Mở bài 1 điểm - Giới thiệu khái quát bài thơ , đánh giá thành công của bài thơ - Hình tợng con cò là hình tợng bao trùm bài thơ ,ca ngợi tình mẹ và nêu đợc ý nghĩa của lời ru.. Khai thác
Trang 1Đề Ngữ văn (Năm học 2003-2004)
Đơn vị: Trờng THCS Trung Thuỷ
Phần I: Trắc nghiệm ( 3 điểm )
“Dù ở gần con
Dù ở xa con
Lên rừng xuống bể
Cò sẽ tìm con
Cò mãi yêu con
Con dù lớn vẫn là con của mẹ
Đi hết đời , lòng mẹ vẫn theo con
à ơi !
Một con cò thôi
Con cò mẹ hát
Vỗ cánh qua nôi
Ngủ đi ! Ngủ đi !
Cho cánh cò ,cánh vạc
Cho cả sắc trời
Đến hát
Quanh nôi”
(Trích bài thơ “ Con cò ” của Chế Lan Viên-Sáng tác
1962 )
Em hãy khoanh tròn chữ cái đầu em cho là đúng
Câu 1., Tác giả dùng phép lặp để liên kết đoạn (0,5 điểm )
A : Hai lần
B: Ba lần
C: Bốn lần
D: Một lần
Câu 2., Tác giả dùng từ trái nghĩa để liên kết (0,5 điểm )
A : Ba từ
B: Hai từ
C: Một từ
D: Bốn từ
Trang 2Câu 3., Tác giả sử dụng biện pháp ẩn dụ để biểu cảm (0,5 điểm )
A : Hai ẩn dụ
B: Ba ẩn dụ
C: Bốn ẩn dụ
D: Một ẩn dụ
Câu 4., Tác giả dùng mấy câu có dấu cảm thán (0,5 điểm )
A : Một câu
B: Hai câu
C: Ba câu
D: Bốn câu
Câu 5., Đoạn trích thuộc phần nào của bài thơ (0,5 điểm )
A : Đoạn I
B: Đoạn III
C: Đoạn II
D: Cả ba đoạn
Câu 6., Đoạn thơ tác giả dùng mấy hình ảnh thực của cò (0,5 điểm )
A : Ba hình ảnh
B: Hai hình ảnh
C: Một hình ảnh
D: Bốn hình ảnh
Phần II Tự luận ( 7 điểm)
Suy nghĩ của em về bài thơ “ Con cò ” của Chế Lan Viên
Trang 3Đáp án:
Phần I: Trắc nghiệm (3 điểm)
Câu 1 : C đúng
Câu 2 : B đúng
Câu 3 : C đúng
Câu 4 : C đúng
Câu 5 : B đúng
Câu 6 : A đúng
Phần II : Tự luận ( 7 điểm )
A. Mở bài (1 điểm)
- Giới thiệu khái quát bài thơ , đánh giá thành công của bài thơ
- Hình tợng con cò là hình tợng bao trùm bài thơ ,ca ngợi tình mẹ và nêu đợc ý nghĩa của lời ru
B Thân bài ( 5 điểm).
Khai thác đợc diễn biến dòng cảm xúc của tác giả qua ba phần của bài thơ
1 1., Hình ảnh con cò qua lời hát ru gắn với tuổi thơ ( 1 điểm)
- Gợi ra trực tiếp từ lời ru của mẹ về cánh cò Trích dẫn đợc
Con cò bay la
Con cò bay lả
Con cò cổng phủ
Trang 4Con cò đồng đăng
Tất cả những câu ca dao trên gợi lên cuộc sống quen thuộc của ngời dân quê từ làng xóm đến phố phờng gần gũi
Con cò bay la
Con cò ăn đêm
Con cò xa tổ
Cò gặp cành mềm
Cò sợ xáo măng…
Gợi lên nỗi vất vả kiếm sống khó khăn của con ngời trong cuộc sống đầy trắc trở
Đoạn thơ nhằm hát ru vỗ về tuổi thơ bằng âm điệu dịu dàng mẹ đã đa vào giấc ngủ
“ Sữa mẹ nhiều con ngủ chẳng phân vân ”
2., Cánh cò từ trong lời ru đã đi vào tièm thức suốt đời con ( 1
điểm)
Hình ảnh con cò trong ca dao đã tiếp tục sự sống của nó trong tâm thức con ngời ,đã trở thành ngời bạn đồng hành của con từ tuổi ấu thơ đến tuổi trởng thành
- Tuổi ấu thơ trong nôi
“ Con ngủ yên thì cò cũng ngủ
Cánh của cò hai đứa đắp chung đôi”
- Tuổi đến trờng học:
“Mai khôn lớn con theo cò đi học
Cánh trắng cò bay theo gót đôi chân
- Và đến lúc trởng thành
“Cánh cò trắng laị bay hoài không nghỉ
Trớc hiên nhà
Và trong hơi mắt câu văn…”
3., Hình tợng con cò đợc nhấn mạnh rõ nét đó là tấm lòng của ngời
mẹ đối với cuộc đời con ( 1 điểm)
Dù ở gần con
Dù ở xa con
Cò sẽ tìm con …
Trang 5Từ sự thấu hiểu của lòng mẹ nhà thơ khái quát một quy luật của tình cảm có ý nghĩa trờng tồn
Con dù lớn vẫn là con của mẹ
Đi hết đời lòng mẹ vẫn theo con
Khép lại bài thơ trở lại âm hởng ban đầu ,lời ru ngọt ngào và êm dịu càng sâu lắng
Một con cò thôi
Vỗ cánh qua nôi
4., Đánh giá thành công về nghệ thuật (1 điểm)
Thể thơ tự do ,câu dài ngắn ,tạo hình ảnh ẩn dụ
5., Phần liên hệ cái nhân ( 1 điểm)
Thấy giá trị biểu cảm của bài thơ ,nói lên công lao tình cảm của
mẹ cha, con cái phải có bổn phận đối với cha mẹ lúc tuổi già
B.Kết bài:
Khẳng định cảm nghĩ của mình và rút ra ý nghĩa cuộc sống (1
điểm )