Tuần 12. Thực hành một số phép tu từ cú pháp

- Tác dụng Xác định kẻ gây nghèo đói cơ hàn cho nhân dân Khẳng định Tội ác của bọn Nhật, Tây Giá trị tố cáo mạnh mẽ sâu sắc tội ác kẻ thù... các cuộc khởi nghĩa của ta trong bể máu…

NguyÔn ThÞ Nhµn

V¨n 12 tiÕt 36

pháp

Hãyưxácưđịnhưnhữngưcâuưcóưlặpưkếtưcấu

ưcúưpháp,ưphânưtíchưvàưnêuưtácưdụngưcủaư biệnưphápưđóưtrongưđoạnưvănưsau:

1.ưBàiưtậpư1

a “Sựưthậtưlàưmùaưthuưnămư1940,ưnướcưtaư

đãưthànhưthuộcưđịaưcủaưNhậtưchứưkhôngư phảiưthànhưthuộcưđịaưcủaưPhápưnữa.ưKhiư Nhậtưhàngưđồngưminhưthìưnhânưdânưcảư nướcưtaưđãưnổiưdậyưgiànhưchínhưquyền,ư

đánhưđổưchếưđộưquânưchủưmấyưmươiưthếư kỷưmàưlậpưnênưchếưđộưDânưchủưCộngư

hoà.

độưDânư chủư

Cộngư

cã­t¸c­dông­nh­­thÕ­nµo

trong­®o¹n­v¨n?

Ch¨n tr©u mÊy trÎ con con Cïng nhau x íng h¸t vÐo von trªn gß

Ph©n tÝch kÕt cÊu:

­­­­­C©u­1 (C©u­6­

tiÕng)

­­­­­­­C©u­2 (C©u­8­

Em h·y nªu t¸c dông cña phÐp tu tõ

Trong ®o¹n th¬ trªn?

- Tác dụng

Xác định kẻ gây nghèo đói cơ hàn cho nhân dân

Khẳng định Tội ác của

bọn Nhật, Tây

Giá trị tố cáo mạnh mẽ sâu sắc tội ác kẻ thù

Số tiếng ở câu bằng nhau Phép lặp + phép đối ứng từng tiếng về từ loại, về

Bổ ngữ

(danh + tính)

Cụ già ăn củ ấu non Chú bé trèo cây đại

lớn

b.ưCâuư

đối Cụ già ăn củ ấu non

Chú bé trèo cây đại lớn

II PhÐp liÖt kª.

Bµi tËp:

Ph©n tÝch hiÖu qu¶ cña phÐp lÆp

có ph¸p phèi hîp víi phÐp liÖt kª

trong ®o¹n v¨n sau?

Về chính trị, chúng tuyệt đối

không cho nhân dân ta một chút tự do dân chủ nào

các cuộc khởi nghĩa của ta trong bể

máu…

( Hồ Chí Minh, Tuyên ngôn Độc lập)

C- V- Pn

PhÐp liÖt kª

(Mçi c©u v¹ch mét téi ¸c

kÎ thï)

§o¹n dïng nhiÒu biÖn ph¸p tu tõ

T¸c dông

ChØ mÆt v¹ch tªn

PhiÕu häc

tËp

? Em h·y ph©n tÝch hiÖu qu¶ cña phÐp lÆp

có ph¸p phèi hîp víi phÐp liÖt kª trong

1941)

- Ngîi ca giai cÊp c«ng nh©n

Anh chị hãy đọc thuộc theo trí nhớ những câu, những đoạn văn hoặc thơ của Bác có

sử dụng phép tu từ liệt kê,hoặc phép liệt

kê phối hợp với phép lặp cú pháp?

Ví dụ:

Hỡi đồng bào! Chúng ta phải đứng lên!

Bất kỳ đàn ông đàn bà , bất kỳ ng ời già ,

ng ời trẻ , không phân chia tôn giáo, đảng phái, dân tộc , hễ là ng ời Viêt nam thì

phải đứng lên đánh thực dân Pháp cứu tổ quốc Ai có súng dùng súng Ai có g ơm ,

Ví dụ 2.

Thơ x a yêu cảnh thiên nhiên đẹp

Mây , gió , trăng , hoa , tuyết, núi , sông

Nay ở trong thơ, nên có thép Nhà thơ cũng phải biết xung phong (Cảm t ởng đọc thiên gia thi-NKTT) Hồ Chí

Minh

III Phép chêm xen

* Vị trí vai trò ngữ pháp trong câu?

* Dấu câu tách biệt bộ phận đó?

*Tác dụng của bộ phận đó với việc bổ

xung thông tin, biểu hiện tình cảm cảm

Hãy phân tích bộ phận in đậm trong các câu sau về các mặt.

Câu 1:

Bởi thế cho nên, chúng tôi, Lâm thời chính phủ của n ớc Việt Nam mới, đại biểu cho toàn dân Việt Nam , tuyên

bố thoát ly hẳn quan hệ thực đân với Pháp, xoá

bỏ hết những hiệp ớc

mà Pháp đã ký về n ớc Việt Nam, xoá bỏ tất cả mọi đặc quyền của

Pháp trên đất n ớc Vịêt

… Thế là những cựu “chiến binh” – hoặc nói

đúng là cái xác ng ời của họ – Sau khi đã

dũng cảm bảo vệ “công lý” và “chính

nghĩa” thì nay lại đem thân tàn ma dại trở về với cái chế độ bản xứ là chế độ

không còn biết gì đến công lý và chính nghĩa cả.

Trích (Bản án chế độ Thực dân Pháp)

Hồ Chí Minh.

Phânưtích :

- Về vị trí : Tất cả phần in đậm trong

câu 1, 2, 3 đều nằm ở giữa câu ( có

thể ở cuối câu ) sau bộ phận đ ợc chú

thích Chúng xen vào trong câu để ghi chú thêm một thông tin nào đó.

- Về dấu hiệu nhận biết : Các bộ phận đó

đều đựơc tách ra bằng ngữ điệu khi

nói , khi đọc Còn khi viết thì chúng đ ợc tách ra bằng dấu phảy, dấu chấm, dấu

ngoặc đơn hoặc dấu gạch ngang

T¹o s¾c

th¸i

ý nghÜa cña c©u

Bài tập về nhà.

Hãy viết đoạn văn từ 3 đến 5 câu về Bác Hồ trong đó có sử dụng phép chêm xen? Phân tích tác dụng của phép tu

từ đó?