Tuần 12. Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt

Tuần 12. Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả cá...

*Đặc điểm ngụn ngữ núi:

-Là ngụn ngữ õm thanh,sử dụng trong

giao tiếp hàng ngày, mục đớch trao

đổi thụng tin, tõm tư, tỡnh cảm

+ Cú vai núi- nghe(luõn phiờn vai núi- nghe)

+Ngưũi núi cú thể thay đổi lời núi căn cứ vào thỏi độ và phản ứng của người nghe, ớt cú điều kiện lựa chọn,gọt giũa cỏc phương tiện ngụn ngữ

+ Người nghe phải tiếp nhận tức thời nờn ớt cú điều kiện suy ngẫm Phõn tớch kỹ

+Sử dụng cỏc phương tiện hỗ trợ: nột mặt, cử chỉ, điệu bộ, giọng núi trầm bổng nhanh- chậm, mạnh - yếu, liờn tục- ngắt quóng

-Từ ngữ: Từ khẩu ngữ, địa phương,, tiếng lúng, cỏc biệt ngữ, trợ từ, thỏn từ, từ đưa đẩy, chờm xen

- Cõu: cõu tỉnh lược, rườm rà cú yếu tố trựng lặp

Kiểm tra bài cũ Hãy nêu

những đặc

điểm cơ

bản của ngôn ngữ

nói?

Tiết 36:

( Buổi trưa, tại khu tập thể X, hai bạn Lan và Hùng gọi bạn Hương đi học) -Hương ơi! Đi học đi!

-( im lặng)

-Hương ơi! Đi học đi! ( Lan và Hùng và Hùng gào lên)

- Gì mà ầm ầm lên thế chúng mày! Không cho ai ngủ ngáy nữa à? ( tiếng một người đàn ông nói to)

- Các cháu ơi, khẽ chứ! Để cho các bác ngủ trưa với ! Nhanh lên con Hương ! ( tiếng mẹ Hương ôn tồn nhỏ nhẹ)

- Đây rồi, ra đây rồi!( tiếng Hương nhỏ nhẹ)

- Gớm, chậm như rùa ấy !, Cô phê bình chết thôi( tiếng Lan càu nhàu)

- Hôm nào cũng chậm Lạch bà lạch bạch như vịt bầu! ( tiếng Hùng tiếp lời)

I Ng«n ng÷ sinh ho¹t.

1.Kh¸i niÖm ng«n ng÷ sinh

ho¹t.

a, Tìm hiểu ngữ liệu

- Cuộc hội thoại đó

diễn ra trong không gian, thời gian nào?

-Không gian: Tại khu tập thể X

- Thời gian: buổi trưa

Các nhân vật giao tiếp là ai ? Quan hệ giữa họ như thế nào

?-Nhân vật chính: (Lan, Hùng, Hương) quan hệ bạn bè,bình

đẳng về vai giao tiếp

- Nhân vật phụ:( bố Hương, mẹ Hưong) quan hệ ruột thịt hoặc quan hệ xã hội( vai bề trên lớn tuổi hơn Lan, Hùng, Hưong)

Nội dung ,hình thức và mục đích cuộc hội thoại

Căn cứ kết quả phân tích cuộc thoại trên, hãy cho biết ngôn ngữ sinh

hoạt là gì?

b,Khái niệm ngôn ngữ sinh hoạt :là lời ăn tiếng nói hàng ngày

dùng để thông tin, trao đổi ý nghĩ, tình cảm đáp ứng những nhu cầu trong cuộc sống.

Ví dụ 2:

• Bài 4 lao hac - YouTube - Shortcut.lnk

Bức thư:

• Bố ơi, bố có khỏe không? Con lợn sề nhà ta nó đẻ hơn tháng

trước gần chục con bố ạ Bố ơi, bố cho con cái thước mấy lị quản bút màu đỏ í Con lợn sề nó xuống được cái hầm xây

bằng tường rồi bố ạ Nó nghe kẻng là xuống, con không phải

đùn vào đít nó như dạo hôm qua nữa Mấy lị em Dung không

đái dầm nữa Em không chơi với con thì con được phần kẹo của cô giáo cho, con để dành cho em nó mới chơi với con để

mẹ đi tát nước với cả đi bắc cầu nữa Thôi bố nhá! Đánh hết thằng Mỹ bố về ngủ với con một tối bố ạ!

Ví dụ lời nói tái hiện :

• Tam đại con gà (Truyện dân gian)

• …Thầy lấy làm đắc chí lắm, hôm sau bảo trẻ đọc cho to Trò vâng lời thầy, gân cổ lên gào:

• - Dủ dỉ là con dù gì…

• Bố chúng ở ngoài vườn, nghe được, ngạc

nhiên chạy vào:

• - Chết chửa! Chữ “kê” là gà, sao thầy lại dạy

ra “dủ dỉ” là con dù dì ?

Bức thư :

Bố ơi, Bố có khỏe không? Con lợn sề nhà ta nó đẻ hơn tháng trước gần chục con Bố ạ Bố ơi, Bố cho con cái thước mấy lị quản bút màu đỏ í Con lợn

sề nó xuống được cái hầm xây bằng tường rồi Bố

ạ Nó nghe kẻng là xuống, con không phải đùn

vào đít nó như dạo hôm qua nữa, máy lị em Dung không đái dầm nữa Em không chơi với con thì

con được phần kẹo của cô giáo cho, Con để dành cho em, nó mới chơi với con, để mẹ đi tát nước với cả đi bắc cầu nữa Thôi Bố nhá! Đánh hết

thằng Mỹ Bố về ngủ với con một tối Bố ạ.

Nhật kí:

• Dạng nói: lời độc thoại Đối thoại

• Dạng viết : thư từ, nhật kí, hồi kí , tin nhắn.

• Dạng lời nói tái hiện: mô phỏng lời nói

trong đời sống , nhưng đã được gọt

giũa,biên tập và phần nào mang tính ước lệ,cách điệu giống như các tín hiệu nghệ thuật : lời nói của nhân vật trong

kịch,tuồng, chèo, truyện,tiểu thuyết….

Ngôn ngữ sinh hoạt có những dạng biểu hiện nào?

• Đây là một đoạn nhật kí: Nhật kí cá

nhân của Nam Cao

mệt rũ Làm nhiều? Hút thuốc lá nhiều?

Hay say hạt bí? Đi nằm sớm, chuyện

lẻ tẻ Lửa tắt cũng không buồn dậy

3 Luyện tập.

Phát biểu ý kiến của mình về nội dung các câu sau

* Lời nói chẳng mất tiền mua,

Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau

“ Chẳng mất tiền mua”:ngôn ngữ là tài sản chung của cộng đồng,không mất tiền mua, ai cũng có thể sử dụng

“ Lựa lời”:Phải biết lựa chọn , dùng lời nói một cách có suy nghĩ, có ý thức, phải chịu trách nhiệm về lời nói của mình

“ Vừa lòng nhau”: Tìm ra tiếng nói chung, không xúc phạm nhau, không a dua theo những điều sai trái

 Khuyên chúng ta nói năng thận trọng và có văn hoá

* Vàng thì thử lửa thử than,

Chuông kêu thử tiếng, người ngoan thử lời.

“ Chuông”: Là vật chất có thể gõ hoặc thử bằng các phương tiện cho kết quả rõ ràng

“Lời ngoan”:Phẩm chất năng lực không thể thử bằng các phương tiện vật chất như đo, gõ mà phải “ thử lời”, tức là thông qua hoạt động giao tiếp bằng lời nói chúng ta có thể biết trình độ, nhân cách ,quan hệ của người đó  Đó là căn cứ để đánh giá người đó” ngoan” hay “không ngoan”

“ Vàng”:là vật chất có thể thử bằng các phương tiện cho kết quả rõ ràng

 Đánh giá con người thông qua giao tiếp bằng lời

Trong đoạn trích dưới ngôn ngữ sinh hoạt được biểu hiện ở dạng nào?Em có nhận xét gì về việc dùng từ ngữ ở đoạn trích này

Đoạn văn;

Ông Năm Hên đáp:

-Sáng mai sớm, đi cũng không muộn.

Tôi cần một người dẫn đường đến

ao cá sấu đó.Có vậy thôi! Chừng một giờ đồng

hồ sau là xong chuyện! Sấu ở ao giữa rừng, tôi bắt nhiều rồi Bà con cứ tin tôi Xưa nay, bị sấu bắt là người đi ghe xuồng hoặc ngồi rửa chén dưới bến, có bao giờ sấu

rượt người ta giưa rừng mà ăn thịt ? Tôi đây không tài giỏi gì hết, chẳng qua là biết

mưu mẹo chút ít, theo như người khác thì họ nói đó là bùa phép để kiếm tiền Nghề bắt sấu có thể làm giầu được, ngặt tôi không mang thứ phú quới đó  Cực lòng biết bao nhiêu khi nghe ở miền Rạch Giá, Cà Mau này có nhiều con rạch, ngã ba mang tên Đầu Sấu, Lưng Sấu, Bàu Sấu, sau này hỏi lại tôi mới biết đó là nơi ghê ghớm, hồi xưa lúc đất còn hoang Rạch Cà Bơ He, đó là chỗ sấu lội nhiều, người Miên sợ không dám đi qua nên đặt tên như vậy, cũng như phá Tam Giang, truông nhà Hồ của mình ở ngoài Huế Theo Sơn Nam, Bắt sấu rừng U Minh Hạ

Trả lời: - Đoạn trích trên biểu hiện dưới dạng văn bản Tác giả mô phỏng ngôn ngữ

sinh hoạt ở vùng Nam Bộ,cụ thể là lời ăn tiếng nói của người dân chuyên bắt

* Kiểm tra, đánh giá:

a Ngôn ngữ sinh hoạt là lời ăn tiếng nói hàng ngày

b Ngôn ngữ sinh hoạt đ ợc dùng trong những cuộc hội họp thảo luận

c Ngôn ngữ sinh hoạt dùng để trao đổi thông tin, ý nghĩ, tình cảm

đáp ứng nhu cầu trong đời sống

Trong những nhận xét d ới

đây nhận xét nào sai?

Trong tác phẩm văn học lời thoại của nhân vật là ở dạng nào?

a Dạng nói

b Dạng viết

c Dạng hình ảnh

d Cả dạng nói và dạng viết

HÕT

¬n!