Thành ngữ

Nguyễn Khuyến, Khóc Dương Khuê=> Qua điển cố, Nguyễn Khuyến diễn tả một cách tinh tế tình cảm chân thành, sâu sắc của mình với bạn... Bài tập 4Dựa vào chú thích trong các văn bản đã học,

CHÀO MỪNG QỦ THẦY CÔ ĐẾN

THAM DỰ TIẾT HỌC CỦA

CHÚNG TÔI

GIÁO VIÊN: TÔN NỮ QUỲNH MY

Ti t 24: ế Ti ng vi t: ế ệ

THỰC HÀNH

VỀ THÀNH NGỮ- ĐIỂN CỐ

L A CH N Ự Ọ

Bài tập 1:

Tìm thành ngữ trong đoạn thơ sau,

phân biệt với từ ngữ thông thường về cấu tạo và đặc điểm ý nghĩa

“ L n l i thân cò khi quãng v ng ặ ộ ắ

Eo sèo m t n ặ ướ c bu i ò ông ổ đ đ

M t duyên hai n âu ộ ợ đà nh ph n ậ

N m n ng m ă ắ ườ i m a dám qu n ư ả

công”

( Trần Tế Xương,

Thương vợ)

Bài t p 1: ậ

Tìm thành ng trong đo n th sau, phân ữ ạ ơ

bi t v i t ng thông th ng v c u t o ệ ớ ừ ữ ườ ề ấ ạ

và đ c đi m ý nghĩa.ặ ể

“ L n l i thân còặ ộ khi quãng v ng ắ

Eo sèo m t nặ ước bu i ò ôngổ đ đ

M t ộ duyên hai nợ âu đành ph nậ

N m ă n ng ắ m ườ m a i ư dám qu n công”ả

( Tr n T X ầ ế ươ ng, Th ng vươ ợ)

=> khắc họa rõ nét hình ảnh bà Tú vất

vả, tần tảo đảm đang

Bài tập 2

đậm ( về tính hình tượng , tính biểu cảm, tính

hàm súc) trong các câu thơ sau:

- Ng i nách th c k tay ườ ướ ẻ đao

Đ u ầ trâu m t ặ ng a ự ào ào

nh sôi ư

- M t đ i đ c m y anh ộ ờ ượ ấ hùng

Cụm từ ngắn gọn có cấu tạo ổn định

Có tính hình tượng, hàm súc, biểu cảm.

Thành ngữ:

( Nguyễn Khuyến, Khóc Dương Khuê)

=> Qua điển cố, Nguyễn Khuyến diễn tả một cách tinh tế tình cảm chân thành, sâu sắc của mình với bạn.

Bài tập 4

Dựa vào chú thích trong các văn bản đã học, hãy phân tích tính hàm súc, thâm thúy của điển cố

trong những câu thơ sau:

- Sầu đo ng c àng lắc càng đầy

Ba thu dọn lại mộ t ng ày dài ghê

- Nhớ ơ n c hín chữ c ao s âu Một ngày mộ t ng ả bó ng dâu tà tà.

- Khi về hỏi liễ u Chư ơ ng Đài Cành xuân đã bẻ c ho ngư ờ i chuyên tay.

- Bấy lâu ng he tiế ng má đào , Mắt xanh c hẳng để ai vào c ó khô ng? ( Nguyễn Du, Truyện Kiều)

Bài tập 1:

Đầu trâu mặt ngựa:

+ gợi hình ảnh lũ người dữ tợn hung ác đe dọa gia đình Kiều.

+ lũ người biến dạng về nhân hình,tha hóa về nhân tính + thái độ căm ghét, ghê sợ.

Bài tập 2 :

Cá chậu chim lồng:

+ cuộc sống chật hẹp tù túng mất tự

do, trái ngược với con người thích vẫy vùng như Từ Hải

+ Cuộc sống bị

áp bức

+ thái độ chán ghét

Bài tập 2 :

Đội trời đạp đất:

+ gợi hình ảnh con người có tầm vóc cao lớn phi

thường

+ khí phách ngang tàng, khát vọng tự do

+ thái độ ngợi

ca ngưỡng mộ

Bài tập 2 :

Giường kia:

Tr n Ph n đ i H u Hán có ng ầ ồ ờ ậ ườ i

b n thân là T Trĩ, Ph n dành riêng ạ ừ ồ cho b n m t cái gi ạ ộ ườ ng, khi b n đ n ạ ế

ch i thì m i ng i, lúc b n v l i treo ơ ờ ồ ạ ề ạ

gi ườ ng lên, không cho ai ng i vào đ y ồ ấ

Bài tập 3

Đàn kia:

Bá Nha và Chung Tử Kì là đôi bạn thân

Bá Nha là người chơi đàn giỏi, Tử Kì nghe

tiếng đàn mà hiểu được bạn Sau khi Tử Kì chết, Bá Nha đập bỏ đàn vì cho rằng không ai hiểu được tiếng đàn mình

Bài tập 3

Ba thu:

Nhắc chuyện người con gái trong Kinh Thi mong nhớ người yêu, đã cho rằng:

“ Nhất nhật bất kiến như tam thu hề”( Một

ngày không thấy mặt nhau lâu như ba mùa thu)

=> diễn tả tâm trạng nhớ nhung của Kim Trọng với Thúy Kiều, không gặp nhau thì thấy ngày dài như ba năm

Bài tập 4

Chín chữ:

Kinh Thi kể chín chữ nói về công lao của cha mẹ đối với con cái : sinh, cúc, phủ, súc,

Liễu Chương Đài:

Gợi chuyện xưa người đi làm quan xa viết thư về thăm vợ ở Chương Đài ( một

đường phố ở kinh Trường An), có câu: “

Cây liễu ở Chương Đài xưa xanh xanh, nay

có còn không , hay là tay khác đã vin bẻ mất rồi”

=>Diễn tả tâm trạng Thúy Kiều đau xót khi hình dung cảnh Kim Trọng trở về thì

nàng đã thuộc về tay người khác mất rồi.

Bài tập 4

Mắt xanh:

Nguyễ n Tịch đờ i Tấ n quí ai t hì t iế p

bằ ng mắ t xanh ( lòng đe n củ a mắ t ), không

TRÒ CHƠI

ĐU I Ổ

HÌNH

B T Ắ

CHỮ

5 4

2

8 7

6 3

9

- Mẹ tròn con

vuông:

sinh nở bình

an, mẹ con đều khỏe mạnh

=> trọn vẹn, tốt đẹp.

VD: Chúc chị mẹ tròn con vuông!

Nước đổ đầu vịt:

không chịu tiếp thu những lời nói, ý kiến của người khác.

VD: Nói với nó

cũng giống như nước đổ đầu vịt

mà thôi.

Nấu sử sôi kinh:

sự chăm chỉ, cần cù trong học tập.

VD: Sĩ tử ngày xưa phải nấu sử sôi kinh mới

mong lập thân được

Ếch ngồi đáy giếng:

không hiểu gì về mọi việc xung

quanh

VD: Nó là kẻ ếch ngồi đáy giếng chẳng biết gì đâu.

Giơ cao đánh khẽ:

dù mắng mỏ nhưng vẫn thương,

không trừng phạt như lời đe.

VD: Cô ấy mắng thế thôi nhưng lại hay giơ cao đáng khẽ.

Bảy nổi ba chìm:

lận đận, long đong vất vả.

VD: Cuộc đời chị

ấy đúng là bảy nổi ba chìm.

Cưỡi ngựa xem hoa:

xem hoặc làm một cách qua loa đại khái

VD: Khóa học này rồi cũng chỉ là cưỡi ngựa xem hoa thôi.

Gót chân Asin:

Điển cố về Asin -một anh hùng trong thần

Sức trai Phù Đổng:

Điển tích gợi chuyện Phù Đổng Thiên Vương vốn là một đứa bé vươn vai trở thành tráng sĩ đánh giặc giữ nước.

=> Sức mạnh có thể làm nên chuyện lớn

Vd: Với sức trai Phù Đổng, thanh niên ngày nay đang tấn công vào lĩnh vực công nghệ thông tin.

Bài tập 5:

Thay thế những từ ngữ trong những câu sau bằng

các từ ngữ thông thường, tương đương về nghĩa

Nhận xét về sự khác biệt và hiệu quả của mỗi cách diễn đạt.

a/ Này các cậu, đừng có mà ma cũ bắt nạt ma mới Cậu ấy vừa mới chân ướt chân ráo đến, mình phải tìm

cách giúp đỡ chứ.

b/ Họ không đi tham quan, họ không đi thực tế kiểu

cưỡi ngựa xem hoa mà đi chiến đấu thật sự, đi làm nhiệm

vụ của những chiến sĩ bình thường.

a/ Này các cậu, đừng có mà bắt nạt người mới.

Cậu ấy vừa mới đến còn lạ lẫm , mình phải tìm cách

giúp đỡ chứ.

b/ Họ không đi tham quan, họ không đi thực tế

kiểu qua loa đại khái mà đi chiến đấu thật sự, đi làm

nhiệm vụ của những chiến sĩ bình thường.

TIẾT HỌC KẾT

THÚC TẠI

ĐÂY!

CHÚC CÁC EM

HỌC TỐT!