Tuần 11. Xúy Vân giả dại

I Tìm hiểu tiểu dẫn :1 Giới thiệu chèo cổ : - Khái niệm: Chèo cổ chèo truyền thống, chèo sân đình là thể loại sân khấu dân gian kết hợp giữa kịch bản, lời hát, động tác múa và âm nhạc..

(Tr ích:chèo Kim Nham)

I) Tìm hiểu tiểu dẫn :

1) Giới thiệu chèo cổ :

- Khái niệm: Chèo cổ (chèo truyền thống, chèo

sân đình) là thể loại sân khấu dân gian kết hợp giữa kịch bản, lời hát, động tác múa và âm nhạc.

- Kịch bản ( tích chèo) phần quan trọng nhất thường lấy trong truyện cổ tích hay chuyện thơ (Thạch Sanh, Lưu Bình – Dương Lễ, Trương Viên )

- Đặc điểm:

Nghệ thuật biểu diễn:

 Sân khấu:

- Khi chèo đi vào sân khấu chuyên nghiệp thì người xem mới tách biệt với diễn viên.

 Hát và múa :

- Khi hát kèm với múa, các động tác múa là động tác lao động hay sinh hoạt được cách điệu hóa.

- Lúc đầu đơn giản

- Có đến 200 điệu : sử rầu, sử xuân, lới lơ, con gà rừng

 Đạo cụ, nhạc cụ : - hỗ trợ cho hát và múa.

- Tuyến chính: Tập trung thể hiện tư tưởng, chủ đề.

- Tuyến phụ : (hề chèo ) nằm ngoài tích chèo góp

tiếng cười mua vui cho công chúng, song nó vẫn có giá trị phê phán và thể hiện tính thời sự của vở chèo.

- Nhân vật :

=> Chèo là một loại hình dân gian độc đáo có tính tổng hợp cao và phổ biến ở đồng bằng Bắc Bộ.

2 Vỡ chèo :

Đọc và Tóm tắt

Nhân vật :

KIM NHAM XÚY VÂN

TRIỆU PHƯƠNG

II) Đoạn trích :

Xúy Vân giả dại buộc tội Kim Nham phải trả nàng về cho nhà để theo Trần Phương.

Vị trí :

=> Xúy Vân trở thành vai nữ lệch.

III) Đọc - Hiểu :

1 Tình cảnh của Xúy Vân :

=> Dằn vặt, đau đớn, Nàng không chịu cảnh sống phí hòai tuổi xuân, nàng đã chạy theo khát vọng của tình yêu, hạnh phúc => Giả dại ( lời nói có lúc bộc lộ thật có lúc điên dại) => Bi kịch.

Lời hát nào của Xúy Vân trong đoạn trích là lời

nói thật ?

2 Tâm trạng Xúy Vân giả dại :

- Mở đầu đoạn trích là lời tự than thân

Đau thiết , thiệt van

Bớ đò, Bớ đò.

=> Câu thơ ngắn gọn, nhịp liền nhau để diễn tả nỗi đau quặn lên, thắt lại

- Mượn hình ảnh con đò :

Tôi kêu đò , đò nọ không thưa Tôi càng chờ càng đợi, càng trưa chuyến đò.

a Tâm trạng Xúy Vân qua lời hát quá giang :

=> để cụ thể hóa tâm trạng mệt mỏi, chán chường, muộn mằn => Tự thấy mình bẽ bàng, dở dang.

=> Khát khao hạnh phúc mãnh liệt

Hình ảnh ẩn dụ, Câu thơ lục bát

Chả nên thì về

Ở làm chi mãi

=> Tự thấy không có hạnh phúc nên muốn

được tháo cũi, xổ lồng, tự do.

- Bộc lộ cuộc sống gia đình

Chắp tay, lạy bạn

không trăng gió người gió trăng.

=> Lời van xin, thanh minh thật tội nghiệp

Tình cảnh bế tắc

=> Tâm trạng dồn nén nhiều cảm xúc vừa mạnh mẽ,

vừa đối nghịch báo trước một tính cách, một hành

động kịch không bình thường ( mâu thuẫn kịch bắt

đầu ).

-Thanh minh :

Phần tiểu dẫn nêu những nội dung gì ?

Em hãy trình bày những hiểu biết của

mình về đặc điểm chèo cổ ?