Bài thuyết trình văn học SANG THU- KHÚC GIAO MÙA CỦA NHÀ THƠ HỮU THỈNH Mùa thu là mùa đẹp nhất , đáng yêu nhất.. Đó là Nguyễn Du với : Long lamh đáy nước in trời Thành xây khói biếc non
Trang 1Bài thuyết trình văn học
SANG THU- KHÚC GIAO MÙA CỦA NHÀ THƠ HỮU THỈNH
Mùa thu là mùa đẹp nhất , đáng yêu nhất Với nắng vàng tươi ,với sắc trời xanh biếc và những làn gió heo mây nhẹ thổi …mùa thu đã đem đến cho lòng người bao nỗi xốn xang.Nhiều thi sĩ xưa nay đã nói thật hay thật đẹp về mùa thu
Đó là Nguyễn Du với :
Long lamh đáy nước in trời Thành xây khói biếc non phơi bóng vàng
Là Nguyễn Khuyến với :
Trời thu xanh ngắt mấy tầng cao Cần truc lơ phơ gió hắt hiu
Và Lưu Trọng Lư:
Em không nghe mùa thu
Lá thu rơi xào xạc Con nai vàng ngơ ngát Đạp trên lá vàng rơi
Nhỏ nhẹ khiêm nhường , nhà thơ Hữu Thỉnh củng góp vào cho rừng thơ thu của dân tộc một nét thu :Đất trời quê hương trong ngày đầu thu, buổi chớm thu với bài Sang thu Hôm nay em :… Học sinh lớp :…….của trường Lê Văn Tám xin được thuyết trình về bài thơ ấy của tác giả với nhan đề:
SANG THU- KHÚC GIAO MÙA CỦA NHÀ THƠ HỮU THINH
I/ Tiểu sử:
Hữu Thỉnh sinh năm 1942, quê ở huyện Tam Dương Tỉnh Vĩnh Phúc Ông đã từng nhập ngũ vào binh chủng Tăng- Thiết Giáp rồi trở thành cán bộ văn hóa tuyên truyền của quân đội Từ năm 2000 Hữu Thỉnh được bầu làm Tổng thư ký Hội nhà văn Việt Nam
Hữu Thỉnh rất gắn bó với nông thôn Ông có nhiều bài thơ hay về mùa thu , về con người và cuộc sống ở nông thôn
Các tác phẩm đã xuất bản: Âm vang chiến hào, Đường tới thành phố( Trường Ca)
; Từ chiến hào đến thành phố( Trường ca – Thơ Ngắn) ; Khi bé Hoa ra đời ( Thơ thiếu nhi) ; Thư mùa đông, Trường ca Biển
II/Tác phẩm :
Sang thu là một bài thơ hay của Hữu Thỉnh sáng tác năm 1977 Ngay từ khi mới ra đời
nó đã được mọi người đón nhận và yêu mến Sang thu: thời khắc giao mùa giữa hạ và thu.Thời khắc dễ rung động hồn thơ nhưng cũng thật khó viết cho hay.Hữu Thỉnh là nhà thơ đã vượt qua được thử thách ấy.Bằng đôi mắt tinh tường và tâm hồn nhạy cảm,
Trang 2chỉ với ba khổ thơ, mười hai câu thơ năm chữ, tác giả đã vẽ được bức tranh thu đúng, đẹp, có tình lại có chiều sâu suy nghĩ
Bài thơ gồm có 3 khổ thơ, mỗi khổ thơ 4 câu là một nét thu đẹp êm đềm của đất trời, tạo vật trong buổi đầu thu mới về , thu chợt đến
Bổng nhận ra hương ổi Phả vào trong gió se Sương chùng chình qua ngỏ Hình như thu đã về Sông đước lúc dềnh dàng Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ Vắt nữa mình sang thu Vẫn còn bào nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi
Bài thơ mở đầu bằng một phát hiện bất ngờ, một phát hiện dường như không hề được chuẩn bị trước Nó đến khá đột ngột và đã được nhà thơ cảm nhận bằng tất cả các giác quan:
Bổng nhận ra hương ổi Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngỏ Hình như thu đã về
Sự độc đáo bắt đầu từ hương thu:
Với thi sĩ Xuân Diệu thì tín hiệu đầu thu là “ sắc mơ phai” của lá được “dệt” nên giữa
muôn ngàn cây
Đây mùa thu tới , mùa thu tới Với sắc mơ phai dệt lá vàng
Tới Nguyễn Đình Thi hương vị quê hương trong mùa thu là hương cốm mới:
Sáng mát trong như sáng năm xưa Gió thổi mùa thu hương cốm mới.
Còn với Hữu Thỉnh , cái tín hiệu báo mùa thu đang tới , mùa thu chớm về là hương ổi chín thơm lựng nơi vườn quê Cái hương thơm nồng nàn ấy , thân thuộc ấy đang phả
vào trong giáo se “Ngọn gió thu lạnh khô khan se sắt ”.Phả nghĩa là bốc mạnh và tỏa ra
thành từng luồng Từ phả thật có hồn Nó gợi ra hương thơm như sánh lại, nó đem đến cho người đọc những liên tưởng về màu vàng khươm, về hương thơm lựng, thơm ngát tỏa ra từ những trái ổi chín nơi vườn quê trong những ngày cuối hạ đầu thu.Hương ổi tỏa ra nồng nàn như phả vào cảnh vật được gió thu mang đi làm ngây ngất hồn người
Có thể nói hương ổi là một tứ thơ mới đậm đà màu sắc dân dã , là một tín hiệu độc đáo thể hiện bút pháp nghệ thuật của Hữu Thỉnh
Trang 3Chử “Bổng” trong câu thơ diễn tả sự ngạc nhiên, niềm vui bất ngờ chợt đến, mới cảm nhận được, mới phát hiện ra
Sau “hương ổi” và “gió se”, nhà thơ nói đến “sương thu”.Cũng không phải là
“Sương thu lạnh….Khói thu xây thành” trong Cảm thu-Tiển thu của Tản Đà ; Củng chẳng phải là giọt sương lạnh và tiếng thu buồn trong những ngày xa xưa “Cành cây
sương đượm , tiếng trùng mưa phun” (Chinh phụ ngâm) mà là một sương thu chứa đầy
tâm trạng :
Sương chùng chình qua ngỏ Hình như thu đã về
Sương thu đã được nhân hóa, diễn tả rất thơ bước đi chầm chậm của mùa thu đã về Sương ngập ngừng vấn vương chờ đợi… Một chút gì bâng khuâng Nhìn thấy sương
trắng nhạt phủ mờ ngỏ trúc “Lưng dậu phất phơ màu khói nhạt” nhà thơ cảm thấy như
“thu đã về” Hai chử hình như là phỏng đoán nữa tin nữa ngờ một nét thu mơ hồ vùa
chợt phát hiện và cảm nhận Nhà thơ cảm nhận bước đi của mùa thu trong khoảnh
khoắc chớm thu không chỉ băng khứu giác ( nhận ra hương ổi) , không chỉ bằng xúc giác ( gió se) bằng thị giác (Sương chùng chình qua ngỏ) mà còn bằng tất cả sự rung
động của tâm hồn, linh hồn Bâng khuâng, rạo rực,rung động và xôn xao Không gian nghệ thuật, thời gian nghệ thuật và tâm trạng nghệ thuật đồng hiện khá tinh tế đầy chất thơ
Không gian nghệ thuật của bức tranh sang thu được mở rộng ở chiều cao, độ rộng của bầu trời với cánh chim bay và đám mây trôi, ở chiều dài của dòng sông qua khổ thơ thứ hai tiếp theo
Sông được lúc dềnh dàng Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ Vắt nữa mình sang thu.
Bức tranh thu từ những gì vô hình (hương ổi) từ mờ ảo(sương chùng chình) từ nhỏ hẹp(ngõ) chuyển sang những nét hữu hình cụ thể (sông,chim, mây) với một không gian
vừa dài vừa rộng vừa cao vời, người đọc thích thú với cấu trúc đối tự nhiên, chặt chẽ và tuyệt đẹp như trong thơ cổ điển
Sông được lúc dềnh dàng Chim bắt đầu vội vã
Dòng sông không cuồn cuộn dữ dội và gấp gáp như trong những ngày mưa lũ mùa hạ.Sông êm ả dềnh dàng, sông đang lắng lại, đang trầm xuống trong lững lờ như đang
ngẫm nghĩ, suy tư “Trắng xóa tràng giang phẳng lặng tờ” (Tức cảnh chiều thu-Bà
Huyện Thanh Quan) Tương phản với sông, chim lại bắt đầu vội vã Đó là những đàn cu ngói, những đàn sâm cầm, những đàn chim đổi mùa từ phương bắc xa xôi bay về
phương nam Hơi thu lạnh làm cho chúng phải khẩn trương chuẩn bị cho chuyến bay
tránh rét Từ “vội vã” đối rất đẹp với sự “dềnh dàng” Từ “bắt đầu” củng rất độc đáo
ở đây.Bắt đầu vội vã thôi chứ chưa phải là đang vội vã.Phải tinh tế lắm mới nhận ra sự
“bắt đầu” này trong những cánh chim bay cũng như Huy Cận phải tinh tế lắm mới
nhận thấy”trọng lượng” trong bóng chiều rơi xuống cánh chim làm nó chao nghiêng
Trang 4“Chim nghiêng cánh nhỏ bóng chiều sa”
Trong số đàn chim bay vội vã ấy phải chăng có những đàn ngỗng trời mà nhà thơ Nguyến Khuyến đã nói đến trong Thu Vịnh
Một tiếng trên không ngỗng nước nào
Dòng sông , cánh chim, đám mây mùa thu đều được nhân hóa Bức tranh thu trở nên hữu tình , chứa chan thi vị
Đặc sắc nhất, độc đáo nhất trong khổ thơ là hình ảnh :
Có đám mây mùa hạ Vắt nữa mình sanh thu
thể hiện nét riêng thời điểm giao mùa từ hạ sang thu Hữu Thỉnh không dùng những từ
ngữ như lang thang, lơ lững, bồng bềnh, nhẹ trôi mà lại dùng chử “vắt” Chử vắt rất
thần tình gợi tả mây mỏng, làn mây nhẹ trôi, mây như dãi lụa treo lơ lững giữa bầu trời
Mây trời môt dãi trắng phau.
Vắt ngang sườn núi ….chiều thu ngập ngừng.
Lê Thu An Mây như kéo dài ra, vắt lên đặt ngang trên bầu trời, buông thỏng xuống, một nữa đang còn là mùa hạ, nữa đã nghiêng về mùa thu Hình ảnh mây là thực nhưng cái ranh giới mùa là hư Nó chỉ là sản phấm của trí tượng lạ lùng của nhà thơ Bầu trời nữa thu Đám mây mùa hạ dang nhuốm sắc thu Đến một lúc nào đó nó bổng ngỡ ngàng thấy đang
bồng bềnh trong bầu trời thu trọn vẹn trở thành “Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt”như
mây thu trong thơ Nguyễn Khuyến.Câu thơ tả đám mây mùa thu của Hữu Thỉnh khá hay và độc đáo, cách chọn từ và dùng từ rất sáng tạo Có thể nói đó là câu thơ có hình ảnh đẹp nhất , đắc sắc nhất thể hiện nét riêng của thời điểm giao mùa từ hạ sang thu
Nếu hai khổ thơ đầu rất đẹp về mặt tạo hình, rất tinh trong cảm nhận thì khổ thơ
thứ ba đem đến cho bài thơ một vẽ đẹp mới, làm trọn vẹn thêm cái ý “sang thu” của
hồn người chưa thật rỏ ở hai khổ thơ trên
Trong khổ thơ này, mùa thu được khẳng định bằng đoán nhận, bằng kinh nghiệm, bằng sự suy ngẫm chứ không phải cảm nhận trực tiếp như hai khổ thơ trước Mùa thu không được quan sát từ gần ra xa, từ thấp lên cao mà thu đang từ từ thu vào trong tâm tưởng , đang lắng lại trong cảm xúc
Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi.
Vẫn là nắng, mưa, sấm , chớp, bão giông như mùa hạ nhưng mức độ đã khác Nắng nhạt dần chứ không còn chói chang dữ dội gay gắt Đã bớt đi những trận mưa rào , mưa giông, ầm ầm ào ạt và hàng cây không còn bị bất ngờ, giật mình vì tiếng sấm đùng đoàng vang rền nữa Những hiện tượng của thiên nhiên trong thời điểm giao mùa, mùa
hạ-mùa thu được Hữu Thỉnh cảm nhận một cách tinh tế Các từ ngữ “Vẫn còn”, “đã vơi
Trang 5dần” “cũng bớt bất ngờ” gợi tả rất hay thời lượng và sự hiện hữu của sự vật của thiên
nhiên buổi đầu thu
Đặc sắc nhất ở khổ thơ là hai câu thơ cuối:
Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi
Sấm và hàng cây đứng tuổi là những ẩn dụ tạo nên tính hàm nghĩa của bài
thơ.Nắng, mưa, sấm không chỉ là những biến động của thiên nhiên mà còn mang ý
nghĩa tượng trưng cho những thử thách khó khăn trong cuộc sống “Hàng cây đứng
tuổi” là một ẩn dụ nói về lớp người đã từng trãi được tôi luyện trong nhiều gian khổ khó
khăn
Từ hinh ảnh thực của thiên nhiên, hình ảnh thơ còn gợi lên một ý nghĩa sâu xa hơn: Con người đã đứng tuổi , đã từng trãi thì cũng ít bị chấn động bởi những biến cố bất thường của cuộc đời Hai câu thơ không chỉ còn tả cảnh sang thu mà đã chất chứa suy nghiệm về cuộc sống về con người
Mùa thu quê hương thời nào cũng mộng cũng đẹp , nhất là mùa thu cách mạng, mùa thu thanh bình Sang thu là một bức tranh thu hữu tình thơ mộng, tả ít mà gợi nhiều.Từ ngữ tinh xác , chọn lọc, hình ảnh đẹp và gợi cảm Mỗi câu thơ như một nét vẽ tinh vi sống động và nên thơ mở ra một không gian nghệ thuật buổi đầu thu với bao cảm mến nồng hậu Ta cảm thấy mùa thu đang nhẹ bước cùng cảnh vật đem đến nhiều mang mác bâng khuâng và rạo rực lòng người
Thật độc đáo thay! Phút giao mùa của sang thu
Trang 6Trường THCS Lê Văn Tám KIỂM TRA HỌC KÌ I-NĂM HỌC 2007-2008
Họ và tên: ……… Môn Ngữ Văn 7
Lớp:……… Thời gian 90 phút
( Không kể thời gian giao đề)
Đề:
I PHẦN TRẮC NGHIỆM ( 3 điểm)
Trả lời câu hỏi bằng cách khoanh tròn vào đầu chữ cái của câu trả lời đúng nhất
Mùa xuân của tôi –mùa xuân Bắc Việt, mùa xuân của Hà Nội- là mùa xuân có mưa riêu, gió lành lạnh, có tiếng nhạn kêu trong đêm xanh, có tiếng tiếng trống chèo vọng lại
từ những thôn xóm xa xa, có câu hát huê tình của cô gái đệp như thơ mộng……
Câu 1: Câu văn trên trích trong văn bản nào ?
A Mùa xuân của tôi B.Sài Gòn tôi yêu C.Tiếng gà trưa D.Một thứ quà của lúa non:Cốm
Câu 2.Tác giả của câu văn trên là ai?
A Minh Hương B.Vũ Bằng C Xuân Quỳnh D.Thạch Lam
Câu 3:Trong câu văn trên, người viết sử dụng đại từ ở ngôi thứ mấy?
A Ngôi thứ ba B.Ngôi thứ hai C.Ngôi thứ nhất số ít D.Ngôi thứ nhất số nhiều Câu 4: Các từ riêu riêu , lành lạnh ,xa xa thuốc loại từ láy nào mà em đã học?
A.Láy toàn bộ B.Láy bộ phận
Câu 5:Nét đặc trưng của không khí mùa xuân đất Bắc được thể hiện ở những chi tiết nào trong câu văn trên?
A.Mưa riêu riêu, gió lành lạnh B.Tiêng nhạn kêu trong đêm xanh
C.Tiếng trống chèo,câu hát huê tình, D.Cả A, B,C
Câu 6: Ý nào đúng với nhận xét về bức tranh xuân đất Bắc trong câu văn trên?
A.M ơ màng, giàu sức sống hiện đại B.Cổ xưa, thơ mộng, đầy sức sống
C.Thơ mộng u buồn cổ xưa D.Thơ mộng, cổ xưa, vui nhộn
Câu 7: Tác phẩm nào sau đây không thuộc thể loại trữ tình?
A Bài ca Côn Sơn B.Sau phút chia li C.Cuộc chia tay của những con búp bê D.Qua Đèo Ngang
Câu 8: Hình ảnh nào sau đây không được nói đến trong Bài ca Côn Sơn?
A.Bóng trăng B.Bóng trúc C.Rừng thông D.Suối chảy
Câu 9 Một thứ quà của lúa non ;Cốm viết về sản vật của mùa nào?
A.Mùa xuân B.Mùa hạ C.Mùa thu D.Mùa đông
Câu 10; Kỉ niệm về tình bà cháu làm sâu sắc thêm tình yêu quê hương là ý ngĩa của tác phẩm nào?
A.Mùa xuân của tôi B.Sài Gòn tôi yêu C.Cảnh khuya D.Tiếng gà trưa
Trang 7Câu 11:Từ nào trong số các từ sau đây thích hợp nhất để điền vào chỗ trống trong câu:
“Cháu mời ông bà …… cơm
A.Ăn B.Xơi C.Chén D.Dùng
Câu 12; Một bạn định viết bài văn biểu cảm về mùa xuân với các ý sau.Theo em ý nào chưa hợp lý?
A Kể lại kỉ niệm về mùa xuân B.Mùa xuân mang sức sống đến cho muôn loài C.Mùa xuân là sự khởi đầu D.Mùa xuân với cuộc đời con người
II PHẦN TỰ LUẬN( 7 điểm)
Câu 1:
Ghi lại bài ca dao có sử dụng nghệ thuật so sánh trong chủ đề “Nhưng câu hát về tình cảm gia đình.Nêu cách hiểu của em về bài ca dao đó (2 đ)
Câu 2: Em hãy viết bài văn phát biểu cảm nghĩ của em về một tấm gương vượt khó học giỏi ( 5 điểm)
Trang 8ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP KÌ I MÔN CÔNG NGHỆ 6
Câu 1:Nêu nguồn gốc tính chất các loại vải sợi thiên nhiên, vải sợi hóa học, vải sợi pha Câu2: Cần điều chỉnh nấc bàn là phù hợp với từng loại vải như thế nào?
Câu 3:Bảo quản trang phục có tác dụng gì?
Câu 4: Nêu rõ cách phân chia các khu vực sinh hoạt trong nơi ở của gia đình?
Câu 5: Phân biệt hoa giả ,hoa khô
Câu 6: Ý nghĩa của cây cảnh và hoa trong trang trí nhà ở
Câu 7: Giữ gìn nhà ở sạch sẽ có tác dụng như thế nào?
Câu 8: Làm thế nào để giữ gìn nhà ở sạch sẽ ngăn nắp?
Câu 9: Nêu các dạng cắm hoa mà em đã được học.Trình bày qui trình thực hiện khi cắm hoa
Câu 10 : Vẽ sơ đồ cắm hoa dạng nghiêng, dạng thẳng đứng ,dạng tỏa tròn
Trang 9Trường THCS Lê Văn Tám Kiểm tra học kì I –Năm học 08-09
Họ và tên HS:……… Môn :Công nghệ 6
Lớp:…………SBD:………… (Thời gian 45 phút-Không kể thời gian giao đề)
I PHẦN TRẮC NGHIỆM ( 4 điểm)
Hãy khoanh tròn vào đầu chữ cái của câu trả lời mà em cho là đúng nhất
Câu1: Độ hút ẩm cao,dễ bị nhàu,giặt lâu khô, khi đốt tro bóp dễ tan đó là tính chất
của loại vải nào?
A Vải sợi thiên nhiên B.Vải sợi pha C.Vải sợi hóa học D.Vải sợi nhân tạo
Câu 2 :Khi là vải bông ,lanh cần điều chỉnh nấc bàn là ở nhiệt độ như thế nào?
A.<1200 C B.>1200 C C.=1600 C D.<1600 C
Câu3: Vạn niên thanh, cây si, cây tùng,cây đinh lăng…thuộc loại cây gì?
A.Cây chỉ có lá B.Cây có hoa C.Cây leo D.Cây có lá và hoa
Câu 4: Bảo quản trang phục đúng kỉ thuật sẽ có tác dụng như thế nào?
A.Giữ được độ bền đẹp của trang phục B.Giữ cho trang phục luôn luôn mới C.Tiết kiệm được chi tiêu trong may mặc D.Cả A và C
Câu 5: Sắp xếp nội dung A phù hợp với nội dung B
A B
1Chỗ sinh hoạt chung tiếp khách nên… a.riêng biệt yên tĩnh
2.Chỗ để xe, kho nên … b.rộng rãi thoáng mát ,đẹp 3Chỗ ngủ thường được bố trí nơi… c.sáng sủa sạch sẽ đủ nước sạch
4Khu vực bếp cần……… d bố trí nơi kín đáo, chắc chắn,an toàn
đ cách xa nhà
Sắp xếp:
1+………2+……….3+………… 4+………
Câu 6 :Hãy nhận xét các câu sau đây bằng cách đánh dấu x vào cột đúng (Đ) hoặc
sai(S)- Nếu sai giải thích tại sao
1 Người béo nên chọn vải sọc
ngang hoa to
2 Cây cảnh góp phần làm trong
sạch không khí
Trang 103 Hoa giả là hoa được làm khô
bằng hoáchất hoặc sấy khô sau
đó nhuộm màu
4 Gương dùng để soi và trang trí
tạo vẻ đẹp cho căn phòng
Trường THCS Lê Văn Tám Kiểm Tra Học Kì I –Năm học 2008—2009
Họ và tên HS:……… Môn :Công Nghệ 6
Lớp: ……… SBD…… ( Thời gian 45 phút-không kể thời gian giao đề)
II.PHẦN TỰ LUẬN (6 điểm)
Câu1: Giữ gìn nhà ở sạch sẽ ngăn nắp có tác dụng như thế nào?
Câu2 : Vẽ sơ đồ các dạng cắm hoa em đã học
Câu3 : Trình bày qui trình thực hiện khi cắm hoa
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………