Tuần 24. Chiếc thuyền ngoài xa

Tuần 24. Chiếc thuyền ngoài xa tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh v...

NguyÔn Minh Ch©u

- 1950 : gia nhập quân đội.

- 1952 - 1958: chiến đấu tại sư đoàn

2.Bến quê (1985) 3.Chiếc thuyền ngoài

xa (1987) 4.Cỏ lau (1989).

1.Từ giã tuổi thơ (1974)

2.Những ngày lưu lạc (1981)

3.Đảo đá kì diệu (1985)

* Phản ánh, tái hiện bức hiện bức tranh hiện thực sinh động về con ng ời và cuộc sống của nhân dân trong kháng chiến chống Mỹ.

- Phong cỏch

- Khao khát đổi mới t duy nghệ thuật

- ễng chuyờ̉n sang cảm hứng thế sự với những vấn đề đạo đức và triết lớ nhõn sinh

Sau

chiến

tranh

Nguyễn Minh Châu là cây bút tiên phong của Văn học Việt Nam thời kì đổi mới Ông “ thuộc trong số nhà văn

mở đường tinh anh và tài năng nhất của văn học ta hiện nay” ( Nguyên Ngọc)

2 Tác phẩm

a Xuất xứ

đàn bà trên chuyến tàu tốc hành (1983) sau đó

b Hoàn cảnh ra đời:

Đầu những năm 80 của thế kỷ XX nước ta lâm vào cơn khủng hoảng kinh tế nặng nề Thực tế đòi hỏi chúng ta phải có những cơ chế mới thích hợp để thay thế cơ chế quan liêu bao cấp đã lỗi thời, kể

cả phải thay đổi lối bao cấp về tư tưởng

c.Tóm tắt tác phẩm : Nhiếp ảnh Phùng

Phát hiện 1 Phát hiện 2

Người đàn bà nên ly hôn

Không đồng ý.Trình bày lý do

Phùng

Màu hồng hồng của Ánh sương maiNgười đàn bà nghèo khổ

lam lũ bước ra

e.Ý nghĩa nhan đề

- Chiếc thuyền là biểu tượng của bức tranh thiên nhiên

về biển và cũng là biểu tượng về cuộc sống sinh hoạt

của người dân hàng chài.

- Chiếc thuyền ngoài xa là một hình ảnh gợi cảm, có sức ám

ảnh về sự bấp bênh, dập dềnh của những thân phận, những

cuộc đời trôi nổi trên sông nước.

- Chiếc thuyền ngoài xa là biểu tượng cho mối quan hệ giữa nghệ thuật và đời sống Cái hồn của bức tranh nghệ thuật ấy chính là

vẻ đẹp rất đỗi bình dị của những con người lam lũ, vất vả trong cuộc sống thường nhật.

II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

NS Phùng đã có những phát hiện gì khi tìm kiếm bức ảnh cho bộ lịch ? Qua đó tác giả muốn gửi gắm điều gì cho người đọc ?

THẢO LUẬN NHÓM 3’

1 Đo¹n 1: Ph¸t hiÖn thø nhÊt ®Çy th¬ méng cña

ng êi nghÖ sÜ nhiÕp ¶nh

Bức tranh ấy là : “một cảnh đất trời cho”

Bức tranh mực tàu của một danh họa thời cổ

Từ đường nét đến ánh sáng đều hài hòa và đẹp, một

vẻ đẹp đơn giản

và toàn bích =>Một cảnh tượng tuyệt đẹp, một bức họa diệu kỳ của thiên nhiên và cuộc sống, là “quà tặng quý hiếm của hóa công”

Người nghệ sĩ cảm thấy :

-Trong trái tim như cĩ cái gì bĩp thắt lại

- Bản thân cái đẹp chính là đạo đức

Hạnh phúc khi bắt gặp cái đẹp, hạnh phúc của sự khám phá và

sáng tạo.

Bắt gặp cái đẹp, người nghệ sĩ thấy mình như bắt gặp được cái tận Thiện, tận Mĩ; thấy tâm hồn mình như được thanh lọc.

2 Đo¹n 2: Ph¸t hiÖn thø hai ®Çy nghÞch lÝ cña ng

b Khi ng ời đàn ông đánh vợ

- Người đàn ụng đỏnh đập vợ mỡnh dó man

+ “dựng chiếc thắt lưng quật tới tấp vào lưng người đàn bà.”

+ vừa đỏnh vừa nguyền rủa bằng cỏi giọng rờn rỉ đau đớn.

+ thằng con phi tới đánh bố cứu

mẹ, ông liền tát cho nó 2 cái rồi bỏ

đứa bé.

* Thái độ của người nghệ sĩ:

Kinh ngạc đến hụt hẫng“kinh ngạc đến mức, trong mấy phút đầu, tôi cứ đứng há

mồm ra mà nhìn” → “ vứt máy ảnh” chạy

nhào tới”

=>Không ngờ đằng sau cái đẹp lại có cái xấu.

Nếu đảo 2 phát hiện này lại có được không ?

cái vỏ bọc bên ngoài Bản chất thực của đời sống

-> ý nghĩa:

Đoạn văn đã xây dựng t ơng phản:

cảnh-ng ời, cảnh-nghệ thuật-cuộc sốcảnh-ng

- Cái ác vẫn tồn tại ngay trong cái đẹp Ngay

trong gia đỡnh vẫn tồn tại bạo lực Nó để

lại hậu quả về thể xác mà còn làm ảnh h ởng tới tâm hồn trẻ thơ

- Nguyễn Minh  Chõu qua“Chiếc thuyền ngoài

xa” đó nờu lờn bài học về cỏi nhỡn đa diện, cỏi

nhỡn khỏm phỏ trong sỏng tạo nghệ thuật đối với nhà nghệ sĩ  chõn chớnh giàu bản lĩnh.

“Nhà văn khụng cú quyền nhỡn sự vật

một cỏch đơn giản mà nhà văn cần

phấn đấu để ……… vào cỏc tầng nghĩa sõu của lịch sử”

A đ a vẻ đẹp của cuộc đời

B đào xới bản chất con ng

ời

C đ a cái ác, cái xấu

D đ a cái chân, cái thiện

B

3 Cõu chuyện của người đàn bà hàng chài ở tũa ỏn huyện :

- Người đàn bà kiờn quyết khụng bỏ chồng : “con lạy quý tũa… quý tũa bắt tội con cũng được, phạt tự con cũng được, đừng bắt con bỏ nú”

Người chồng

là chỗ dựa quan trọng trong cuộc đời nhất là khi biển động

Chị khụng thểmột mỡnh nuụi những đứa con

Cũng cú lỳc

vợ chồngcon cỏihũa thuận,vui vẻ

- Khi mới tới tòa án

- Ng ời đàn bà sợ sệt, ngồi vào góc t ờng, x

ng hô lép vế Khi được Đẩu mời, mụ mới “rún

rộn” đến ngồi vào mộp chiếc ghế và cố thu người lại

Khi nghe vị Chỏnh ỏn núi, mụ ngước lờn nhỡn rồi

lại “cỳi mặt xuống”

- Khi đ ợc Đẩu cho phép nói

+ Bà lấy lại bỡnh tĩnh, thay đổi cách x ng hô: chú –

chị

-> vị trí xã hội thấp hơn nh ng trong trải nghiệm cuộc

sống thỡ bà hơn hẳn

Người đàn ụng ấy vốn là “một anh con trai cục tớnh nhưng hiền lành lắm”, “khụng bao giờ đỏnh đập vợ”

+ Thỏi độ người đàn bà khi kể về chồng

Ng ời

đàn bà

hàng chài

Ng ời chồng

Nạn nhân

của hoàn cảnh

Đáng cảm thông,

chia sẻ

Đẩu Phùng Thằng Phác

Ng ời

đàn ông

vũ phu

Thủ phạm gây

đau khổ

Phải lên án,

đấu tranh

Chị sinh con

nhiều quỏ Nghốo khổ

Người đàn ụng khụng biết uống rượu

ĐÁNHVỢ

+ Lí do người đàn bà kiên quyết không

bỏ chồng

Người chồng

là chỗ dựa quan trọngtrong cuộc đờinhất làkhi biển động

Chị không thểmột mình nuôi những đứa con

Cũng có lúc

vợ chồngcon cáihòa thuận,vui vẻ

-> í nghĩa: không thể dễ dãi, đơn giản trong việc nhỡn đời, nhỡn ng ời.

- Nhỡn đời: cuộc sống còn quá nhiều

ngang trái, đau khổ Chiếc thuyền chài cô đơn ngoài bão dông cuối

truyện t ợng tr ng cho số phận con ng

ời còn đầy trắc trở giữa dông bão

của cuộc đời

Phải cú cỏi nhỡn đa diện, nhiều chiều

- Nhỡn ng ời

Ng ời

đàn bà hàng chài

Đỏng thương

Đỏng giận

Đỏng phục

4 Đo¹n 4: Bøc tranh trªn tê lÞch

“cái màu hồng hồng của ánh

sương mai…”

Người đàn bà nghèo khổ bước ra khỏi bức tranh…”

Tấm ảnh được treo

ở nhiều nơi, nhất là trong các gia đình sành nghệ thuật -> đó là một tấm ảnh đẹp,

có giá trị nghệ thuật cao.

Biểu tượng của nghệ thuật Hiện thân của đời thực

có giá trị nghệ thuật cao.

=> Nghệ thuật chân chính không thể tách rời cuộc sống

- Vị tha, giàu đức hi sinh

- Yờu thương con

tha thiết

- Sâu sắc, trải đời

Người đàn bà

Đối với chồng Đối với con Đối với Phùng

Vị tha Giàu đức hy sinh Sâu sắc, trải đời

a Nhõn vật người đàn ụng

Người đànụng vũ phu

Đẩu

Thủ phạm gõy đau khổ

Phải lờn ỏn và đấu tranh

Phựng

Bộ Phỏc

b Về ng ời đàn ông độc ác

a Nhân vật người đàn ông

Người đànông vũ phu

Người

đàn bà

Nạn nhân của hoàn cảnh

Đáng cảm thông chia sẻ

 Vừa là nạn nhân của cuộc sống khốn khổ, vừa là thủ phạm gây nên đau khổ cho người thân.

b Nhân vật Đẩu

Dựa vào SGK em hãy nêu một số hiểu biết về nhân vật Đẩu

Là người có lòng tốt, sẵn sàng bảo vệ công lý

Chưa đi sâu tìm hiểu cuộc sống thực tế của nhân dân

Qua câu chuyện, Đẩu vơ ra

nhiều vấn đề về cách nhìn

con người và cuộc sống

c Về nhân vật Đẩu

b Nhân vật Đẩu

Dựa vào SGK em hãy nêu một số hiểu biết về nhân vật

e Chị em thằng Phác

c Nhõn vật chị em Phỏc

Chị em Phỏc hiện lờn trong tỏc phẩm như thế nào ? Hành động đỏnh

bố của Phỏc đỏng thương hay đỏng trỏch

Là những đứa trẻ đỏng thương, chứng kiến bi kịch

của gia đình

Tuy Phỏc cú hành động khụng đúng nhưng võ̃n khiến người đọc cảm thụng

bởi tình thương mẹ của cậu bộ

Chị thằng Phỏc là

điểm tựa vững chắc

của ng ời mẹ đáng th

ơng

III KÕt luËn

1 Néi dung

-Ta cần nhìn đời, nhìn người một cách toàn diện, đa chiều

để phát hiện ra bản chất thực sự

- Nghệ thuật phải bắt nguồn từ hiện thực cuộc sống

2 NghÖ thuËt

- Ng«n ngữ ng êi kÓ chuyÖn: ThÓ hiÖn qua

nh©n vËt Phïng, sù hãa th©n cña t¸c gi¶

Giọng điệu trần thuật lúc khách quan, dí dỏm, khi day dứt, tự trào, lúc lại trầm ngâm triết lý, có tính trữ tình

- Cách khắc hoạ nhân vật sinh động, sắc sảo,điển hình

- Cách dựng tình huống truyện đặc sắc

Châu trong truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa:

A “Nghệ thuật không phải là ánh tr ă ng lừa dối, nghệ

thuật không nên là ánh tr ă ng lừa dối, nghệ thuật có thể chỉ là tiếng đau khổ kia thoát ra từ kiếp lầm than” (Nam Cao).

B “Các ông muốn tiểu thuyết cứ là tiểu thuyết Tôi và

nh ữ ng ng ời cùng chí h ớng nh tôi muốn tiểu thuyết phải là sự thật ở đời” (Vũ Trọng Phụng)

C “Nghệ thuật không phải là sự mô tả thực tại có thực

mà là sự tỡm tòi chân lý, lý t ởng” (G.X ă ng)

D “V ă n học là cuộc đời V ă n học sẽ không là gỡ cả nếu

không vỡ cuộc đời mà có Cuộc đời là nơi xuất phát, cũng là đích đi tới của v ă n học” (Tố H ữ u)

C

IV Củng cố, kiểm tra,

đánh giá

2 Dựa vào bài học, hoàn thành phát biểu

sau đây của nhà văn Nguyễn Minh Châu : “Nhà văn không có quyền nhỡn

cần phấn đấu để ……… vào

các tầng sâu lịch sử”

A đ a vẻ đẹp của cuộc đời

B đào xới bản chất con ng ời

C đ a cái ác, cái xấu

D đ a cái chân, cái thiện

B