Bài 3. Xưng hô trong hội thoại

Trong lời nói của người bà có phương châm hội thoại nào không được tuân thủ?. Từ ngữ xưng hô: *Xưng hơ là một bộ phận trong lời nĩi: Hãy nêu một số từ ngữ dùng để xưng hơ trong tiếng

Chµo mõng quý thÇy, c« gi¸o

vÒ dù giê líp 9A3 h«m nay !

KIỂM TRA MIỆNG:

Câu 3: Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu bài gì? Bài

gồm những nội dung chính nào? ( 2 đ)

Câu 1 Nêu nguyên nhân của việc không tuân thủ

các phương châm hội thoại? ( 4 đ)

Câu 2 Trong lời nói của người bà có phương châm hội thoại nào không được tuân thủ? Tại sao?( 4 đ)

Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụi Hàng xóm bốn bên trở về lầm lụi

Đỡ đần bà dựng lại túp lều tranh Vẫn vững lòng bà dặn cháu đinh ninh:

“Bố ở chiến khu, bố còn việc bố, Mày có viết thư chớ kể này, kể nọ,

Cứ bảo nhà vẫn được bình yên ” (“Bếp lửa” – Bằng Việt)

Câu 1 Nguyên nhân:

+ Người nĩi vơ ý, vụng về, thiếu văn hố trong giao

tiếp

+ Người nĩi phải ưu tiên cho một phương châm hội

thoại hoặc một yêu cầu khác quan trọng hơn

+ Người nĩi muốn gây sự chú ý, để người nghe hiểu

câu nĩi theo một hàm ý nào đĩ

Câu 2 PHƯƠNG CHÂM VỀ CHẤT: Khơng cho cháu nĩi sự thật để bố cháu ở chiến khu yên tâm cơng tác

KIỂM TRA MIỆNG:

Câu 3: Từ ngữ xưng hô và việc sử dụng từ ngữ

xưng hô

Tiết 18 : XƯNG HƠ TRONG HỘI THOẠI

I.Từ ngữ xưng hơ và việc

vận dụng từ ngữ xưng hơ:

1 Từ ngữ xưng

hô:

*Xưng hơ là một bộ phận trong lời nĩi:

Hãy nêu một số

từ ngữ dùng để xưng hơ trong tiếng Việt ?

Ngôi trong giao tiếp Đại từ quen thuộc

I.Từ ngữ xưng hơ và việc

+ Tôi, tao, tớ… /

chúng tôi, chúng

tao, bọn tớ…

+ Mày, cậu, bạn…/

chúng mày, các

cậu, mấy bạn

+ Nó, hắn…/ bọn

nó, tụi hắn

*Một số từ ngữ xưng hô:

+Thân thuộc : Bố, mẹ, chú, bác, cô, dì, cậu, mợ, anh,

chị, ông, bà, con, em…

+ Chức vụ : giám đốc, thủ trưởng, chủ tịch, bí thư,

tổ trưởng, sếp, lớp trưởng

+Nghề nghiệp : ca sĩ, nhà văn, nhà báo, hoạ sĩ

I.Từ ngữ xưng hơ và việc

vận dụng từ ngữ xưng hơ:

1 Từ ngữ xưng

hô:- Đại từ:

+ Tôi, tao, tớ… /

chúng tôi, chúng

tao, bọn tớ…

+ Mày, cậu, bạn…/

chúng mày, các

cậu, mấy bạn

+ Nó, hắn…/ bọn

nó, tụi hắn

XƯNG HƠ TRONG HỘI THOẠI

Tiết 18 :

- Danh từ chỉ họ

hàng khi xưng hô

được dùng như đại từ

Ví dụ: Ông, bà, cha,

mẹ, chị,

Xác định ngôi của từ: “ em ” trong các trường

hợp sau:

a/ Anh của em có nhà không?

=> Từ “em” gọi người nghe (ngôi thứ 2).

b/ Anh em đi chơi với bạn rồi.

=> Từ “em” là người nói xưng (ngôi thứ nhất).

c/ Em đã đi học chưa con?

=> Từ “em” gọi người được nói đến (ngôi thứ ba).

 Danh từ khi dùng làm từ ngữ xưng hô có thể dùng ở cả ba ngôi.

Tiếng Anh Tiếng Việt

Ngày mai chúng ta làm lễ thành hôn, mời thầy đến dự.

Chúng ta : Gồm người nói + người nghe

=>Sửa : Chúng tôi, chúng em: Chỉ có người nói,

không có người nghe.

 Hệ thống từ ngữ xưng hô phong phú, tinh tế

Tiết 18 : XƯNG HƠ TRONG HỘI THOẠI

I.Từ ngữ xưng hơ và việc

hàng khi xưng hô

được dùng như đại

Bt :Xác định từ ngữ xưng hô trong hai đoạn

Yếu thế, nhún nhường

Tiết 18 : XƯNG HÔ TRONG HỘI THOẠI

I.Từ ngữ xưng hô và việc

Tiết 18 : XƯNG HÔ TRONG HỘI THOẠI

I.Từ ngữ xưng hô và việc

Tiết 18 : XƯNG HÔ TRONG HỘI THOẠI

I.Từ ngữ xưng hô và việc

Tiết 18 : XƯNG HƠ TRONG HỘI THOẠI

* Phân tích cách xưng hô:

+Cậu bé gọi người sinh ra mình

bằng “mẹ” -> Bình thường.

+ Cậu bé xưng hô với sứ giả

“ông – ta” -> Thể hiện thái

độ tự tin khác thường, mang

màu sắc của truyền thuyết.

Bài tập 3:Đọc đoạn trích sau:

Đứa bé nghe tiếng rao, bỗng dưng cất tiếng nĩi: “ Mẹ ra mời sứ giả vào đây.”Sứ giả vào? Đứa bé bảo: “ Ơng về tâu với vua sắm cho ta

một con ngựa sắt, một cái roi sắt và một tấm áo giáp sắt, ta sẽ phá tan lũ giặc này,” ( Thánh Giĩng)

Tiết 18 : XƯNG HƠ TRONG HỘI THOẠI

Bài tập 4: Phân tích cách xưng hô

và thái độ của người nói:

+ Vị tướng trong tư cách học trò cũ thăm trường, gặp lại thầy

tôn trọng.

+Thầy giáo gọi vị tướng là

lịng biết ơn.

 Cả hai đều đối nhân xử thế thấu tình đạt lí.

Tiết 18 : XƯNG HƠ TRONG HỘI THOẠI

Bài tập 5

Đọc bản “Tuyên ngơn Độc lập” đến nửa chừng, Bác

dừng lại và bỗng dưng hỏi:

- Tơi nĩi đồng bào nghe rõ khơng?

Một triệu con người cùng đáp, tiếng dậy vang như

gần gũi, thân thiết không xa

cách giữa lãnh tụ và nhân dân

-> thể hiện quan hệ dân chủ

trong chế độ mới.

* Cho tình huống:

- Vì quên mang mang tập , bạn A phải mượn

quyển tập Lịch sử của bạn B để về nhà chép bài

- Đến tiết Lịch sử, bạn A nghỉ học không lí do Thế là, bạn B không có vở đành chịu nghe cô giáo nhắc nhở

- Trên đường về nhà, B ghé vào nhà A Đúng

lúc cả nhà đang ăn cơm còn bạn A thì đang vùi đầu

vào máy tính chơi game

Nếu em là bạn B, em sẽ xử sự như thế nào?

Bằng một đoạn hội thoại ngắn, em hãy dùng những

từ ngữ xưng hô thích hợp để thể hiện tình huống

trên

TỔNG KẾT:

–Vừa bước vào nhà, B cúi đầu thưa:

-Dạ! Cháu chào hai bác !

- Con mới tới, gặp bữa dùng cơm với hai bác!

-Dạ ! Không ạ! Mẹ cháu đang đợi ở nhà.

-A ơi ! bạn tìm con nè! - Mẹ A gọi to.

B ấp úng! tiến về phía bạn: “ Bạn cho tôi mượn lại quyển tập Lịch sử.” và chào hai bác ra về.

* Đối với bài học ở tiết này:

- Học thuộc ghi nhớ Sgk

-Xem lại ví dụ mẫu

-Cho ví dụ về từ ngữ xưng hô trong hội thoại

- Làm bài tập 4,5 Sgk vào VBT

* Đối với bài học ở tiết tiếp theo:

- Chuẩn bị bài mới: Cách dẫn trực tiếp và gián tiếp

+ Đ ọc kĩ nội dung bài

+ Trả lời các câu hỏi sau mỗi VD Sgk

+ Cho ví dụ về chuyển cách dẫn

trực tiếp sang gián tiếp và ngược lại.+ Làm bài tập phần III

HƯỚNG DẪN HỌC TẬP:

Xin gửi đến quý thầy

cô, các em học sinh

Lời chào thân ái và

lời chúc tốt đẹp

nhất.