bài 26 - vật lý 11

Khi thay đổi góc tới i, thực nghiệm cho kết quả sau đây, đ ợc gọi là định luật khúc xạ ánh sáng: pháp tuyến và ở phía bên kia pháp tuyến so với tia tới.. tới sini và sin góc khúc xạ si

HËu léc, Ngµy 10 th¸ng 3 n¨m 2009

Gi¸o viªn thao gi¶ng:

L u §øc Hoµn Nhãm: VËt lý Tæ: tù nhiªn

PhÇn haiQuang h×nh häc

Ch ¬ng VI

Khóc x¹ ¸nh s¸ng

Bµi 26 khóc x¹ ¸nh s¸ng

I Sù khóc x¹ ¸nh s¸ng

1 HiÖn t îng khóc x¹ ¸nh s¸ng

Khóc x¹ ¸nh s¸ng lµ hiÖn t îng lÖch ph ¬ng (g·y) cña c¸c tia s¸ng khi truyÒn xiªn gãc qua mÆt ph©n c¸ch gi÷a hai m«i tr êng trong suèt

kh¸c nhau

2 §Þnh luËt khóc x¹ ¸nh s¸ng

Khi thay đổi góc tới i, thực nghiệm cho kết

quả sau đây, đ ợc gọi là định luật khúc

xạ ánh sáng:

pháp tuyến) và ở phía bên kia pháp tuyến so với tia tới.

tới (sini) và sin góc khúc xạ (sinr) luôn luôn không đổi:

sini

0 0,

2 0, 4 0, 6 0, 8 1

0, 1

0, 2

0, 3

0,6

II Khúc xạ ánh sáng

1 Chiết suất tỉ đối

Tỉ số không đổi trong hiện t ợng khúc xạ đ

ợc gọi là chiết suất tỉ đối n của môi tr ờng (2),

(chứa tia khúc xạ) đối với môi tr ờng (1), (chứa tia tới):

Sini Sinr

21

sini

- NÕu n > 1 th× r < i: tia khóc x¹ bÞ lÖch l¹i gÇn ph¸p tuyÕn h¬n Ta nãi m«i tr êng (2) chiÕt

quang h¬n m«i tr êng (1)

- NÕu n < 1 th× r > i: tia khóc x¹ bÞ lÖch xa ph¸p tuyÕn h¬n Ta nãi m«i tr êng (2) chiÕt quang

kÐm h¬n m«i tr êng (1)

21

21

2 Chiết suất tuyệt đối

Chiết suất tuyệt đối (th ờng gọi tắt là chiết suất) của một môi tr ờng là chiết suất tỉ đối của môi

tr ờng đó đối với chân không

Nh vậy, chiết suất của chân không là 1

Mọi môi tr ờng trong suốt đều có

chiết suất tuyệt đối lớn hơn 1

Có thể thiết lập đ ợc hệ thức:

n

Trong đó: n là chiết suất(tuyệt đối) của môi tr ờng (2) n là chiết suất(tuyệt đối) của môi tr ờng (1) Vậy công thức của định luật khúc xạ có thể viết theo dạng đối xứng: n sini = n sinr

n

n 2

1

n

2

1

(26.3)

(26.4)

 C1. n i= n r hoặc =

 C2. i = 0 r = 0 : tia sáng truyền

thẳng

Đây là tr ờng hợp giới hạn của sự khúc xạ

 C3. Khi có sự khúc xạ xảy ra liên tiếp ở các mặt phẳng phân cách song song,

Ta có: n sini = n sini =……= n sini

Ta có: n sini = n sini =……= n sini

đây là công thức của một định luật bảo toàn

i

0 0

n n

2 2

1 1

III Tính thuận nghịch của sự truyền ánh

sáng

ánh sáng truyền đi theo đ ờng nào thì cũng

truyền ng ợc lại theo đ ờng đó:

Từ tính thuận nghịch của sự truyền ánh sáng, ta suy ra:

n12 = 1

n 21

B¶ng 26.2 - ChiÕt suÊt cña mét sè

m«i tr êng

Bài tập áp dụng

Một tia sáng truyền đến mặt thoáng của n ớc Tia này cho một tia phản xạ ở mặt thoáng và một tia khúc xạ

Ng ời vẽ các tia sáng này quên ghi lại chiều

truyền trong hình vẽ bên Tia nào d ới đây là tia tới?