ctxh nhóm tổn thương

Điển hình là nhóm trẻ tại Nhà an toàn của Cơ sở bảo trợ xã hội Thảo Đàn, các em đa số sống trong gia đình có hoàn cảnh khó khăn và được cơ sở hỗ trợ cơm trưa.. Cha mẹ các em đều làm nhữn

1 Tổng quan:

Trẻ em là tương lai của nước nhà, trẻ cần được thụ hưởng những điều kiện tốt nhất

để phát triển hoàn thiện về thể chất và trí tuệ Một trong những phương cách để trẻ hoàn thiện nhân cách là thông qua con đường giáo dục Ở nước ta, giáo dục được coi là chiến lược phát triển quốc gia, là chính sách hàng đầu, ưu tiên số một Giáo dục tại nhà trường

là một giai đoạn rất quan trọng trong việc “định hình” nhân cách nói riêng và con người nói chung Mỗi cá nhân sẽ chỉ phát triển cân bằng nếu được hưởng hai nền giáo dục tốt từ gia đình và nhà trường Đây là hai môi trường quan trọng nhất mà ở đó mỗi cá nhân được uốn nắn, được trang bị những kỹ năng, kiến thức, thái độ nền tảng để có thể hội nhập được vào xã hội với tư cách là một thành viên của xã hội

Nhưng bên cạnh đó vẫn còn nhiều trẻ đang có nguy cơ bỏ học và có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này nhưng nguyên nhân cơ bản nhất là do gia đình các

em không có đủ điều kiện, để cho con em mình đi học Tình trạng bỏ học ngày nay sẽ là một dấu hiệu của tình trạng bỏ học trong tương lai do có tính liên thế hệ Có nghĩa là khi

bố mẹ thất học hoặc học vấn thấp thì nhiều khả năng con cái của họ cũng sẽ rơi vào tình trạng tương tự, bởi họ không đủ tri thức để hướng dẫn con cái trong việc học và thu nhập của họ cũng không đủ để trang trải cho việc học của con cái vốn đang ngày càng đắt đỏ hơn

Điển hình là nhóm trẻ tại Nhà an toàn của Cơ sở bảo trợ xã hội Thảo Đàn, các em

đa số sống trong gia đình có hoàn cảnh khó khăn và được cơ sở hỗ trợ cơm trưa Gia đình của các em đều không có hộ khẩu tại Thành phố Hồ Chí Minh nên chủ yếu sống tại các khu nhà trọ Cha mẹ các em đều làm những công việc khá vất vả mà lương không ổn định, lại phải di chuyển nhiều nơi ở để phù hợp với công việc Những điều này khiến việc học của các em thường xuyên bị gián đoạn, không theo kịp kiến thức với bạn bè dẫn đến chán nản, có suy nghĩ bỏ học Bên cạnh đó, chính bản thân của các em chưa nhận thức đúng đắn về việc học, chưa thật sự cố gắng để khắc phục những khó khăn của hoàn cảnh

Vì vậy, không thể xem nhẹ vấn đề bỏ học của các em, nhóm tôi quyết định tiến

hành đánh giá trên nhóm trẻ đang có nguy cơ bỏ học để tìm hiểu sâu hơn về vấn đề này

và đưa ra hướng can thiệp giúp nâng cao chất lượng học tập cho các em

2 Đánh giá vấn đề DBTT:

2.1 Loại vấn đề: Nhóm trẻ có nguy cơ bỏ học.

- Danh sách nhóm viên:

ST

Giới tính Tuổi

Trình

độ học vấn

Hoàn cảnh xuất thân

Đặc điểm tâm lý, tính cách

Vai trò trong nhóm

01 Trần Bá Bảo Bảo Nam 13 6/12 Ba mất sớm,

mẹ bệnh, liệt nữa người không còn khả năng lao động Kinh tế chính phụ thuộc vào bà ngoại với nghề “xe ôm”

Hiếu động, mê chơi, cởi

mở, vui vẻ

Thành viên

02 Ngô Đình Tiến

Đạt

Nam 10 5/12 Ba mẹ ly hôn

Em và chị sống cùng mẹ

và bố dượng

Bố làm bảo

vệ, mẹ làm công nhân, cả

bố và mẹ đều dành rất ít thời gian cho

em Ngoài ra chị gái cũng không quan tâm em

Trầm, ít nói, ít tham gia các hoạt động cùng các bạn, mê game

Thành viên

03 Phạm Thị Thanh

Loan Nữ 11 3/12 Ba làm nghề “xe ôm”, mẹ

giúp việc nhà, kinh tế gia

Thụ động, vui

vẻ, biết vâng lời

Nhóm trưởng

2

đình không

ổn định Bố

mẹ không có thời gian quan tâm đến

em

04 Lê Tuấn Phát Nam 10 4/12 Ba làm thợ

hồ, mẹ làm sản xuất khẩu trang, thu nhập không

ổn định

Vui vẻ, nóng tính Thành viên

Nhóm trẻ có nguy cơ bỏ học

Kinh tế gia đình khó khănBố mẹ không có thời gian quan tâm các em Ý thức học tập còn kémMôi trường sống bị thay đổiPhương pháp giảng dạy chưa phù hợp

Bận công việc

Dễ sa vào tệ nạn xã hội Không tập trung học tập

Làm công việc nặng nhọc

Trình độ học vấn thâp, khó xin được việc

Tự tị, thua kém bạn bè

Là gánh nặng của xã hội

Thay đổi công việc kiếm sống Bậc phụ huynh có tư tưởng lạc hậu

- Cây vấn đề:

2.2 Nguyên nhân:

- Do điều kiện kinh tế gia đình khó khăn, bố mẹ không đủ điều kiện cho các em đến trường

- Do tư tưởng của cha mẹ không muốn cho các em đi học mà muốn các em ở nhà phụ giúp gia đình

- Gia đình bận công việc, không có thời gian quan tâm đến các em để quản lý, động viên các em học tập

- Do gia đình các em ở nhà trọ và chuyển nhà liên tục nên ảnh hưởng đến việc học của các em

- Ý thức học tập của các em còn rất kém, thụ động trong học tập

- Do chương trình giảng dạy chưa phù hợp dẫn tới tình trạng học sinh tiếp thu kém, khiến các em không theo kịp chương trình, khi không tiếp thu được bài vở và học lực kém, thì các em chán nản và không muốn đi học

2.3 Dấu hiệu cảnh báo (yếu tố dẫn đến):

- Không đủ điểu kiện để trang trãi cho cuôc sống cũng như vấn đề học tập

- Không tập trung học tập: chỉ làm theo những điều mình thích

- Trốn học

2.4 Tác động của vấn đề:

- Tác động đến thể lý:

+ Các em sẽ trở nên còi cọc do phải lao động sớm, lao động nặng nhọc để giúp gia đình

- Tác động đến tâm lý:

+ Tự ti, cảm thấy mình thua kém các bạn khác

+ Sống khép mình và mặc cảm

6

+ Các em có suy nghĩ học để đối phó, chán nản trong học tập.

- Tác động đến kinh tế - xã hội:

+ Là gánh nặng cho gia đình và xã hội

+ Trình độ học vấn thấp, khó xin việc, thu nhập thấp

+ Dễ sa vào tệ nạn xã hội, ảnh hưởng đến trật tự an ninh của xã hội

3 Đánh giá tình trạng DBTT của nhóm:

3.1 Đánh giá

 Điều kiện sống cơ bản:

- Ăn: Điều kiện kinh tế khó khăn, việc ăn uống cũng không đảm bảo dinh dưỡng dẫn đến nhiều bệnh tật, có em suy dinh dưỡng, sức khỏe rất yếu (bé Bảo) Điều này làm gián đoạn việc học của các em để chữa trị, tạo thành "lỗ hổng" trong tri thức của em

- Mặc: Thiếu thốn về vật chất nên đồng phục đi học của các em thường không đảm bảo, đa số các em trong nhóm đều chỉ có một bộ đồng phục đi học nên vào những hôm trời mưa đồ không kịp khô các em phải phải nghỉ học, nhiều lần như vậy các em sẽ không theo kịp bạn bè, dẫn đến chán nản

- Ở: Do gia đình chuyển nơi ở, đi làm ăn xa nên các em phải di chuyển cùng gia đình, tốn thời gian để chuyển trường

- Đi lại: Bố mẹ không có thời gian đưa rước các em đi học nên các em phải tự đi học một mình rất nguy hiểm

 Khả năng tự bảo vệ:

- Thiếu kiến thức về tầm quan trọng của việc học

- Chưa hiểu về pháp luật, những chính sách hỗ trợ cho bản thân mình

- Chưa có tính chủ động, có gắng vượt qua khó khăn

 Sự tự bảo vệ của xã hội:

- Chưa nhận được sự hỗ trợ nào từ chính sách.

- Được trung tâm hỗ trợ học thêm nhưng chưa cho các em tự nhận thức mà chỉ mang tính bắt buộc

 Chính quyền/ tổ chức xã hội:

- Địa phương chưa thật sự quan tâm đến hoàn cảnh gia đình em để có hướng hỗ trợ

- Không nhận được sự hỗ trợ thường xuyên của địa phương

- Khi gặp vấn đề liên quan đến quyền lợi không biết nhờ ai để biện hộ

 Sinh kế

- Nếu các em phải bỏ học sẽ ảnh hưởng lớn đến tương lai của chính các em Đó là khó xin được việc làm, nếu có việc thì công việc nặng nhọc, không ổn định, thu nhập thấp, khó nâng cao trình độ

3.2 Mô tả các công cụ đánh giá tình trạng DBTT và phân tích kết quả

- Công cụ cây vấn đề giúp nhóm tôi nắm được tổng quan vấn đề, có cái nhìn sâu hơn về những nguyên nhân, ảnh hưởng và hậu quả của vấn đề trẻ có nguy cơ bỏ học Ngoài ra, khi vẽ cây vấn đề nhóm tôi phát hiện ra được nhiều nguyên nhân phát sinh hơn

Từ cây vấn đề có thể đưa ra kế hoạch khách quan hơn

- Phân loại sắp xếp thứ tự giúp chúng tôi nhận thấy rõ những thông tin, yếu tố, vấn

đề ưu tiên để tiến hành giải quyết một cách hợp lý

4 Đánh giá khả năng ứng phó của nhóm:

4.1 Đánh giá

 Điều kiện sống cơ bản

- Được hỗ trợ ăn và nghỉ trưa tại Nhà an toàn: thức ăn đầy đủ dinh dưỡng, còn được uống sữa và được nghỉ ngơi đầy đủ tiện nghi

 Khả năng tự bảo vệ

8

- Các em đều có tính cách hoạt bát, hiền lành, tiếp xúc thân thiện, tham gia các hoạt động rất tích cực

- Mỗi em đều có những năng khiếu riêng của bản thân và rất chủ động thể hiện nó như hát, nhảy múa,…

- Các em có suy nghĩ mình phải học tập để tương lai sau này được tươi sáng hơn

 Sự bảo vệ của xã hội

- Có những chính sách của nhà nước về trợ cấp, hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn như miễn giảm học phí, cấp bảo hiểm y tế miễn phí để đảm bảo các em được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe

- Nhiều dịch vụ xã hội, các nhà hảo tâm sẵn sang giúp đỡ các em khi gặp khó khăn

- Truyền thông tuyên truyền nhiều về quyền học tập của trẻ em và giáo dục trẻ học tập tốt hơn thông qua các kênh truyền thông đại chúng, báo đài

- Tất cả mọi người đều luôn mong muốn trẻ được đến trường học tập để có tương lai, cuộc sống tốt đẹp hơn

 Chính quyền/ tổ chức xã hội

- Nhiều trung tâm, mái ấm, nhà mở,… đại diện quyền lợi của trẻ em

- Trường học có cơ sở hạ tầng phát triển phục vụ cho học tập của các em, tạo sự thay đổi mới để các em có thêm hứng thú học tập

- Các cơ quan nhà nước, trong và ngoài nươc đang chú trọng quan tâm đến phát triển trẻ em

 Sinh kế

- Bố mẹ của các em luôn cố gắng làm nhiều công việc để có thu nhập ổn định lo cho các em

4.2 Mô tả các công cụ đánh giá khả năng ứng phó và phân tích kết quả

- Bản đồ nguồn lực giúp chúng tôi xem xét các nguồn lực cần thiết nhất để liên kết

hỗ trợ có hiệu quả Ngoài ra, nó còn giúp nhìn nhận đầy đủ các nguồn lực và xem xét

nguồn lực một cách khách quan

5 Lập kế hoạch can thiệp nâng cao năng lực của nhóm:

pháp

Kết quả mong đợi Ghi chú

Tuần 1 - Làm việc với các em,

giúp các em hiểu rõ việc học quan trọng như thế nào và giúp được gì cho chính bản thân các em và gia đình, xã hội

- Làm việc với gia đình nhằm cung cấp kiến thức cho gia đình hiểu

rõ các em cần được giáo dục để có tương lai tốt đẹp hơn

Nâng cao nhận thức về việc học cho bản thân các

em và gia đình

- Thuyết trình

- Tổ chức tập huấn chuyên đề

- Thảo luận, nêu ý kiến

- Vãng gia

Các em và gia đình có nhận thức đúng đắn

về việc học

- Kết nối các em và gia đình với nhà trường để

áp dụng các chính sách

hỗ trợ phù hợp

- Giới thiệu các dịch vụ

xã hội có thể hỗ trợ các em

- Hỗ trợ các em làm

Giúp các em tiếp cận được các dịch vụ, chính sách hỗ trợ học tập

- Tìm hiểu

- Trình bày

- Ghi chép

Các em nhận được

sự hỗ trợ thích hợp

để có thể được tiếp tục học tập tốt,

10

thủ tục để được nhận các chính sách trợ cấp, các ưu tiên

- Tư vấn cho gia đình những công việc phù hợp với khả năng

- Giới thiệu với các nguồn lực bên ngoài để cha mẹ các em có thể tìm được công việc ổn định, phù hợp

- Tập huấn các kĩ năng trong cuộc sống để ứng phó với khó khăn

Liên kết công việc ổn định hơn cho gia đình em

- Trình bày

- Trao đổi

ý kiến

- Tìm hiểu

- Ghi chép

Nâng cao cải thiện đời sống cho gia đình các em

6 Kết thúc

Trẻ không được giáo dục là một trong những nguyên nhân trực tiếp dẫn đến trẻ chưa ngoan và trẻ phạm pháp, dễ sa ngã vào các tệ nạn của xã hội Nó không chỉ liên hệ đến sự nghiệp đào tạo thế hệ trẻ mà còn từng ngày từng giờ ảnh hưởng trực tiếp đến trật

tự và an toàn xã hội Giáo dục ở đây bao gồm cả sự quan tâm dạy dỗ của gia đình, nhà trường và của toàn xã hội

Vì vậy, để xã hội không còn tồn tại những đứa trẻ hư, trẻ phạm pháp, trẻ thất học thì cần nhiều sự nỗ lực, sự quan tâm của mỗi người, mọi thành phần xã hội, các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương tạo mọi điều kiện tốt nhất cho mọi trẻ em đều được đến trường học tập, nhất là các bậc cha mẹ hãy dành nhiều thời gian quan tâm, dạy bảo con em mình

7 Tài liệu tham khảo

- Nguyễn Thị Thái Lan (Chủ biên), Giáo trình CTXH nhóm, NXB Lao động - Xã hội.

- Bộ lao động thương binh xã hội, (2000), Bảo vệ và chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh đặc

biệt khó khăn, NXB Lao động - Xã hội.

- Bùi Thị Xuân Mai (chủ biên), Giáo trình nhập môn công tác xã hội, NXB Lao động -

Xã hội

- Nguyễn Thị Thái Lan & TS Bùi Thị Xuân Mai (2011), Giáo trình công tác xã hội cá

nhân và gia đình, NXB Lao động - Xã hội.

- Nguyễn Thị Hồng Nga, Giáo trình hành vi con người và môi trường xã hội, NXB Lao

động - Xã hội

8 Phụ lục

12