Quản lý Tài chính-Tài sản

Một số vấn đề về ngân sách giáo dục - Ngân sách nhà nớc NS NN “ NS NN là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nớc đã đợc cơ quan nhà nớc cóthẩm quyền quyết định và đợc thực hiện trong một

Trờng đại học quốc gia hà nội

Trờng cán bộ quản lý giáo dục và đào tạo

Hà Nội 8/2005 –

1 Một số vấn đề về tài chính và ngân sách giáo dục

1.1 Một số vấn đề về tài chính

- Hiện nay có nhiều ý kiến khác nhau về tài chính

“Tài chính là việc quản lý của cải xã hội tính bằng tiền theo những mục

đích nhất định” ( Từ điển Tiếng Việt - Hoàng Phê chủ biên, Hà Nội - Đà Nẵng, 1998 )

“Tài chính là hệ thống quan hệ kinh tế nảy sinh trong phân phối và sử dụng những củacải bằng tiền mà chủ yếu là tổng sản phẩm trong nớc thông qua việc hình thành và sửdụng quỹ tiền tệ nhằm đáp ứng nhu cầu các lĩnh vực xã hội "(2)

"Tài chính là hệ thống những mối quan hệ kinh tế giữa những thực tế tài

chính phát sinh trong quá trình hình thành, phân phối và sử dụng các nguồn tàichính"(3)

Tuy các ý kiến trên có những điểm cha thống nhất nhng để thấy dợc bản chấtcủa tài chính và liên quan đến quản lý tài chính trong trờng tiểu học cần quan tâm các

điểm sau:

+ Sự vận động tơng đối của các nguồn tài chính

+ Các quan hệ phân phối dới hình thức giá trị

+ Hình thành, sử dụng các quĩ tiền tệ

- Chức năng tài chính

Tài chính có các chức năng tạo vốn, thúc đẩy vốn, kích thích, phân phối vàkiểm tra Có ba chức năng chủ yếu liên quan đến quản lý tài chính ở tr ờng tiểu học làchức năng tạo vốn, chức năng phân phối và chức năng kiểm tra.

+ Chức năng tạo vốn

Tạo vốn là điều kiện và yêu cầu bất cứ cơ sở giáo dục, tổ chức, cơ quan, đơn vịnào nhằm duy trì hoạt động thực hiện mục đích của nó Nói cách khác là sự hình thànhquỹ của cơ sở giáo dục, tổ chức, cơ quan đơn vị đó Vấn đề là việc chấp hành các chủtrơng, chính sách và các quy định trong quá trình tạo vốn và thực hiện vốn đúng mục

đích và hiệu quả

+ Chức năng phân phối

Phân phối là khâu gắn liền giữa sản xuất và tiêu dùng Công nghệ phân phốibằng giá trị (đồng tiền) hay bằng phơng pháp tài chính đợc thực hiện Tài chính thamgia vào quá trình phân phối tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân Quá trìnhphân phối diễn ra ở nhiều cấp độ, nhiều khâu khác nhau trong phạm vi mỗi cơ sở giáodục, đơn vị, tổ chức, kinh tế cũng nh phạm vi xã hội với đặc trng chuyển giao cácnguồn vốn tiền tệ từ chủ thể này sang chủ thể khác, có phân phối lần đầu và phân phốilại

+ Chức năng kiểm tra, giám sát (chức năng giám đốc)

Các quan hệ tài chính thể hiện dới các hình thức cụ thể của các dòng vận độngnguồn tài chính từ nơi này sang nơi khác gặp nhau tại một giao điểm nhất định gọi làquỹ tiền tệ Vì vậy kiểm tra tài chính phải thực hiện tất cả các giai đoạn trớc, trong, saukhi thực hiện kế hoạch tài chính Nói cách khác kiểm tra việc hình thành và sử dụngcác nguồn vốn trong nhà trờng có phù hợp với nhu cầu thị trờng, yêu cầu của quản lýcũng nh hiệu quả sử dụng các nguồn vốn đó

1.2 Một số vấn đề về ngân sách giáo dục

- Ngân sách nhà nớc (NS NN)

“ NS NN là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nớc đã đợc cơ quan nhà nớc cóthẩm quyền quyết định và đợc thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chứcnăng, nhiệm vụ của Nhà nớc.” (Điều 1 Luật Ngân sách.) Trờng tiểu học thực hiện ngânsách nhà nớc năm tài chính theo năm dơng lịch )

NS NN gồm ngân sách Trung ơng và ngân sách các cấp chính quyền địa phơng.Mỗi cấp ngân sách đợc phân định nguồn thu, nhiệm vụ chi cụ thể

+ Thu ngân sách nhà nớc.

Thu NS NN là hoạt động của Nhà nớc nhằm tập trung một bộ phận của cải xãhội dới hình thức giá trị theo những hình thức và biện pháp phù hợp để lập quỹ NSNN

+ Chi ngân sách nhà nớc.

Chi NS NN là hoạt động của Nhà nớc nhằm mục đích phân phối và sử dụng quỹ

NS NN theo dự toán đã đợc cơ quan nhà nớc có thẩm quyền quyết định

Chi NS NN có quan hệ chặt chẽ với thu NS NN Thu NS NN là nguồn vốn đảmbảo nhu cầu chi NS NN Ngợc lại vốn NS NN để chi cho mục tiêu kinh tế là điều kiệntăng nhanh thu nhập ngân sách

Phơng thức cấp phát NS NN: Lệnh chi tiền, hạn mức kính phí, kinh phí uỷquyền

- Ngân sách giáo dục

Ngân sách giáo dục là một bộ phận của NS NN, đồng thời là bộ phận của ngânsách hành chính, sự nghiệp Các nguồn tài chính đầu t cho giáo dục và nhiệm vụ chicho giáo dục đã đợc quy định trong các văn bản pháp quy của Nhà nớc

Trong Điều 88 Luật Giáo dục quy định: “ Các nguồn đầu t cho giáo dụcgồm:

1 Ngân sách nhà nớc

2 Học phí, tiền đóng góp xây dựng trờng, lớp, các khoản thu từ hoạt động t vấn,chuyển giao công nghệ, sản xuất kinh doanh, dịch vụ của các cơ sở giáo dục, cáckhoản tài trợ khác của tổ chức cá nhân trong nớc và nớc ngoài theo quy định của phápluật.”

Trong các nguồn đầu t tài chính cho giáo dục NS NN giữ vai trò chủ yếu Cónguồn đầu t do ngời học phải đóng góp, có nguồn đầu t do nội lực của các cơ sở giáodục và các nguồn tài trợ bên ngoài

Hiện nay NS NN chi cho giáo dục có chi đầu t phát triển và chi hoạt động ờng xuyên

th-2 Quản lý tài chính ở trờng phổ thông

2.1 Những nguyên tắc chủ yếu trong quản lý tài chính

Điều 3 Luật Ngân sách có ghi : "Ngân sách nhà nớc đợc quản lý thống nhất theonguyên tắc tập trung dân chủ, công khai, minh bạch, có phân công, phân cấp quản lýgắn trách nhiệm "

- Nguyên tắc pháp chế

Toàn bộ hoạt động tài chính trong trờng tiểu học ( tức là quá trình hình thành,phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ ) đều đợc luật pháp hoá, đợc thể chế hoá bằng cácquy phạm pháp luật tài chính và đợc đảm bảo thực hiện bằng cỡng chế của Nhà nớc

- Nguyên tắc công khai

Đây là nguyễn tắc quan trọng vì tính đặc thù trong hoạt động tài chính trong ờng tiểu học Tất cả các hoạt động này đều trực tiếp hoặc gián tiếp liên quan đến việctạo lập, phân phối, sử dụng các nguồn vốn tiền tệ hình thành từ dân c Do vậy ngời dân

tr-cần biết việc thu, chi đó Yêu cầu công khai hoạt động tài chính trở thành nguyên tắcbắt buộc bảo đảm tính dân chủ trong quản lý thu, chi tài chính, tránh tình trạng thamnhũng, lãng phí

Nguyên tắc công khai thể hiện qua quy chế công khai tài chính đã đợc Thủ ởng Chính phủ ban hành theo Quyết định số 225/1998/QĐ-TTg ngày 20/1/1998 vàQuyết định 04/ 2000/ BGD& ĐT của Bộ Trởng Bộ Giáo dục và Đào tạo

- Đảm bảo nguyên tắc tổng số chi không vợt quá tổng số thu

Tranh thủ và mở rộng các nguồn đầu t để tăng cờng nguồn lực tài chính ; thựchiện thu đúng, thu đủ các khoản thu sự nghiệp của nhà trờng và quản lý, sử dụng cácnguồn kinh phí theo chế độ tài chính hiện hành

Không đợc tự đặt ra các khoản thu chi trái với pháp luật

Việc quản lý thu - chi kinh phí, sử dụng tài sản phải luôn gắn với chức năngnhiệm vụ của trờng; phải đảm bảo những điều kiện vật chất cần thiết để hoàn thành tốtnhiệm vụ giáo dục, đào tạo theo kế hoạch Nhà nớc giao

2.2 Chức năng, nhiệm vụ quản lý tài chính trong trờng tiểu học

- Chức năng quản lý tài chính trong trờng tiểu học

Chức năng quản lý tài chính trong trờng tiểu học bao gồm lập dự toán thu, chi( xây dựng kế hoạch tài chính ); tổ chức công tác kế toán; chấp hành công tác tài chính( thực hiện kế hoạch tài chính ); công tác kiểm tra tài chính

- Nhiệm vụ quản lý tài chính

+ Nếu trờng tiểu học công lập là đơn vị dự toán NS NN thì thực hiện nhiệm

vụ và quyền hạn theo Điều 27 - Luật Ngân sách:

“1 Tổ chức lập dự toán thu chi ngân sách thuộc phạm vi quản lý, thực hiện phân

bổ dự toán ngân sách đợc cấp có thẩm quyền giao cho các đơn vị trực thuộc và điềuchỉnh phân bổ dự toán theo thẩm quyền;

2 Tổ chức thực hiện dự toán thu, chi ngân sách đợc giao; nộp đầy đủ, đúnghạn các khoản phải nộp cho ngân sách theo đúng quy định của pháp luật, chi đúng chế

độ, đúng mục đích, đúng đối tợng và tiết kiệm; quản lý, sử dụng tài sản của Nhà nớc

đối với đơn vị trực thuộc theo đúng chế độ quy định;

3 Hớng dẫn, kiểm tra việc thực hiện thu, chi ngân sách của đơn vị trực thuộc

4 Chấp hành đúng quy định của pháp luật về kế toán, thống kê; báo cáo, quyếttoán ngân sách và công khai ngân sách theo quy định của pháp luật; duyệt quyết toán

đối với các đơn vị cấp dới;

5 Đối với các đơn vị dự toán là đơn vị sự nghiệp, ngoài nhiệm vụ, quyền hạnquy định tại các khoản 1,2,3 và 4 Điều này, đợc chủ động sử dụng nguồn thu sự nghiệp

để phát triển và nâng cao chất lợng, hiệu quả hoạt động theo quy định của Chính phủ ”

+ Trong trờng tiểu học quản lý tài chính nhằm phục vụ các hoạt động và đảmbảo các điều kiện về cơ sở vật chất, thiết bị giáo dục góp phần nâng cao chất lợng giáodục

+ Nhiệm vụ của chủ tài khoản ( hiệu trởng )

Thờng xuyên giáo dục ý thức bảo vệ của công của cán bộ, giáo viên trong trờng.Chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc theo dõi thờng xuyên việc chấp hành các quy định vềtài chính, tài sản trong trờng; giao nhiệm vụ cho cá nhân, tập thể rõ ràng, đúng quy

định, phù hợp với trình độ, năng lực của cán bộ, nhân viên kế toán

Huy động các nguồn tài chính cho trờng, xét, duyệt và điều chỉnh thu, chi theoquy định

+ Nhiệm vụ của kế toán trởng

Tổ chức thực hiện công tác kế toán theo nhiệm vụ của kế toán

Giúp hiệu trởng giám sát tài chính Chịu sự lãnh đạo của hiệu trởng

Thực hiện các quy định của pháp luật về kế toán tài chính; tổ chức điều hành bộmáy kế toán theo quy định; lập báo cáo tài chính; có quyền độc lập về chuyên môn,nghiệp vụ kế toán; yêu cầu các bộ phận trong trờng cung cấp đầy đủ, kịp thời tài liệu

đến công việc kế toán và giám sát tài chính

+ Quyền và trách nhiệm của ngời làm kế toán:

Có quyền độc lập về chuyên môn, nghiệp vụ kế toán; tuân thủ các quy định củapháp luật về kế toán, thực hiện các công việc đợc phân công và chịu trách nhiệm vềchuyên môn, nghiệp vụ của mình

Hiện nay các văn bản pháp quy về quản lý tài chính luôn thay đổi, sửa chữa, bổxung vì vậy yêu cầu hiệu trởng, ngời làm công tác kế toán cần tăng cờng tự học vàtham gia học tập, bồi dỡng nâng cao năng lực quản lý tài chính và nghiệp vụ kế toán

2.3 Nội dung quản lý tài chính ở trờng tiểu học

Nội dung quản lý tài chính trong trờng tiểu học gồm: Quản lý kinh phí hoạt

động thờng xuyên; quản lý các khoản thu, chi khác ( thu, chi sự nghiệp); quản lý tàisản; quản lý đầu t phát triển; quản lý các chơng trình mục tiêu và quản lý công tác tài

vụ Công tác tài vụ nội dung rất phong phú nên tách thành mục riêng

- Quản lý kinh phí hoạt động thờng xuyên

Kinh phí hoạt động thờng xuyên trong trờng tiểu học công lập đợc cấp từ NS

NN, đó là nguồn đầu t tài chính chủ yếu Các hạng mục đợc thể hiện trong cột tiểu mụccủa bảng dự toán thu, chi NS NN do Bộ Tài chính phát hành, quy định Hiện nay cáctrờng tiểu học chi lơng và các khoản phụ cấp theo lơng chiếm khoảng 80% - 90% kinhphí hoạt động thờng xuyên Các khoản chi khác nh chi nghiệp vụ, chi mua sắm, chi sửachữa nhỏ chiếm tỷ lệ nhỏ trong nguồn kinh phí đợc cấp

Để quản lý tốt kinh phí hoạt động thờng xuyên, hiệu trởng trờng phải thực hiệntốt các khâu lập, chấp hành, kế toán, quyết toán NS NN

Khi lập dự toán phải cân nhắc kỹ để đảm bảo tính đủ, chi đủ các mặt hoạt độngtheo sự hớng dẫn của cơ quan có thẩm quyền Khi chấp hành NS NN phải thực hiện

đúng các yêu cầu theo Luật Ngân sách và Luật Kế toán

Hiện nay kinh phí hoạt động thờng xuyên trong trờng tiểu học đợc cấp theo mứcchi tổng hợp bình quân ( tính theo đầu mỗi học sinh bình quân) trong năm ngân sách.Việc quản lý chặt chẽ tổng biên chế, định mức lao động, chế độ làm việc, thực hànhtiết kiệm, trang bị thiết bị giáo dục, sẽ góp phần nâng cao chất lợng giáo dục

- Quản lý kinh phí nguồn thu, chi sự nghiệp ( NSNN không tập trung).

Ngoài kinh phí nhà nớc phân bổ, trong trờng tiểu học công lập có các nguồnthu, chi khác nh tiền đóng góp xây dựng trờng lớp, tài trợ, dịch vụ Các trờng bán trúphục vụ ăn tra, nghỉ tra vì vậy kéo theo các hoạt động dịch vụ phục vụ khác nh nơi ăn,nơi nghỉ, tiền điện, nớc

Đối với các khoản thu và chi trên đợc thực hiện theo phơng thức ghi thu, ghi chihoặc gán thu, bù chi

Quản lý các khoản kinh phí này phải thực hiện đúng các văn bản của cấp cóthẩm quyền về nguồn thu, nhiệm vụ chi và quy trình luân chuyển quỹ tiền tệ

Nội dung quản lý kinh phí hoạt động thờng xuyên và kinh phí thu, chi sự nghiệp

đều tuân thủ nguyên tắc tài chính nhng phơng thức quản lý có thể khác nhau

Trờng tiểu học thực hiện Nghị định số 10/ 2002/NĐ - CP ngày 16/1/2002 của Chính phủ về chế độ tài chính áp dụng cho đơn vị sự nghiệp có thu.

Hiện nay nhiều cơ sở giáo dục đang thực hiện Nghị định trên Trờng tiểu họccông lập thực hiện Nghị định này có nhiều khó khăn, thách thức Trớc hết các trờngtiểu học công lập hiện nay rất hạn hẹp về các nguồn thu, ( Theo quy định không thuhọc phí ) đặc biệt là các vùng kinh tế khó khăn, vùng sâu, vùng xa Nếu trờng tiểu họccông lập có đủ điều kiện thực hiện Nghị định số 10/2002/ NĐ - CP phải xác định đợcnguồn thu sự nghiệp lâu dài, ổn định và bền vững

- Quản lý tài sản trong trờng tiểu học

Tất cả cơ sở vật chất, thiết bị giáo dục Từ các nguồn khác nhau trong trờng tiểuhọc công lập đều là tài sản của Nhà nớc vì vậy quản lý tài sản trong trờng phải thực

hiện đầy đủ theo các quy định hiện hành Thực hiện đúng mục đích, có hiệu quả trongviệc trang bị, mua sắm, sử dụng và bảo quản tài sản Tài sản phải đợc thể hiện đầy đủcác yếu tố trong sổ sách kế toán

Tài sản giao cho cá nhân, bộ phận nào phải rõ ràng, cụ thể về trách nhiệm,quyền hạn và có ghi trong sổ theo dõi tài sản Tổ chức thực hiện kiểm kê tài sản theoquy định của Nhà nớc

Kiểm kê tài sản là việc cân, đong, đo, đếm số lợng, xác nhận và đánh giá chất ợng, giá trị của tài sản, nguồn vốn hiện có tại thời điểm kiểm kê để kiểm tra, đốichiếu với số liệu trong sổ kế toán Sau khi kiểm kê phải lập báo cáo tổng hợp kết quảkiểm kê Trờng hợp có chênh lệch giữa số liệu thực tế kiểm kê với số liệu ghi trên sổsách kế toán phải xác định nguyên nhân và phản ánh số chênh lệch và kết quả xử lývào sổ kế toán trớc khi lập báo cáo tài chính Việc kiểm kê phải phản ánh đúng thực tếtài sản, nguồn hình thành tài sản Ngời lập và ký báo cáo tổng hợp kết quả kiểm kêphải chịu trách nhiệm về kết quả kiểm kê

l-Tài sản phải thanh lý hoặc chuyển nhợng theo các văn bản do Bộ l-Tài chính quy

định Việc theo dõi, quản lý, sử dụng và tính hao mòn tài sản phải theo nguyên tắc

đánh giá theo nguyên giá ( bao gồm cả chi phí khi đa vào sử dụng), giá trị hao mòn luỹ

kế và giá trị còn lại trên sổ kế toán

Giá trị còn lại = Nguyên giá - số hao mòn luỹ kế

- Quản lý chi chơng trình mục tiêu

Chơng trình mục tiêu cho trờng tiểu học có thể đợc ngân sách cấp cho các nộidung: Đổi mới nội dung, chơng trình, sách giáo khoa; chống xuống cấp, tăng cờng cơ

sở vật chất trờng học, xây dựng trờng, lớp

Quản lý chi chơng trình mục tiêu phải thực hiện đúng các yêu cầu của các cấp

có thẩm quyền

- Quản lý xây dựng cơ bản ( Đầu t phát triển )

Trong trờng tiểu học quản lý các nguồn đầu t cho xây dựng cơ bản và thực hiệncông việc này chủ yếu do các cấp có chức năng của địa phơng thực hiện Trờng Tiểuhọc tham gia, góp ý để đảm bảo các quy định về cảnh quan, cấu trúc, và tính s phạmnhằm góp phần cho sự phát triển của nhà trờng

2.4 Quản lý công tác tài vụ

Quản lý công tác tài vụ là một trong nội dung quan trọng và phức tạp của quản

lý tài chính trong trờng tiểu học Hiệu trởng cần quản lý các mặt: Tổ chức bộ máy kếtoán; quản lý chứng từ kế toán; quản lý tài khoản kế toán và sổ kế toán; báo cáo tàichính; kiểm tra tài chính

- Tổ chức bộ máy kế toán và ngời làm kế toán

Trách nhiệm của ngời đại diện ( hiệu trởng ) theo pháp luật của đơn vị kế toán (

Điều 49, Luật Kế toán):

"1 Tổ chức bộ máy kế toán, bố trí ngời làm kế toán, ngời làm kế toán trởngtheo đúng tiêu chuẩn, điều kiện quy định tại Luật này

2 Quyết định thuê làm kế toán, thuê làm kế toán trởng

3 Tổ chức và chỉ đạo thực hiện công tác kế toán trong đơn vị kế toán theo quy

định của pháp luật về kế toán và chịu trách nhiệm về hậu quả do những sai trái màmình gây ra."

Tiêu chuẩn, trách nhiệm của ngời làm kế toán đợc quy định tại Điều 50 củaLuật Kế toán

Tiêu chuẩn và điều kiện, trách nhiệm và quyền của kế toán trởng đợc quy địnhtại Điều 53 và Điều 54 của Luật Kế toán

- Quản lý chứng từ kế toán

+ Chứng từ kế toán là những giấy tờ và vật mang tin phản ánh nghiệp vụ kinh tế,tài chính phát sinh và đã hoàn thành, làm căn cứ ghi sổ kế toán

Có chứng từ hợp pháp và chứng từ hợp lệ Có loại chứng từ gốc và chứng từ tổnghợp Trên thực tế có loại chứng từ hợp lý, có thể không hợp lệ

+ Mẫu chứng từ kế toán

Theo Điều 9 của Nghị định số 128/2004/NĐ - CP ngày 31/5/2004 quy định chitiết và hớng dẫn thi hành một số điều của Luật Kế toán áp dụng trong lĩnh vực kế toánnhà nớc có quy định: " Mẫu chứng từ kế toán bao gồm mẫu chứng từ kế toán bắt buộc

+ Lập chứng từ kế toán

Các nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh liên quan đến hoạt động của trờng đềuphải lập chứng từ kế toán Chứng từ kế toán chỉ lập một lần cho mỗi nghiệp vụ kinh tế,tài chính Chứng từ kế toán phải đợc lập rõ ràng, đầy đủ, kịp thời, chính xác theo nộidung đã quy định trên mẫu

Nội dung nghiệp vụ kinh tế, tài chính trên chứng từ kế toán không đợc viết tắt,không đợc tẩy xoá, sửa chữa; khi viết phải dùng bút mực, số và chữ viết phải liên tục,không ngắt quãng, chỗ trống phải gạch chéo, chứng từ bị tẩy xoá, sửa chữa đều không

có giá trị thanh toán và ghi sổ kế toán

Ngời lập, ngời ký duyệt và những ngời khác ký trên chứng từ kế toán phải chịutrách nhiệm về nội dung của chứng từ kế toán.

+ Nội dung chứng từ kế toán ( Điều 17, Luật Kế toán )

“ a) Tên và số hiệu của chứng từ kế toán;

b) ngày, tháng, năm lập chứng từ;

c) Tên, địa chỉ của đơn vị hoặc cá nhân lập chứng từ kế toán;

d) Tên, địa chỉ của đơn vị hoặc cá nhân nhận chứng từ kế toán;

đ) Nội dung nghiệp vụ kinh tế tài chính phát sinh;

e) Số lợng, đơn giá và số tiền của nghiệp vụ kinh tế, tài chính ghi bằng số,tổng số tiền của chứng từ kế toán dùng để thu, chi tiền ghi bằng số và bằng chữ;

g) Chữ ký, họ và tên của ngời lập, ngời duyệt và những ngời có liên quan đếnchứng từ kế toán.”

+ Ký chứng từ kế toán

Chứng từ kế toán phải có đủ chữ ký Ký bằng bút mực Chữ ký của một ngờiphải thống nhất Nghiêm cấm ký khi cha ghi đủ nội dung chứng từ

+ Quản lý trình tự luân chuyển chứng từ kế toán gồm bốn bớc

Bớc 1: Lập chứng từ kế toán và phản ánh các nghiệp vụ tài chính vào chứng từ.Bớc 2: Kiểm tra chứng từ kế toán

Bớc 3: Phân loại, sắp xếp chứng từ và ghi sổ kế toán

Bớc 4: Lu trữ, bảo quản chứng từ kế toán

- Tài khoản kế toán và sổ kế toán

+ Tài khoản kế toán

Tài khoản kế toán dùng để phân loại và hệ thống hoá các nghiệp vụ kinh tế, tàichính theo nội dung kinh tế; để ghi chép, phản ánh và kiểm tra một cách thờng xuyên,liên tục có hệ thống tình hình và sự vận động của từng đối tợng kế toán cụ thể nhằmcung cấp thông tin về toàn bộ hoạt động kinh tế, tài chính phục vụ cho lãnh đạo quản

lý và lập báo cáo kế toán định kỳ

Hệ thống tài khoản kế toán gồm các tài khoản kế toán cần sử dụng Mỗi trờngtiểu học phải sử dụng một hệ thống tài khoản kế toán Có hai loại tài khoản chủ yếu làtài khoản vốn (học phí) và tài khoản nguồn vốn (nguồn ngân sách hạn mức ngân sáchnhà nớc) Trờng tiểu học cần xác định hệ thống tài khoản thuộc hai loại trên áp dụngcho trờng mình để phù hợp với hoạt động tài chính và nhiệm vụ tài chính đợc giao

+ Sổ kế toán

Sổ kế toán dùng để ghi chép, hệ thống và lu giữ toàn bộ các nghiệp vụ kinh tế,tài chính đã phát sinh có liên quan đến nhà trờng Sổ kế toán phải ghi tên đơn vị kếtoán, ngày, tháng, năm lập sổ, khoá sổ, chữ ký của ngời lập sổ, kế toán trởng và hiệu tr-ởng; số trang; đóng dấu giáp lai Hiệu trởng cần quan tâm đến các vấn đề nh nội dung

chủ yếu sổ kế toán ; lựa chọn áp dụng hệ thống sổ kế toán ; mở sổ, ghi sổ, khoá sổ kếtoán và sửa chữa sổ kế toán.

- Báo cáo tài chính và công khai tài chính

+ Báo cáo tài chính lập theo chuẩn mực kế toán và chế độ kế toán để tổng hợp

và thuyết minh về tình hình kinh tế, tài chính của trờng Báo cáo tài chính gồm : Bảngcân đối tài khoản; báo cáo thu, chi; bản thuyết minh; các báo cáo khác theo quy định

Lập báo cáo tài chính vào cuối kỳ kế toán năm, phải căn cứ vào số liệu sau khikhoá sổ kế toán; lập đúng nội dung phơng pháp trình bày nhất quán giữa các kỳ kếtoán Ngời ký báo cáo tài chính phải chịu trách nhiệm về nội dung của báo cáo

Thời hạn nộp báo cáo trong chín mơi ngày kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm.+ Nội dung công khai báo cáo tài chính

Công khai quyết toán thu, chi NS NN năm và các khoản thu, chi khác Nếu cócác khoản đóng góp của nhân dân phải công khai mục đích huy động và sử dụng cáckhoản đóng góp, đối tợng đóng góp, mức huy động, kết quả sử dụng và quyết toán thu,chi từng khoản đóng góp

Việc công khai báo cáo tài chính thực hiện theo các hình thức : Phát hành ấnphẩm, thông báo bằng văn bản, niêm yết Công khai báo cáo tài chính năm trong thờihạn ba mơi ngày, kể từ ngày đợc cấp có thẩm quyền duyệt

- Kiểm tra tài chính

+ Mục đích kiểm tra tài chính

Phát huy các nhân tố tích cực, ngăn ngừa và xử lý các vi phạm gây thiệt hại lợiích Nhà nớc Lành mạnh hoá tình hình quản lý tài chính Tăng cờng pháp chế, kỷ luậttài chính

+ Đặc điểm công tác kiểm tra tài chính

Kiểm tra tài chính có đối tợng cụ thể là các tài liệu kế toán, chứng từ, các báocáo tài chính và những quyết định về tài chính liên quan đến điều hành các nguồn tàichính từ chủ thể này sang chủ thể khác

Kiểm tra tài chính là kiểm tra sự tạo lập vốn và sử dụng vốn tiền tệ tức là kiểmtra sự vận động của nguồn tài chính để đảm bảo nguồn tài chính đợc khai thác, huy

động và sử dụng hiệu quả

Kiểm tra tài chính vừa kiểm tra bên trong (nội bộ) theo quan hệ quản lý vừakiểm tra bên ngoài vào bên trong thông qua hoạt động quản lý tài chính

+ Các nguyên tắc kiểm tra tài chính

Kiểm tra và kết luận của kiểm tra tài chính chỉ tuân theo pháp luật

Thận trọng: Kiểm tra tài chính phải có mục đích, nội dung, phạm vi, thời lợngcủa công việc kiểm tra tài chính Chỉ kết luận khi đủ bằng chứng, kết luận phải phù hợpvới mục đích, nội dung, phạm vi qui định

Bảo đảm chính xác, trung thực, khách quan.

Kiểm tra tỉ mỉ từng tài liệu, số liệu cả về thời gian nảy sinh, phơng pháp ghichép Đối chiếu tình hình thực tế hoạt động kinh tế, tài chính với chính sách, định mức,tiêu chuẩn đã đợc các cơ quan có thẩm quyền quy định

Đảm bảo bí mật

+ Phơng pháp kiểm tra: Dựa vào phạm vi kiểm tra có kiểm tra toàn diện, kiểmtra tổng hợp, kiểm tra trọng điểm, kiểm tra điển hình Dựa vào căn cứ kiểm tra cókiểm tra chứng từ, kiểm tra thực tế (tại chỗ) Kết hợp kiểm tra chứng từ và kiểm trathực tế

Quản lý công tác tài vụ là một khâu không thể thiếu trong việc chỉ đạo, quản lýtài chính Nội dung chính là chỉ đạo, quản lý chế độ chứng từ kế toán, quản lý chế độtài khoản và sổ kế toán, báo cáo tài chính và kiểm tra tài chính Muốn thực hiện tốt cácvấn đề trên hiệu trởng phải hiểu đợc những vấn đề cơ bản nghiệp vụ kế toán và có kiếnthức, kỹ năng quản lý công tác tài vụ trong trờng

Tài liệu tham khảo

1 Giáo trình Luật Tài chính Việt Nam, trờng Đại học Luật Hà Nội, Nhà xuấtbản (NXB) Công an Nhân dân, Hà Nội, 1997

2 Đề cơng bài giảng tài chính - Trờng Đại học Quản lý và Kinh doanh Hà Nội,khoa Tài chính - Kế toán, 9 - 1998

3 Lý thuyết về tài chính - tiền tệ, Phó tiến sĩ Nguyễn Ngọc Hùng, NXB thống

kê 1998

4 Luật Ngân sách nhà nớc, NXB Chính trị Quốc gia, Hà nội 2002

5 Hệ thống kế toán Hành chính sự nghiệp1996

6 Luật Giáo dục, NXB Chính trị Quốc gia 1998

7 Văn bản hớng dẫn thực hiện Luật Ngân sách nhà nớc, NXB Tài chính 1997

8 Tập đề cơng bài giảng khoa học kinh tế, khoa Quản trị kinh tế, Học việnChính trị Quốc gia Hồ Chí Minh1999

9 Những quy định pháp luật về công tác thanh tra, NXB Lao động, Hà Nội 2000

-10 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX,NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội - 2001

11 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Hội nghị Trung ơng 4 khóa VII, Vănkiện Trung ơng 2 khoá VIII