Thực tiễn hoạt động đối ngoại trên đất Thăng Long - Hà Nội suốt một ngàn năm qua đã định hình thành một hệ thống quan điểm, nguyên tắc, phương pháp ngoại giao vừa mang tính khoa học sâu
Trang 164 Bản tin Đại học Quốc gia Hà Nội Số 305+306 - 2016 65
Đây là cuốn sách nghiên cứu cơ bản có quy mô và hệ thống nhất từ trước đến nay về hoạt động đối ngoại của Thăng Long - Hà Nội trong 1000 năm xây dựng và phát triển, kể từ thời kỳ tiền Thăng Long cho đến nay
Thực tiễn hoạt động đối ngoại trên đất Thăng Long - Hà
Nội suốt một ngàn năm qua đã định hình thành một
hệ thống quan điểm, nguyên tắc, phương pháp ngoại
giao vừa mang tính khoa học sâu sắc, vừa mang tính nghệ
thuật tinh tế Tất cả những điều ấy đã góp phần hình thành
nên văn hoá đối ngoại Thăng Long - Hà Nội Cuốn sách tổng
hợp các hoạt động đối ngoại tiêu biểu diễn ra trên đất Thăng
Long - Hà Nội hơn một ngàn năm qua, từ đó khái quát một
số bài học lịch sử cũng như chỉ ra những vấn đề đang đặt ra
đối với đối ngoại Hà Nội nói riêng và của đất nước nói chung
Cuốn sách gồm 8 chương với các nội dung: Chương 1 -
Thăng Long trong hoạt động đối ngoại của nhà Lý
(1009-1225); Chương 2 - Thăng Long trong hoạt động đối ngoại
của nhà Trần (1226-1400); Chương 3 - Đông Đô - Đông
Quan trong hoạt động đối ngoại thời kháng chiến chống
Minh và thời Lê Sơ (1426-1257); Chương 4 - Thăng Long
trong hoạt động đối ngoại của nhà Mạc và Lê - Trịnh
(1527-1789); Chương 5 - Thăng Long - Hà Nội trong hoạt động
đối ngoại thời Tây Sơn và thời Nguyễn (1789-1945); Chương
6 - Các hoạt động đối ngoại tiêu biểu của Hà Nội giai đoạn
1945-2006; Chương 7 - Một số nhận xét về hoạt động đối
ngoại qua ngàn năm lịch sử trên đất Thăng Long - Hà Nội;
Chương 8 - Bài học lịch sử và một số vấn đề đặt ra
Đây là công trình nghiên cứu có sự tham gia của các
chuyên gia Sử học hàng đầu của Trường ĐHKHXH&NV: PGS
TS Phạm Xuân Hằng, PGS.TS Vũ Quang Hiển, cố PGS.TSKH
Nguyễn Hải Kế, PGS.TS Nguyễn Văn Kim, GS.TS Nguyễn
Quang Ngọc, PGS.TS Vũ Văn Quân Cuốn sách được biên
soạn trong khuôn khổ chương trình tổng kết chặng đường
nghìn năm Thăng Long - Hà Nội
Cuốn sách được đánh giá là đã khai thác được một số
lượng lớn, phong phú, đa dạng các tài liệu liên quan đến đề
tài nghiên cứu, bao gồm 184 đầu sách bằng các thứ tiếng
Việt, Anh, Pháp, Hán Nôm cùng nhiều tài liệu lưu trữ… Công
trình cũng có phần phụ lục khá phong phú và quan trọng
như Bảng thống kê 207 sứ đoàn phong kiến Việt Nam từ
năm 954 đến năm 1883; Bảng thống kê tổng cộng 84 sứ
đoàn Trung Quốc đến Thăng Long từ năm 1010 đến năm
1841…
Điểm nổi bật của cuốn sách là từ góc nhìn địa văn hoá
“HOẠT ĐỘNG ĐỐI NGOẠI TRÊN ĐẤT THĂNG LONG - HÀ NỘI”
DUY ANH (tổng hợp)
64 Bản tin Đại học Quốc gia Hà Nội
Trang 264 Bản tin Đại học Quốc gia Hà Nội Số 305+306 - 2016 65
KHOA HỌC & PHÁT TRIỂN
và địa lịch sử, tập thể các nhà khoa học
đã tập trung làm rõ vai trị của Thăng Long - Hà Nội trong việc hội tụ, khởi phát những tư duy, quan điểm, tư tưởng chính trị đối ngoại, nghệ thuật ngoại giao, hình thành và triển khai thực hiện đường lối, chính sách đối ngoại của đất nước qua các thời kỳ lịch sử khác nhau
Cuốn sách đã lựa chọn và giới thiệu khái quát về thân thế, sự nghiệp của các nhà ngoại giao tiêu biểu trong lịch sử dân tộc - những con người mà tài năng, tâm huyết và sự cống hiến của họ trên lĩnh vực đối ngoại luơn gắn bĩ mật thiết với những chặng đường phát triển của vùng đất Thăng Long - Hà Nội gần trọng một ngàn năm Đây thực sự là một trong những niềm tự hào đối với người Hà Nội hơm nay, đồng thời cần thiết phải được ghi nhận như một nguồn nội lực nhân văn quan trọng của thủ đơ cần khai thác triệt để và quảng bá rộng trong thời kỳ hội nhập vì mục tiêu phát triển
Chương 7 và 8 của cơng trình được đánh giá là những phần cĩ ý nghĩa khoa học và chính trị thực tiễn sâu sắc Các tác giả đã đưa ra những nhận xét, đánh giá mang tính khách quan và tồn diện
về hoạt động đối ngoại qua một ngàn năm lịch sử trên đất Thăng Long - Hà Nơi; chỉ rõ tính sáng tạo, tính nhân văn trong lựa chọn phương cách ứng xử ngoại giao của dân tộc Phương cách đĩ
đã và đang ngày càng hồn thiện, vươn tới tầm nghệ thuật xử lý các vấn đề bang giao với bên ngồi trước những bối cảnh
và tình huống phức tạp đặt ra ở mỗi thời
kỳ lịch sử
Theo PGS.TS Trịnh Vương Hồng (Viện lịch sử quân sự Việt Nam), đây là cơng trình tổng kết lịch sử mang tính chất nghiên cứu cơ bản, đồng thời cịn mang tính chất một cơng trình nghiên cứu ứng dụng Chỉ với 500 trang sách, tập thể tác giả đã phác hoạ lịch sử đối ngoại của cả một dân tộc suốt 1000 năm Trong đĩ, người đọc bị cuốn hút bởi những sự kiện đối ngoại/xử lý/ứng xử đặc sắc và sâu
sắc Đĩng gĩp quan trọng nhất và cũng
là kết tinh sức lao động của tập thể tác giả là ở chương 7 và 8 Tác giả xác định vai trị của Thăng Long trong xác lập các nguyên tắc ứng xử với phong kiến Trung Quốc; vai trị của ngoại giao trong gĩp phần vào thắng lợi của các cuộc kháng chiến…
PGS.TS Phạm Quang Minh (Trường ĐHKHXH&NV) nhận xét: Hệ thống các bài học lịch sử trong hoạt động đối ngoại ngàn năm trên đất Thăng Long -
Hà Nội được các tác giả tổng kết trên bốn phương diện: mục tiêu tổng quát, nguyên tắc tổng quát, phương pháp tổng quát, các giải pháp tổng quát
Những kết quả này cĩ giá trị tham khảo hữu ích cả về lý luận và thực tiễn đối với cơng tác đối ngoại hiện nay của Thủ đơ;
đặc biệt, đề xuất về việc quan tâm phát triển mơi trường văn hố đối ngoại cĩ
ý nghĩa hết sức quan trọng và cần thiết phải được đặt lên vị trí ưu tiên hàng đầu trong định hướng chiến lược phát triển hoạt động đối ngoại của Thủ đơ cũng
như của cả nước hiện nay
Cơng trình giúp người đọc cĩ được những hiểu biết cơ bản, cĩ hệ thống
về bức tranh hoạt động đối ngoại trên đất Thăng Long - Hà Nội và những con người cĩ đĩng gĩp quan trọng làm nên trí tuệ, bản lĩnh ngoại giao Việt Nam Thơng qua các nhận định, đánh giá của các tác giả về đặc điểm hoạt động đối ngoại và các bài học lịch sử nêu ra, cuốn sách làm rõ vị thế, tầm vĩc đối ngoại của Thủ đơ trong chiều dài lịch sử, với
tư cách kinh đơ, thủ đơ nước Việt Trải qua bao biến thiên của lịch sử, vùng đất kinh đơ của nhà Lý, Trần, Lê … và
là Thủ đơ của cả nước sau cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đây cũng là nơi ghi dấu biết bao sự kiện ngoại giao, đối ngoại của dân tộc, khẳng định ví trị trung tâm và là trái tim của cả nước
DUY ANH (tổng hợp)
65
Số 305+306 - 2016