Phương pháp bàn tay nặn bột là phương pháp dạy học khoa học dựa trên cơ sở của sự tìm tòi, nghiên cứu để phát triển năng lực khoa học, phát triển kĩ năng nói và viết. Phương pháp này được áp dụng cho các môn khoa học tự nhiên trong đó có bộ môn Hóa bởi vì đây là môn khoa học thực nghiệm đòi hỏi học sinh phải tự nghiên cứu, tìm tòi, tiến hành thí nghiệm để tìm ra kiến thức mới. Đối với chương trình hóa học lớp 8 thì phần nghiên cứu về tính chất hóa học của một chất là rất quan trọng cụ thể ở chương IV Bài 24: Tính chất của oxi. Đây là dạng bài nghiên cứu lý thuyết nhưng tôi thấy học sinh thường không nắm được phần tính chất hóa học để vận dụng làm các dạng bài tập có liên quan. Học sinh chưa hiểu và nhớ nội dung bài một cách sâu sắc là do các em chưa tích cực mạnh dạn phát biểu ý kiến, khả năng tư duy vận dụng, làm thí nghiệm để tìm ra kiến thức mới còn hạn chế nên dẫn đến kết quả là thuộc bài nhưng không hiểu bài hoặc hiểu bài chưa sâu. Nhằm giúp các em hiểu bài, nêu được hiện tượng phản ứng và viết phương trình cũng như làm tốt các bài tập về tính chất hóa học của oxi, giải pháp của tôi là sử dụng phương pháp bàn tay nặn bột trong tiết dạy đã mang lại hiệu quả cao trong phần nghiên cứu tính chất hóa học của oxi. Qua tìm hiểu, nghiên cứu và ứng dụng phương pháp bàn tay nặn bột vào giảng dạy đã giúp học sinh phát huy được tính tích cực, chủ động và tự tìm ra kiến thức mới. Sau khi áp dụng thấy có hiệu quả, tôi mạnh dạn đi sâu nghiên cứu và chia sẻ ý tưởng này với các đồng nghiệp qua đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng “ sử dụng phương pháp bàn tay nặn bột nhằm nâng cao kết quả học tập Bài 24: Tính chất của oxi môn Hóa học cho học sinh lớp 8A3 trường THCS ”.
Trang 1MỤC LỤC
I.TÓM TẮT ĐỀ TÀI -3
II.GIỚI THIỆU -4
1.Hiện trạng: -4
2.Nguyên nhân -4
3.Giải pháp thay thế -5
4.Vấn đề nghiên cứu -6
5.Giả thuyết nghiên cứu -6
III.PHƯƠNG PHÁP -6
1.Khách thể nghiên cứu -6
2.Thiết kế -8
3.Quy trình nghiên cứu: -9
4.Đo lường -12
IV.PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ BÀN LUẬN KẾT QUẢ: -13
1.Phân tích dữ liệu -13
2.Bàn luận kết quả: -15
V.KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ -16
VI.TÀI LIỆU THAM KHẢO -17
VII.CÁC PHỤ LỤC CỦA ĐỀ TÀI. -18
PHỤ LỤC 1: XÁC ĐỊNH ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU -18
PHỤ LỤC 2: KẾ HOẠCH NCKHSPƯD -19
PHỤ LỤC 3: ĐỀ, ĐÁP ÁN BÀI KIỂM TRA SAU TÁC ĐỘNG -20
Phụ lục 8: Một số hình ảnh minh họa cho các bước -42
BƯỚC 1: TÌNH HUỐNG XUẤT PHÁT -42 42
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Trang 3I TÓM TẮT ĐỀ TÀI
Phương pháp bàn tay nặn bột là phương pháp dạy học khoa học dựa trên cơ sở của
sự tìm tòi, nghiên cứu để phát triển năng lực khoa học, phát triển kĩ năng nói và viết.Phương pháp này được áp dụng cho các môn khoa học tự nhiên trong đó có bộ môn Hóabởi vì đây là môn khoa học thực nghiệm đòi hỏi học sinh phải tự nghiên cứu, tìm tòi,tiến hành thí nghiệm để tìm ra kiến thức mới Đối với chương trình hóa học lớp 8 thìphần nghiên cứu về tính chất hóa học của một chất là rất quan trọng cụ thể ở chương IV-Bài 24: Tính chất của oxi Đây là dạng bài nghiên cứu lý thuyết nhưng tôi thấy học sinhthường không nắm được phần tính chất hóa học để vận dụng làm các dạng bài tập cóliên quan Học sinh chưa hiểu và nhớ nội dung bài một cách sâu sắc là do các em chưatích cực mạnh dạn phát biểu ý kiến, khả năng tư duy vận dụng, làm thí nghiệm để tìm rakiến thức mới còn hạn chế nên dẫn đến kết quả là thuộc bài nhưng không hiểu bài hoặchiểu bài chưa sâu
Nhằm giúp các em hiểu bài, nêu được hiện tượng phản ứng và viết phương trìnhcũng như làm tốt các bài tập về tính chất hóa học của oxi, giải pháp của tôi là sử dụngphương pháp bàn tay nặn bột trong tiết dạy đã mang lại hiệu quả cao trong phần nghiêncứu tính chất hóa học của oxi Qua tìm hiểu, nghiên cứu và ứng dụng phương pháp bàntay nặn bột vào giảng dạy đã giúp học sinh phát huy được tính tích cực, chủ động và tựtìm ra kiến thức mới Sau khi áp dụng thấy có hiệu quả, tôi mạnh dạn đi sâu nghiên cứuvà chia sẻ ý tưởng này với các đồng nghiệp qua đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứngdụng “ sử dụng phương pháp bàn tay nặn bột nhằm nâng cao kết quả học tập Bài 24:Tính chất của oxi môn Hóa học cho học sinh lớp 8A3 trường THCS ”
Nghiên cứu được tiến hành trên hai nhóm tương đương về trình độ ở hai lớp 8trường THCS Lớp 8A3 là lớp thực nghiệm và lớp 8A2 là lớp đối chứng Lớp thựcnghiệm được thực hiện giải pháp thay thế khi dạy bài 24: Tính chất của oxi Kết quả chothấy tác động đã có ảnh hưởng rõ rệt đến kết quả học tập của học sinh lớp thực nghiệm
đã đạt kết quả học tập cao hơn so với lớp đối chứng Điểm bài kiểm tra sau tác động củalớp thực nghiệm có giá trị trung bình là 7,3 Điểm bài kiểm tra tương tự của lớp đối
Trang 4chứng là 5,44 Kết quả kiểm chứng T-Test sau tác động cho thấy p = 0,00043 <0,05 cónghĩa là có sự khác biệt lớn giữa điểm trung bình của nhóm thực nghiệm và nhóm đốichứng Kết quả cho thấy sự chênh lệch giữa nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng rất
có ý nghĩa, không phải do ngẫu nhiên Độ tin cậy dữ liệu của nhóm thực nghiệm vànhóm đối chứng lần lượt là: rSB = 0,767 > 0,7 và rSB = 0,709 > 0,7cho thấy dữ liệu làđáng tin cậy Điều đó chứng minh rằng việc áp dụng phương pháp BTNB đã làm nângcao kết quả học tập chương IV- Bài 24: Tính chất của oxi cho học sinh lớp 8A3 trườngTHCS , huyện , tỉnh
II GIỚI THIỆU
1 Hiện trạng:
Hiện nay dạy và học theo hướng tích cực nhằm phát triển năng lực của học sinh
để nâng cao kết quả học tập đối với bộ môn hóa học là thực sự cần thiết vì đây là bộ mônkhoa học thực nghiệm, kiến thức hóa học là trừu tượng đòi hỏi học sinh tích cực hoạtđộng tìm tòi, nghiên cứu và tiến hành thí nghiệm để tìm ra kiến thức mới
Đối với học sinh lớp 8 khả năng tư duy để tìm ra kiến thức mới của học sinhthường hạn chế trong việc tự nghiên cứu, làm thí nghiệm để rút ra kết luận nên kết quả làhọc sinh thuộc bài nhưng chưa hiểu bài sâu sắc để giải thích các hiện tượng của phảnứng và không nhớ được tính chất hóa học của chất để làm các dạng bài tập
Cũng như ở bài 24: Tính chất của oxi, khi hướng dẫn học sinh tìm hiểu nghiên cứu
về tính chất oxi tôi đã tận dụng tối đa các thiết bị dạy học sẵn có, kết hợp nhiều phươngpháp học tập tích cực như nêu vấn đề, đàm thoại, thí nghiệm biểu diễn của giáo viên…nhưng ở đây chỉ là sự truyền đạt kiến thức từ một chiều nên chưa phát huy được tính tíchcực tự học, tự làm thí nghiệm, tự đánh giá kết quả học tập để tìm ra kiến thức mới và dẫnđến kết quả học tập chưa cao
2 Nguyên nhân
Qua tìm hiểu, suy luận tôi đã rút ra được một số nguyên nhân dẫn đến hiện trạngnêu trên:
Trang 5- Học sinh mới được làm quen với bộ môn, các khái niệm trừu tượng nên các em
thường học bài theo cách “học vẹt” khi chưa nắm được trọng tâm bài
- Học sinh chưa thuộc kí hiệu, hóa trị của các nguyên tố nên thường viết công thức
hóa học ở phương trình phản ứng sai
- Trình độ của các học sinh không đồng đều.
- Nhiều phụ huynh chưa quan tâm đến việc học tập của con em mình.
- Tranh ảnh đồ dùng dạy học, dụng cụ và hóa chất chưa đảm bảo.
- Giáo viên sử dụng phương pháp trong tiết dạy chưa phù hợp nên không phát huy
được tính tích cực, chủ động tìm ra kiến thức mới của học sinh
Trong những nguyên nhân trên, theo tôi việc giáo viên sử dụng phương pháp dạyhọc chưa phù hợp để phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh nên dẫn đến kết quảhọc tập chưa cao
3 Giải pháp thay thế
Để tìm ra giải pháp khắc phục hiện trạng trên, tôi đã suy nghĩ đến nhiều giải phápnhư sử dụng các phương tiện dạy học, ứng dụng CNTT, tổ chức trò chơi, tăng cường bàitập ở nhà, áp dụng các phương pháp dạy học tích cực mới, một trong những phươngpháp dạy học mới làm tôi chú ý nhiều nhất đó là phương pháp BTNB
Học tập theo phương pháp BTNB là hoạt động học tập nhằm tạo cơ hội cho họcsinh rèn luyện các kỹ năng như nói, viết, hoạt động hợp tác nhóm Phương pháp này họcsinh đóng vai trò trung tâm, từ một tình huống xuất phát mà giáo viên đưa ra học sinh tựtìm tòi, nghiên cứu, làm thí nghiệm để tìm ra kiến thức mới nhằm phát huy được tínhtích cực học tập để nắm vững và khắc sâu kiến thức của bài học
• Một số nghiên cứu liên quan đến đề tài
Để thực hiện được giải pháp thay thế, tôi đã tham khảo một số đề tài nghiên cứukhác đã đề cập tới vấn đề này như :
- Tài liệu tập huấn dạy học và kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo định hướng
phát triển năng lực HS môn Hoá học cấp THCS – Bộ Giáo Dục và Đào Tạo – năm 2014
Trang 6- Tài liệu phương pháp BTNB trong dạy học môn Hoá học cấp THCS – Bộ Giáo
Dục và Đào Tạo – năm 2013
Qua tham khảo nhiều đề tài và các nguồn tài liệu khác nhau, tôi thấy được sự hiệuquả của việc vận dụng phương pháp BTNB trong tiết dạy.Vì vậy tôi mạnh dạn nghiêncứu đề tài sử dụng phương pháp BTNB vào bài có nội dung nghiên cứu về lý thuyết tìmhiểu tính chất của một chất cụ thể ở Bài 24: Tính chất của oxi
4 Vấn đề nghiên cứu
Việc sử dụng phương pháp bàn tay nặn bột có nâng cao kết quả học tập Bài 24: Tính chất của oxi cho học sinh lớp 8A3 trường THCS không ?
5 Giả thuyết nghiên cứu
Có.Việc vận dụng phương pháp bàn tay nặn bột sẽ làm nâng cao kết quả học tập Bài24: Tính chất của oxi cho học sinh lớp 8A3 trường THCS ”
III PHƯƠNG PHÁP
1 Khách thể nghiên cứu
Hai Lớp được tôi chọn tham gia nghiên cứu là 33 học sinh lớp 8A2 và 34 học sinhlớp 8A3 của trường THCS vì đối tượng này có nhiều thuận lợi cho việc nghiên cứuKHSPƯD về cả phía giáo viên và học sinh
• Về phía giáo viên: Bản thân là giáo viên chuyên Hóa đã có 14 năm kinh nghiệmgiảng dạy, yêu nghề và có tinh thần trách nhiệm trong công tác giảng dạy
• Về phía học sinh: Tôi được phân công trực tiếp giảng dạy hai lớp 8A2 và 8A3 nêntôi đã chọn 2 lớp có điểm tương đồng về giới tính, kết quả điểm bài kiểm tra học kì Itrước tác động cũng tương đương
Bảng 1: Bảng so sánh điểm kiểm tra trước tác động của 2 lớp
Trang 7tham gia học tập Bên cạnh đó vẫn còn một vài em kết quả học tập chưa cao và khả nănghọc tập theo nhóm còn hạn chế.
- Về thành tích học tập môn Hóa học 8 từ đầu năm đến nay của hai lớp tươngđương nhau về điểm số của môn học.Cụ thể như sau:
LỚP THỰC NGHIỆM (LỚP 8A3) LỚP ĐỐI CHỨNG (LỚP 8A2)
ST
Điểm HKI trước tác động
ST
Điểm HKI trước tác động
Nguyễn Thị Mỹ
Nguyễn Hoàng Phi
13
Nguyễn Quốc Hải
Nguyễn Thị Cẩm
Trang 8Nguyễn Phạm Hồng
Tôi dùng phép kiểm chứng t-test độc lập để xác định độ tương đương về điểm số của 2 nhóm trước khi tác động Kết quả thu được p = 0.344 (p > 0.05) điều đó chứng tỏ chênh lệch về điểm số không có ý nghĩa do đó các nhóm được xem là tương đương
2 Thiết kế
Tôi chọn hai lớp 8A2 và 8A3 với đầy đủ trình độ học tập: Yếu, TB, khá, giỏi, lớp8A3 làm lớp thực nghiệm và lớp 8A2 làm lớp đối chứng Lấy bài kiểm tra học kì I của 2lớp làm điểm trước tác động Tôi sử dụng kết quả này và dùng phương pháp kiểm chứngT-test độc lập cho thấy kết quả như sau:
Bảng 2: Kiểm chứng để xác định các nhóm tương đương
Tôi sử dụng thiết kế 4: Thiết kế kiểm tra sau tác động với các nhóm ngẫu nhiên
Trang 9Bảng 3: Thiết kế nghiên cứu
Kiểm tra sau tác động
Thực nghiệm
8A3
Dạy học có sử dụng phương phápBTNB trong Bài 24: Tính chất của oxi O3Đối chứng
3 Quy trình nghiên cứu:
3.1.Chuẩn bị của giáo viên
* Giáo viên dạy lớp 8A2 (lớp đối chứng) thiết kế bài học không áp dụng phươngpháp BTNB, các hoạt động lên lớp vẫn tiến hành bình thường
* Giáo viên dạy lớp 8A3 (lớp thực nghiệm) Trước khi tiết thực nghiệm diễn ra,tôi đã chia học sinh của lớp thực nghiệm thành 4 nhóm Mỗi nhóm có nhómtrưởng, thư kí để ghi chép các hoạt động và báo cáo kết quả thông qua phiếu họctập (phụ lục 8) Sau đó thiết kế bài học có vận dụng phương pháp BTNB vào bàidạy
3.2 Chuẩn bị của học sinh
Các nhóm sẽ phân công nhiệm vụ cho từng thành viên trong nhóm của mình đểhoàn thành nội dung bài học theo 5 bước của phương pháp BTNB
Mỗi học sinh đều phải có 1 quyển vở thực hành để ghi chép các ý kiến, câu hỏi, đềxuất các thí nghiệm, dự đoán hiện tượng, viết PTHH
3.3 Tiến hành thực nghiệm: Thời gian tiến hành thực nghiệm theo kế hoạch dạy học
của nhà trường và phân phối chương trình môn hóa 8 để đảm bảo tính khách
Trang 10Bảng 4: Thời gian thực nghiệm
Các bước tiến hành dạy học theo phương pháp BTNB
Bước 1: Tình huống xuất phát
Trước tiên GV cho học sinh xem các hình ảnh có liên quan đến khí oxi như sau:
Cá sống dưới nước, thợ lặn, sắt bị gỉ sét, bếp ga đang cháy
Sau đó GV nêu câu hỏi: Trong không khí có lượng lớn khí oxi Em có nhận xét gì
về màu sắc, mùi và tính tan của oxi trong nước? Oxi có khả năng phản ứng được vớinhững chất nào?
Bước 2: Nêu ý kiến ban đầu của học sinh
Trang 11Từ câu hỏi tình huống xuất phát ở bước 1, học sinh sẽ bộc lộ những hiểu biết ban
đầu của mình qua việc mô tả bằng lời về trạng thái, màu sắc và tính chất của oxi Sau đóthảo luận nhóm để trình bày quan điểm của nhóm về vấn đề trên vào phiếu học tập củanhóm (phụ lục 8)
Bước 3: Đề xuất các câu hỏi
Từ những ý kiến ban đầu của nhóm mình, HS sẽ đề xuất các câu hỏi liên quan đếnnội dung kiến thức tìm hiểu về trạng thái, màu sắc và tính chất của oxi như sau:
Câu 1: Vì sao khi bật bếp thì gas cháy được trong không khí?
Câu 2: Tại sao cá sống được ở dưới nước?
Câu 3: Tại sao các người thợ lặn lại phải mang theo bình oxi để thở?
Câu 4: Tại sao sắt bị gỉ sét khi để lâu ngoài không khí?
GV sẽ tập hợp các câu hỏi của các nhóm chỉnh sửa và đề ra các câu hỏi phù hợp với nội dung tìm hiểu về trạng thái, màu sắc và tính chất của oxi như sau:
Câu 1: Oxi có tan trong nước không?
Câu 2: Khí oxi nặng hay nhẹ hơn không khí?
Câu 3: Tại sao thức ăn để lâu ngày lại bị ôi thiu?
Câu 4: Trong tự nhiên khí oxi tham gia phản ứng với những chất nào?
Bước 4: Đề xuất các thí nghiệm nghiên cứu
* Đề xuất thí nghiệm:
- Mỗi nhóm HS sẽ nhận dụng cụ và hóa chất như sau: ống nghiệm, nút cao su có
ống dẫn khí hình chữ Z, đèn cồn, chậu thủy tinh, muỗng sắt đốt hóa chất, kẹp gỗ,giá đỡ bằng sắt, bình thủy tinh có nút đậy, que đóm, muỗng lấy hóa chất, bông,thuốc tím, bột lưu huỳnh, photpho đỏ, than gỗ, dây sắt
- HS các nhóm thảo luận đề xuất đề xuất thí nghiệm nghiên cứu để tìm hiểu các
kiến thức về trạng thái, màu sắc và tính chất của oxi như sau:
+ Thí nghiệm 1: Điều chế và thu khí oxi bằng phương pháp đẩy nước
+ Thí nghiệm 2: Đốt bột lưu huỳnh trên ngọn lửa đèn cồn và trong bình đựng khíoxi
Trang 12+ Thí nghiệm 3: Đốt bột photpho trên ngọn lửa đèn cồn và trong bình khí oxi.+ Thí nghiệm 4: Đốt dây sắt trên ngọn lửa đèn cồn và trong bình khí oxi.
* Tiến hành thí nghiệm:
- GV yêu cầu HS nghiên cứu tiến hành thí nghiệm để tìm được câu trả lời cho câu
hỏi và chú ý quan sát màu sắc, mùi, trạng thái, tính tan trong nước của khí oxi, màu củangọn lửa, điều kiện để phản ứng dễ xảy ra, vai trò của bông Nếu quan sát hiện tượngchưa rõ HS có thể làm lại thí nghiệm đến khi thu được kết quả rõ ràng
- Khi HS tiến hành thí nghiệm GV bao quát lớp, đi tới các nhóm để hướng dẫn
thêm, điều chỉnh các sai lầm, giúp đỡ HS (nếu cần thiết)
- GV yêu cầu HS dự đoán sản phẩm của các phản ứng, viết phương trình phản
ứng vào phiếu học tập của nhóm
Bước 5: Kết luận, kiến thức mới:
Khi HS tiến hành thí nghiệm xong, GV yêu cầu các nhóm thảo luận để hoàn thànhphiếu học tập và trình bày báo cáo kết quả trước lớp Các nhóm theo dõi nhận xét bổsung và rút ra kiến thức về tính chất vật lý và tính chất hóa học của khí oxi
Sau đó GV hướng dẫn cho HS so sánh lại các suy nghĩ ban đầu của mình để khắcsâu kiến thức trọng tâm của bài là tính chất hóa học và đi đến kết luận về tính chất hóahọc của oxi
•Một số hình ảnh minh họa khi học sinh tham gia các bước hoạt động của phương pháp BTNB (Phụ lục 6)
Trang 13• Quy trình kiểm tra và chấm bài kiểm tra
Giáo viên ra đề kiểm tra và đáp án theo thang điểm 10, sau đó lấy ý kiến đóng gópcủa các giáo viên tổ Hóa để bổ sung, chỉnh sửa cho phù hợp
Tổ chức kiểm tra hai lớp trong cùng một thời điểm với 2 dạng đề tương đương Sau
đó giáo viên tổ hóa sẽ chấm bài theo đáp án đã xây dựng nhằm đảm bảo tính khách quanvà độ tin cậy của dữ liệu Kiểm chứng độ giá trị của dữ liệu được thể hiện qua ma trận
đề (phụ lục)
Để kiểm tra độ tin cậy của dữ liệu, tôi tiến hành kiểm tra trên cùng một lớp kết quả
độ tin cậy của lớp TN là rSB = 0,767 > 0,7 của lớp ĐC là rSB= 0,709 > 0,7 Điều nàychứng tỏ dữ liệu thu được là đáng tin cậy
IV PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ BÀN LUẬN KẾT QUẢ:
1 Phân tích dữ liệu
a Mô tả dữ liệu
Tôi sử dụng phần mềm Microsoft Excel để xử lí số liệu thu thập được từ kết quả bài kiểm sau tác động của hai lớp TN và ĐC Sau đây là bảng mô tả dữ liệu
Bảng 5: Các tham số thống kê mô tả dữ liệu
Thông qua mô tả dữ liệu trên, tôi đã có thông tin cơ bản về dữ liệu thu thập được Đây là
cơ sở so sánh và liên hệ dữ liệu tiếp theo
b So sánh dữ liệu
Trang 14Sau khi mô tả nguồn dữ liệu thu được, tôi tiến hành so sánh các tham số ấy với nhau nhằm kiểm chứng xem kết quả giữa hai lớp TN (8A3) và ĐC (8A2) có khác biệt,
có nghĩa hay không
Bảng 6: So sánh điểm TB bài kiểm tra sau tác động
Như bảng trên, điểm TB bài kiểm tra sau tác động của lớp thực nghiệm là 7,3 vàcủa lớp đối chứng là 5,44 Thực hiện phép kiểm chứng T-test độc lập với các kết quả trêntôi tính được giá trị p là 0,00043< 0,05 cho thấy sự chênh lệch giữa điểm trung bìnhnhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng là có ý nghĩa Điều này chứng minh là điểm trungbình của nhóm thực nghiệm cao hơn nhóm đối chứng không phải do ngẫu nhiên mà là
do kết quả của sự tác động
Độ chênh lệch giá trị TB chuẩn SMD = 0,81 Điều đó cho thấy mức độ ảnh hưởngcủa việc vận dụng phương pháp bàn tay nặn bột trong tiết dạy đến kết quả học tập củahọc sinh là lớn Giả thuyết được kiểm chứng: “ Việc sử dụng phương pháp BTNB trongtiết dạy làm tăng kết quả học tập bộ môn Hóa cho học sinh lớp 8A3 trường THCS ”
Trang 15
Hình 1: Biểu đồ so sánh điểm trung bình trước và sau tác động của lớp thực
* Bài học kinh nghiệm: Đây là một phương pháp mới được áp dụng trong dạy học,
qua tìm hiểu nghiên cứu và giảng dạy thực tế tôi thấy để đạt kết quả giáo viên cầnchú ý các điểm sau:
- Bố trí bàn ghế trong lớp học phù hợp cho hoạt động nhóm
- Phân phối thời gian hợp lí theo các bước của phương pháp BTNB.
- Học sinh phải có kĩ năng hoạt động nhóm Phân công cụ thể và định hướng hoạt
động cho từng cá nhân trong nhóm
- Câu hỏi cho tình huống xuất phát phải ngắn gọn, rõ ràng, gần gũi với học sinh để
giúp các em bộc lộ những suy nghĩ ban đầu và tìm ra được kiến thức trọng tâm
- Giáo viên phải soạn kỹ nội dung bài trước khi đến lớp, chủ động trong việc tổ chức
hướng dẫn học sinh hoạt động
- Giáo viên phải theo dõi, động viên khuyến khích học sinh trong học tập Một số
Trang 16học sinh rụt rè, nhút nhát, chậm tiến bộ thì cần sự giúp đỡ của các bạn trong nhóm.Thường xuyên theo dõi về kết quả học tập của các em này, đồng thời kết hợp với giáoviên chủ nhiệm để có biện pháp kịp thời.
V KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
1 Kết luận
- Việc tổ chức dạy học theo phương pháp BTNB phù hợp theo bài, chương đối với
môn hóa là một giải pháp rất tốt mang lại hiệu quả cao đã làm tăng kết quả học tập củahọc sinh lớp 8A3 trường THCS
- Áp dụng phương pháp BTNB trong dạy học còn giúp cho học sinh phát huy được
tính tích cực, rèn luyện các kỹ năng như sử dụng ngôn ngữ nói, viết, thực hành, thảoluận hoạt động hợp tác nhóm cũng như sự tự tin khi trình bày trước tập thể
- Hy vọng đây là những gợi ý bước đầu để các thầy cô giáo, bằng sự sáng tạo và
kinh nghiệm nghề nghiệp của mình có thể tổ chức tốt các hoạt động giúp học sinh thêmyêu thích bộ môn Hoá học
2 Khuyến nghị
- Các cơ sở giáo dục cần tăng cường tổ chức hội thảo chuyên đề về sử dụng phươngpháp BTNB trong dạy và học để trao đổi kinh nghiệm, cần bổ sung thêm các đồ dùng,dụng cụ thí nghiệm, hoá chất … đảm bảo chất lượng để thực hiện thành công các thínghiệm, trang bị, sắp xếp phòng học cho HS ngồi theo nhóm và sĩ số HS vừa đủ đểthuận tiện hơn trong quá trình dạy học
- Giáo viên cần đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực, đầu tư nghiên
cứu, soạn giảng tìm ra giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục, biết khai thác và sửdụng các nguồn thông tin trên mạng Internet để phục vụ cho giảng dạy
- Tôi mong rằng quý thầy, cô giáo, các anh chị đồng nghiệp sẽ quan tâm, chia sẻ
và có thể ứng dụng đề tài này trong quá trình dạy học ở các bộ môn tự nhiên khác nhằmnâng cao kết quả học tập cho học sinh theo định hướng phát triển năng lực và góp phần
Trang 17nâng cao chất lượng giáo dục
Trên là đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng của bản thân tôi Trong quátrình thực hiện không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được những đóng góp ýkiến của quý thầy, cô đồng nghiệp
Xin chân thành cảm ơn!
VI TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Bộ Giáo Dục và Đào Tạo Tài liệu tập huấn nghiên cứu khoa học sư phạm ứng
Trang 184 Bộ Giáo dục và đào tạo, 2007 Hóa học 8.Tái bản lần 8 Hà Nội: NXB Giáo Dục.
5 Cao Thị Thặng, 2005 Một số vấn đề đổi mới phương pháp dạy học môn hóa học THCS Hà Nội: NXB Giáo Dục
6 Huỳnh Văn Út, 2009 Đề kiểm tra hóa học 8 TPHCM: NXB Đại học sư phạm.
7 Tài liệu trên mạng internet, youtube.com
VII CÁC PHỤ LỤC CỦA ĐỀ TÀI.
PHỤ LỤC 1: XÁC ĐỊNH ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
1 Tìm và chọn nguyên nhân:
Trang 192 Tìm giải pháp tác động:
PHỤ LỤC 2: KẾ HOẠCH NCKHSPƯD Tên đề tài: Sử dụng phương pháp “bàn tay nặn bột” nhằm nâng cao kết quả học tập Bài
24: Tính chất của oxi môn Hóa học cho học sinh lớp 8A3 trường THCS
Học sinh mới được làm
quen với bộ môn hóa
HIỆN TRẠNG
trong Bài 24: Tính chất của oxi
Phân loại các dạng bài tập,
câu hỏi và tăng cường
bài tập về nhà
Thường xuyên kiểm tra miệng, vở bài tập
Trang 20Có, việc vận dụng phương pháp bàn tay nặn bột sẽ làm nâng cao kết quả học Bài 24 môn Hóa học cho nhóm học sinh lớp 8A3 trường THCS
1 Bài kiểm tra của học sinh
2 Kiểm chứng độ tin cậy của bài kiểm tra.
3 Kiểm chứng độ giá trị của bài kiểm tra.
6 Phân tích Sử dụng phép kiểm chứng t-test độc lập và mức độ ảnh hưởng
7 Kết quả Kết quả đối với vấn đề nghiên cứu có ý nghĩa không ?
Nếu có ý nghĩa, mức độ ảnh hưởng như thế nào ?
PHỤ LỤC 3: ĐỀ, ĐÁP ÁN BÀI KIỂM TRA SAU TÁC ĐỘNG
MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA 15 PHÚT BÀI 24: TÍNH CHẤT CỦA OXI
Nội dung kiến
- Khí O 2 ít tan trong nước. - tính tỉ khối của oxi so với
không khí
Trang 21- CTHH oxit
- Tính thể tích của khí SO 2
- Nêu tính chất hóa học của khí O 2
Hãy khoanh tròn vào chữ a, b, c hoặc d cho câu trả lời đúng nhất.
Câu 1: Người ta thu khí oxi bằng phương pháp đẩy nước là do khí oxi có tính chất sau
a Không tan trong nước
b Tan ít trong nước
c Tan nhiều trong nước
d Khó hóa lỏng
Câu 2: Tỉ khối của khí oxi so với không khí là
Câu 3: Dấu hiệu của phản ứng photpho cháy trong khí oxi là
a ngọn lửa màu xanh nhạt và có khói trắng dày đặc bám vào thành bình
b ngọn lửa màu đỏ và có khói trắng dày đặc bám vào thành bình
c ngọn lửa sáng chói và có khói trắng dày đặc bám vào thành bình
d có khói trắng dày đặc tạo thành
Câu 4: Oxi được hóa lỏng ở nhiệt độ
Trang 22a 1830C b -1380C c -1830C d 1380C
Câu 5: P cháy trong khí oxi tạo ra chất rắn màu trắng là đi photphopentaoxit, công thức
hóa học của điphotphopentaoxit là
a. P2O3
b. P 2O5
c. P2O
d. PO5
Câu 6: Đốt 0,2 mol lưu huỳnh trong khí oxi tạo thành khí sunfurơ, thể tích khí sunfurơ
thu được ở đktc là
II Tự luận: (7 điểm)
Câu 7 (4đ): Nêu tính chất hóa học của khí oxi Viết PTHH minh họa.
Câu 8 (3đ): Tính thể tích khí oxi cần dùng ở đktc để đốt cháy hoàn toàn 5,4 gam
nhôm thu được chất rắn màu trắng là nhôm oxit (Al2O3)
Biết Al = 27; O =16; S = 32
Trang 23Al Al Al
Trang 24ĐỀ 2
I Trắc nghiệm:( 3 điểm)
Hãy khoanh tròn vào chữ a, b, c hoặc d cho câu trả lời đúng nhất.
Câu 1: Nguyên liệu để điều chế khí oxi trong phòng thí nghiệm là
Câu 3: Dấu hiệu của phản ứng lưu huỳnh cháy trong khí oxi là
a ngọn lửa màu xanh nhạt và có khói trắng bám vào thành bình
b ngọn lửa sáng hơn và có khói trắng bám vào thành bình
c ngọn lửa sáng chói và có khói trắng dày đặc bám vào thành bình
d có khói trắng dày đặc tạo thành
Câu 4: Oxi hóa lỏng có màu
Câu 5: Sắt cháy trong khí oxi tạo thành oxit sắt từ Công thức hóa học của oxit sắt từ là
a. FeO
b. Fe2O3
c. Fe3O4
d. Fe3O2
Câu 6: Đốt 0,1 mol lưu huỳnh trong khí oxi tạo thành khí sunfurơ, thể tích khí sunfurơ
thu được ở đktc là
II Tự luận: (7 điểm)
Câu 7 ( 4đ): Hãy nêu tính chất hóa học của khí oxi Viết PTHH minh họa.
Câu 8 (3đ): Tính thể tích khí oxi cần dùng ở đktc để đốt cháy hoàn toàn 10,8 gam nhôm
thu được chất rắn màu trắng là nhôm oxit (Al2O3)
Biết Al=27; O =16; S = 32
Trang 25Al Al Al
PHỤ LỤC 4 BẢNG ĐIỂM KIỂM TRA SAU TÁC ĐỘNG
Trang 26Lớp thực nghiệm (8A 3 ) Lớp đối chứng (8A 2 )
Trang 27STT Họ và tên HS
Điểm
KT sau TĐ
STT Họ và tên HS
Điểm
KT sau TĐ
Trang 28PHỤ LỤC 5: PHÂN TÍCH DỮ LIỆU
I MÔ TẢ DỮ LIỆU KIỂM TRA SAU TÁC ĐỘNG
LỚP THỰC NGHIỆM (8A3) LỚP ĐỐI CHỨNG (8A2)
ST
Điểm KT sau tác động