Tuần 12. Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt

Tuần 12. Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả cá...

A Ngôn ngữ nói là ngôn ngữ âm thanh.

B Ngôn ngữ nói đa dạng về ngữ điệu.

C Ngôn ngữ nói sử dụng nhiều lớp từ, kiểu câu

đa dạng.

D Ngôn ngữ nói là ngôn ngữ tinh luyện và

trau chuốt

D

Câu hỏi: Dòng nào sau đây

không phải là đặc

điểm của ngôn ngữ

nói?

CẤU TRÚC CỦA BÀI HỌC

I NGÔN NGỮ SINH HOẠT 2 Các dạng biểu hiện

(Tiết 2) 1 Tính cụ thể

II PHONG CÁCH 2 Tính cảm xúc

NGÔN NGỮ SINH HOẠT 3 Tính cá thể

I Ngôn ngữ sinh hoạt

1 Khái niệm ngôn ngữ sinh hoạt

a Tìm hiểu ngữ liệu: sgk/ 113

+ Nhóm 1,2,3

- Cuộc hội thoại diễn ra

trong khoảng không

gian, thời gian nào?

- Các nhân vật giao

tiếp là ai? Có quan hệ

với nhau như thế nào?

+ Nhóm 4,5,6

- Nội dung, hình thức, mục đích của hội thoại?

- Ngôn ngữ của cuộc hội thoại có những đặc điểm gì?

 Tại khu tập thể X – vào buổi trưa (lúc mọi người đang nghỉ ngơi)

 Các nhân vật chính là bạn bè cùng lớp (Lan, Hùng, Hương)

 Các nhân vật phụ là người lớn tuổi và mẹ của Hương.

+ Nhóm 1,2,3

- Cuộc hội

thoại diễn ra

trong khoảng

không gian,

thời gian nào?

- Các nhân vật

giao tiếp là ai?

Có quan hệ

với nhau như

thế nào?

-Nội dung: báo đến giờ đi học.

-Hình thức: gọi – đáp.

-Mục đích: để đến lớp đúng giờ qui định.

-Sử dụng từ ngữ hô gọi, tình thái :ơi, đi, à,

chứ, với, gớm, ấy, chết thôi…

- Các từ ngữ khẩu ngữ, có tính thân mật

suồng sã, : chúng mày, lạch bà lạch bạch, ngủ

ngáy , chậm như rùa…

-Sử dụng câu đặc biệt : Đi học đi!

- Câu tỉnh lược: “Không cho ai ngủ ngáy với

à”!; “Để cho các bác ngủ trưa với”! “Đây rồi,

ra đây rồi”! (……)

Nhóm 4,5,6

- Nội dung,

hình thức,

mục đích

của hội

thoại?

-Ngôn ngữ

của cuộc

hội thoại có

những đặc

điểm gì?

Ví dụ 1: (Buổi trưa tại khu tập thể X, hai bạn Lan và Hùng gọi Hương đi học.)

-Hương ơi! Đi học đi! (im lặng)

-Hương ơi! Đi học đi! (Lan và Hùng gào lên)

-Gì mà ầm ầm lên thế chúng mày! Không cho ai ngủ ngáy nữa à! (tiếng một người đàn ông nói to)

-Các cháu ơi, khẽ chứ! Để cho các bác ngủ trưa

với! Nhanh lên con, Hương! (tiếng mẹ Hương nhẹ nhàng ôn

tồn)

- Đây rồi, ra đây rồi ! (tiếng Hương nhỏ nhẹ)

-Gớm, chậm như rùa ấy! Cô phê bình chết thôi! (tiếng Lan

càu nhàu)

-Hôm nào cũng chậm Lạch bà lạch bạch như con vịt bầu!

(tiếng Hùng tiếp lời)

dạng nói

Gặp Thuận sau hơn một tháng xa cách

Hơn một tháng mình tưởng như lâu lắm

Gặp em mừng rỡ xiết bao khi thấy em

vẫn khỏe, trưởng thành trong công tác.

Sống bên em mình cảm thấy quý mến vô

cùng những phút giây sum họp Bởi vì

cuộc chiến đấu vẫn còn tiếp diễn, biết ai

còn ai mất hả em ?

(Trích Nhật kí Đặng Thùy Trâm)

-Ngày 13/11/1947 Tối nay nôn nao và mệt rũ Làm nhiều?

Hút thuốc lá nhiều? Hay say hạt bí? Đi nằm sớm, chuyện

lẻ tẻ Lửa tắt cũng không buồn dậy thổi.

(Trích Nhật kí ở rừng - Nam cao)

Đoạn văn;

Ông Năm Hên đáp:

-Sáng mai sớm, đi cũng không muộn.Tôi cần một người dẫn đường đến

ao cá sấu đó.Có vậy thôi! Chừng một giờ đồng hồ sau là xong chuyện!

Sấu ở ao giữa rừng, tôi bắt nhiều rồi Bà con cứ tin tôi Xưa nay, bị sấu

bắt là người đi ghe xuồng hoặc ngồi rửa chén dưới bến, có bao giờ sấu

rượt người ta giữa rừng mà ăn thịt ? Tôi đây không tài giỏi gì hết, chẳng

qua là biết mưu mẹo chút ít, theo như người khác thì họ nói đó là bùa

phép để kiếm tiền Nghề bắt sấu có thể làm giầu được, ngặt tôi không mang thứ phú quới đó[ ] Cực lòng biết bao nhiêu khi nghe ở miền

Rạch Giá, Cà Mau này có nhiều con rạch, ngã ba mang tên Đầu Sấu,

Lưng Sấu, Bàu Sấu, sau này hỏi lại tôi mới biết đó là nơi ghê ghớm, hồi xưa lúc đất còn hoang Rạch Cà Bơ He, đó là chỗ sấu lội nhiều, người Miên sợ không dám đi qua nên đặt tên như vậy, cũng như phá Tam

Giang, truông nhà Hồ của mình ở ngoài Huế

(Theo Sơn Nam, Bắt sấu rừng U Minh Hạ)

 Dạng lời nói tái hiện

2 Các dạng biểu hiện của ngôn ngữ sinh họat:

- Dạng nói: là dạng chủ yếu, bao gồm cả đối thoại

và độc thoại, đàm thoại (qua các phương tiện nghe, nhìn)

- Dạng viết: nhật kí, thư từ, tin nhắn…

-Dạng lời nói tái hiện: mô phỏng các lời nói

trong đời sống nhưng đã được sáng tạo theo các thể loại văn bản khác nhau: lời nói của các nhân vật trong kịch, tuồng, chèo, truyện ngắn, tiểu

thuyết…

Ghi nhớ: (SGK 114)

II Luyện tập.

Phát biểu ý kiến của mình về nội dung các

câu sau.

1 Lời nói chẳng mất tiền mua,

Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau.

“ Chẳng mất tiền mua”:ngôn ngữ là tài sản chung của cộng

đồng,không mất tiền mua, ai cũng có thể sử dụng.

“ Lựa lời”:Phải biết lựa chọn , dùng lời nói một cách có suy

nghĩ, có ý thức, phải chịu trách nhiệm về lời nói của mình.

“ Vừa lòng nhau”: Tìm ra tiếng nói chung, không xúc phạm

nhau, không a dua theo những điều sai trái.

⇒ Khuyên chúng ta nói năng thận trọng và có văn hoá.

a Ngôn ngữ sinh hoạt là lời ăn tiếng nói hàng ngày.

b Ngôn ngữ sinh hoạt đ ợc dùng trong những cuộc hội họp thảo luận.

c Ngôn ngữ sinh hoạt dùng để trao đổi thông tin, ý nghĩ, tình cảm đáp ứng nhu cầu trong đời sống.

Trong những nhận xét d ới

đây nhận xét nào sai?

Trong tác phẩm văn học lời thoại của nhân vật là ở dạng nào?

a Dạng nói.

b Dạng viết.

c Dạng lời nói tái hiện.

Ngôn ngữ

sinh hoạt tồn tại ở dạng nào?

a Dạng nói.

b Dạng viết.

c Dạng hình ảnh

d Cả dạng nói và dạng viết.

2

•Ngôn ngữ sinh hoạt là lời ăn tiếng nói

hàng ngày, dung để thông tin ,trao đổi ý nghĩ, tình cảm Đáp ứng những nhu cầu trong cuộc sống

• Ngôn ngữ sinh hoạt chủ yếu thể hiện ở dạng nói, nhưng cũng có thể ở dạng viết Trong văn bản văn học, lời thoại của nhân vật là dạng tái hiện, mô phỏng ngôn ngữ sinh hoạt hàng ngày