Bài 14. Dấu ngoặc kép

KIỂM TRA BÀI CŨCâu 1: Em hãy nêu công dụng của dấu ngoặc đơn và dấu hai chấm.. Câu 2: Giải thích công dụng dấu ngoặc đơn trong phần giới thiệu sau: Hai bài thơ “Cảnh khuya” và “Rằm th

Chào mừng quý thầy cô giáo về dự tiết học !

NGỮ VĂN: LỚP 8

10

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 1: Em hãy nêu công dụng của dấu ngoặc đơn và dấu

hai chấm.

Câu 2: Giải thích công dụng dấu ngoặc đơn trong phần giới thiệu sau:

Hai bài thơ “Cảnh khuya” và “Rằm tháng giêng” (Nguyên tiêu) được Bác Hồ viết ở chiến khu Việt Bắc, trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp (1946-1954).

(Sách giáo khoa Ngữ văn 7, tập 1)

a) Thánh Găng-đi có một phương châm:

“Chinh phục được mọi người ai cũng cho

là khó, nhưng tạo được tình thương, lòng nhân đạo, sự thông cảm giữa con người với con người lại càng khó hơn”

(Theo Lâm Ngữ Đường, Tinh hoa xử thế)

b) Nhìn từ xa, cầu Long Biên như một dải lụa uốn lượn vắt ngang sông Hồng, nhưng thực ra “dải lụa” ấy nặng tới 17 nghìn tấn! “dải lụa”

c) Tre với người như thế đã mấy nghìn năm Một thế kỉ “văn minh”, “khai hóa” của thực dân Pháp cũng không làm ra được một tấc sắt Tre vẫn phải còn vất vả mãi với người.

d) Hàng loạt vở kịch như “Tay người đàn

bà”, “Giác ngộ”, “Bên kia sông Đuống” ra

đời

(Ngữ văn 7, tập hai)

Bài tập 1: Giải thích công dụng của dấu ngoặc kép.

b) Kết cục, anh chàng “hầu cận ông lí” yếu hơn chị chàng con mọn,

hắn bị chị này túm tóc lẳng cho một cái, ngã nhào ra thềm

(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)

=> Từ ngữ được dùng với hàm ý mỉa mai.

B Luyện tập:

a) Nó cứ làm in như nó trách tôi ; nó kêu ư ử; nhìn tôi, như muốn

bảo tôi rằng: “A ! Lão già tệ lắm ! Tôi ăn ở với lão như thế mà lão

đối xử với tôi như thế này à?

( Nam Cao, Lão Hạc)

c) Hai tiếng “em bé” mà cô tôi ngân dài ra thật ngọt, thật rõ, quả nhiên

đã xoắn chặt lấy tâm can tôi như ý cô tôi muốn

( Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)

=> Từ ngữ được dẫn trực tiếp.

=> Từ ngữ được dẫn trực tiếp.

d) Trước năm 1914, họ chỉ là những tên da đen bẩn thỉu, những tên

“An-nam-mít” bẩn thỉu, giỏi lắm thì cũng chỉ biết kéo xe tay và ăn đòn của các quan cai trị nhà ta Ấy thế mà cuộc chiến tranh vui vừa bùng nổ, thì lập tức họ biến thành những đứa “con yêu”, những người “bạn hiền” của các quan cai trị phụ mẫu nhân hậu, thậm chí của các quan toàn

quyền lớn, toàn quyền bé nữa Đùng một cái, họ (những người bản xứ) được phong cho cái danh hiệu tối cao là “chiến sĩ bảo vệ công lí và tự do”

(Nguyễn Ái Quốc, Thuế máu)

=> Từ ngữ được dẫn trực tiếp và cũng có hàm ý mỉa mai.

B Luyện tập:

Bài tập 1: Giải thích công dụng của dấu ngoặc kép.

e) (Về nhà làm tương tự như các bài trên).

Bài tập 2: Đặt dấu hai chấm và dấu ngoặc kép vào chỗ thích

hợp Giải thích lí do.

=>- Dấu hai chấm sau “cười bảo”đánh dấu lời đối thoại;

- Dấu ngoặc kép ở “cá tươi” và “tươi” đánh dấu từ

ngữ được dẫn lại.

a) Biển vừa treo lên, có người qua đường xem, cười bảo

- Nhà này xưa quen bán cá ươn hay sao mà bây giờ phải đề biển là

cá tươi ?

Nhà hàng nghe nói, bỏ ngay chữ tươi đi

(Theo Treo biển)

B Luyện tập:

:

“ ”

Bài tập 2: Đặt dấu hai chấm và dấu ngoặc kép vào chỗ thích

hợp Giải thích lí do.

b) Nó nhập tâm lời dạy của chú Tiến Lê cháu hãy vẽ cái gì thân thuộc nhất với cháu

(Tạ Duy Anh, Bức tranh của em gái tôi)

=> Dấu hai chấm đánh dấu lời dẫn trực tiếp;

Dấu ngoặc kép đánh dấu câu nói đựơc dẫn trực tiếp

*Viết hoa từ “Cháu” vì mở đầu một câu.

thân thuộc nhất với cháu ”

(Tạ Duy Anh, Bức tranh của em gái tôi)

Bài tập 3: Vì sao hai câu sau có ý nghĩa giống nhau mà dùng những dấu

câu khác nhau ?

a) Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học

hành.”

b) Chủ tịch Hồ Chí Minh nói Người chỉ có một sự ham muốn, ham

muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta

được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành

=> Dùng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép đánh dấu lời dẫn trực tiếp.

=> Lời dẫn gián tiếp (Không dùng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép).

B Luyện tập:

Bài tập 5: Tìm những trường hợp có sử dụng dấu ngoặc đơn, dấu hai chấm và

dấu ngoặc kép trong một bài học ở sách giáo khoa Ngữ văn 8, tập 1 và giải thích công dụng của chúng.

*Ví dụ: Văn bản Ôn dịch thuốc lá:

+ Ngày trước, Trần Hưng Đạo căn dặn nhà vua: “Nếu giặc đánh như vũ bão thì không đáng sợ, đáng sợ là giặc gặm nhấm như tằm ăn dâu”.

Dấu ngoặc kép đánh dấu lời dẫn trực tiếp.

+ Có người bảo: Tôi hút, tôi bị bệnh, mặc tôi !

Dấu hai chấm đánh dấu lời giải thích (gián tiếp).

+ Người ta cấm hút thuốc…(ở Bỉ, từ năm 1987, vi phạm lần thứ nhất phạt 40 đô la, tái phạm phạt 500 đô la).

=> Dấu ngoặc đơn (dẫn chứng) đánh dấu phần giải thích.

Bài tập 4: Viết một đoạn văn thuyết minh ngắn có dùng dấu ngoặc đơn, dấu

hai chấm và dấu ngoặc kép Giải thích công dụng của các loại dấu câu này trong đoạn văn đó.

(Bài tập này về nhà làm, tiết sau kiểm tra bài cũ sẽ trình bày trước lớp).

Con trâu là ngưười bạn gần gũi và thân thiết của

ngu ời nông dân Con trâu giúp ng ời nông dân trong công việc đồng áng Trâu kéo cày bừa, trục lúa, chở xe Ng uời nông dân coi “ Con trâu là đầu cơ nghiệp”, là tài sản to lớn trong mỗi gia đình Cũng vì thế ng uời nông dân đối với con trâu nh với ng ời bạn thân :

“ Trâu ơi ta bảo trâu này

Trâu ra ngoài ruộng trâu cày với ta ” (Ca dao)

Ngày nay cuộc sống có nhiều thay đổi, như ng con trâu vẫn mãi mãi là hình ảnh của mỗi làng quê Việt Nam.

Trần Tuấn Khải (1896-1983)bút hiệu Á Nam, quê

Ơû làng Quang Xán, xã Mỹ Hà, huyện Mỹ Lộc, tỉnh

Nam Định Trong thơ văn, ông thường mượn các đề

tài lịch sử hoặc những biểu tượng nghệ thuật để bộc

lộ lòng yêu nước của đồng bào và khát vọng độc lập tự do của mình.Tác phẩm chính của Trần Tuấn Khải

bao gồm các tập thơ: “Duyên­nợ­phù­sinh­I,­II” “Bút­

quan­hoài­I,­II”­“Với­sơn­hà­I,­II”

Đoạn văn tham khảo 2:

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Hoàn chỉnh tất cả các bài tập

- Nắm chắc ghi nhớ; Lấy được các ví dụ tương ứng với công dụng của dấu ngoặc kép.

- Thực hiện các yêu cầu của phần chuẩn bị ở nhà

bài: “Luyện nói: Thuyết minh về một thứ đồ dùng”.

(Tập nói trước phần đã chuẩn bị ở nhà để đến lớp trình bày)

Tiết học đã kết

thúc chúc quý thầy cô và các em mạnh

khỏe.