Thành phần: xăng E5 được pha chế từ 95% xăng A92 và 5% Ethanol khan (99,5%), thành phần 5% Ethanol có trong xăng sinh học thực chất là cồn công nghiệp. Nó khác với cồn thực phẩm (Loại Ethanol này chủ yếu được chiết xuất từ các sản phẩm sinh học như ngô, sắn…).Kể từ năm 2000, các quốc gia trên thế giới lần lượt thật sự tuân thủ Thoả hiệp Rio de esaneiro (1992), rồi Kyoto (1947), tìm kỹ thuật hạn chế thải ra khí nhà kính (CO2, methane, N2O,…) của nhiên liệu cổ sinhthay thế bằng năng lượng xanh (như năng lượng mặt trời, gió, thuỷ điện,…), năng lượng sạch nên nhiên liệu sinh học đang trên đà phát triển.
Trang 1Năm học 2016-2017
SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO KIÊN GIANG TRƯỜNG THPT CHUYÊN HUỲNH MẪN ĐẠT
Địa chỉ: Lô E4-E5 Trần Công Án, Rạch Giá, Kiên Giang Điện thoại: 0773 775 996 - 0773 775 999
TÊNTÌNH HUỐNG:
Tác giả: Vương Vinh Hưng Ngày sinh: 22/07/1999 - Lớp: 12A1
BÀI DỰ THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC
Trang 2LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN
- -1 Tên tình huống:
Xăng sinh học E5 – nguồn nhiên liệu tốt cần được nhân rộng
Một câu chuyện từ nơi phân phối xăng dầu:……
Một ngày bình thường như mọi ngày, sau khi kết thúc buổi học tăng tiết buổi chiều, em cùng các bạn có được thời gian rảnh rỗi cùng nhau đi ăn uống giải trí sau những buổi học căng thẳng Do việc di chuyển khá xa nên chúng em sử dụng xe máy làm phương tiện đi lại Đang lưu thông trên đường thì xe cũng gần hết xăng, em quyết định dừng lại đổ xăng để tiếp tục đi, và câu chuyện bắt đầu từ đây Trong quá trình đợi
để được đến lượt được đổ đầy xăng chúng em đã chứng kiến một việc khiến em phải suy nghĩ Tại nơi phân phối xăng ấy có hai loại xăng là xăng RON và xăng sinh học E5, trong lúc một chú đang chuẩn bị đổ xăng thì nhân viên làm tại đó hỏi câu như thường lệ: “Anh muốn đổ loại xăng nào vậy, RON 92 hay xăng E5.” Chủ xe không đắn
đo mà trả lời ngay: “Cho tôi xăng RON 92 nhé.” Anh nhân viên làm theo yêu cầu khách hàng Lúc ấy em cũng tự nghĩ: “ Tại sao xăng sinh học có nhiều ưu điểm vừa có hiệu suất cháy cao vừa rẻ hơn lại góp phần bảo vệ môi trường vậy mà chú ấy không sử dụng? Phải chăng chú ấy không biết đến xăng sinh học E5 có tác dụng to lớn như vậy hay do có nguyên nhân gì khác mà chú ấy lại từ chối nó?.” Nghĩ như vậy em thử hỏi chú ấy: “ Chú ơi chú có biết xăng E5 mà nhân viên hỏi không ạ ?” Chú ấy trả lời : “ Chú cũng có biết thông tin về nó nhưng dùng loại xăng truyền thống vẫn tốt hơn cháu ạ” Rõ ràng là ở đây chú ấy chưa biết rõ tác dụng của xăng sinh học E5 này Lúc này
em và bạn của mình cũng khá ngạc nhiên và muốn mở cuộc điều tra nhỏ về mọi người
sử dụng xăng này bởi vì bản thân em và bạn bè cũng ưu tiên sử dụng xăng sinh học E5 này vì nhiều lợi ích mà nó mang tới Cuộc khảo sát được mở ra trong 30 phút tại cây xăng chúng em chỉ thấy đúng một người sử dụng loại xăng này Chúng em có hỏi lí do
vì sao mọi người sử dụng xăng truyền thống mà không dùng xăng E5 và câu trả lời nhiều nhất là chưa biết tới tác dụng thật sự của E5 và sợ dùng xăng này sẽ tổn hại động
cơ xe Một số ít khác thì biết xăng E5 là do pha Ethanol vào xăng RON 92 không chì nhưng cho rằng E5 pha Ethanol sẽ gây hại và không tốt cho xe Sau khi rời đi chúng
em thiết nghĩ cần làm gì để mọi người cùng nhau sử dụng xăng E5 một cách phổ biến nhất
Trang 32 Mục tiêu giải quyết tình huống:
- Cho mọi người hiểu được tác dụng của việc sử dụng xăng E5 thay vì sửdụng xăng truyền thống
- Từ việc mọi người biết và sử dụng xăng E5 giúp nâng cao hiệu quả kinh tế do xăng E5 rẻ hơn xăng bình thường và góp phần bảo vệ môi trường
- Nhằm hiểu sâu hơn về kiến thức các môn Sinh học, Tin học, Giáo dục công dân,
…có liên quan đến tình huống nghiên cứu Qua đó tăng kỹ năng vận dụng các kiến thức từ sách vở và thực tế đời sống
3 Tổng quan về các nghiên cứu liên quan đến giải quyết tình huống: 3.1 Phương pháp nghiên cứu:
- Thu thập thông tin, tìm hiểu tư liệu liên quan: tìm hiểu thông tin qua sách báo, mạng xã hội, các giáo viên có chuyên môn
- Khảo sát thực tế và thống kê về tâm lí sử dụng xăng truyền thống và xăng sinh học E5
- Phân tích, đánh giá: phân tích cụ thể các tác hại; bày tỏ quan điểm về vấn đề, trình ày những giải pháp thay thế
3.2 Tổng hợp kiến thức liên môn:
- Hóa học: tìm hiểu thành phần của xăng E5 và sự khác nhau về xăng E5 với xăng truyền thống Quá trình cháy của xăng E5 chất thải giảm hơn xăng truyền thống Các thông số đặc trưng của xăng
- Sinh học: tác hại của chất thải động cơ đối với cơ thể con người
- Môn Ngữ Văn: nắm các kĩ năng viết văn kể chuyện, thuyết minh, nghị luận để viết bài Bài viết có bố cục rõ ràng, mạch lạc, lập luận chặt chẽ, thuyết phục
- Môn Lịch sử: tìm hiểu về lịch sử quá trình phát triển của xăng sinh học
- Môn Giáo dục công dân: nâng cao nhận thức của con người về tác dụng to lớn của xăng sinh học E5, sự tuyên truyền rộng rãi trong nhân dân
- Môn tin học: tìm kiếm thông tin, hình ảnh trên google, sử dụng phần mềm Word
3.3 Nội dung nghiên cứu những vấn đề liên quan đến việc giải quyết tình huống:
Trang 43.3.1 Tìm hiểu tình hình của vấn đề nhiên liệu xăng, khí thải và tác hại của khí thải:
Việt Nam là một nước đang phát triển, cơ sở hạ tầng giao thông đang dần được hoàn thiện, trong khi ấy phương tiện cá nhân được sử dụng nhiều nhất là xe máy chiếm
tỉ lệ cao nhất Hằng năm lượng nhiên liệu xăng tiêu thụ vào các loại phương tiện này là rất cao ( ước tính năm 2015 là khoảng 17-17.5 triệu m3 – báo laodongthud.vn Giá
thành nhiên liệu xăng có mức tăng ảnh hưởng đến kinh tế người dân và nguồn nhiên liệu này đang dần cạn kiệt
Khí thải của nhiên liệu xăng chứa nhiều chất độc hại gây ô nhiễm môi trường và
làm ảnh hưởng sức khỏe con người Trong đó có chất Carbon monoxide (CO) là chất
rất độc gây tác hại lớn với sức khỏe con người, khi hít phải khí CO ở mức 667 ppm thì
CO sẽ làm chuyển đổi 50% hemoglobin vận chuyển oxy thành carboxyhemoglobin Phân tử carboxyhemoglobin không có chức năng mang oxy đến tế bào Ngay sau khi tiếp xúc với CO, bạn sẽ bị nhức đầu, nôn mửa, mệt mỏi và dẫn đến tử vong
3.3.2 Lịch sử xăng sinh học:
Kể từ năm 2000, các quốc gia trên thế giới lần lượt thật sự tuân thủ Thoả hiệp Rio
de esaneiro (1992), rồi Kyoto (1947), tìm kỹ thuật hạn chế thải ra khí nhà kính (CO2, methane, N2O,…) của nhiên liệu cổ sinhthay thế bằng năng lượng xanh (như năng lượng mặt trời, gió, thuỷ điện,…), năng lượng sạch nên nhiên liệu sinh học đang trên đà phát triển
Nhiên liệu sinh học có thể đến từ nhiều nguồn và có thể được tạm chia thành bốn loại hay "thế hệ:"
Nhiên liệu sinh học thế hệ đầu tiên được làm từ các loại đường, tinh bột, dầu và
mỡ động vật được chuyển đổi thành nhiên liệu bằng cách sử dụng các quy trình hoặc các công nghệ đã được biết Những nhiên liệu bao gồm dầu diesel sinh học, bioalcohols, ethanol, và biogasses, như mêtan bị bắt từ bãi rác phân hủy
Nhiên liệu sinh học thế hệ thứ hai được làm từ cây trồng không phải thức ăn hoặc
chất thải nông nghiệp, đặc biệt là sinh khối ligno-cellulosic như switch-cỏ, cây liễu, hoặc gỗ
Nhiên liệu sinh học thế hệ thứ ba được làm từ tảo hoặc các nguồn sinh khối phát
triển nhanh chóng khác
Trang 5Nhiên liệu sinh học thế hệ thứ tư được làm từ thực vật đặc biệt thiết kế hoặc sinh
khối có thể có năng suất năng lượng cao hơn hoặc thấp hơn các rào cản để phân xenlulo hoặc có thể được trồng trên đất phi nông nghiệp hoặc cơ quan của nước
3.3.3 Tìm hiểu về xăng sinh học E5:
-Thành phần: xăng E5 được pha chế từ 95% xăng A92 và 5% Ethanol khan (99,5%), thành phần 5% Ethanol có trong xăng sinh học thực chất là cồn công nghiệp
Nó khác với cồn thực phẩm (Loại Ethanol này chủ yếu được chiết xuất từ các sản phẩm sinh học như ngô, sắn…)
- Các nguyên liệu để pha chế xăng E5 đều được giám định chất lượng bởi các trung tâm tiêu chuẩn - đo lường - chất lượng trước khi nhập kho và đạt tiêu chuẩn Việt Nam
- Do Ethanol có trị số Octane (RON) cao tới 108 - 109 nên khi pha vào xăng sẽ làm tăng trị số Octane (tăng khả năng chống kích nổ của nhiên liệu)
- Nhiên liệu xăng có hàm lượng ethanol cao có thể gây ảnh hưởng đến một số chi tiết kim loại, cao su, nhựa, polymer của động cơ Tuy nhiên, với hàm lượng 5% ethanol trong E5 thì các ảnh hưởng này không xảy ra
3.3.4 Quá trình điều chế Ethanol trong xăng E5:
Quá trình sản xuất Ethanol từ tinh bột, cellulose dựa trên các phản ứng hoá học:
Phản ứng thuỷ phân tinh bột:
(C6H10O5)n + nH2O → nC6H12O6
Phản ứng lên men đường thành Ethanol:
C6H12O6 → 2C2H5OH + 2CO2
Quy trình sản xuất:
Trang 6(Nguồn ảnh: Internet )
3.3.5 Tác dụng và hiệu quả kinh tế cao của xăng sinh học E5:
- Tăng công suất, giảm tiêu hao: Ethanol trong xăng có tác dụng tăng khả năng
chống kích nổ của nhiên liệu; xăng sinh học có hàm lượng ôxy cao, giúp quá trình cháy trong động cơ triệt để hơn, tăng công suất, giảm tiêu hao nhiên liệu và giảm thiểu phát thải chất độc hại trong khí thải động cơ
- Bảo vệ môi trường: Tổng lượng khí thải độc hại gây ô nhiễm môi trường hàng năm sẽ giảm đáng kể khi sử dụng xăng E5.Sử dụng xăng E5 giúp giảm mạnh hàm lượng khí thải gây ô nhiễm môi trường, đặc biệt là CO (đến 44%), Hydrocarbon (đến 25%) và
NOx (đến 10%).Qua thí nghiệm, động cơ sử dụng xăng sinh học E5 tạo ra rất ít khí thải
CO và HC, ít hơn hẳn các loại xăng thông dụng như A92 và A95 tới 20% Chính vì vậy, loại xăng E5 có thể được coi là thân thiện với môi trường Như chúng ta đã biết thì, khí thải CO là một khí rất độc, mức phát thải CO rất cao ở động cơ xe máy Quá trình cháy
Trang 7trong động cơ sử dụng E5 được cải thiện nhờ hỗn hợp giữa không khí và nhiên liệu đồng đều hơn do khả năng bay hơi tốt của E5 Ngoài ra, sự có mặt của thành phần ôxy trong E5 là yếu tố giúp cho nhiên liệu được cháy trong điều kiện không quá thiếu ôxy (cháy với hỗn hợp nhạt hơn so với trường hợp động cơ xăng dùng bộ chế sử dụng nhiên liệu xăng RON 92) và cháy kiệt Đây là cơ sở tạo ra ít khí thải độc hại CO và HC.Thêm vào đó, các loại xe mới hiện nay có bộ phận xử lý khí thải, kết hợp với sử dụng xăng E5 thì lượng khí độc thải ra môi trường sẽ giảm đáng kể
- Không gây hại động cơ và không cần chỉnh sửa động cơ: với hàm lượng ôxy cao hơn xăng thông dụng việc sử dụng xăng E5 giúp cải thiện tính năng động cơ Quá trình
sử dụng E5 rất thuận tiện, không cần phải điều chỉnh động cơ khi chuyển đổi giữa nhiên liệu E5 và xăng thông thường
- Thời gian bảo quản dài: nghiên cứu chứng minh xăng E5 hoàn toàn không hề
thay đổi chất lượng trong thời gian 3 tháng Những nghiên cứu đó chứng minh xăng E5 hoàn toàn không hề thay đổi chất lượng trong thời gian dài nên phương tiện không vận hành thường xuyên trong khoảng thời gian dưới 3 tháng hoàn toàn có thể yên tâm sử dụng xăng E5 mà không sợ ảnh hưởng đến động cơ
- Tiết kiệm chi phí: giá xăng E5 luôn rẻ hơn so với xăng truyền thống vì vậy việc
sử dụng xăng E5 giúp tiết kiệm chi phí cho người tiêu dùng do nguồn nguyên lieu sản xuất ra xăng E5 và sự hỗ trợ của chính phủ cho lộ trình phổ biến xăng E5 nên giá E5 rẻ hơn từ 300vnđ/1lít và sau khi phổ biến giá xăng E5 có thể rẻ hơn nữa
- Tận dụng nguồn phế phẩm nông nghiệp: Ethanol sử dụng pha chế trong xăng E5 được điều chế từ các nguồn phế phẩm như mía, rơm rạ, rỉ đường,…
- Tiết kiệm nguồn nhiên liệu và hạn chế việc xuất khẩu dầu thô để lọc sau đó lại nhập về với giá cao: việc pha 5% vào xăng truyền thống giả sử toàn quốc đều sử dụng xăng E5 thì con số tiết kiệm nhiên liệu hóa thạch vào khoảng 0.85 triệu m3 nhiên liệu hóa thạch đang dần cạn kiệt, góp phần giúp tiết kiệm ngân sách quốc gia do Việt Nam hiện đang phải nhập khẩu xăng dầu với sản lượng rất lớn để phục vụ nhu cầu trong nước
- Hạn chế việc xuất khẩu dầu thô để lọc sau đó lại nhập về với giá cao
3.3.6 Lộ trình triển khai xăng E5:
Theo lộ trình được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, xăng E5 sẽ được sử dụng bắt buộc thay thế cho nhiên liệu truyền thống trên các phương tiện cơ giới đường bộ tại 7 tỉnh, thành phố lớn là: Hà Nội, TPHCM, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ, Quảng Ngãi và
Bà Rịa-Vũng Tàu từ ngày 1.12.2014 và sẽ chính thức sử dụng rộng rãi trên toàn quốc từ 1.12.2015
Trang 8Bên cạnh các giải pháp tổng thể do Chính Phủ đã đưa ra, các nhà khoa học và các nhà sản xuất kinh doanh cần tiếp tục đề xuất các giải pháp cụ thể, phù hợp với diễn biến thực tế trong tương lai Trong các giải pháp này không nên chỉ tập trung vào việc yêu cầu nhà nước giảm thuế, tăng thêm các chính sách ưu đãi mặc dù các điều đó là rất cần khi xây dựng một ngành sản xuất mới với vô số những khó khăn mà nên tìm các cách để tạo
ra những công nghệ tiên tiến, phù hợp với môi trường tự nhiên - kinh tế - xã hội của Việt Nam, kết hợp tốt nhất giữa các nhà khoa học và các nhà quản lý - sản xuất - kinh doanh, khuýến khích các doanh nghiệp sử dụng các kết quả nghiên cứu trong nước bên cạnh việc tận dụng chuyển giao công nghệ hiện đại từ nước ngoài cũng như nâng cao hiệu quả của công tác tổ chức, quản lý cả của nhà nước lẫn doanh nghiệp
Sau một năm thực hiện thì Vụ Khoa học và Công nghệ cũng kiến nghị, do xăng E5
là mặt hàng mới, Bộ Công Thương cần thận trọng triển khai trước khi có giải pháp phù hợp Trước đó, Bộ Công Thương cũng đã phấn đấu đến ngày 1/6/2016 đạt ít nhất 50% số cây xăng bán xăng E5 tại 8 tỉnh, thành phố
Theo Bộ Công Thương, chất lượng xăng E5 tại các doanh nghiệp đầu mối kinh doanh khi cung cấp sản phẩm ra thị trường đều được tiến hành các thủ tục đánh giá hợp quy chất lượng sản phẩm Theo các kết quả kiểm tra chất lượng của Tổng cục Tiêu chuẩn
Đo lường Chất lượng, Bộ Khoa học và Công nghệ, chất lượng xăng E5 đều đảm bảo theo quy định Cho đến nay, theo báo cáo của các địa phương và các đầu mối kinh doanh xăng dầu chưa có bất kỳ khiếu nại nào của người tiêu dùng về chất lượng xăng E5.Để thay thế xăng khoáng RON92 bằng E5 cần được thực hiện từ từ theo lộ trình, tiến đến thay thế hoàn toàn vào thời điểm thích hợp (tháng 6 năm 2017) Để đạt được mục tiêu đưa xăng E5 ra thị trường thay thế dần dần xăng khoáng A92, Bộ Công Thương đề nghị:
Các Bộ, ngành, địa phương đặc biệt là Hà Nội, TP HCM, Hải Phòng cần tiếp tục kiên trì thực hiện nghiêm túc các chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại: Thông báo số 173 ngày 24 tháng 4 năm 2014; Chỉ thị số 23, Thông báo số 19 ngày 22.1 2015 và Thông báo
số 19 ngày 19 1 2016
Tiếp tục giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương thực hiện tính giá cơ sở xăng E5, E10 theo quy định tại Thông tư liên tịch số 90 ngày 24.6 2016 giữa
Bộ Tài chính và Bộ Công Thương sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư liên tịch số
39 ngày 29.10.2014 giữa Bộ Tài chính và Bộ Công Thương quy định về phương pháp tính giá cơ sở; cơ chế hình thành, quản lý, sử dụng Quỹ bình ổn giá và điều hành giá xăng dầu theo quy định tại Nghị định 83, ngày 3.9 2014 của Chính phủ về kinh doanh xăng dầu Các Bộ, ngành và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố và các doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu xây dựng và đẩy mạnh công tác truyền thông về nhiên liệu sinh học
Bộ Công Thương cũng đề nghị Tập đoàn Dầu khí Việt Nam, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam và các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, thương nhân phân phối xăng
Trang 9dầu đảm bảo nguồn cung ethanol E100 triển khai thực hiện Chỉ thị số 23/CT-TTg ngày 31.8 2015 của Thủ tướng Chính phủ; mở rộng thêm trạm phối trộn xăng E5 trên địa bàn khu vực miền Bắc và các địa phương khác ( nguồn: http://danviet.vn/kinh-te/khai-tu-xang-a92-thay-bang-e5-trong-nam-2017-726564.html )
Doanh nghiệp phân phối xăng E5 (Nguồn ảnh Internet )
3.3.7 Thực trạng phân phối và sử dụng xăng E5 hiện nay ở nước ta:
Thực trạng hiện nay ở nước ta, người tiêu dùng không mặn mà với việc sử dụng xăng E5 Tại một số cửa hàng xăng dầu thì việc phân phối xăng E5 hầu như đình trệ do quá ít người mua Dẫu rằng xăng E5 vẫn phân phối nhưng chỉ phân phối theo kiểu nhỏ giọt
Các nhà máy sản xuất xăng E5 lần lượt thua lỗ nặng dẫn đến phá sản một số nhà máy còn hoạt động chỉ hoạt động cầm chừng ( Nhà máy Cồn ethanol Đại Tân (xã Đại Tân, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam) được đưa vào hoạt động chính thức từ 2007-2010
Dự án có vốn đầu tư lên đến 500 tỉ đồng với công suất thiết kế 100.000 tấn/năm, do Công
ty CP Đồng Xanh làm chủ đầu tư Nhưng, chỉ đưa vào hoạt động được 2 năm thì nhà máy cũng đóng cửa Trong khi đó, Nhà máy Ethanol Bình Phước (tỉnh Bình Phước) vốn đặt mục tiêu sản xuất hơn 100 triệu lít cồn sinh học/năm, tiêu thụ khoảng 240.000 tấn củ mì khô/năm cũng đã “âm thầm” đóng cửa….)
Trang 10Nhà máy nhiên liệu sinh học Bio-Ethanol Dung Quất đã ngừng hoạt động 1 năm qua
Nguồn Ảnh: Internet
3.3.8 Nguyên nhân xăng sinh học E5 chưa được sử dụng rộng rãi:
- Chiến lược phát triển xăng sinh học E5 chưa thật sự hợp lí ví dụ như việc chênh lệch giá giữa xăng E5 và xăng truyền thống rất ít không đủ hấp dẫn người tiêu dùng
- Việc truyền thông quảng bá xăng sinh học chưa được chú trọng đầu tư thiếu sự quan tâm của nhà nước và các nhà phân phối xăng dầu
- Người dân chưa biết đến tác dụng to lớn của xăng sinh học E5
- Người tiêu dùng lo sợ mức độ an toàn của loại xăng còn khá mới này so với xăng RON truyền thống Tâm lí chưa tiếp nhận cái mới chỉ muốn dùng loại xăng RON truyền thống cho an toàn khiến xăng E5 ít được sử dụng
- Việc bán xăng E5 lợi nhuận chiết khấu của doanh nghiệp khá thấp
- Khi bán xăng E5, Doanh nghiệp lại phải đầu tư thêm máy bơm, téc chứa, công nghệ bảo quản chỉ cần téc chứa không sạch, dính nước là xăng đã bị dung hòa không đạt chất lượng Việc đầu tư tiền lớn để bán loaị xăng ít người quan tâm khiến các doanh nghiệp phân phối không mặn mà