ng; ho0c lPp hc

th; công, vq, n0n, t!i th vin, các phòng ch5c nng khác,

D TÀI LIỆU THAM KHẢO

2010

2 SEQAP, S< tay h2ng dDn lp k hoch dy hc c ngày, 2011

E PHỤ LỤC

SỔ TAY HƯỚNG DẪN LẬP KẾ HOẠCH DẠY HỌC CẢ NGÀY

Ph' l'c 1

Phụ lục 1a Ý kiến phản hồi từ cộng đồng Các câu h-i cho cng /0ng Tr1 li c2a cng /0ng cho nh3ng câu h-i này PhHng án FDS nào là phù hp nh3t cho nhà

trng?

Quy mô các lPp hc và s phòng hc c n thi8t

cho vic chuyn sang FDS là nh th8 nào?

NBi dung chHng trình gi6ng d!y cho thi

gian hc tng thêm khi chuyn sang thAc

hin FDS là gì? Nhà trng c n u tiên cho

nBi dung nào? Các b:c cha mw có ý ki8n gì v(

nhu c u hc t:p c;a con em?

N8u t$ ch5c ba tra cho HS t!i trng thì

ch3t cho vic chuyn sang FDS không? C n

b$ sung các công trình xây dAng nào?

FDS nh th8 nào?

Phụ lục 1b Danh sách nhóm cán bộ lập kế hoạch Thành viên nhóm

l:p k ho=ch ngi /=i di?n H> tên và nhi?m v' chính Trách nhi?m Giáo viên

Chính quy(n xã

Thành viên khác (ghi rõ

tên t$ ch5c ho0c lpnh vAc

4 — ngày hc c6 ngày m''i tu n

01i v2i tr4ng chuy5n sang ph8ng án T30: HS sq có ngày hc c6 ngày/ tu n ngày hc nIa ngày/ tu n T!i trng có HS dân tBc thiu s ho0c nhi(u... trng thAc hin chHng trình d!y ti8ng dân tBc thiu s

01i v2i tr4ng chuy5n sang ph8ng án T35: HS sq có — ngày hc c6 ngày/ tu n Theo ChHng trình giáo dCc ph$ th? ?ng ban hành kèm theo... data-page="11">

phHng

vic thAc hin d!y hc c6 ngày có hiu qu6

Hoạt động 1: Tìm hiểu ngun tắc tổ chức mơ hình dạy

học ngày

1 MỤC TIÊU