Bài 2. Trường từ vựng

Một trường từ vựng có thể bao gồm nhiều trường từ vựng nhỏ hơn.. Một trường từ vựng có thể bao gồm những từ khác biệt nhau về từ loại.. Do hiện tượng nhiều nghĩa, một từ có thể thuộc nhi

KIỂM TRA BÀI CŨ

1 Phân tích tâm trạng của bé Hồng khi gặp lại mẹ! (trích “Những ngày thơ ấu của Nguyên Hồng).

2 Tại sao nói tác giả Nguyên Hồng là nhà văn của phụ nữ và nhi

đồng?

XE ĐẠP

XE MÁY

ÔTÔ

TRƯỜNG TỪ VỰNG

Tiết: 7

Tiếng Việt 8

Giáo viên: Đào Ý Nhi

I Thế nào là trường từ vựng?

Mẹ tôi lấy vạt áo nâu thấm n ớc mắt cho tôi rồi xốc nách tôi lên xe Đến bấy giờ tôi mới kịp nhận ra mẹ tôi không còm cõi xơ xác quá nh cô tôi nhắc lại lời ng ời họ nội của tôi G ơng mặt mẹ tôi vẫn t ơi sáng với đôi mắt trong n ớc da mịn, làm nổi bật màu hồng của hai gò má Hay tại sự sung s ớng bỗng đ ợc trông nhỡn và ôm ấp cái hỡnh hài máu mủ của mỡnh mà

mẹ tôi lại t ơi đẹp nh thuở còn sung túc? Tôi ngồi trên đệm xe, đùi áp đùi mẹ tôi, đầu ngả vào cánh tay mẹ tôi, tôi thấy những cảm giác ấm áp đã bao lâu mất đi bỗng lại mơn man khắp da thịt Hơi quần áo mẹ tôi và hơi thở ở khuôn miệng xinh xắn nhai trầu phả

ra lúc đó thơm tho lạ th ờng.

( Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)

I Thế nào là trường từ vựng?

Những từ in đậm có nét chung nào về nghĩa?

mặt

mắt

da

gò má

đùi

đầu

cánh tay

miệng

Chỉ bộ phận của

cơ thể con người

TRƯỜNG TỪ VỰNG

GHI NHỚ

Trường từ vựng là tập hợp những từ có ít nhât một nét chung về nghĩa.

LƯU Ý

a Một trường từ vựng có thể bao gồm nhiều trường từ vựng nhỏ hơn.

b Một trường từ vựng có thể bao gồm những từ khác biệt nhau về từ loại.

c Do hiện tượng nhiều nghĩa, một từ có thể thuộc nhiều trường từ vựng khác nhau.

.

d Trong thơ văn và cuộc sống, chúng ta thường dùng cách chuyển trường từ vựng để tăng thêm tính nghệ

thuật của ngôn từ và khả năng diễn đạt (so sánh, nhân hoá, ẩn dụ ).

Trường từ vựng mắt bao gồm những trường từ vựng nhỏ nào?

- Các bộ phận của mắt:

- Các đặc điểm của mắt:

- Các bệnh về mắt:

lòng đen, con ngươi, lông mày …

lờ đờ, tinh anh, mù … quáng gà, cận thị, viễn thị …

Nhận xét về từ loại cho các từ trong tập hợp em đã tìm?

-> là danh từ, động từ, tính từ

=> Một trường từ vựng có thể bao gồm những từ khác biệt nhau về từ loại

Ngät

Tr êng mïi vÞ

Tr êng ©m thanh

Tr êng thêi tiÕt

=> Một từ có thể thuộc nhiều trường từ vựng khác nhau

Ví dụ

Con chó t ởng chủ mắng, vẫy đuôi mừng để lấy lòng chủ Lão Hạc nạt to hơn nữa:

- Mừng à? Vẫy đuôi à? Vẫy đuôi thỡ cũng giết!Cho cậu chết!

Thấy lão sừng sộ quá, con chó vừa vẫy đuôI vừa chực lảng Nh ng lão vội nắm lấy

nó, đập nhè nhẹ vào l ng nó và dấu dí:

- à không! à không! không giết Cậu Vàng đâu nhỉ ! Cậu Vàng của ông ngoan lắm! Ông không cho giết… Ông để Cậu Vàng ông nuôi…

( Nam Cao, Lão Hạc)

Con chó t ởng chủ mắng vẫy đuôi mừng

để lấy lòng chủ Lão Hạc nạt to hơn

nữa:

- Mừng à? Vẫy đuôi à? Vẫy đuôi thỡ

cũng giết!Cho cậu chết!

Thấy lão sừng sộ quá, con chó vừa vẫy

đuôivừa chực lảng Nh ng lão vội nắm

lấy nó, đập nhè nhẹ vào l ng nó và dấu

dí:

- à không! à không! không giết cậu

Vàng đâu nhỉ ! Cậu Vàng của ông

ngoan lắm! Ông không cho giết… Ông

để cậu Vàng ông nuôi…

Con chó bị chủ mắng vẫy đuôi để lấy lòng chủ Lão Hạc nạt to hơn nữa:

- Vẫy đuôi à? Vẫy đuôi thỡ cũng giết! Cho mày chết!

Thấy lão sừng sộ quá, con chó vừa vẫy

đuôi vừa lảng Nh ng lão vội nắm lấy

nó, đập nhè nhẹ vào l ng nó và dấu dí:

- à không! à không! không giết con chó

đâu nhỉ ! Con chó của ông ! Ông không cho giết… Ông để ông nuôi…

II Luyện tập

Bài tập 1:

Xác định trường từ vựng “người ruột thịt” trong văn bản “Trong lòng mẹ”

Ng êi ruét thÞt: ThÇy, mÑ, c«, em, con…