Bài 21. Câu trần thuật

Trang 1

CÂU TRÂN THUẬT `

Giáo viên: Hoàng Lê Ngọc Linh

Ngữ Văn 8

Trang 2

a) Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của nhân dân ta Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung,… Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng

(Hồ Chí Minh, Tinh thần yêu nước của nhân dân ta)

** 3 câu:

- Câu 1: nêu nhận định

- Câu 2: trình bày suy nghĩ, thái độ

- Câu 3: nêu yêu cầu

1 Ví dụ:

2 Ghi nhớ:

II- Luyện tập:

1 Bài tập 1:

2 Bài tập 2:

3 Bài tập 3:

4 Bài tập 4:

Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của nhân dân ta

Chúng ta có quyền tự hào vì

những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung,

…

Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng

Phần câu hỏi:

Các bạn hãy cho biết những câu nào trong đoạn trích trên không có đặc điểm hình thức của các kiểu câu

nghi vấn, cầu khiến hoặc cảm thán???

Nếu vậy thì những câu này dùng để làm gì???

Trang 3

I Đặc điểm hình thức và chức năng b) Thốt nhiên một người nhà quê, mình mẩy lấm láp, quần áo ướt đầm, tất tả chạy xông vào, thở không ra lời:

- Bẩm… quan lớn… đê vỡ mất rồi!

(Phạm Duy Tốn, Sống chết mặc bay)

**2 câu:

- Câu 1: kể tả nhười nhà quê

- Câu 2: thông báo sự việc

I- Đặc điểm hình thức và chức năng:

1 Ví dụ:

2 Ghi nhớ:

1 Bài tập 1:

2 Bài tập 2:

3 Bài tập 3:

4 Bài tập 4:

Thốt nhiên một người nhà quê, mình mẩy lấm láp, quần áo ướt đầm, tất tả chạy xông vào, thở không ra lời:

- Bẩm… quan lớn… đê vỡ mất rồi!

Phần câu hỏi:

Trang 4

c) Cai Tứ là một người dàn ông thấp và gầy, tuổi độ bốn lăm, năm mươi Mặt lão vuông nhưng hai má hóp lại (Lan Khai, Lầm than)

** 2 câu:

- Câu 1, 2: miêu tả Cai Tứ

1 Ví dụ:

2 Ghi nhớ:

1 Bài tập 1:

2 Bài tập 2:

3 Bài tập 3:

4 Bài tập 4:

Phần câu hỏi:

nghi vấn, cầu khiến hoặc cảm thán???

Cai Tứ là một người dàn ông thấp và gầy, tuổi độ bốn lăm, năm mươi Mặt lão vuông nhưng hai má hóp lại

Trang 5

I Đặc điểm hình thức và chức năng d) Ôi Tào Khê! Nước Tào Khê làm đá mòn đấy! Nhưng dòng nước Tào Khê không bao giờ cạn chính là lòng chung thủy của ta!

(Nguyên Hồng, Một tuổi thơ văn)

1 Ví dụ:

2 Ghi nhớ:

1 Bài tập 1:

2 Bài tập 2:

3 Bài tập 3:

- Câu 2: nêu nhận định

- Câu 3: thể hiện thái độ, cảm xúc

Phần câu hỏi:

Nước Tào Khê làm đá mòn đấy!

Nhưng dòng nước Tào Khê không bao giờ cạn chính là lòng chung thủy của ta!

Trang 6

• Câu trần thuật không có đặc điểm hình thức của các kiểu câu nghi vấn, cầu khiến hay cảm thán; thường dùng để kể, thông báo, nhận định, miêu tả,…

• Ngoài những chức năng chính trên đây, câu trần thuật còn dùng để yêu cầu, đề nghị hay bộc lộ cảm xúc, tình cảm,…

• Khi viết, câu trần thuật thường kết thúc bằng dấu chấm, nhưng đôi khi nó có thể kết thúc bằng dấu chấm than hoặc dấu chấm lửng

• Đây là kiểu câu cơ bản và được dùng phổ biến nhất trong giao tiếp

1 Ví dụ:

2 Ghi nhớ:

1 Bài tập 1:

2 Bài tập 2:

3 Bài tập 3:

4 Bài tập 4:

Trang 7

nhiều nhất???

Trang 8

b) Mã Lương nhìn cây bút bằng vàng sáng lấp lánh, em sung sướng reo lên:

 Cây bút đẹp quá! Cháu cảm ơn ông! Cảm ơn ông!

1 Ví dụ:

2 Ghi nhớ:

1 Bài tập 1(b):

2 Bài tập 2:

3 Bài tập 3:

4 Bài tập 4:

Phần câu hỏi:

Các bạn hãy xác định các câu được in đậm sau đây là kiểu câu gì???

Cây bút đẹp quá! Cháu cảm ơn ông Cảm ơn ông!

Vậy hãy nêu thử xem chức năng của những câu này là gì!!?

Câu trần thuật Câu cảm thán

-Câu cảm thán bộc lộ cảm xúc -Câu trần thuật bộc lộ cảm xúc

Trang 9

->

b) Anh có thể tắt thuốc lá được không?

c) Xin lỗi, ở đây không được hút thuốc lá.

1 Ví dụ:

2 Ghi nhớ:

1 Bài tập 1(b):

2 Bài tập 2:

3 Bài tập 3:

4 Bài tập 4:

Phần câu hỏi:

Các bạn thử phân biệt xem các câu trên là những kiểu câu gì???Nhờ đâu mà các bạn có thể phân biệt được nó vây???

Nếu thế thì chứng tỏ các bạn đã hiểu bài rồi đấy, vậy thử nói xem chức năng của chúng là gì nào???

-> Câu cầu khiến

-> Câu nghi vấn

-> Câu trần thuật -> đề nghị một cách tế nhị

-> đề nghị một cách nhẹ nhàng

-> yêu cầu, ra lệnh

!

?

.

Định dạng
Số trang	9
Dung lượng	135,44 KB