Văn 7- Thêm trạng ngữ cho câu

- Trạng ngữ là thành phần phụ của câu, chuyên bổ sung các thông tin về nơi chốn, thời gian, nguyên nhân, mục đích, ph ơng tiện, cách thức, điều kiện,.... Nhận xét: Các nội dung mà trạng

1 Thế nào là câu đặc biệt? Lấy một ví dụ

để minh hoạ?

- Câu đặc biệt là loại câu

không có cấu tạo theo mô

2 Trong hai câu in đậm ở hai ví dụ d ới đây, câu nào là câu đặc biệt?

những thành phần nào? Em hãy khôi phục lại những thành phần đã bị l ợc bỏ nêu trên?

- L ợc bỏ cả chủ ngữ và vị ngữ.

 Một đêm mùa xuân, tôi đã gặp cậu ấy.

4 Phần còn lại, không bị l ợc bỏ trong ví dụ b là thành phần nào của câu ?

- Thành phần trạng ngữ của câu.

I Đặc điểm của trạng ngữ:

? Thế nào là Trạng ngữ?

- Trạng ngữ là thành phần phụ của câu, chuyên bổ

sung các thông tin về nơi chốn, thời gian, nguyên nhân, mục đích, ph ơng tiện, cách thức, điều kiện, cho sự việc đ ợc nói đến trong câu.

- Một câu có thể có nhiều trạng ngữ, chúng có thể

đứng ở các vị trí khác nhau trong câu.

I đặc điểm của trạng ngữ:

1 Ví dụ: Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi.

a) D ới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, ng ời dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang Tre ăn ở với ng ời, đời đời, kiếp kiếp […]]

Tre với ng ời nh thế đã mấy nghìn năm Một thế kỉ “văn

minh”, “khai hoá” của thực dân cũng không làm ra đ ợc một tấc sắt Tre vẫn còn phải vất vả mãi với ng ời Cối xay tre nặng nề

quay, từ nghìn đời nay, xay nắm thóc (Thép Mới)

b) Vì mải chơi, nó quên cả làm bài tập

c) Để xứng đáng là cháu ngoan bác Hồ, chúng ta phải học tập và rèn luyện thật tốt

d) Bằng giọng nói dịu dàng, chị ấy mời chúng tôi vào nhà

e) Vừa đi vừa nhảy chân sáo, Tý tung tăng tới tr ờng.

I đặc điểm của trạng ngữ:

1 Ví dụ ? Tìm trạng ngữ trong các câu văn sau?

2 Nhận xét Trạng ngữ trong các câu là :

a) D ới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, ng ời dân cày Việt Nam dựng

nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang Tre ăn ở với ng ời, đời đời, kiếp kiếp [ ] Tre với ng ời nh thế đã mấy nghìn năm Một thế kỉ

“văn minh”, “khai hoá” của thực dân cũng không làm ra đ ợc

một tấc sắt Tre vẫn còn phải vất vả mãi với ng ời Cối xay tre nặng nề quay, từ nghìn đời nay, xay nắm thóc

b) Vì mải chơi, nó quên cả làm bài tập

c) Để xứng đáng là cháu ngoan Bác Hồ, chúng ta phải học tập và

rèn luyện thật tốt

d) Bằng giọng nói dịu dàng, chị ấy mời chúng tôi vào nhà

e) Vừa đi vừa nhảy chân sáo, Tý tung tăng đến tr ờng

Các trạng ngữ vừa tìm đ ợc bổ sung

nội dung gì cho câu?

I Đặc điểm của trạng ngữ

1 Ví dụ.

2 Nhận xét: Các nội dung mà trạng ngữ bổ sung cho câu

a) - D ới bóng tre xanh

d) - Bằng giọng nói dịu dàng

e) - Vừa đi vừa nhảy chân sáo

Xét về ý nghĩa: Xét về ý nghĩa: Trạng ngữ bổ sung thông tin về thời gian, nơi

chốn, mục đích, nguyên nhân, ph ơng tiện, cách thức diễn ra sự việc nêu trong câu.

Bổ sung thông tin về địa đểm

Bổ sung thông tin về thời gian.

Bổ sung thông tin về nguyên nhân.

Bổ sung thông tin về mục đích.

Bổ sung thông tin về cách thức.

Bổ sung thông tin về ph/tiện.

- D ới bóng tre xanh , đã từ lâu đời , ng ời dân cày Việt

Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang.



- Tre ăn ở với ng ời, đời đời, kiếp kiếp … 

- Cối xay tre nặng nề quay, từ nghìn đời nay , xay nắm thóc 

đầu câu

cuối câu giữa câu

1) D ới bóng tre xanh, đã từ lâu đời , ng ời dân cày Việt Nam dựng

nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang

- Ng ời dân cày Việt Nam, d ới bóng tre xanh , đã từ lâu đời , dựng

nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang

- Ng ời dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang,

d ới bóng tre xanh , đã từ lâu đời

2) Tre ăn ở với ng ời, đời đời, kiếp kiếp …

- Đời đời, kiếp kiếp, tre ăn ở với ng ời.

- Tre, đời đời, kiếp kiếp, ăn ở với ng ời.

3) Cối xay tre nặng nề quay, từ nghìn đời nay , xay nắm thóc.

- Từ nghìn đời nay , cối xay tre nặng nề quay, xay nắm thóc.

- Cối xay tre nặng nề quay, xay nắm thóc, từ nghìn đời nay

 Vị trí của trạng ngữ trong câu rất limh họat, có thể đặt ở đầu

câu, giữa câu hoặc cuối câu tuỳ thuộc vào tình huống giao tiếp.

Có thể chuyển trạng ngữ của các câu trong ví dụ a sang những vị trí nào trong câu?

Giữa trạng ngữ với chủ ngữ và vị ngữ đ ợc phân cách với nhau nh

thế nào khi nói, khi viết?

-Giữa trạng ngữ với chủ ngữ và vị ngữ th ờng có một

quãng nghỉ khi nói hoặc một dấu phẩy khi viết.

-Trong tr ờng hợp trạng ngữ đặt ở cuối câu thì yêu câu này là bắt buộc, nếu không, nó sẽ đ ợc hiểu là phụ ngữ.

* Về hình thức:

- Trạng ngữ có thể đứng đầu câu, cuối câu hoặc giữa câu.

* Về dấu hiệu nhận biết:

- Giữa trạng ngữ với chủ ngữ và vị ngữ th ờng có một quãng nghỉ khi nói hoặc một dấu phẩy khi viết.

3 Ghi nhớ

Qua tìm hiểu các ví dụ,

em nhận thấy Trạng ngữ

có những đặc điểm gì ?

Thªm tr¹ng ng÷ cho c©u sau ?

- Lóa chÕt rÊt nhiÒu.

* Gîi ý: Cã thÓ thªm vµo c©u nh÷ng tr¹ng ng÷ sau.

lóa chÕt rÊt nhiÒu

L­u­ý: Thªm tr¹ng ng÷ cho c©u lµ mét c¸ch më

réng c©u, lµm néi dung c©u phong phó h¬n

Bµi tËp nhanh

a) Mùa xuân của tôi-mùa xuân Bắc Việt, mùa xuân của Hà Nội- là

mùa xuân có m a riêu riêu, gió lành lạnh, có tiếng nhạn kêu trong

đêm xanh.

- Cụm từ làm chủ ngữ

b) Mùa xuân, cây gạo gọi đến bao nhiêu là chim ríu rít

- Cụm từ mùa xuân làm trạng ngữ trong câu.

c) Tự nhiên nh thế: ai cũng chuộng mùa xuân.

- Cụm từ mùa xuân làm phụ ngữ cho động từ chuộng.

d) Mùa xuân! Mỗi khi hoạ mi tung ra những tiếng hót vang lừng,

mọi vật nh có sự thay đổi kì diệu

- Cụm từ mùa xuân là câu đặc biệt.

mùa xuân Bắc Việt, mùa xuân của Hà Nội

mùa xuân

Mùa xuân

và vị ngữ trong câu.

Tìm trạng ngữ trong các đoạn trích ở bài tập 2 (SGK- T40) và phân loại

theo các đặc điểm đã học ?

“ Cơn gió mùa hạ lúa non không ? …lúa non không ? ” ”

Nhãm 1 :

tiªn lµm trÜu th©n lóa cßn t ¬i

- Tôi học bài buổi sáng

- Trong vòng tay mẹ tôi từng ngày khôn lớn.

- Nó đau bụng do bị ngộ độc thức ăn.

- Tôi về thăm tr ờng để gặp lại thầy cô.

? Hãy biến đổi các câu sau thành những câu có thành phần trạng ngữ và cho biết ý nghĩa của những trạng ngữ đó

trong câu?

Hãy viết một

đoạn văn ngắn, chủ đề tự chọn, trong đó có sử dụng câu văn

có thành phần trạng ngữ

Gạch chân d ới các trạng ngữ

đó ?

Hãy viết một

đoạn văn ngắn, chủ đề tự chọn, trong đó có sử dụng câu văn

có thành phần trạng ngữ

Gạch chân d ới các trạng ngữ

đó ?

Bằng đôi bàn tay và trí óc,

từ những mảnh đất nho nhỏ,

chúng ta có thể làm ra lúa gạo, làm ra của cải vật chất,

đem lại cuộc sống ấm no

Tấc đất tấc vàng thật chẳng sai chút nào Đất còn quí

hơn vàng.

Trạng ngữ chỉ cách thức Trạng ngữ chỉ nơi chốn

90 80