Số phận con người(mới)

Nhận xét, sửa chữa Trả lời Ý kiến Bổ sung Nhận xét, sửa chữa, bổ sung vđại chống fát xít Đức--?. Do đó ông thấu hiểu được nhưng vinh quang và nỗi đau khổ của những số fận con người trong

ĐỌC VĂN:

Tiết 79,80 Ngày soạn: 01/03/09 Ngày giảng

A Mục tiờu cần đạt:

1 Kiến thức: giỳp hs

- Hiểu rõ tính cách Nga kiên cờng, nhân hậu

- Nắm đợc nghệ thuật kể chuyện, khắc hoạ tính cách và sử dụng chi tiết của Sô-lô-khốp

- Cùng suy ngẫm về số phận con ngời: Số phận mỗi ngời thờng không phẳng phiu mà đầy

éo le, trắc trở Con ngời phải có đủ bản lĩnh và lòng nhân hậu để làm chủ số phận của

mình, vợt lên sự cô đơn, mất mát, đau thơng

2 Kĩ năng: Rốn luyện kĩ năng fõn tớch tp tự sự.

3 Thỏi độ: thỏi độ cảm thụng với những sfận bất hạnh & tin tưởng vào tương lai

B Phương phỏp, phương tiện:

- Phương phỏp: fõn tớch, bỡnh,vấn đỏp.

- Phương tiện: sgk, sgv

C Tiến trỡnh bài dạy:

I Ổn định lớp( 1p)

II Kiểm tra bài cũ:(5p)

Cõu hỏi:

1 Nờu vài nột chớnh về tỏc giả Lỗ Tấn

2 Túm tắt tỏc phẩm “ Thuốc” của Lỗ Tấn

3 Nờu ý nghĩa cỏc chi tiết nghệ thuật: đường mũn trong nghĩa địa, vũng hoa trờn mộ Hạ

Du, cõu hỏi “ Thế này là thế nào nhỉ?”

III Bài mới:

Hoạt động của Gv H/độngcủa

? Trỡnh bày những nột

chớnh vờ tiểu sử của

Sụlụkhốp?

Nhận xột, sửa chữa, bổ

sung

Trả lời

Bổ sung

A/ Vài nột về tgiả:

I.Tiểu sử:

- Sụlụkhốp (1905-1984) là 1 trong những nvăn lớn của Nga & TG ở tkỷ XX

-ễng sinh ra & lớn lờn trong 1 gia đỡnh nụng dõn ở vựng sụng Đụng nước Nga Cả cuộc đời ụng gắn bú mỏu thịt với con người

& cảnh vật của qhương  Chớnh vỡ thế tp của ụng thấm đẫm hơi thở và linh hồn c/sống vựng sụng Đụng

-ễng là 1 người cú kiến thức uyờn thõm do quỏ trỡnh tự học bền bỉ & lõu dài

-Năm 1939, ụng đc bầu làm viện sĩ Viện hàn lõm KH Liờn Xụ

-ễng đó từng tham gia cuộc ctranh vệ quốc

10p

? Snghiệp stác của

Sôlôkhốp?

HS phát biểu

GV uốn nắn, sửa chữa,

bổ sung

Vinh quang văn học chủ

yếu từ những trang viết

về vùng sông Đông

Tp nổi tiếng nhất là tiểu

thuyết 4 tập “sông Đông

êm đềm” , đạt giải nô

ben văn học 1965 Đó là

bộ tiểu thuyết sử thi đồ

sộ (được sánh với

“chiến tranh và hòa

bình”), là bách khoa

toàn thư TP dựng được

bức tranh sinh động về

cuộc sống của những

người dân Côdắc vùng

sông đông cùng những

biến động xh và đấu

tranh giai cấp quyết

liệt Tg đã đưa vào tp 1

số lượng nhân vật đông

đảo ( dân nghèo, phú

nông gian ác, cộng sản,

sĩ quan bạch vệ liều

lĩnh…); đủ những xung

đột( cá nhân , lịch sử,

xh )

? Nêu h/cảnh và mục

đích stác của tp?

Nhận xét, sửa chữa

Trả lời

Ý kiến

Bổ sung

Nhận xét, sửa chữa, bổ sung

vđại chống fát xít Đức Do đó ông thấu hiểu được nhưng vinh quang và nỗi đau khổ của những số fận con người trong chiến tranh cũng như sau cuộc chiên stranh đó.Cảm hứng

về ctranh đã tạo ra 1 bước ngoặc mới trong stác của ông

II Sự nghiệp stác:

- Sôlôkhốp có nhiều tp làm rạng rỡ nền vhọc

Xô Viết

- TP chính: Số fận con người, Đất vỡ hoang, Sông Đông êm đềm (Nôbel 1965)…

- Nội dung , nghệ thuật:

+ Đề tài quen thuộc là cuộc sống vùng sông Đông sau cách mạng tháng 10 và trong thời

kì nội chiến ở Liên Xô trước đây

+ Bút pháp hiện thực

B Đọc- hiểu văn bản:

I Đọc-hiểu khái quát:

1 Hoàn cảnh và mục đích stác:

a H/cảnh:

- Sau ctranh thế giới 2 ( 1946), Sôlôkhốp ấp

ủ và suy nghĩ về con người trước và sau ctranh Bản thân ông cũng là 1 người lính, là fóng viên nên có đk chứng kiến, am hiểu nhiều về ctranh Ông lại luôn trăn trở về số fận đất nước và con người

- Năm 1956, ĐH lần thứ XX của Đảng cộng

29p

? Tác giả viết tp nhằm

mục đích gì?

Nhận xét, sửa chữa

Gọi hs tóm tắt tp

Trả lời

Hs tóm tắt

Hs khác bổ sung

sản LXô đã đem đến bầu không khí xh tràn đầy tinh thần dân chủ, Sôlôkhốp viết truyenẹ ngắn này

b Mục đích:

- Fản ánh đúng sự thật qua số fận và cảnh đời bất hạnh của con người trong chiến tranh

- Khẳng định con người Nga, tính cách Nga: con người giàu lòng thương , có nghị lực để vượt qua những hcảnh khắc nghiệt, đối mặt với cái chết; con người giàu lòng thương, biết nương tựa vào nhau để vững trụ trong c/sống

2 Tóm tắt tp:

* Fần đầu: Xôcôlốp làm thuê, sống sót qua

vụ chết đói Sau đó, anh lấy vợ và có 1 gđình êm ấm Ctranh bùng nổ, Xôcôlốp giã

từ vợ con ra trận.cđấu chừng 1 năm anh bị thương Sau đó anh lại bị bắt và đọa đày trong trại tập trung của fát xít Đức Khi thoát

về với Hồng quân, anh nhận ra 1 tin đau đớn: 1 trái bom của máy bay fát xít đã chôn vùi ngôi nhà cùng vợ và 2 con gái của anh Người con trai duy nhất của anh cũng nhập ngũ và cùng anh chiến đấu ở Beclin Nhưng nagỳ cthắng con trai anh đã bị kẻ thù bắn chết Niềm hi vọng cuối cùng của Xôcôlốp cũng bị tan vỡ

* Fần sau: Kết thúc ctranh, Xôcôlốp trở về

và mất tất cả: vơ con, nhà cửa, sức khỏe Anh sống 1 c/sống đời thường làm nghề lái xe, ở nhờ nhà vợ chồng người bạn Rồi anh gặp bé Vania lang thang Biết nó mất

cả bố mẹ trong ctranh và không nơi nương tựa, anh tự nhận mình là bố và mang nó về nuôi.2 người cô đơn đã sưởi ấm cho

nhau.Xôcôlốp đã vượt qua nhiều khó khăn kể

cả bệnh tật lẫn tinh thần để chăm sóc bé Vania Nhưng không may anh đụng fải 1 con

bò, anh bị tước bằng lái Thế là 2 cha con đưa nhau đi kiếm sống ở fương trời khác Tgiả nghĩ rằng họ sẽ đứng vững trước mọi thử thách

3 Gtrị tp:

? Nêu gtrị của tp?

Sửa chữa

Gv dân dắt:

Cđời nvật Xôcôlốp fản

chiếu trang sử hào hùng

bất khuất mà cũng thấm

đẫm nước mắt của đất

nước & con người

XViết trong cuộc ctranh

về quốc vĩ đạI chống fát

Đức Sfận bình thường

của anh không tách rời

với sfận của lsử, đnước

với tất cả hào quang

chiến thắng & gánh

nặng đau thương Tuy

nhiên anh không gục

ngã mà còn sống đẹp

hơn

? Cho biết h/c của

Xôcôlốp trước khi gặp

bé Vania?

? Vì sao Xôcôlốp nhận

bé Vania làm con?

GV uốn nắn, sửa chữa,

bổ sung

Trả lời

Bổ sung

Trả lời

Trả lời

- Tp lên án cuộc ctranh tàn khốc do bọn fát xít gây ra& đã đẩy bao sfận lâm vào cảnh bi đát, tổn thất nặng nề về vchất & tinh thần

- Tp đã bày tỏ lòng thương cảm sâu sắc với những mất mát đau thương của con người trong & sau ctranh

- Tp còn biểu dương những phẩm chất đẹp

đẽ của tâm hồn Nga Đb là tinh thần kiên cường, biết vượt lên sfận, quên mình vì hạnh fúc của đồng loại

=> Đấy chính là tư tưởng nhân đạo của nvăn thể hiên trong tp

II Đọc- hiểu chi tiết

1 Hình ảnh nvật Xôcôlốp:

a H/c của Xôcôlốp trước khi gặp bé Vania:Anh đã trải qua quá nhiều đau khổ,

mất mát:

- Mất vợ, mất con vì bọn fát xít sát hại

- Niềm hi vọng cuối cùng vào cậu con trai cũng bị kẻ thù cắt mất

- Cả gđình riêng của anh không còn ai, tất

cả đều bịkẻ thù giết

- Bản thân anh bị thương 2 lần trong 1 năm Hai năm fải sống trong trại tập trung của fát xít đức

=> Có gia đình êm ấm mà trở nên không nhà không cửa, không vợ con, không người thân tinh thần & thể xác dường như bị

suy sụp “trong tôi…mất hồn”.Anh bắt đầu tìm quên trong rượu “fải nói…ấy” blộ sự

bế tắc, tuyệt vọng

b Xôcôlốp quyết định nhận bé Vania làm con.

- Khi gặp Vania , đâu tiên Xôcôlốp thấy

thích nó vì "có cặp mắt sáng ngời như những ngôi sao sau trận mưa đêm" thích đến mức "nhớ nó" Anh làm quen , rủ nó đi ăn(vì

biết nó đang đói) Xôcôlốp yêu mến trẻ

38p

? Em nhận xét gì về

quyết định của anh?

GV uốn nắn, sửa chữa,

bổ sung

TIẾT 2:

? Xôcôlốp đã dành t/c

cho Vania như thế

nào?

GV uốn nắn, sửa chữa,

bổ sung

? Tuy nhiên anh fải

trải qua những kkhăn

nào khi chăm sóc

Vania?

GV uốn nắn, sửa chữa,

bổ sung

Những lời tự thú của 1

người từng trải & dày

dạn như anh-> bàng

hoàng & xúc động: tg

không thể chữa lành vết

thương vì nó quá sâu

Nhưng không fải chỉ có

Trả lời

Trả lời

Bổ sung

Trả lời

Bổ sung

con

- Anh nhận thấy được nỗi đau của nó "chốc chốc lại liếc nhìn tôi dưới lông mi đâu fải

là việc của nó".

- Hơn nữa, Vania có 1 sfận bất hạnh (bơ vơ

trơ trọi “bố chết ở mặt trận, mẹ chết bom”, đói khát lang thang “ai cho gì ăn nấy, bạ đâu ngủ đấy, quần áo rách bươm xơ mướp, bẩn như ma”, sớm ý thức về nỗi bất hạnh

“lặng thinh tư lự chốc chốc lại thở dài”) thì Xôcôlốp quyết định “không thể để mình với

nó chìm nghỉm riêng lẻ đc”.

- Quyết định của Xôcôlốp có tính bộc fát, tự nhiên, xuất fát từ đáy lòng, không hề có sự tính toán, tư lợi

 Nhận bé Vania, Xôcôlốp biểu hiện trái tim giàu lòng nhân ái

c Tình cảm của Xôcôlốp dành cho Vania:

-Mộc mạc, chân thành: Săn sóc, mua quần

áo cho nó

-Hạnh fúc: đêm đêm trở dậy đánh diêm xem

nó ngủ

- Cố gắng che giấu nỗi đau của mình để chăm sóc Vania

- Tình yêu thương & ý thức trách nhiệm

hoà làm một" Chỉ mình tôi thì cần gì là không xong" (đầu tr 122)

d Những khó khăn mà Xôcôlốp fải vượt qua:

- Cơ thể suy yếu, nỗi đau tinh thần trở về trong giấc mộng đêm , quá khứ đau đớn vẫn

đè nặng, day dứt, ám ảnh không nguôi

- Những ký ức thơ ngây của Vania ( chiếc

áo bành tô của người cha)

- Rủi ro trong công việc ( bị tước bằng lái

xe do đụng phải con bò)

* Khó khăn nhất đối với Xôcôlốp lúc này là

"đừng làm tổn thương trái tim em bé":

- Vania fải được sống trong niềm vui và hfúc của tuổi thơ

- "Đừng để cho em thấy những giọt nước mắt đàn ông hiếm hoi nóng bỏng trên má anh".

Xôcôlốp bị kí ức ctranh,

quá khứ ám ảnh mà

trong kí ức thơ ngây của

Vania đôi lúc cũng trở

về-> Xôcôlốp lo ngại

bởi đó là những kí ức

buồn đau

? Bé Vania có điểm

nào giống Xôcôlốp?

? Thái độ của cậu đối

với Xôcôlốp như thế

nào?

GV uốn nắn, sửa chữa,

kết luận

Liên hệ: VHVN sau

1975 cũng quan tâm đến

những số fận con người

sau ctranhnhw: Bến

không chồng, Mảnh đất

lắm người nhiều ma,

chiếc thuyền ngoài

xa Các nhà văn VN

nhìn thẳng vào sự thật

để fản ánh nỗi đau đời

Yêu cầu hs đọc đoạn

văn cuối "hai con

người má anh"

? Qua đoạn văn tgiả đã

bộc lộ tcảm gì?

Nhận xét, sửa chữa

? Qua đoạn trích ta

Trả lời

Bổ sung

Trả lời

- Gánh nặng cuộc đời lại dồn lên đôi vai của Xôcôlốp

=>Xôcôlốp có số phận bất hạnh, phải chịu cay đắng tột cùng nhưng anh vẫn là người nhân hậu, biết đứng vững vượt qua thử thách

2 Chú bé Vania:

- Cũng như Xôcôlốp, bé Vania không còn gia đình người thân, nhà cửa, không quê hương chỉ trơ trọi 1 mình

- Khi được Xôcôlốp nhận là con cậu ngây thơ hồn nhiên, tin tưởng đó chính là bố đẻ mình Vì thế , cậu rất gắn bó, quyến luyến Xôcôlốp: áp sát vào người, ôm chặt lấy cổ

áp chặt má, bố đi vắng thì khóc suốt từ sáng đến tối Với cậu, Xôcôlốp là người cha thân thương, là chỗ dựa cho đời nó

 Họ là 2 con người côi cút, 2 hạt cát đã bị sức mạnh phủ phàng của bão tố chiến tranh thổi bạt tới những miền xa lạ, gặp nhau, nương tựa vào nhau mà sống

3 Suy nghĩ của tác giả sau nhưng cuộc đời bất hạnh:

- Hiện thực fủ fàng của ctranh đã đè nặng

xuống số fận con người" 2 con người côi cút xa lạ"

- Con người Nga có ý chí kiên cường sẽ đứng vững được và những thế hệ tiếp theo sẽ

làm được những gì mà ông cha họ đã là"chú

bé kia khi lớn lên TQ vẩy gọi".

- Hãy biết quan tâm đến những số fận cá

nhân, "đừng làm tổn thương trái tim má anh".

4.Tính cách , con người Nga:

- Tổn thất qúa lớn trong ctranh bảo vệ

5p

hiểu con người Nga

như thế nào?

Nhận xét, sửa chữa

? Những nét đặc sắc

nghệ thuật?

Nhận xét, sửa chữa

Yêu cầu thảo luận nhóm

Theo dõi

giảng giải, kết luận

Trả lời

Trả lời

Thực hiện theo yêu cầu

Đại diện trình bày

Nhận xét, bổ sung

TQ:25 triệu đồng bào Nga hi sinh 3% thanh niên ra trận trở về, 97% không trở về

- Nhưng con người Nga thật kiên cường, dũng cảm đối mặt với cái chết, đối mặt với những ngày khủng khiếp fải sống trong trại tập trung của fát xít, fải vượt qua nữhng mất mác, nỗi đau riêng như Xôcôlốp, Vania

- Con người vẫn trụ bằng ty thương, bằng chính nghị lực của chính mình Vươn lên trong cuộc đời

5 Nghệ thuật:

- Xdựng tâm lý nvật chân thật, sâu sắc

- Chọn nvật tiêu biểu cho vẻ đẹp tinh thần Nga, con người thế kỉ XX

- Truyện lồng trong truyện (2 người kể chuyện: tác giả và nvật)

- Sử dụng nhiều chi tiết đặc sắc để khám fá chiều sâu tính cách nhân vật

III Luyện tập:

1 Cái mới của truyện "Số fận con người

"trong việc miêu tả ctranh vệ quốc vĩ đại của ndân Liên Xô:

- Không đi vào chủ đề quen thuộc ta thắng địch thua mà nhiì thẳng vào sự thật Đó là mất mác quá lứon của những người dân bình thường trong ctranh

- Nvăn thể hiện thái độ băn khoăn trước số fận con người, khác hẳn với lời kết thúc có hậu hoặc tô hồng c/sống.tgiả đã vượt qua trên con đường vươn tới tương lai hfúc

IV Củng cố: ( 1p) Nắm được

- Những nét chính về cuộc đời có ảnh hưởng đến sátc của n/văn

- Thấy được số fận nvật trong và sau ctranh, những fẩm chất tốt đẹp của họ

- Nghệ thuật đặc sắc khi viết truyện của tgiả

V Dặn dò: ( 1p)

- Học bài cũ

- Chuẩn bị :Trả bài số 6

VI Rút kinh nghiệm, bổ sung