Bài 3. Tức nước vỡ bờ

Gia đình chị Dậu thuộc loại "nhất nhì trong hạng cùng đinh" nên chị phải chạy vạy ngược xuôi để có tiền nộp suất sưu cho anh Dậu.. Vợ chồng lão giàu có mà keo kiệt, tàn ác, đã lợi dụng t

Kiểm tra bài cũ

1 Nhận định nào sau đây nói đúng nhất về nội dung đoạn

trích: “Trong lòng mẹ ” của Nguyên Hồng ?

A– Chủ yếu trình bày diễn biến tâm trạng của bé Hồng.

B – Chủ yếu trình bày nỗi đau khổ của mẹ bé Hồng.

C – Chủ yếu trình bày tâm địa độc ác của ng ời cô

2 Em hiểu gì về chú bé Hồng qua đoạn trích “Trong lòng mẹ”

A – Là một chú bé chịu nhiều nỗi đau mất mát.

B – Là một chú bé dễ xúc động, tinh tế và nhạy cảm.

C – Là một chú bé có tình th ơng yêu vô bờ bến đối với mẹ.

D –Cả A, B, C đều đúng.

A

D

Tiết 9 - Văn bản

I.Đọc- giới thiệu chung:

1, Tác giả



(Trích “Tắt đèn”- Ngô Tất Tố)

Tên thật: Ngô Tất Tố Sinh năm: 1893 -Mất năm: 1954

Nơi sinh: Từ Sơn - Bắc Ninh (nay là huyện

Đông Anh,ngoại thành Hà Nội)

Bút danh: Lộc Hà, Phó Chi, Thục Điểu.

Thể loại: tiểu thuyết, văn học dịch

Các tác phẩm:

Tắt đèn (1939) ,Lều chõng (1939)

Việc làng (1940) ,Lão Tử (1942)

Mặc tử (1942), Trong rừng nho

Văn học Việt Nam (1942)

Hoàng Lê nhất thống chí

Phiên chợ trung du

Giải thưởng văn chương:

Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật

đợt I năm 1996

Tác giả :Ngô Tất Tố

Tiết 1 - Văn bản

I.Đọc- giới thiệu chung:

4 Tĩm tắt

1, Tác giả : Ngơ Tất Tố (1893-1954 )

Nhà văn hiện thực xuất sắc, chuyên viết về nông thôn trước

CM Tháng tám,

-Trích “Tắt đèn” ( 26 ch ương) Đoạn trích ở Chương XVIII ng) o n trích Chương XVIII Đoạn trích ở Chương XVIII ạn trích ở Chương XVIII ở Chương XVIII

- PTB : Tự sự, kết hợp miêu tả, biểu cảm Đoạn trích ở Chương XVIII

2 Tác phẩm

3 Bố cục: 2 phần

+ P1: Từ đầu đến “ngon miệng hay không”: Cảnh chị Dậu đCảnh chị Dậu chăm sóc chồng

+ P2: Còn lại: Cảnh chị Dậu đối mặt với bọn tay sai



Mở đầu tác phẩm là không khí căng thẳng, ngột ngạt của làng

Đông Xá trong những ngày sưu thuế Cổng làng đóng lại, công việc cày bừa đình đốn, bọn Lý trưởng, trương tuần chửi bới, quát tháo

om sòm; mấy tên cai lệ, lính cơ tay thước, roi song, dây thừng đi tróc người thiếu thuế Tiếng trống, mõ, tù và inh ỏi, tiếng thét ,tiếng đánh đập, tiếng kêu khóc thảm thiết vang lên như trong một cuộc săn người Gia đình chị Dậu thuộc loại "nhất nhì trong hạng cùng đinh" nên chị phải chạy vạy ngược xuôi để có tiền nộp suất sưu cho anh Dậu Bọn nhà giàu chẳng những không cho chồng chị vay

mượn mà còn nhiếc móc, đe doạ Anh Dậu đang ốm cũng bị bọn tay sai xông đến đánh trói, lôi ra đình cùm kẹp Chị đành phải rứt ruột đem cái Tí, đứa con gái đầu lòng lên bảy tuổi bán cho lão Nghị Quế bên thôn Đoài Vợ chồng lão giàu có mà keo kiệt, tàn ác, đã lợi dụng tình cảnh khốn cùng của chị, mua cái Tí và cả một ổ chó mà chỉ trả hai đồng bạc! Cộng với mấy hào bán gánh khoai, chị tưởng vừa đủ nộp suất sưu và chồng sẽ được tha về; ngờ đâu, bọn lý

dịch lại bắt chị phải nộp cả suất sưu của người em chồng đã chết

từ năm ngoái! Thật là cùng đường

Tóm tắt tác phẩm

Giữa đình làng, tiếng kêu uất ức của chị vang lên thảm thiết Đêm

hôm ấy, người ta cõng anh Dậu rũ rượi như một xác chết ở ngoài

đình về trả cho chị Gọi mãi anh không tỉnh, chị vô cùng hoảng sợ, đau đớn May sao, nhờ bà con xung quanh xúm đến cứu giúp,

anh Dậu đã tỉnh lại Một bà lão hàng xóm ái ngại cảnh nhà chị nhịn đói suốt từ hôm qua, mang đến cho chị bát gạo để nấu cháo Sáng sớm hôm sau khi anh Dậu vừa cố ngồi dậy cầm bát cháo, chưa kịp đưa lên miệng thì tên cai lệ và gã đầy tớ lý trưởng lại xộc vào định trói anh mang đi Van xin thiết tha cũng không được, chị Dậu đã liều mạng chống lại quyết liệt, đánh ngã cả hai tên tay sai vô lại Chị bị

bắt lên huyện Lão quan phủ Tư Ân lợi dụng tình cảnh của chị, cho chị tiền và giở trò bỉ ổi Chị đã kiên quyết cự tuyệt, giằng nắm bạc

ném vào mặt hắn và du hắn ngã kềnh Cuối cùng, để có tiền nộp thuế cho chồng, chị đành gửi con, nhận lời lên tỉnh đi ở vú Chủ của chị là một quan phủ già, dâm đãng, trong một đêm "tắt đèn" đã mò vào

buồng chị…Chị Dậu gạt mạnh bàn tay của lão, vùng chạy ra ngoài sân, giữa lúc trời tối đen như mực "tối như cái tiền đồ của chị"…

Tóm tắt đoạn trích

Chị Dậu b ng bát cháo đến bên chồng Thầy em hãy “

cố ngồi dậy húp ít cháo cho đỡ xót ruột Anh Dậu ”

mới kề bát cháo đến miệng thỡ cai lệ và ng ời nhà lí tr ởng ập đến thúc s u Chị Dậu từ tốn van xin khất số tiền s u còn thiếu Cai lệ quát mắng chị sa sả nh ng chị vẫn cố chịu nhẫn nhục van xin Cai lệ không nghe lời van xin của chị Dậu, hắn đánh chị và sấn đến trói

anh Dậu Chị Dậu liều cự lại đánh tên cai lệ và ng ời nhà lí tr ởng với cơn giận không nguôi Thà ngồi tù “

ể cho chúng làm tinh làm tội mãi thế, tôi không

đCaỷnh chũ Daọu

chịu đ ợc…”

Anh Dậu bị bắt

Anh Dậu bị giam

Bà cụ hàng xóm cho bát gạo

Tiết 1 - Văn bản

I.Đọc- giới thiệu chung : :

II.Đọc- tìm văn bản:

1.Cảnh chị Dậu chăm sóc chồng:

- Quạt cháo cho chóng nguội

- Rón rén bưng… đến chỗ chồng nằm

- Ngồi… chờ xem chồng ăn có ngon miệng không

=> Đảm đang, dịu dàng, yêu thương chồng con

2.Cảnh chị Dậu đối mặt với bọn tay sai



Ti t 1 - ết 1 - V n b n ăn bản ả

II.Đọc- tỡm văn bản:

2.Caỷnh chũ Daọu ủoỏi maởt vụựi boùn tay sai

Nhiệm vụ: Tróc nã s u thuế.

+Sầm sập tiến vào… Gõ … thét

+ Giọng hầm hè … giật phắt cái thừng …

chạy l i ch ạn trớch ở Chửụng XVIII ỗ anh Dậu

+ Bịch … Chị Dậu mấy bịch …

+ Tát … chị …nh y ả vào anh Dậu

+ Ngã nhào … miệng nham nham thét

Kẻ hống hách thô bạo không có nhân

tính

Xã hội phong kiến đầy rẫy bất công,

tàn ác vô nhân đạo.

+Run run: Nhà cháu Tỡnh cảnh: Thiếu sưu “Nhà cháu…khất … khất + Tha thiết: Khốn nạn “Nhà cháu…khất … ” lại + Xám mặt: “Nhà cháu…khất Cháu van ông…” ”

+ Liều cự lại: Chồng “Nhà cháu…khất tôi … ông”

+ Nghiến r ng: ăn bản “Nhà cháu…khất Mày … bà … xem ” + Túm lấy cổ … ấn dúi ra cửa

+Túm tóc lẳng … nhào ra thềm

Tức n ớc vỡ bờ- Có áp bức có

đấu tranh.

* ủoỏi laọp,dieón bieỏn taõm lớ nhaỏt quaựn.

 Thửụng choàng,sửực maùnh

phaỷn khaựng tieàm taứng, m nh m ạnh mẽ ẽ.



? Cách xưng hô của chị có gì thay đổi ?

? Hành động của chị là tự phát hay tự giác ? Xuất phát

từ đâu mà chị có thể vùng lên chống trả lại cai lệ?

? Qua đó em có nhận xét gì

về nhân vật chị Dậu? Hình ảnh của chị tiêu biểu cho tầng lớp nào?

(Trích “Tắt đèn”- Ngô Tất Tố)

TIẾT 9 :Văn bản TỨC NƯỚC VỠ BỜ

(Trích “Tắt đèn”- Ngô Tất Tố)

Tơi tả ,thảm hại

Dữ tợn

Hùng hổ

Sơ đồ diễn biến tâm trạng của

chị Dậu và cai Lệ

Nhẫn nhục Phản kháng bằng lời Chống trả bằng vũ lực

Tiết 1 - Văn bản

I.Đọc- giới thiệu chung

II.Đọc- tỡm văn bản:

-Khắc họa nhân vật điển

hinh, nghệ thuật t ơng

nhân vật.

- Ngòi bút hiện thực sinh

sắc, chi tiết giàu kịch tính.

* Nội dung

*Nghệ thuật

- Vạch trần bộ mặt tàn ác bất nhân của xã hội phong kiến đ ơng thời.

- Vẻ đẹp tâm hồn của ng ời

phụ n nông dân, vừa giàu tinh yêu th ơng vừa có sức sống tiềm tàng mạnh mẽ.

III.Tổng kết



Ghi nhớ: SGK/33

Luyện tập

*Câu 1: “Tắt đèn” của Ngô Tất Tố đ ợc viết theo thể loại nào?

A – Truyện

ngắn

B - Tiểu thuyết

C – Truyện vừa

D – Bút kí

* Câu 2: Nhận định nào sau đây nói đúng nhất nội dung

chính của đoạn trích: “Tức n ớc vỡ bờ” ?

C – Cho thấy vẻ đẹp tâm hồn của ng ời phụ nữ nông dân: Vừa giàu lòng yêu th ơng vừa có sức sống tiềm tàng mạnh mẽ

D – Kết hợp cả ba nội dung trên.

Luyện tập

B

A – Vạch trần bộ mặt tàn ác của xã hội phong kiến đ ơng thời

B – Chỉ ra nỗi cực khổ của ng ời nông dân bị áp bức.

D

* Câu 3: Theo em, nhận định nào nói đúng nhất t t ởng mà

nhà văn muốn gửi gắm qua đoạn trích?

A – Nông dân là lớp ng ời có sức mạnh lớn nhất, có thể chiến

thắng tất cả.

B – Trong đời sống có một quy luật tất yếu: Có áp bức là có

đấu tranh.

C – Bọn tay sai trong xã hội cũ là những kẻ tàn bạo và bất nhân

D – Bọn tay sai trong xã hội cũ là những kẻ tàn bạo và bất

nhân

B