Cấu tạo phân tử Phân tử khối: 78 Tiết 49: - Benzen là hình lục giác đều mỗi đỉnh là một - Giữa nguyên tử cacbon và cacbon có ba liên kết đơn nằm xen kẽ với ba liên kết đôi, tạo thành hệ
Trang 1t h
n
h
Th¸ng 3-2009
Trang 2Kiểm tra bài cũ
Câu1
Viết công
thức cấu
tạo của
metan,
etilen,
axetilen?
Câu 2
Cho biết phản ứng đặc trưng của metan,
etilen và axetilen?
Trang 3Công thức cấu tạo của:
Mê tan Ê tilen Axêtilen
H H H
H C H H C C H H C C H H
Phản ứng đặc trưng của mêtan là : p/ứ thế
Phản ứng đặc trưng của êtilen và axêtilen là p/ứ cộng
Trang 4Benzen lµ hi®rocacbon cã cÊu t¹o
kh¸c víi metan,etilen, axetilen vËy
benzen cã cÊu t¹o vµ tÝnh chÊt nh thÕ nµo Chóng ta cïng nhau ®i t×m hiÓu ë bµi häc nµy
BENZEN
C«ng thøc ph©n tö: C6H6 Ph©n tö khèi:78
TiÕt 49
Trang 5BENZEN
Công thức phân tử: C6H6
Phân tử khối:78
I Tính chất vật lí
-Benzen là chất lỏng, không màu, không tan
trong nước, nhẹ hơn nước,hoà tan nhiều chất
như : dầu ăn, nến, cao su, iốt…
-Benzen độc
Tiết
49
Thí nghiệm 1: Nhỏ vài giọt benzen vào ống
nghiệm đựng nước, lắc nhẹ, sau đó để yên
? Quan sát
lọ đựng benzen, nhận xét về trạng thái, màu sắc
Quan sát tính tan trong nước của benzen và nhận xét hiện tượng ?
Thí nghiệm 2: Cho vài giọt dầu ăn vào
ống nghiệm đựng benzen, lắc nhẹ
Quan sát, nhận xét khả năng hoà tan dầu ăn của benzen?
? Qua thí nghiệm trên em có nhận xét gì về tính chất vật lí của benzen
Có thể dùng benzen để tẩy vết dầu
mỡ và nhựa cây trên quần áo
Trang 6BENZEN
C«ng thøc ph©n tö: C6H6
II CÊu t¹o ph©n töPh©n tö khèi: 78
TiÕt 49:
Quan s¸t m«
h×nh ph©n tö cña benzen H·y viÕt c«ng thøc cÊu
t¹o cña ph©n tö benzen?
C C
C C
C C
H H
ViÕt gän
CH
CH
CH CH
HC HC
HoÆc
Quan s¸t vÒ cÊu t¹o ph©n
tö benzen ta
cã nhËn xÐt g×
vÒ sù liªn kÕt gi÷a nguyªn
tö cacbon víi
cacbon
?
Trang 7BENZEN
Công thức phân tử: C6H6
II Cấu tạo phân tử
Phân tử khối: 78
Tiết 49:
- Benzen là hình lục giác đều mỗi đỉnh là một
- Giữa nguyên tử cacbon và cacbon có ba liên kết đơn nằm xen kẽ với ba liên kết đôi, tạo thành
hệ liên hợp khép kín bền vững
Chú ý: Liên kết không bền trong vòng benzen
bền hơn liên kết của etilen và axetile
Trang 8BENZEN
Công thức phân tử: C6H6 Phân tử khối: 78
Tiết 49:
Dựa vào cấu tạo phân tử benzen, hãy
dự đoán tính chất hóa học của benzen?
III Tính chất hoá học
1 Benzen tác dụng với oxi
Quan sát thí nghiệm, nhận xét hiện tượng xảy ra?
- Benzen cháy trong không khí
Làm thế nào để benzen cháy hết không còn muội
than
?
Hoá hơi, cung cấp đủ oxi
- Hơi benzen cháy hết khi đủ oxi
(Phản ứng cháy)
C 6 H 6 + O 2 CO t0 2 + H 2 O
Trang 9BENZEN
Công thức phân tử: C6H6 Phân tử khối: 78
Tiết 49:
III Tính chất hoá học
Phản ứng nào
đặc trưng cho liên kết đơn, liên kết đôi
?
2 Benzen tác dụng với brom lỏng
? Benzen có phản ứng với brom lỏng không
Khi đun nóng hỗn hợp benzen và
brom, có mặt bột sắt, thấy màu đỏ
nâu của brom bị mất đi và có khí
hiđrobromua bay ra Như vậy
benzen đã phản ứng với brom
Hình 4.15 Thí nghiệm benzen tác dụng với brom, có mặt bột sắt
Trang 10C C C
C
C
C
C C C
C C
H
H
H H
H
H
H
H H
Br
BENZEN
C«ng thøc ph©n tö: C6H6 Ph©n tö khèi: 78
III TÝnh chÊt ho¸ häc
2 Benzen t¸c dông víi brom láng
TiÕt 49:
t 0
HoÆc
Trang 11BENZEN
Công thức phân tử: C6H6 Phân tử khối: 78
Tiết 49:
III Tính chất hoá học
2 Benzen tác dụng với brom lỏng
Viết gọn:
C 6 H 6(l) + Br 2(l) Fe C 6 H 5 Br (l) + HBr (k)
to
Brombenzen
(chất lỏng không màu)
Trong phản ứng trên, nguyên tử hiđro trong phân
tử benzen được thay thế bởi nguyên tử brom
( phản ứng thế)
Chú ý: Benzen thế với halogen nguyên chất.
Phân biệt brom lỏng với dung dịch nước brom?
Trang 12BENZEN
Công thức phân tử: C6H6 Phân tử khối: 78
Tiết 49:
III Tính chất hoá học Từ công thức
cấu tạo benzen có liên kết đôi? Vậy benzen
có tham gia phản ứng cộng không?
Benzen không tác dụng với brom trong dung dịch, chứng tỏ benzen khó tham gia PƯ cộng hơn etilen và axetilen Tuy nhiên trong
điều kiện thích hợp, benzen có PƯ cộng với một số chất
3 Benzen tham gia phản ứng cộng
C 6 H 6 + 3H 2 tNio C 6 H 12
Xiclohexan
? So sánh mức độ PƯ thế với PƯ cộng của benzenKết luận Do phân tử có cấu tạo đặc biệt nên
benzen vừa có phản ứng thế, vừa có phản
ứmg cộng Tuy nhiên, phản ứng cộng của
benzen xảy ra khó hơn so với etilen và
axetilen
Trang 13BENZEN
Công thức phân tử: C6H6 Phân tử khối: 78
Tiết 49:
IV ứng dụng
- Benzen là nguyên liệu quan trọng trong công nghiệp để sản xuất chất dẻo, phẩm nhuộm, thuốc trừ sâu, dược phẩm …
- Benzen được sử dụng làm dung môi trong công nghiệp và trong phòng thí nghiệm
Trang 14BENZEN
Công thức phân tử: C6H6 Phân tử khối: 78
Tiết 49:
Luyện tập
Bài1: Cấu tạo đặc biệt của phân tử benzen là:
a) Phân tử có vòng 6 cạnh.
b) Phân tử có ba liên kết đôi.
c) Phân tử có vòng 6 cạnh chứa ba liên kết đôi xen kẽ ba liên kết đơn.
d) Phân tử có vòng 6 cạnh chứa ba liên kết đôi và ba liên kết đơn.
Hãy chọn câu đúng nhất trong các câu trên.
Trang 15BENZEN
Công thức phân tử: C6H6 Phân tử khối: 78
Tiết 49:
Luyện tập
Bài 2 Một số học sinh viết công
thức cấu tạo của benzen như sau:
Hãy cho biết công thức nào viết đúng, viết sai Tại sao?
Trang 16Bài tập 3: Khi có mặt bột sắt, ben zen
phản ứng với clo tương tự như phản ứng với brôm Tính lượng clobenzen thu được khi cho 15,6 gam benzen tác dụng với clo dư khi có mặt bột Fe và đun nóng Biết
hiệu suất phản ứng đạt 80%
Trang 17Phương trình hoá học:
C6H6 + Cl2 C6H5Cl + HCl
ta có : nC6H5Cl = 15,6 : 78 = 0,2 (mol)
Theo phương trình số mol C6H6 = số mol C6H5Cl.
Vì Clo dư nên sản phẩm được tính theo C6H6
Vậy nC6H5Cl = 0,2 80%: 100 = 0,16 (mol)
Nên mC6H5Cl = 0,16 x 112,5 = 18(gam)
Fe,t 0
Trang 18BENZEN
Công thức phân tử: C6H6 Phân tử khối: 78
Tiết 48:
Luyện tập
Bài 2 Một số học sinh viết công
thức cấu tạo của benzen như sau:
Hãy cho biết công thức nào viết đúng,
viết sai Tại sao?
1 Benzen là chất lỏng, không tan trong nước
nhưng hoà tan được nhiều chất hữu cơ và vô cơ Benzen độc
2 Công thức cấu tạo của benzen:
CH
CH
CH CH
HC
3 Benzen tham gia phản ứng cháy, phản ứng thế
và khó tham gia phản ứng cộng
4 Benzen là nguyên liệu quan trọng trong
công nghiệp
Trang 19
Häc kÜ phÇn ghi nhí s¸ch gi¸o khoa
Lµm bµi tËp 3,4 SGK
T×m hiÓu:
# DÇu má cã ë ®©u ?
# C¸c s¶n phÈm chÕ biÕn tõ dÇu má
# DÇu má, khÝ thiªn nhiªn cã øng dông g×?
