phong xa 12 NC

 Năm 1896, khi nghiên cứu các hợp chất phát lân quang, nhà bác học Becquerel đã tình cờ phát hiện thấy rằng, miếng urani sunfat đã phát ra một loại bức xạ không nhìn thấy, nhưng có tác

KIỂM TRA BÀI CŨ

Cho biết cấu tạo của các hạt nhân sau :

Hạt nhân Hêli, có 4 nuclôn, gồm

2 prôtôn và 2 nơtrôn, mang điện tích +2e

Hạt nhân Oxi, có 16 nuclôn, gồm 8 prôtôn và 8 nơtrôn, mang điện tích +8e

Hạt nhân Urani, có 235 nuclôn, gồm 92 prôtôn và 143 nơtrôn, mang điện tích +92e

 Năm 1896, khi nghiên cứu các hợp chất phát lân quang, nhà bác học Becquerel đã tình cờ phát hiện thấy rằng, miếng urani sunfat đã phát ra một loại bức xạ không

nhìn thấy, nhưng có tác dụng mạnh lên các tấm kính ảnh bọc kỹ trong giấy đen dầy đặt phía dưới Ông gọi hiện

tượng này là sự phóng xạ, urani là chất phóng xạ, bức xạ phát ra gọi là tia phóng xạ Năm 1898, Pierre Curie và

Marie Curie đã tìm ra hai chất phóng xạ mới là poloni và radi Radi có tính phóng xạ cao hơn nhiều so với urani và poloni

 Ngày nay , tia phóng xạ phát ra từ các chất phóng xạ

được ứùng dụng nhiều trong y học Phóng xạ từ đồng vị của iod giúp xác định khả năng làm việc của tuyến giáp Đồng vị của chất phóng xạ coban nếu dùng với liều lượng thích hợp giúp chữa bệnh ung thư mà không gây hại đến tế bào lành Chất phóng xạ cũng được dùng trong nghiên cứu về biến đổi di truyền

Tuy nhiên nếu liều lượng tia phóng xạ chiếu vào cơ thể quá

mức cho phép thì có thể gây iơn hĩa các phân tử trong tế bào

làm đứt gãy liên kết trong các gien, các nhiễm sắc thể, làm sai

lệch cấu trúc và tổn thương đến chức năng của tế bào

Các hiệu ứng cấp do tia phóng xạ gây ra: Khi tồn thân nhận một liều cao trong một thời gian ngắn sẽ làm ảnh hưởng đến hệ mạch máu, hệ tiêu hĩa, hệ thần kinh trung ương Các ảnh hưởng trên đều

cĩ chung một số triệu chứng như: buồn nơn, ĩi mửa, mệt mỏi, sốt, thay đổi về máu và những thay đổi khác

PHÓNG XA Ï

CÁC NHÀ VẬT LÝ ĐI TIÊN PHONG

NGHIÊN CỨU HIỆN TƯỢNG PHÓNG XẠ

Becquerel

(1852-1908)

Nhà vật lý người

Pháp giải Nobel

năm 1903

Pierre Curie

(1859-1906) Nhà vật lý người Pháp giải Nobel năm 1903

Marie Curie

(1867-1934) Nhà vật lý người Pháp giải Nobel năm 1903 và hóa học năm 1911

1 Hiện tượng phóng xạ

a Khái niệm:

Là hiện tượng một hạt nhân không

phóng xạ và biến thành hạt nhân khác

b) Đặc điểm của hiện tượng phóng xạ:

nhân khác.

bên trong gây ra, không chịu tác động từ bên ngoài (nhiệt độ, áp suất…)

nhân tạo thành gọi là hạt nhân con

2 Các tia phóng xạ

a Các loại tia phóng xạ

- có 3 loại tia phóng xạ

+ Tia anpha: ký hiệu ( α )

+ Tia bêta: ký hiệu ( β )

+ Tia gamma: ký hiệu ( γ )

Tương ứng với các tia phóng xạ ta có các hiện tượng phóng xạ:

+ Phóng xạ α

+ Phóng xạ β

+ Phóng xạ γ

Tia phóng xạ không nhìn thấy được nhưng có tác dụng lí hoá như ion

hoá chất khí, làm đen kính ảnh

ĐẶC ĐIỂM CỦA CÁC TIA PHÓNG XẠ

Các tia phóng xạ khi

đi qua điện trường Khả năng đâm xuyên của các tia phóng xạ

Tờ bìa dầy 1 mm

Em hãy cho biết các tia anpha, bêta và gama

có mang điện tích không ? Giải thích ?

-Tia gama không phải là hạt mang điện tích

vì nó không bị lệch khi đi qua điện trường.

- Tia anpha là hạt mang điện tích dương vì

nó bị lệch về phía bản mang điện tích âm.

- Tia bê ta có hai loại:

• loại hạt dương bị lệch về phía bản âm.

• loại hạt âm bị lệch về phía bản dương.

Đi 8cm trong không khí

20.000 km/s

(là electron)

Cả 2 tia đều có điện tích (-e, +e) Xuyên thấu khá

Ion hóa chất khí kém tia α

Đi vài mét trong không khí

300.000 km/s

(là pozitron)

Sóng điện từ có bước sóng rất

Xin cám ơn và trân trọng kính

chào các thầy cô đã đến dự giờ

Định luật phóng xạ:

Mỗi một chất phóng xạ có một đại lượng đặc trưng gọi là chu kì bán rã T, cứ sau mỗi thời gian T thì có ½ chất ấy đã bị phóng xạ và biến thành chất khác

Chu kì bán rã một số phóng xạ

(poloni) phát ra phóng xạ α với T = 3.10 -7 (s)

(nitơ) β- T = 7,2 (s)

(radon) α T = 55 (s)

(tali) β- T = 1,3 phút

(chì) β- T = 26,8 phút (radon) α T = 3,8 ngày (iod) β- T = 8,9 ngày (natri) β+ T = 2,6 năm (triti) β- T = 12,3 năm

(cacbon) β- T = 5,7.10 3 năm (plutoni) α T = 2,4.10 4 năm (urani) α T = 4,5.10 9 năm

CÔNG THỨC PHÓNG XẠ

Lúc t = o chất phóng xạ có số hạt là N0

Lúc t = 1T số hạt còn lại là

Lúc t = 2T số hạt còn lại là

Lúc t = kT số hạt còn lại là

Vì 2 = eln2 = e0,693 nên

Đại lượng gọi là hằng số phóng xạ.

Vì với hạt/ 1 mol

0 k

N N= =N 2

2

0

0,693

- T t -λt0

Nm

m =

N N = 6,023.10A 23

-λ t 0

m = m e

ĐỘ PHÓNG XẠ

a) Định nghĩa :

Độ phóng xạ H là đại lượng đặc trưng cho tính phóng xạ

mạnh hay yếu của chất phóng xạ tính bằng số hạt bị phân rã trong 1(s).

b) Công thức

Lúc t = o chất phóng xạ có số hạt là N0

Sau một khoảng thời gian dt rất nhỏ số hạt bị phân rã là -

dN

Vậy tại thời điểm t bất kì trong 1 (s) số hạt bị phân rã (còn

gọi là đ phóng x ) sẽ là: ộ ạ

gọi là đ phóng x ) sẽ là: ộ ạ

H=H e

Chọn câu đúng: Phóng xạ là một hiện tượng

hạt nhân

A) phát ra một bức xạ điện từ

B) tự phát phóng ra các tia α, β và gama

C) tự phát phóng ra các tia phóng xạ và biến thành các hạt nhân khác

D) phóng ra các tia phóng xạ khi bị bắn phá bằng những hạt chuyển động nhanh

Trả lời : C

Điều nào sau đây là sai khi nói về tia α ?

A) Tia α thực chất là hạt nhân nguyên tử hêli B) Khi đi qua điện trường giữa hai bản tụ điện, tia α bị lệch về phía bản âm của tụ điện.

C) Tia α phóng ra từ hạt nhân với vận tốc bằng vận tốc ánh sáng.

D) Khi đi qua không khí, tia α ion hóa không khí và mất dần năng lượng

Trả lời: C

Điều nào sau đây là sai khi nói về tia β- :

A) Hạt β- thực chất là electron.

B) Trong điện trường, tia β - bị lệch với phía bản dương của tụ điện và lệch nhiều hơn

Có 1 kg coban với chu kỳ bán rã là T= 16/3 năm.

a) Tính khối lượng còn lại sau 16 năm.

b) Sau bao lâu có 984,375 gam chất phóng xạ này

Xin cám ơn và trân trọng kính

chào các thầy cô đã đến dự giờ