Đoàn công tác của Khoa Dân vận Trường Chính trị Tôn Đức Thắng đến nghiên cứu thực tế ở thị xã Tân Châu, tỉnh An Giang, trong đó Long An là một trong những xã nghiên cứu của Đoàn. Đây là xã nội địa của thị xã Tân Châu, nằm giữa các phường, xã: Long Châu, Châu Phong, Phú Vĩnh Lê Chánh và sông kênh Xáng. Tổng diện tích tự nhiên 1.120,7 ha; trong đó diện tích nông nghiệp chiếm 940,83 ha. Xã có 04 ấp; dân số 2.826 hộ với tổng số nhân khẩu 10.960 người, trong đó số hộ sống bằng nghề nông là 1.942 hộ, chiếm 70%. Dân cư gồm người Kinh chiếm 99,79%, người Khmer chiếm 0,07%, người Hoa chiếm 0,14%. Toàn xã có 63 hộ nghèo chiếm 2,23% so với dân số, thu nhập bình quân đầu người năm 2013 là 23.015.000 đồng, bằng 1,06 lần so với mức thu nhập bình quân toàn Tỉnh. Tuy nhiên, nông nghiệp là thế mạnh của Xã, các ngành nghề công nghiệp tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ và thương mại chưa phát triển mạnh, nhưng Long An vinh dự được chọn là xã điểm của Tỉnh về xây dựng nông thôn mới. Ban Thường vụ Đảng ủy xã xác định đây là nhiệm vụ hết sức khó khăn, năng nề của Đảng bộ và nhân dân xã, nhưng rất mừng và tự hào vì được cấp trên tin tưởng và giao cho trọng trách này. Do đó, với quyết tâm của toàn Đảng bộ và toàn dân, Đảng uỷ đã phát huy hết vai trò và trách nhiệm của mình, tập trung lãnh đạo để xã đạt được các tiêu chí, chỉ tiêu đúng lộ trình vào năm 2015. Vì vậy, ngay sau khi có chủ trương của cấp trên, Đảng uỷ đã ban hành Quyết định số: 19QĐĐU ngày 0692010 về việc thành lập Ban chỉ đạo thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới của Xã, hai ngày sau Đảng uỷ ban hành Nghị quyết số 03NQĐU, ngày 0892010 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng thực hiện chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới và cũng chỉ hai ngay tiếp theo Đảng uỷ tiếp tục ban hành Quyết định số: 21QĐĐU ngày 1092010 về việc phân công ủy viên Ban Thường vụ và ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ phụ trách các ấp xây dựng và thực hiện các tiêu chí, chỉ tiêu nông thôn mới. Đây là những chủ trương của Đảng ủy đã mở đầu và định hướng đúng đắn cho tiến trình xây dựng nông thôn mới của Xã
Trang 1Vai trò lãnh đạo của Đảng uỷ xã Long An, thị xã Tân Châu trong xây dựng nông thôn mới-
Đoàn công tác của Khoa Dân vận Trường Chính trị Tôn Đức Thắng đến nghiên cứu thực tế ở thị xã Tân Châu, tỉnh An Giang, trong đó Long An là một trong những xã nghiên cứu của Đoàn Đây là xã nội địa của thị xã Tân Châu, nằm giữa các phường, xã: Long Châu, Châu Phong, Phú Vĩnh - Lê Chánh và sông kênh Xáng Tổng diện tích tự nhiên 1.120,7 ha; trong đó diện tích nông nghiệp chiếm 940,83 ha Xã có 04 ấp; dân số 2.826 hộ với tổng số nhân khẩu 10.960 người, trong đó số hộ sống bằng nghề nông là 1.942 hộ, chiếm 70% Dân cư gồm người Kinh chiếm 99,79%, người Khmer chiếm 0,07%, người Hoa chiếm 0,14% Toàn xã có 63 hộ nghèo chiếm 2,23% so với dân số, thu nhập bình quân đầu người năm 2013 là 23.015.000 đồng, bằng 1,06 lần so với mức thu nhập bình quân toàn Tỉnh Tuy nhiên, nông nghiệp là thế mạnh của Xã, các ngành nghề công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ
và thương mại chưa phát triển mạnh, nhưng Long An vinh dự được chọn là xã điểm của Tỉnh về xây dựng nông thôn mới
Ban Thường vụ Đảng ủy xã xác định đây là nhiệm vụ hết sức khó khăn, năng nề của Đảng bộ và nhân dân xã, nhưng rất mừng và tự hào vì được cấp trên tin tưởng và giao cho trọng trách này Do đó, với quyết tâm của toàn Đảng bộ và toàn dân, Đảng uỷ đã phát huy hết vai trò và trách nhiệm của mình, tập trung lãnh đạo để xã đạt được các tiêu chí, chỉ tiêu đúng lộ trình vào năm 2015 Vì vậy, ngay sau khi có chủ trương của cấp trên, Đảng uỷ đã ban hành Quyết định số: 19-QĐ/ĐU ngày 06/9/2010 về việc thành lập Ban chỉ đạo thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới của
Xã, hai ngày sau Đảng uỷ ban hành Nghị quyết số 03-NQ/ĐU, ngày 08/9/2010 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng thực hiện chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới và cũng chỉ hai ngay tiếp theo Đảng
Trang 2uỷ tiếp tục ban hành Quyết định số: 21-QĐ/ĐU ngày 10/9/2010 về việc phân công ủy viên Ban Thường vụ và ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ phụ trách các ấp xây dựng và thực hiện các tiêu chí, chỉ tiêu nông thôn mới Đây là những chủ trương của Đảng ủy đã mở đầu và định hướng đúng đắn cho tiến trình xây dựng nông thôn mới của Xã
Ngay sau khi các quyết định của Đảng uỷ được ban hành, nhiều ban được thành lập: Ban quản lý xây dựng nông thôn mới, Tổ giúp việc xây dựng nông thôn mới, Ban phát triển xây dựng nông thôn mới các ấp, từ đó phong trào thi đua xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-2015 được hình thành, triển khai
đã nhanh chóng đi vào đời sống của nhân dân ở xã Cùng với quá trình triển khai tổ chức thực hiện, Đảng ủy đã lãnh đạo tốt công tác sơ kết, đánh giá tiến
độ thực hiện các tiêu chí, qua đó Đảng ủy chỉ đạo, bổ sung, uốn nắn kịp thời Kết quả sơ kết cho thấy:
Chỉ sau 4 tháng thực hiện (từ tháng 9/2010 đến tháng 12/2010), xã đã tổng hợp, thống kê được 30/59 chỉ tiêu đạt theo tiêu chí Tháng 11/2011 có trên 15 tiêu chí đạt từ 50% trở lên, trong đó có 03 tiêu chí hoàn thành Tháng 10/2012 tăng thêm 03 tiêu chí Tháng 12/2013 đạt thêm 06 tiêu chí Tháng 12/2014 đạt thêm 03 tiêu chí Như vậy, theo QĐ số 2361/QĐ-UBND ngày 15/11/2013 của UBND tỉnh An Giang, xã đã đạt 15/19 tiêu chí (1, 3, 4, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13,
14, 15, 16, 18, 19), còn 04 tiêu chí chưa đạt gồm: Tiêu chí 2 về giao thông nông thôn, Tiêu chí 5 về trường học đạt chuẩn quốc gia, Tiêu chí 6 về cơ sở vật chất văn hóa và Tiêu chí 17 về nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn
Để tiếp tục duy trì, nâng chất các tiêu chí đạt được và tiếp tục hoàn thành
04 tiệu chí còn lại vào năm 2015, Đảng ủy tập trung lãnh đạo với 02 nghị quyết được ban hành: Nghị quyết số 10-NQ/ĐU, ngày 23 tháng 01 năm 2014
Trang 3về lãnh đạo thực hiện Tiêu chí, chỉ tiêu nông thôn mới, thực hiện nếp sống văn minh đô thị năm 2014 và Nghị quyết số 13-NQ/ĐU, ngày 06 tháng 02 năm 2015 về tăng cường lãnh đạo xây dựng “xã nông thôn mới” năm 2015 Trong đó, Đảng ủy đã tập trung chỉ đạo:
Thứ nhất, duy trì, nâng chất các tiêu chí đã đạt, Đảng uỷ đã phân công các đoàn thể phụ trách, thực hiện các Tiêu chí, chỉ tiêu và các mặt công tác sau:
Mặt trận Tổ quốc xã duy trì, nâng chất chỉ tiêu 9.1, 9.2 Do đó, cần tăng cường vận động các mạnh thường quân đóng góp “quỹ vì người nghèo”, trích quỹ cất nhà đại đoàn kết Ngoài ra, tranh thủ các nguồn hỗ trợ của Tỉnh, Thị
xã cất mới, sửa chữa nhà cho những hộ dân khó khăn về nhà ở Tổ chức triển khai nhân rộng mô hình “Ấp tự quản bảo vệ môi trường” trên toàn xã
Đoàn thanh niên duy trì, nâng chất các chỉ tiêu, tiêu chí đã đạt gồm: tiêu chí 12, chỉ tiêu 14.3, 14.4 và chỉ tiêu 6.2 Vì vậy, quan tâm vận động các hộ dân có diện tích đất trống sử dụng làm sân bãi tập luyện, chơi thể dục thể thao Ngoài ra, tuyên truyền vận động hội viên, đoàn viên thường xuyên tập luyện, chơi thể thao và tham gia vào CLB VHVN, CLB TDTT của ấp Tiếp tục triển khai thực hiện có hiệu quả mô hình trồng hàng rào cây xanh ấp Long Hòa và nhân rộng ra toàn xã
Hội nông dân duy trì, nâng chất các chỉ tiêu, tiêu chí đã đạt năm 2013: 3.5, 3.6, 3.7 và tiêu chí 10 Từ đó đẩy mạnh công tác vận động nhân dân ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào đồng ruộng, chăn nuôi; duy trì có hiệu quả mô hình cánh đồng lớn của HTX Long An I Phối hợp với ngành cấp trên mở các lớp tập huấn kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi, từ đó làm giảm chi phí và tăng lợi nhuận trong sản xuất cho nhân dân Tiếp tục vận động nông dân hỗ trợ cho địa phương bán lúa rụng sau thu hoạch để tận dụng nguồn tiền duy trì, mở
Trang 4rộng hệ thống đèn đường và sửa chữa đường giao thông nội đồng Đồng thời, tuyên truyền vận động nông dân chủ động thu gom rác thải trong sản xuất nông nghiệp, góp phần bảo vệ môi trường xanh, sạch
Hội phụ nữ tiếp tục phát huy hiệu quả mô hình tổ phụ nữ tiết kiệm hỗ trợ mua bảo hiểm y tế để góp phần duy trì và nâng chất chỉ tiêu 15.1 Ngoài ra, tăng cường tuyên truyền vận động chị em phụ nữ đăng ký thực hiện các phong trào, mô hình của hội như: xây dựng gia đình “05 không 03 sạch”, thực hiện “đoạn đường không rác”
Hội Cựu chiến binh tuyên truyền, vận động hội viên và nhân dân thực hiện tốt mô hình chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học (áp dụng nhân rộng mô hình chăn nuôi gia súc trên niệm sinh học), góp phần duy trì và nâng chất chỉ tiêu 17.3 và chỉ tiêu 17.4 Trong đó, tuyên truyền, vận động các cơ sở sản xuất kinh doanh trên địa bàn xã (thuộc diện phải thực hiện đăng ký thủ tục môi trường) đạt tiêu chuẩn về môi trường
Thứ hai, đối với các Tiêu chí (một số tiêu chí) chưa hoàn thành, Đảng uỷ tập trung chỉ đạo thực hiện:
Tiêu chí 2: chỉ còn chỉ tiêu 2.3 (tỷ lệ km đường giao thông nội đồng), đang triển khi thực hiện với kinh phí 2,5 tỷ đồng sẽ hoàn thành trong năm 2015
Tiêu chí 5: (trường đạt chuẩn quốc gia) đang hoàn thành từng hạng mục công trình đúng kế hoạch của hai trường: Tiểu học A và tiểu học B
Tiêu chí 6: Chỉ còn chỉ tiêu 6.1, đang triển khai thực hiện quyết định số 1946/QĐ-UBND ngày 30/10/2014 của UBND tỉnh phê duyệt báo cáo KTKT, với kinh phí đầu tư 8.655.000.000đ
Trang 5Tiêu chí 17: Chỉ còn chỉ tiêu 17.6 (xây dựng cảnh quan nông thôn xanh-sạch-đẹp), đang vận động nhân dân thực hiện Bởi chỉ tiêu này chủ yếu do nhân dân thực hiện
Với nhiệm vụ cụ thể được giao, cùng với sự quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị và toàn dân ở xã dưới sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng ủy, chắc chắn trong năm 2015 Đảng bộ và nhân dân xã Long An sẽ vinh dự đón nhận xã nông thôn mới đầu tiêu của thị xã Tân Châu Song, từ những thành quả trên trong lãnh đạo xây dựng nông thôn mới của Đảng uỷ xã Long An, có thể thấy những kinh nghiệm sau:
Một, trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới, Đảng uỷ phải có sự nhạy bén và quyết đoán, xác định rõ trọng tâm, trong điểm trong từng thời điểm phù hợp với tình hình thực tiễn của xã để có chủ trương, nghị quyết đúng đắn, đồng thời coi trọng sơ, tổng kết rút kinh nghiệm để kịp thời đề ra chủ trương, biện pháp cho quá trình tiếp theo
Hai, phát huy vai trò của cả hệ thống chính trị, xác định rõ nhiệm vụ của từng tổ chức trong hệ thống chính trị đối với nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới và cách thức tổ chức thực hiện nhiệm vụ đó để mỗi tổ chức trong hệ thống chính trị chủ động, linh hoạt và sáng tạo, góp phần thực hiện Tiêu chí, chỉ tiêu xây dựng nông thơn mới
Ba, thực hiện tốt công tác tuyên truyền, vận động để nhân dân hiểu, nhận thức đúng và đầy đủ về trách nhiệm, vai trò chủ thể của mình trong việc xây dựng nông thôn mới Đặc biệt cần chỉ ra kết quả, lợi ích thiết thực mà nhân dân được thụ hưởng qua kết quả xây dựng nông thôn mới, từ đó củng cố lòng tin, tạo sự đồng lòng, nhất trí, tiếp tục duy trì và phát triển phong trào xây
Trang 6dựng nông thôn mới.
Bốn, thực hiện tốt phương châm Nhà nước và nhân dân cùng làm Do đó, ngoài sự hỗ trợ của nhà nước, vấn đề có ý nghĩa quan trọng phải phát huy trí tuệ và sức mạnh của nhân dân, huy động hợp lý các nguồn lực trong dân để thực hiện tốt các Tiêu chí, chỉ tiêu xây dựng nông thôn mới./
Trang 7Ra quyết định lãnh đạo, quản lý của chủ tịch UBND xã, một vài vấn đề đặt ra và giải pháp
Là một chủ thể lãnh đạo, quản lý ở cơ sở xã, phường, thị trấn (gọi chung là xã), chủ tịch ủy ban nhân dân (UBND) xã chủ yếu ra quyết định trong hoạt động lãnh đạo, quản lý của mình Khâu quan trọng để đảm bảo các quyết định luôn đúng đắn, khả thi chính là quy trình và kỹ năng soạn thảo, ra quyết định
Bài viết chỉ đề cập một cách khái quát việc ra quyết định của chủ tịch UBND xã và đề ra một số giải pháp có tính chất tham khảo như dưới đây:
1 Ra quyết định lãnh đạo, quản lý của chủ tịch UBND xã
Qua nghiên cứu giáo trình (1) kết hợp đi nghiên cứu thực tế tại một số phường, xã thuộc thị xã Tân Châu, tỉnh An Giang (2), chúng tôi nhận thấy:
- Thứ nhất, các chủ tịch UBND xã đều cơ bản nắm vững nhiệm vụ, quyền hạn của UBND xã được quy định từ điều 111 đến điều 118 Luật Tổ chức HĐND - UBND (2003), nhận thức rõ mọi đường lối chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước có thể thành hiện thực hay không, nhất thiết phải thông qua phong trào hành động cách mạng của quần chúng; và, để phong trào quần chúng hoạt động có hiệu quả và đúng định hướng, đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cơ sở phải có khả năng cụ thể hóa chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước sao cho phù hợp tình hình thực tế tại cơ sở, bằng việc ra các quyết định; đồng thời, tổ chức phát động phong trào quần chúng tích cực tham gia thực hiện Đây chính là tiền đề, là cơ sở để chủ tịch UBND
xã ra quyết định lãnh đạo, quản lý
- Thứ hai, tùy loại quyết định lãnh đạo, quản lý, việc soạn thảo quyết định
Trang 8của chủ tịch UBND xã đều thông qua một quy trình soạn thảo khá chặt chẽ theo các bước sau:
+ Bước tổng kết, khảo sát, đánh giá tình hình liên quan đến nội dung dự thảo: Bước này, các xã thường dựa trên nội dung báo cáo tổng kết chuyên đề, tổng kết năm, nắm chắc các văn bản chỉ đạo của cấp trên, nắm bắt yêu cầu, nguyện vọng chính đáng của nhân dân và những đòi hỏi từ thực tiễn để định hướng dự thảo quyết định
+ Bước xây dựng dự thảo: Các chủ tịch UBND xã giao cho bộ phận tham mưu thực hiện bản dự thảo, cũng có khi chỉ phân công cho duy nhất một cán
bộ tham mưu chấp bút Dự thảo viết xong sẽ được báo cáo chủ tịch UBND xã xem xét và chỉ đạo tiếp
+ Bước tổ chức lấy ý kiến tổ chức, cơ quan, cá nhân liên quan và các đối tượng chịu sự tác động trực tiếp của quyết định: Sau khi bản dự thảo viết xong, chủ tịch UBND xã gửi nội dung dự thảo để cơ quan, tổ chức, cá nhân trong hệ thống chính trị cơ sở tổ chức việc lấy ý kiến
+ Bước thẩm định dự thảo: Đối với những quyết định quan trọng, nhất là quyết định quy phạm, chủ tịch UBND xã đều có thực hiện việc thẩm định linh hoạt bằng nhiều hình thức lồng ghép với các hoạt động khác tại địa phương, trước khi xem xét, thông qua
- Thứ ba, về kỹ năng soạn thảo, ra quyết định: Các UBND xã đã thực hiện đúng quy trình ra quyết định, không làm tắt tùy tiện Các quyết định đặc biệt
có liên quan đến nhân dân như đều được tổ chức lấy ý kiến đóng góp
Nhìn chung, thực tế cho thấy các quyết định đã thể hiện tính sáng tạo và
Trang 9kết nối các hành động của chủ tịch UBND xã trong vai trò người lãnh đạo, quản lý Các quyết định ban hành vừa qua đều căn cứ vào nhiệm vụ chính trị, yêu cầu quản lý nhà nước tại địa phương; giải quyết những vấn đề phát sinh
từ thực tế để chỉ đạo hoặc trực tiếp xử lý các tình huống cụ thể theo đúng thẩm quyền pháp luật quy định Các quyết định luôn thể hiện có sự tham gia, đóng góp ý kiến của MTTQ, các đoàn thể nhân dân, tổ chức xã hội và của cử tri, lồng ghép lấy ý kiến trong các cuộc họp tuần, tháng của Đảng ủy - UBND
xã, họp dân Sau khi có đủ căn cứ ra quyết định, chủ tịch UBND xã giao cho
tổ chức, cơ quan, cá nhân có trách nhiệm chủ trì soạn thảo quyết định Cách làm này vừa đảm bảo quy trình, vừa đảm bảo kỹ năng soạn thảo và ra quyết định lãnh đạo, quản lý tại xã Quyết định lãnh đạo, quản lý cấp cơ sở đã tập trung hướng vào những vấn đề bức thiết do cuộc sống đặt ra, bước đầu đáp ứng tâm tư nguyện vọng của nhân dân, hoàn thành nhiệm vụ chính trị địa phương
2 Một vài vấn đề đặt ra và giải pháp
Thực tế cũng cho thấy, việc thực hiện quy trình soạn thảo quyết định lãnh đạo, quản lý (nói chung), các xã không đảm bảo đầy đủ, tuần tự 4 bước như trong lý thuyết trong giáo trình Đa số xã thường lồng ghép trong các hoạt động thực tiễn lãnh đạo, quản lý ở xã, nhưng vẫn đảm bảo tuân thủ việc lấy ý kiến nhân dân theo pháp luật quy định (3) Đa số xã cho rằng địa phương có quá nhiều công tác đan xen cùng lúc, không đủ thời gian và không thể thực hiện “máy móc” quy trình ra quyết định !
Các chủ tịch UBND xã thường quan tâm nhiều hơn đến việc ra các quyết định cá biệt; ví dụ như Quyết định thành lập Ban quản lý xây dựng nông thôn mới của xã; Tổ giúp việc lý xây dựng nông thôn mới của xã; Ban phát triển lý xây dựng nông thôn mới các ấp; thành lập các Ban chỉ đạo v.v…, còn quyết
Trang 10định quy phạm, đa số do chủ thể lãnh đạo khác ở xã như Đảng ủy, HĐND ban hành, UBND xã chỉ phối hợp thực hiện (4)
Việc tổ chức lấy ý kiến đóng góp trực tiếp của cử tri vào nội dung quyết định thường gặp khó khăn, số lượng người dự thường rất ít Điển hình như do công ăn việc làm, một vài ấp ở xã Vĩnh Xương đa số người trong tuổi lao động rời địa phương đi làm ăn ở xa; mặt khác, cũng còn nhiều ý kiến đóng góp chưa sâu, chưa toàn diện…
Từ những vấn đề đặt ra như trên, để quyết định lãnh đạo, quản lý của chủ tịch UBND xã (nói chung) đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chính trị ở cơ sở, cần quan tâm các giải pháp sau đây:
Một là, mục tiêu quyết định cần rõ ràng: Khi tham gia vào một công việc nào đó, dù là dưới hình thức tập thể hay cá nhân, việc xác định mục tiêu là quan trọng hàng đầu, định hướng cho quá trình ra quyết định của chủ tịch UBND xã Mục tiêu đó phải nhằm thỏa mãn mục tiêu nhiệm vụ chính trị địa phương
Hai là, tham khảo ý kiến các tổ chức, cá nhân: Việc làm này là để phát huy dân chủ, tránh chủ quan, phiến diện của quyết định Đặc biệt, với những quyết định có tầm ảnh hưởng đến nhiều người còn phải nhờ chuyên gia tư vấn Những ý kiến của người có chuyên môn trong lĩnh vực thật sự rất hữu ích và
sẽ là nguồn tham khảo quý giá để tránh những sai lầm có thể xảy ra
Ba là, tiếp thu ý kiến và quyết đoán: Công tác lãnh đạo, quản lý của chủ tịch UBND xã có ý nghĩa vô cùng quan trọng, bởi lẽ một quyết định dù đúng hay sai đều sẽ có ảnh hưởng rất lớn đến cả địa phương, tập thể lẫn cá nhân người ra quyết định; và do đó, kỹ năng này là vô cùng cần thiết Tiếp thu các