Theo International Business Times, từ dữ liệu do kính viễn vọng Kepler thu thập, các nhà nghiên cứu ở Đại học San Francisco, Mỹ ngày 2/8 đã công bố danh sách 20 hành tinh đá giống Trái Đ
Trang 180 Bản tin Đại học Quốc gia Hà Nội Số 305+306 - 2016 81
TIN KHOA HỌC - CÔNG NGHỆ
20 HÀNH TINH GIỐNG TRÁI ĐẤT CÓ
THỂ TỒN TẠI SỰ SỐNG
Một nhóm nghiên cứu quốc tế rút ra danh
sách 20 hành tinh giống Trái Đất nhất từ
4.000 hành tinh ngoài hệ Mặt Trời do kính
viễn vọng Kepler phát hiện
Theo International Business Times, từ dữ liệu
do kính viễn vọng Kepler thu thập, các nhà
nghiên cứu ở Đại học San Francisco, Mỹ
ngày 2/8 đã công bố danh sách 20 hành
tinh đá giống Trái Đất trong số 216 hành
tinh có thể có nước lỏng hỗ trợ sự sống trên
bề mặt
"Đây là danh sách rút gọn những hành tinh
nằm trong khu vực có thể tồn tại sự sống
quanh ngôi sao mẹ", phó giáo sư vật lý
thiên văn Stephen Kane, tác giả chính của
nghiên cứu, cho biết "Điều đó có nghĩa
chúng ta có thể tập trung vào những hành
tinh thuộc danh sách này và nghiên cứu sâu
hơn để xem chúng có phù hợp với sự sống hay không"
Nghiên cứu cũng xác nhận các hành tinh do kính Kepler phát hiện phân bố ở cả trong và ngoài khu vực có thể tồn tại sự sống, cho thấy có một lượng lớn hành tinh hoặc mặt trăng trong vũ trụ nhiều khả năng chứa sự sống theo lý thuyết
Các hành tinh được phân loại dựa theo vị trí,
kích thước và thành phần cấu tạo Vị trí của hành tinh so với ngôi sao mẹ là đặc điểm quan trọng nhất Nếu nó ở quá xa, nước
sẽ đóng băng giống như trên sao Hỏa Tuy nhiên, nếu ở quá gần, hành tinh sẽ trải qua hiệu ứng "khí nhà kính thất thoát" giống sao Kim, nơi có đại dương bốc hơi toàn bộ
Danh sách phân loại chia thành 4 hạng mục nhằm giúp các nhà thiên văn học tập trung nghiên cứu Kane đang nghiên cứu 20 hành tinh có tiềm năng tồn tại sự sống nhất
Dự án phân loại hoàn thành sau hơn ba năm với sự tham gia của các nhà nghiên cứu từ Viện Công nghệ California (Caltech), Đại học Bordeaux, Đại học Arizona, Đại học Cornell, Trung tâm Vật lý thiên văn Harvard-Smithsonian và NASA
PHƯƠNG HOA
THẢM HỌA KHI VI KHUẨN BIẾN MẤT KHỎI
TRÁI ĐẤT
Các loài vi sinh vật đóng vai trò vô cùng quan
trọng trong việc thúc đẩy quá trình tiến hóa
của động vật và biến đổi thế giới con người
Theo cuốn sách "I Contain Multitudes" xuất
bản đầu năm 2016, tác giả Ed Yong đề cập
tới kịch bản tất cả các vi sinh vật trên hành
tinh này đột nhiên biến mất Mặt tích cực
của kịch bản trên là mọi bệnh truyền nhiễm
không còn tồn tại và nhiều sâu bọ gây hại sẽ
biến mất Tuy nhiên, những lợi ích này quá
nhỏ bé so với hậu quả mà thế giới phải gánh
chịu
Các loài động vật có vú ăn cỏ như bò, cừu,
linh dương và hươu sẽ chết đói vì hệ tiêu
hóa của chúng hoàn toàn phụ thuộc vào
vi khuẩn đường ruột để hóa giải chất xơ có
trong thực vật Do hệ tiêu hóa của loài mối
cũng phụ thuộc vào những vi sinh vật tương
tự, chúng sẽ biến mất, kéo theo động vật ăn
mối hoặc sống dựa vào tổ mối tuyệt chủng
Rệp vừng, ve sầu, và các loài bọ hút nhựa
cây khác lâm vào tuyệt chủng vì không có
các loại vi khuẩn giúp bổ sung dưỡng chất
bị thiếu cho chúng Dưới đại dương, nhiều
loài sâu, động vật có vỏ và các động vật khác
cũng ăn vi khuẩn để sản sinh năng lượng
Nếu không có vi khuẩn, chúng sẽ chết, dẫn
đến toàn bộ mạng lưới thức ăn ở tầng biển
sâu sụp đổ theo
San hô, sống phụ thuộc vào vi tảo và nhiều loại vi khuẩn khác, sẽ yếu đi và trở nên dễ tổn thương hơn Những rặng san hô rộng lớn sẽ
bị mất hết màu sắc và lụi tàn dần Cuối cùng, tất cả hệ sinh thái sống dựa vào chúng cũng chết theo
Ảnh hưởng từ việc vi sinh vật biến mất đến con người không dễ nhận thấy như với các loài động vật khác Con người vẫn có thể sống sót qua nhiều tuần, nhiều tháng hoặc thậm chí nhiều năm Tuy nhiên, loài người
sẽ phải đối mặt với nhiều vấn đề cấp bách
về sức khỏe
Đầu tiên, các chất thải do con người tạo ra
sẽ nhanh chóng chồng chất do không có vi
khuẩn phân hủy Cũng như mọi động vật có
vú ăn cỏ khác, gia cầm do con người chăn nuôi không thể sống sót Các loại cây trồng cũng dần biến mất do không có vi khuẩn cung cấp ni-tơ và Trái Đất sẽ trải qua thời kỳ thiếu cây xanh trầm trọng
"Chúng tôi dự đoán sự sụp đổ hoàn toàn của xã hội sẽ xảy ra chỉ trong vòng một năm
do chuỗi cung ứng thực phẩm bị phá vỡ
hoàn toàn", Business Insider dẫn lời hai nhà
vi sinh Jack Gilbert và Josh Neufeld "Hầu hết các loài trên Trái Đất sẽ bị tuyệt chủng và dân
số các loài sống sót sẽ sụt giảm mạnh"
PHƯƠNG CHU
Trang 280 Bản tin Đại học Quốc gia Hà Nội Số 305+306 - 2016 81
TIN KHOA HỌC - CÔNG NGHỆ
PHÁT HIỆN MỘT HÀNH TINH CÓ ĐẾN 3 MẶT TRỜI Các nhà khoa học vừa phát hiện một hành tinh nằm giữa ba mặt trời
Điều này có nghĩa rằng nếu sống tại đây, mỗi ngày sẽ có đến ba buổi bình minh và ba buổi hoàng hôn
NASA cho biết hành tinh này được đặt tên HD 131399Ab, khá trẻ, chỉ mới 16 triệu năm tuổi, cách trái đất 340 năm ánh sáng Mặt trời của
HD 131399Ab thuộc chòm sao Centaurus
NASA cũng cho biết nhiệt độ HD 131399Ab chỉ cỡ 576oC, khá lạnh
so với nhiệt độ của một hành tinh bên ngoài hệ mặt trời
Trong hệ thống ba mặt trời - một hành tinh vừa phát hiện này, HD 131399Ab cùng hai ngôi sao nhỏ xoay quanh ngôi sao lớn nhất Bản thân hai ngôi sao nhỏ lại xoay quanh nhau, tạo thành một hệ khép kín
"Một năm" của HD 131399Ab dài đến 550 năm trái đất Một mùa tại HD 131399Ab dài 140 năm, nhiều hơn một đời người
Kevin Wagner, trưởng nhóm tìm ra HD 131399Ab thuộc Đại học Arizona, cho biết: "Phần lớn thời gian trong năm, ba ngôi sao nằm khá gần nhau, giúp HD 131399Ab có hai phần ngày - đêm rõ ràng, đồng thời hành tinh này chứng kiến ba buổi hoàng hôn và ba buổi bình minh mỗi ngày"
Trong mùa còn lại, khi hành tinh này nằm giữa ba ngôi, hầu hết 140 năm tại đây đều là ban ngày
HD 131399Ab được phát hiện bởi kính viễn vọng SPERE, được đặt tại Đài quan sát Nam Âu ở sa mạc Atacama tại Chile Nhiệm vụ của SPERE là phát hiện những hành tinh quanh các ngôi sao SPERE được thiết kế để bắt được tín hiệu nhiệt của những hành tinh non trẻ
Đ.K.L
CHIM BỒ CÂU CÓ THỂ DỰ ĐOÁN Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG
Một nghiên cứu mới đây cho thấy mối liên hệ giữa nồng độ chì trong máu chim bồ câu, một loài chim lý tưởng để so sánh với con người bởi chúng sống gần người và ăn thức ăn gần như tương tự thức ăn của con người, và nồng độ chì trong máu trẻ nhỏ, qua đó gợi ra khả năng dùng loài chim này để phát hiện những khu vực
bị ô nhiễm, đặc biệt là tại các khu vực thành thị
TS Rebecca Calisi, Đại học Barnard, đã thực hiện kiểm tra dữ liệu trên 825 con chim bồ câu đến từ nhiều khu vực và nhận thấy những con chim bồ câu có nồng độ chì cao thuộc các vùng như Greenwich Village và SoHo cũng có mối tương quan với nồng độ chì trong trẻ nhỏ ở các khu vực này Các nhà khoa học đang lên
kế hoạch sử dụng bồ câu để theo dõi sự xuất hiện của các kim loại nặng khác ngoài chì cũng như các chất trừ sâu và các chất ức chế lửa khác tại các khu vực thành thị trên thế giới
TÚ OANH
TÀU THĂM DÒ TỶ ĐÔ CỦA NASA BẮT ĐẦU RƠI TỰ DO XUỐNG SAO MỘC
Sau khi đi qua điểm xa nhất ở cách sao Mộc 8 triệu km, tàu thăm
dò Juno của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) đang rơi tự do xuống vị trí sát bề mặt hành tinh
Tàu Juno đến điểm xa nhất có tên "apojove" trên quỹ đạo quanh sao Mộc hôm 31/7 Trong 27 ngày tiếp theo, chiếc tàu tự hành hoạt động bằng năng lượng Mặt Trời sẽ bị lực hấp dẫn siêu mạnh của hành tinh kéo vào bầu khí quyển đầy mây dày 4.184 km Đây là vị trí tiếp cận gần sao Mộc nhất của Juno, mang tên "perijove"
Với chi phí chế tạo một tỷ USD, nhiệm vụ của Juno là tìm hiểu bên dưới khí quyển sao Mộc, bao gồm đo chính xác từ trường và trọng trường của hành tinh Tàu thăm dò cũng sẽ xem xét thành phần
và sự tiến hóa của bầu khí quyển, từ đó tìm ra cách sao Mộc hình thành
PHƯƠNG HOA