Tác giả Nguyễn Minh Châu Quê: Quỳnh Lưu - Nghệ An Tác phẩm Cửa sông 1967 Chiếc thuyền ngoài xa 1987 Dấu chân người lính 1972 Nhà nước tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh 2000 “Nhà văn mở đường
Trang 1Trường THPT Nguyễn Bính
Tổ: Ngữ Văn - GDCD
Nguyễn Minh Châu
Giáo viên: Nhữ Thị Thanh Huyền
Trang 2I Tìm hiểu chung
1 Tác giả
Nguyễn Minh Châu
Quê: Quỳnh Lưu - Nghệ An
Tác phẩm
Cửa sông (1967)
Chiếc thuyền ngoài xa (1987) Dấu chân người lính (1972)
Nhà nước tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh (2000)
“Nhà văn mở đường tinh anh và tài năng” của văn học hiện đại
Hãy trình bày những nét chính về t/g Nguyễn Minh Châu? Nêu một số tác phẩm tiêu biểu?
Trang 42 Phong cách nghệ thuật
Phong cách
Trước 1975
Ngòi bút sử thi có thiên hướng trữ tình lãng mạn.
Tái hiện bức tranh hiện thực về con người và cuộc sống của nhân dân trong k/c chống Mĩ
Sau 1975
Ngôn ngữ đời thường,giàu tính chính luận,triết luận.
Cảm hứng thế sự với những vấn đề đạo đức, triết lí, nhân sinh.
Nhân/v trung tâm thường là những con người trong cuộc mưu sinh, trong hành trình nhọc nhằn kiềm tìm h/p và hoàn thiện nhân cách.
Những nét chính về phong cách
nghệ thuật của Nguyễn Minh Châu?
Trang 53 Đoạn trích “Chiếc thuyền ngoài xa”
a Xuất xứ
-Rút từ truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài xa”
-“ Chiếc thuyền ngoài xa” được viết vào tháng
8/1983.Lúc đầu được in trong tập “Bến quê” (_NXB tác phẩm mới-1985), sau được in riêng thành tập
“Chiếc thuyền ngoài xa” (NXB tác phẩm mới -1987).
Xuất xứ của đoạn trích “Chiếc
thuyền ngoài xa?
Trang 6Kháng chiến chống Mĩ kết thúc
Hòa bình lặp lại
Cuộc sống trở lại sau chiến tranh
Nhiều quan niệm đạo đức phải được nhìn nhận lại trong tình hình mới
Nhiều yếu tố mới nảy sinh Văn học cũng phải đổi mới Hướng nội
Khai thác sâu sắc số phận
cá nhân và thân phận con
người đời thường
“Chiếc thuyền ngoài xa” ra
đời trong xu hướng nghệ
thuật chung của văn học
thời kì đổi mới
b Hoàn cảnh ra đời
Hoàn cảnh sáng tác của tác phẩm
“Chiếc thuyền ngoài xa?
Trang 7c.Đọc và tóm tắt:
Tóm tắt nội dung tác phẩm?
-Đọc :
-Tóm tắt:
Trang 8d Bố cục
Bồ cục
Phần 1 (Từ đầu đến “Chiếc thuyền lưới vó đã
biến mất”): Hai phát hiện của người nghệ sĩ
nhiếp ảnh
Phần 2 ( “Đây là lần thứ hai” đến “sóng gió
giữa phá”): Câu chuyện của người đàn bà
hàng chài ở tòa án huyện
Phần 3 (Còn lại): Tấm ảnh được chọn trong
“bộ lịch năm ấy”
Văn bản có thể chia làm mấy phần?
Nội dung của từng phần?
Trang 9II Đọc hiểu văn bản
1 Hai phát hiện của người nghệ sĩ nhiếp ảnh
a Phát hiện thứ nhất: “…một cảnh đắt trời cho”
“Cảnh đắt
trời cho”
Bức họa diệu kì của thiên nhiên, cuộc sống
“Sản phẩm” quý hiếm của hóa công
“Bức tranh mực tàu của một danh họa thời cổ”
Tác phẩm nghệ thuật tuyệt tác – “một vẻ đẹp
thực đơn giản và toàn bích”
Lí giải vì sao lại gọi phát hiện
thứ nhất là “…một cảnh đắt trời
cho”?
Trang 10Cảm xúc
Nghệ sĩ Phùng
“ Bối rối”
“ Trong trái tim như có cái gì bóp thắt vào”
Tâm hồn
rung động
Cảm nhận cái Chân, cái Thiện của cuộc đời
“Bản thân cái đẹp chính là đạo đức”
Cái đẹp thanh lọc tâm hồn con người
“Cảnh đắt
trời cho”
Bởi
Nhận ra
Cảm xúc của nghệ sĩ Phùng khi
đứng trước “…một cảnh đắt trời
cho” ?
Tại sao nghệ sĩ Phùng lại cảm nhận
“Bản thân cái đẹp chính là đạo đức” ?
Trang 11b Phát hiện thứ hai : Một cảnh tàn nhẫn
Ngh ệ sĩ Phùng
“[…]cảnh đắt
trời cho”
Cảnh tàn nhẫn
Nhìn thấy Gã chồng đánh đập người vợ
một cách thô bạo Con thương mẹ đánh lại cha
Người đàn bà xấu xí, mệt mỏi Một gã đàn ông to lớn, dữ dằn
Tâm trạng
Kinh ngạc đến thẫn thờ
Chết lặng không tin vào những
gì đang diễn ra trước mắt
vì
Bắt gặp
Đằng sau vẻ toàn bích của tạo hóa không phải là “đạo đức”, là
“chân lí của sự toàn thiện” mà là cái xấu, cái ác,là bạo lực gia đình.
Khi tâm hồn thăng hoa nhất,nghệ sĩ
Phùng bất ngờ phát hiện ra điều gì?
Tâm trạng của nghệ sĩ Phùng như
thế nào khi chứng kiến những cảnh
tàn nhẫn?Vì sao anh lại có tâm
trạng như vậy?
Trang 12Phát hiện thứ nhất “Cảnh đắt trời cho”
Phát hiện thứ hai Cảnh tàn nhẫn
Nhận thức về cuộc đời
Cuộc đời không đơn giản, xuôi chiều
mà chứa đựng nhiều nghịch lí
Cuộc sống luôn tồn tại những mặt đối lập, những mâu thuẫn: đẹp – xấu; thiện - ác
Không thể đòi hỏi
sự toàn thiện ở
cuộc đời
Từ hai phát hiện của nghệ sĩ Phùng,
Nguyễn Minh Châu muốn người đọc
nhận thức gì về cuộc đời?
Trang 13Đừng nhầm lẫn hiện tượng với bản chất, đừng vội
đánh giá ở dáng vẻ bề ngoài, hãy phát hiện ra bản
chất thực sau hình thức
Nhận thức về cuộc đời
Cuộc đời không đơn giản, xuôi chiều
mà chứa đựng nhiều nghịch lí
Cuộc sống luôn tồn tại những mặt đối lập, những mâu thuẫn: đẹp – xấu; thiện - ác
Không thể đòi hỏi
sự toàn thiện ở cuộc
đời
Ý tưởng nghệ thuật của nhà văn
Trang 14Thông điệp về cuộc sống