Bài 4. Lão Hạc

Diến biến tâm trạng của lão Hạc xung quanh việc bán “cậu Vàng”* Trước khi bán “cậu Vàng”: lão Hạc có tình cảm như thế nào với con chó Vàng?. + Gọi con chó là cậu Vàng như một bà hiếm hoi

Tiết 13-14

V ăn bản:

Lão Hạc (Nam Cao)

L ÃO HẠC

(Nam Cao)I.Tác giả - tác phẩm

Trăng sáng

2 Tác phẩm

Lão Hạc là một tác phẩm tiêu biểu của nhà văn Nam Cao được đăng báo lần đầu năm 1943

3.Tóm tắt tác phẩm

- Lão Hạc là người cô đơn,

vợ mất, con bỏ đi đồn điền cao su, lão nuôi, yêu quý con Vàng, kỷ niệm của con trai lão

-Đói kém, bị ốm, phải tiêu vào tiền dành dụm cho con

-→ Lão Hạc phải bán con Vàng

-Nhờ ông giáo trông hộ

vườn, giữ tiền ma chay cho mình

→ tự tử bằng bả chó

4 Bố cục.

3 đoạn

-Đoạn 1: “Hôm sau…cũng xong”

 Chuyện bán chó của Lão Hạc

- Đoạn 2: “Luôn mấy hôm…đáng buồn”

 Suy nghĩ của ông giáo về Lão hạc

- Đoạn 3: “Không! Cuộc đời…một sào”

Cái chết của Lão Hạc

5 Ngôi kể

- Ngôi thứ nhất với điểm nhìn trần thuật là Ông giáo

=> chân thật

II Đọc - hiểu văn bản.

1 Nhân vật lão Hạc

a, Hoàn cảnh của Lão Hạc

- Vợ mất,con đi đồn điền cao su biệt tăm không về

- Tài sản duy nhất: Cậu Vàng và mảnh vườn

Cuộc sống khốn khổ , nghèo túng

b Diến biến tâm trạng của lão Hạc xung quanh việc bán “cậu

Vàng”* Trước khi bán “cậu Vàng”:

lão Hạc có tình cảm như thế nào với con chó Vàng? Tìm những chi tiết cho thấy rõ điều đó?

+ Gọi con chó là cậu Vàng như một bà hiếm hoi gọi con cái

+ Bắt rận, đem ra ao tắm

+ Cho ăn cơm….cái bát như một nhà giàu

+ Nhắm vài miếng lại gắp cho nó một miếng

+ Chửi yêu, nói với nó như nói một đứa cháu “À không, ông

không giết… ông nuôi”

Tình yêu tha thiết với loài vật.

- Nói ra ý định bán chó nhiều lần cho Ông Gíao

- Nghệ thuật: lời đối thoại trực tiếp ( độc thoại )

Yêu thương kỷ vật của con,độc thoại với cậu Vàng để giãi bày nỗi nhớ con

Em hãy tìm ra những chi tiết miêu tả bộ dạng, cử chỉ của lão Hạc lúc kể với ông giáo chuyện bán chó?

*Sau khi bán “cậu Vàng”

+ Lão cố làm ra vui vẻ, cười như mếu

+ Đôi mắt lão ầng ậng nước

+ Mặt … co rúm, vết nhăn xô lại, ép …nước

- “Thì ra tôi già…lừa một con chó”

→ Thái độ chua chát, ngậm ngùi, mặc cảm là

C, Cái chết của Lão Hạc

Trước khi chết lão Hạc

đã cậy nhờ ông giáo những điều gì?

- Nhờ ông giáo:

+ giữ hộ ba sào vườn cho con trai+ gửi 30 đồng để lo hộ đám tang cho mình

- Duy trì cuộc sống: ăn khoai, củ chuối, sung luộc, rau má, củ ráy, bữa trai bữa ốc

- Từ chối mọi sự giúp đỡ gần như là hách dịch

Người cha hết lòng vì con, giàu lòng tự trọng.

* Trước khi chết

Em hãy cho biết nguyên nhân cái chết của lão Hạc? Ý nghĩa của cái

chết ấy?

*.Nguyên nhân cái chết của lão Hạc

- “Ăn mãi cũng hết thì lấy gì lo

liệu,tôi bòn vườn của nó bao

nhiêu,ngộ nó không lấy gì lo được,

+ Muốn bảo toàn căn nhà, mảnh

vườn cho con; không muốn gây

phiền hà cho hàng xóm láng giềng

Xã hội thực dân thối nát đẩy con người tới bước đường cùng

* Cái chết đau đớn của Lão Hạc.

Bộc lộ rõ số phận, nhân phẩm của người nông dân

nghèo trước CMT8: nghèo khổ, bế tắc, cùng đường, giàu tình thương và lòng tự trọng Qua đó, tố cáo

mạnh mẽ sự tàn ác bất nhân của chế độ phong kiến

- Nghệ thuật:xây dựng tình huống bất ngờ,từ láy,ngôn ngữ sinh động

2 Nhân vật ông Giáo

* Khi lão Hạc tâm sự,kể chuyện - “Tôi muốn ôm choàng lấy

- Luôn tìm cách giúp

đỡ, an ủi và tỏ lòng quý trọng nhân cách LH

Em thấy thái độ, tình cảm của

nhân vật “tôi”

đối với lão Hạc như thế nào?

- “ Cuộc đời quả thật cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn…”.-“ Không! Cuộc đời chưa hẳn đã đáng buồn, hay vẫn đáng buồn nhưng lại đáng buồn theo một nghĩa khác”

Tại sao ông giáo lại có những suy nghĩ trái ngược như thế?

Em hiểu những ý nghĩ đó của ông giáo như thế nào?

b, Khi nghe Binh Tư kể chuyện

- Hỡi ơi Lão Hạc!Thì ra lúc cùng đường lão cúng liều như ai…

con người đáng kính đã đi theo gót Binh Tư để ăn ư

“Cuộc đời quả thật cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn”

+ Buồn vì: đói nghèo có thể đổi trắng thay đen, biến người lương thiện như Lão Hạc trở thành kẻ trộm cắp như Binh Tư

+ Buồn vì: một con người như LH đành phải biến chất vì không còn tìm đâu ra miếng ăn tối thiểu hàng ngày

Thất vọng, mất niềm tin vào Lão Hạc

c, Khi chứng kiến lão Hạc chết

- “ Không ! Cuộc đời chưa hẳn

đã đáng buồn”

+ Vì không có gì hủy hoại được nhân

phẩm của người lương thiện như Lão

Hạc để ta có quyền hy vọng và tin

tưởng ở con người

- “Hay vẫn đáng buồn theo một nghĩa khác”

+ Vì người tốt như Lão Hạc mà hoàn

toàn vô vọng, phải tìm đến cái chết

như một sự giải thoát tự nguyện và bất

đắc dĩ

- Nghệ thuật xây dựng tâm lí đa dạng

Vui mừng khi sự việc sang tỏ,tin tưởng phẩm chất cao đẹp của Lão Hạc

Qua ba phần phân tích về Ông Giáo từ đồng cảm đến thất vọng và cuối cùng

là vui mừng ti tưởng Lão Hạc Em có nhận xét gì về nhân vật Ông Gíao.

Ông giáo là người hiểu

đời, hiểu người, chan

chứa tình yêu thương và

lòng nhân ái sâu sắc

Người trọng nhân cách

không mất niềm tin vào

những điều tốt đẹp của

con người

III.Tổng kết

1 Nghệ thuật 2 Nội dung

- Sử dụng ngôi kể thứ nhất,

người kể là nhân vật hiểu,

chứng kiến toàn bộ câu chuyện

và cảm thông với LH

- Nghệ thuật phân tích tâm lí

già dặn, kể chuyện chân

thực, màu sắc trữ tình đan

xen triết lí sâu sắc

- Xây dựng được nhân vật

có tính cá thể hóa cao

- Tác phẩm phản ánh hiện thực số phận người nông dân trước CMT8 qua tình cảnh của LH: nghèo túng, không có lối thoát, phải chọn cái chết để bảo toàn tài sản cho con

và không phiền hà hàng xóm

- Cảm thông, trân trọng, ngợi ca

vẻ đẹp tiềm ẩn của người nông dân trong cảnh khốn cùng vẫn giàu lòng tự trọng

Luyện tập

1 Trong tác phẩm “Lão Hạc”, đâu là chi tiết nghệ

thuật quan trọng nhất:

a Chi tiết lão Hạc bán chó

b Chi tiết lão Hạc xin bả chó

c Chi tiết lão Hạc tự tử bằng bả chó

d Tất cả đáp án trên đều đúng

b

2 Điều gì lớn nhất ở người nông dân đã khiến NC bày tỏ

a Tình cảnh khốn cùng của họ

b Lòng yêu thương đối với con cái và với cả con vật nuôi.

c Ý thức tự trọng và nhân cách cao đẹp

c

3 Nam Cao là nhà văn hiện thực xuất sắc viết về đề tài:

a Người nông dân nghèo bị áp bức

b Người trí thức nghèo sống mòn mỏi trong xã hội cũ.

c Cả hai đề tài trên.

c