Tuần 12. Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt

Tuần 12. Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả cá...

Trang 1

CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ

ĐẾN DỰ GIỜ

Trường THPT Trung An

Trang 2

(Tuần 11, tiết 31)

PHONG CÁCH NGÔN

NGỮ SINH HOẠT

Trang 3

PHONG CÁCH NGÔN NGỮ SINH HOẠT

I Ngôn ngữ sinh hoạt

1 Khái niệm ngôn ngữ sinh hoạt

Trang 4

(Buổi trưa, tại khu tập thể X, hai bạn Lan và Hùng gọi bạn Hương đi học)

- Hương ơi! Đi học đi! (im lặng)

- Hương ơi! Đi học đi! (Lan và Hùng gào lên)

- Gì mà ầm ầm lên thế chúng mày! Không cho ai ngủ

ngáy nữa à? (tiếng một người đàn ông nói to)

- Các cháu ơi, khẽ chứ! Để cho các bác ngủ trưa

với! Nhanh lên con, Hương! (tiếng mẹ Hương nhẹ

nhàng, ôn tồn)

- Đây rồi, ra đây rồi! (tiếng Hương nhỏ nhẹ)

- Gớm, chậm như rùa ấy! Cô phê bình chết thôi! (tiếng

Lan càu nhàu)

- Hôm nào cũng chậm Lạch bà lạch bạch như vịt

bầu! (tiếng Hùng tiếp lời)

Trang 5

? Cuộc hội thoại diễn ra trong không gian, thời gian

nào?

- Không gian: tại khu tập thể X

- Thời gian: buổi trưa

? Các nhân vật giao tiếp là những ai và quan hệ giữa họ như thế nào?

-Các nhân vật chính: Lan, Hùng, Hương Có

quan hệ bạn bè (bình đẳng về “vai giao tiếp”)

-Các nhân vật phụ: một người đàn ông (quan

hệ xã hội), mẹ Hương (quan hệ ruột thịt) ->Họ ở vai bề trên với 3 bạn HS.

Trang 6

? Nội dung, hình thức,mục đích của cuộc hội thoại là gì?

- Nội dung: báo đến giờ đi học.

- Hình thức: gọi – đáp.

- Mục đích: để đến lớp đúng giờ qui định.

? Ngôn ngữ trong cuộc hội thoại có đặc điểm gì?

-Sử dụng từ ngữ hô gọi, tình thái :ơi, đi, à, chứ,

với,ghớm, ấy, chết thôi…gần gũi trong đời sống

-Sử dụng các từ ngữ khẩu ngữ, có tính thân

mật suồng sã: chúng mày, lạch bà lạch bạch,

ngủ ngáy , chậm như rùa…

Trang 7

? Đặc điểm về câu được sử dụng trong đoạn hội thoại?

- Sử dụng câu đặc biệt : Đi học đi!

- Câu tỉnh lược:- Không cho…à!

- Để cho… với!

- Đây rồi,…rồi! (……)

Trang 8

- Hoàn cảnh giao tiếp: buổi trưa, tại khu tập thể X.

- Nhân vật giao tiếp: Lan, Hùng, Hương, mẹ Hương, người đàn ông

- Nội dung giao tiếp: Lan và Hùng gọi Hương

đi học

- Hình thức: gọi - đáp.

- Mục đích giao tiếp: Lan và Hùng thúc giục Hương đi học, đến lớp đúng giờ.

Trang 9

ngáy nữa à? (tiếng một người đàn ông nói to)

với! Nhanh lên con, Hương! (tiếng mẹ Hương nhẹ nhàng, ôn tồn)

Lan càu nhàu)

Trang 10

nhàng, ôn tồn)

Lan càu nhàu)

Trang 11

nhàng, ôn tồn)

Lan càu nhàu)

Trang 12

- Hương ơi ! Đi học đi ! (im lặng)

- Hương ơi ! Đi học đi ! (Lan và Hùng gào lên)

ngáy nữa à ? (tiếng một người đàn ông nói to)

- Các cháu ơi , khẽ chứ ! Để cho các bác ngủ trưa

với ! Nhanh lên con, Hương! (tiếng mẹ Hương nhẹ

nhàng, ôn tồn)

- Đây rồi , ra đây rồi ! (tiếng Hương nhỏ nhẹ)

- Gớm , chậm như rùa ấy ! Cô phê bình chết thôi ! (tiếng

Lan càu nhàu)

bầu ! (tiếng Hùng tiếp lời)

Trang 13

- Đặc điểm ngôn ngữ

+ Từ ngữ: Sử dụng nhiều hô ngữ, tình thái

từ: ơi, đi, à, chứ, với, gớm, ấy, lạch bà

lạch bạch → quen thuộc, gần gũi trong

sinh hoạt hàng ngày

+ Câu: ngắn, thường tỉnh lược chủ ngữ,

nhiều câu cảm thán, câu cầu khiến.

Trang 14

Ngôn ngữ sinh hoạt là lời ăn tiếng nói hàng ngày, dùng để thông tin, trao đổi ý nghĩ, tình cảm… nhằm đáp ứng những nhu cầu trong cuộc sống.

Trang 15

2 Các dạng biểu hiện của ngôn ngữ sinh hoạt

- Dạng nói: độc thoại, đối thoại.

- Dạng viết: nhật kí, thư từ, hồi ức cá nhân.

- Dạng tái hiện, mô phỏng ngôn ngữ sinh hoạt hàng ngày: lời nói của các nhân vật trong

kịch, tuồng, chèo, truyện, tiểu thuyết

Trang 16

( 1799 – 1837)

2 Các dạng biểu hiện của ngôn ngữ sinh hoạt

Ngôn ngữ sinh hoạt chủ yếu thể hiện ở dạng nói, nhưng; cũng có thể ở dạng viết Trong văn bản văn học, lời thoại của nhân vật

là dạng tái hiện, mô phỏng ngôn ngữ sinh hoạt hàng ngày.

Trang 17

3 Luyện tập

Lời nói chẳng mất tiền mua,

Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau.

- “Lời nói chẳng mất tiền mua”: Lời nói là tài

sản chung của cộng đồng

- “Lựa lời”: lựa chọn từ ngữ và cách nói → có

trách nhiệm với lời nói

- “Vừa lòng nhau”: thể hiện sự tôn trọng, giữ

phép lịch sự, làm vui lòng người nghe.

Trang 18

Con người nên thận trọng trong lời nói, giao tiếp có văn hóa và đạt hiệu quả tốt nhất

Lời nói chẳng mất tiền mua, Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau.

3 Luyện tập

Câu a

Trang 19

Trang 20

3 Luyện tập

Câu b

- Ngôn ngữ sinh hoạt trong đoạn trích là dạng

lời nói tái hiện.

+ Người nói: Ông Năm Hên “Tôi cần , “tôi

bắt ”, Tôi đây ”

+ Thời gian: “Sáng mai sớm”

+ Mục đích: Gieo niềm tin cho dân làng về việc

bắt cá sấu “Có vậy thôi! ”, “Bà con cứ tin

tôi ”

Trang 21

3 Luyện tập

Câu b

- Cách dùng từ ngữ:

Dùng nhiều từ địa phương Nam Bộ: quới

(quý), chén (bát), ngặt (nhưng), ghe (thuyền nhỏ), rượt (đuổi), cực (đau)  văn bản sinh

động, mang đậm dấu ấn địa phương Nam Bộ

và khắc họa được những đặc điểm riêng của nhân vật Năm Hên.

Trang 22

PHẦN VIỆC VỀ NHÀ

1 Giới thiệu những nét chính về tác giả Phạm Ngũ Lão?

2 Trong bài thơ, hình ảnh trang nam nhi thời Trần được thể hiện như thế nào?

Trang 23

3 Luyện tập

Em có nhận xét gì về việc dùng từ ngữ

trong bài ca dao sau:

Trèo lên cây khế nửa ngày,

Ai làm chua xót lòng này, khế ơi!

Mặt trăng sánh với mặt trời, Sao Hôm sánh với sao Mai chằng chằng.

Mình ơi! Có nhớ ta chăng?

Ta như sao Vượt chờ trăng giữa trời

Trang 24

3 Luyện tập

Em có nhận xét gì về việc dùng từ ngữ

trong bài ca dao sau:

Trèo lên cây khế nửa ngày,

Ai làm chua xót lòng này, khế ơi !

Mặt trăng sánh với mặt trời, Sao Hôm sánh với sao Mai chằng chằng

Mình ơi ! Có nhớ ta chăng ?

Ta như sao Vượt chờ trăng giữa trời

Định dạng
Số trang	24
Dung lượng	1,79 MB