Tuần 12. Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt

Tuần 12. Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả cá...

A Tìm hiểu chung

I Ngôn ngữ sinh hoạt

Khái niệm ngôn ngữ sinh hoạt

Hãy thể hiện đúng giọng điệu đoạn ghi chép sau:

( buổi trưa, tại khu tập thể X, hai bạn Lan và Hùng gọi bạn Hương đi học.)

-Hương ơi! Đi học đi!

(Im lặng)

-Hương ơi! Đi học đi!(Lan và Hùng gào lên)

-Gì mà ầm ầm lên thế chúng mày! Không cho ai ngủ ngáy nữa à!(tiếng một người đàn ông nói to)

-Các cháu ơi, khẽ chứ! Để cho các bác ngủ trưa với!

Nhanh lên con, Hương! (tiếng mẹ Hương nhẹ nhàng, ôn tồn)

-Đây rồi, ra đây rồi! (tiếng Hương nhỏ nhẹ)

-Gớm, chậm như rùa ấy! Cô phê bình chết thôi! (tiếng Lan càu nhàu)

-Hôm nào cũng chậm Lạch bà lạch bạch như vịt bầu!

Nội dung, hình thức mục đích

của cuộc hội thoại là gì?

-Nội dung:báo đến giờ đi học

-Hình thức:gọi đáp

-Mục đích:để đến lớp đúng giờ quy định

Ngôn ngữ trong cuộc hội thoại

có đặc điểm gì?

• -Sử dụng từ ngữ hộ gọi,tình thái; ơi, đi, à chứ, với, gớm, ấy, chết thôi…

• -Sử dụng từ ngữ khẩu ngữ,có tính thân mật suồng sã: chúng mày, lạch bà lạch bạch, ngủ ngáy, chậm như rùa…

• -Sử dụng câu đặc biệt:đi học đi!

• Câu tỉnh lược:-không cho …à! -Để cho…với!

-Đây rồi…rồi!

Đặc điểm về câu

được sử dụng

trong đoạn hội

thoại?

Các nhân vật giao tiếp là những ai

và quan hệ giữa họ như thế nào?

- Các nhân vật chính: Lan, Hùng, Hương

Có quan hệ bạn bè (bình đẳng về ”vai

giao tiếp”)

- Các nhân vật phụ: một người đàn

ông (quan hệ xã hội) mẹ Hương

- (quan hệ ruột thịt) -> Họ ở vai bề

trênvới 3 bạn học sinh

Căn cứ vào kết quả phân loại trên,

các bạn hiểu thế nào

là ngôn ngữ sinh hoạt?

Ngôn ngữ sinh hoạt là lời ăn tiếng nói hằng ngày, dùng để thông tin, trao đổi ý nghĩ, tình cảm,…đáp ứng những nhu cầu trong cuộc

sống.

Các dạng biểu hiện của ngôn ngữ sinh hoạt

Ví dụ 1 :

( buổi trưa, tại khu tập thể X, hai bạn Lan và Hùng gọi bạn Hương đi học.)

- Hương ơi! Đi học đi!

(Im lặng)

- Hương ơi! Đi học đi! (Lan và Hùng gào lên)

- Gì mà ầm ầm lên thế chúng mày! Không cho ai ngủ ngáy

- Các cháu ơi, khẽ chứ! Để cho các bác ngủ trưa với!

Nhanh lên con, Hương! (tiếng mẹ Hương nhẹ nhàng, ôn tồn)

- Đây rồi, ra đây rồi! (tiếng Hương nhỏ nhẹ)

- Gớm, chậm như rùa ấy! Cô phê bình trước thôi! (tiếng Lan càu nhàu)

- Hôm nào cũng chậm Lạch bà lạch bạch như vịt bầu!

(tiếng Hùng tiếp lời)

- Ngày 13/11/1947: tối nay nôn nao và mệt rũ Làm nhiều? Hút thuốc lá

nhiều? Hay say hạt bí? đi nằm sớm, chuyện lẻ tẻ Lửa tắt cũng không

buồn dậy thổi

- 15/11/1947.đêm qua bà ké chuẩn ho nhiều rên và lảm nhảm nói mê luôn Thằng bé con anh Chuẩn ho như xé phổi, ho không còn khóc được

•Ví dụ 2 :đây là một đoạn nhật kí:

nhật kí cá nhân của Nam Cao

Hãy nêu các dạng của ngôn ngữ

sinh hoạt ?

• Dạng nói: là dạng chủ yếu, bao gồm cả đối

thoại và độc thoại

• Dạng viết: nhật kí, hồi ức cá nhân, thư từ…

• Dạng lời nói tái hiện: mô phỏng lời thoại tự

nhiên, nhưng được sáng tạo theo các thể loại văn bản khác nhau: kịch, tuồng, chèo, truyện, tiểu thuyết,…

KỊCH TUỒNG CHÈO

Luyện tập

Thảo luận nhóm (5’)

TỔ 1 + 3

Phát biểu ý kiến của mình về câu tục ngữ

“Lời nói chẳng mất tiền mua Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”

TỔ 2 + 4

Phát biểu ý kiến của mình về câu tục ngữ

“Vàng thì thử lửa thử than Chuông kêu thử tiếng,người ngoan thử lời”

Là lời khuyên chân thành khi hội thoại.

- ““L L ời nói ”(ngôn ngữ) phong phú, đa dạng

- Phải biết lựa chọn từ ngữ, tổ chức lời nói đúng nhất, hay nhất để làm hấp dẫn người nghe, thể hiện tính văn hóa

- “

- “Vừa lòng nhau Vừa lòng nhau” không phải là xu nịnh vuốt ve lẫn

nhau, có lúc cần phải nói thẳng (nói toạc móng heo);

Cách nói dễ nghe, không xúc phạm đến người nghe

TỔ 1 + 3:

Phát biểu ý kiến của mình về câu tục ngữ

“Lời nói chẳng mất tiền mua …”

Muốn biết

biết

thế,

nào (ăn nói dễ nghe hay sỗ sàng, cộc cằn, thô lỗ…) phải qua lời nói mới biết được.

TỔ 2 + 4

Phát biểu ý kiến của mình về câu tục ngữ

“Vàng thì thử lửa thử than Chuông kêu thử tiếng…”

-Ngôn ngữ sinh hoạt được biểu hiện ở

dạng lời nói tái hiện: tác giả mô phỏng ngôn

ngữ sinh hoạt ở vùng Nam Bộ, cụ thể là lời ăn tiếng nói của người bắt cá sấu.

=> Cách mô phỏng này làm cho văn bản mang đậm dấu ấn văn hóa địa phương và khắc họa những đặc điểm riêng của nhân vật Năm Hên.

-Dùng nhiều từ ngữ địa phương

và từ khẩu ngữ.

ngặt tôi không mang thứ phú quới đó.

Cực lòng biết bao nhiêu…

…sấu rượt người ta…

b.Trong đoạn trích ở bài tập b, ngôn ngữ sinh hoạt biểu hiện ở dạng nào?

Các bạn có nhận xét gì về việc dùng từ ngữ

ở đoạn trích này?