Cẩm nang dành cho phụ nữ mang thai

Những chuyên mục cần lưu ý đối với phụ nữ mang thai và chuẩn bị trước khi chào đón đứa trẻ ra đời. Những kiến thức bổ ích cho cha mẹ để có thể làm bậc cha mẹ thông thái. Cẩm nang bà bầu, một phần không thể thiếu của phụ nữ mang thai

Quyển 2 : Cẩm nang cho bà bầu phần 2

Chương 2: Tam cá nguyệt đầu đầu tiên (3 tháng đầu)

1 Sự thay đổi của cơ thể mẹ

2 Sự phát triển của thai nhi

3 Chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng cho mẹ

4 Những lưu ý trong ba tháng đầu

Chương 3: Tam cá nguyệt thứ hai ( 3 tháng giữa) 1.Sự thay đổi của cơ thể mẹ

2.Sự phát triển của thai nhi

3.Chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng cho mẹ 4.Những lưu ý trong ba tháng giữa

Chương 4: Tam cá nguyệt cuối cùng (3 tháng cuổi) 1.Sự thay đổi của cơ thể mẹ

2.Sự phát triển của thai nhi

3.Chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng cho mẹ 4.Những lưu ý trong ba tháng cuối

Chương 5: Kế hoạch sinh nở

1.Phương pháp sinh

-Đẻ thường

-Đẻ mổ

2 Chuẩn bị cho trẻ sơ sinh

Chương 6:bệnh lý thường gặp ở phụ nữ có thai 1.những khó chịu thông thường

2 Bệnh lý thường gặp

Chương 7: Chăm sóc cơ thể mẹ

1 Làm đẹp cho mẹ

2.Việc làm khi mang thai

3 Tránh những điều gây hại cho thai nhi

Quyển 2 : Cẩm nang cho bà bầu phần 2

Lời mở đầu

Làm mẹ là thiên chức cao cả và thiêng liêng nhất đối với người phụ nữ

Trong suốt 9 tháng 10 ngày mong ngóng thiên thần nhỏ, bên cạnh niềm hạnh phúc

vô bờ thì mẹ bầu nào cũng gặp phải ít nhiều lo lắng, băn khoăn

Dù làm mẹ lần đầu hay những lần tiếp theo, có thể bạn vẫn chưa có đầy đủ kiến thức về chăm sóc cho bản thân và em bé từ khi chuẩn bị mang thai cho đến khi bé chào đời Vì thế, trang bị cho bản thân cuốn sách “ gối đầu giường” là điều hoàn toàn cần thiết

Với mong muốn mang đến những thông tin mới nhất, những kiến thức bổ ích nhất, cuốn sách “cẩm nang cho bà bầu” ra đời sẽ là bạn đồng hành cùng chị em trong suốt chặng đường mang thai, sinh nở và nuôi con trong những năm tháng đầu đời.Trong quyển 2 này, chúng tôi xin giới thiệu tới các chị em những lưu ý khi trong giai đoạn mang thai Chúng tôi hy vọng sẽ giúp các mẹ giải tỏa những băn khoăn,

lo lắng để tận hưởng trọn vẹn từng phút giây hạnh phúc làm mẹ, chuẩn bị một tâm

lý vững vàng và hạn chế tối đa các biến chứng trong thai kỳ để bé khỏe mạnh, mẹ

an tâm

Chương 1: Dấu hiệu mang thai

Rất nhiều phụ nữ tự biết lúc nào mình có thai Cảm giác bẩm sinh này có lẽ do kết quả của sự sản xuất ngay từ đầu nhiều nội tiết tố nữ, nhất là progesterol với liều lượng cao kéo dài và tăng cường bởi nội tiết tố nhau phôi( hCG) do phôi tiết ra sau khi trứng đã thụ tinh được 7 ngày và bắt đầu làm tổ ở niêm mạc tử cung

• Nhịp độ của tiểu tiện

Ngay sau khi mức progesterol tăng và phôi bắt đầu tiết ra nội tiết tố hCG,máu tưới cho vùng hố chạu bắt đầu tăng làm cho vùng này xung huyết, kích thích bàng quang làm cho hầu hết các phụ nữ phải đi tiểu nhiều mặc

dù số lượng nước tiểu mỗi lần rất ít Việc này xảy ra rất sớm, chỉ sau khoảng 1 tuần thụ thai

• Mệt mỏi

Mức progesterol tăng cao với tính chất gây ngủ của nó là nguyên nhân làm cho bạn mệt mỏi Trong những ngày đầu mới có thai, tốc độ trao đổi chất cũng tăng nhanh để hỗ trợ cho sự phát triển phôi Toàn bộ phủ tạng hoạt động mạnh cho nhu cầu này Bạn mệt mỏi nhiều, đôi khi buồn ngủ Thế thì bạn cứ ngủ theo nhu cầu của bạn và thai nhi

• Thay đổi khâu vị và thèm ăn

Nước bọt bình thường phản ánh các thành phần của máu Lượng nội tiết

tố gia tăng làm bạn thay đổi vị giác, thường cảm thấy vị tanh kim loại trong miệng Vì thế nên vị vủa một số loại thức ăn sẽ thay đổi Khoa học cũng chứng minh được tại sao bạn thèm một số thức ăn kì quặc khi mangthai, đây là phản ứng cơ thể thiếu khoáng chất và một số yếu tố vi lượng.Bạn cũng nên kiểm soát và tránh các thức ăn không nên ăn như những thức ăn có năng lượng cao nhưng ít chất dinh dưỡng Mặt khác không nên kiêng khem quá, cứ tự nhiên, miễn là ăn uống hợp lý

• Ốm nghén thường xảy ra vào buổi sáng

Nhưng có thể xảy ra vào bất cứ lúc nào trong ngày, đặc biệt là khi bạn thiếu ăn và đường huyết của bạn hạ thấp

• Khứu giác

Thai nghén thường làm tăng độ nhạy bén với mùi và bạn có cảm giác buồn nôn với mùi thức ăn hằng ngày Nước hoa cũng có tác dụng tương

tự và bạn có thể nhận thấy mùi nước hoa của bạn cũng thay đổi cho sự biến chất của thành phần hóa học trong da của bạn

• Thay đổi của vú

Ngay từ đầu của thời kỳ thai nghén, vú của bạn thay đổi thấy rõ Vú trở nên căng cứng và đau nhức khi sờ, núm vú trở nên mềm mại hơn và nhạycảm hơn, màu sắc sẫm đậm hơn Các tĩnh mạch trương lên thấy rõ trên mặt da vú

II Xác nhận có thai

Khi nghi ngờ mình có thai thì bạn nên xác định rõ nó càng sớm càng tốt Có nhiều loại xét nghiệm có thể được thực hiện vào các gai đoạn khác nhau Sự chính xác của các loại xét nghiệm không hoàn toàn như nhau

• Xét nghiệm máu

Xét nghiệm này do bác sĩ chỉ định và được dùng phổ biến, nó có thể phát hiện nội tiết tố hCG từ rất sớm trong máu sau 2 tuần thụ thai; nhưng bạn

sẽ có được kết quả đáng tin cậy nhất nếu bạn chờ thêm 4 tuần nữa

• Xét nghiệm nước tiểu

hCG thường phát hiện trong nước tiểu Xét nghiệm này có thể thực hiện tại nhà, bệnh viện, phòng mạch, tại các trung tâm kế hoạch hóa gia đình

Độ chính xác trên 90% và được thực hiện 2 tuần sau khi thụ thai Nhưng bạn sẽ có được kết quả đáng tin cậy nhất nếu bạn chờ thêm 4 tuần nữa

• Khám trong

Với thói quen siêu âm trong vòng 12 tuần sau khi thụ thai, người ta có thể không cần khám bên trong mà chỉ cần siêu âm để xác định có thai Các nội tiết tố thụ thai làm mềm cổ tử cung và tử cung Kẹp mỏ vịt dùng

để khám trong cho thấy rõ âm đạo và cổ tử cung có màu tím nhạtđiển hình, có thể quan sát được tử cung hơi to ra

Xét nghiệm tại nhà

• Tất cả các xét nghiệm nước tiểu đều dùng để xét nghiệm nội tiết hCG.Tùy theo từng loại nồng độtiết tố trong nước tiểu mà hóa chất phản ứng mạnh hoặc yếu Muốn cho kết quả đảm bảo hơn , bạn nên thử vào

2 tuần sau khi thụ thai, khi đó nông độ hCG sẽ đậm đặc hơn

• Bạn phải lấy nước tiểu lần đi tiểu đầu tiên vào buổi sáng, chứa trong

lọ sạch không còn mùi xà bông Không uống bất kỳ loại thức uông nào trước khi lấy mẫu Đọc kỹ bảng hướng dẫn sử dụng trong túi thử thai, xem xét kỹ túi và chỉ dùng khi không có hư hại gì và không quá hạn

• Kết quả không mong muốn

Có thể kết quả thử dương tính, nhưng khi thử lại thì cho kết quả âm tính và kinh nguyệt của bạn lại có lại vào vài ngày sau đó Bạn đừng nên lo lắng có đến 1 nửa trường hợp thụ thai không thành công vì trứng thụ tinh không có khả năng làm tổ ở niêm mạc tử cung đưa đến

sự bất thành tự nhiên, nhưng xét nghiệm vẫn cho ra kết quả dương tính nếu xét nghiệm trước khi trứng thụ tinh bị hủy diệt

1 Yếu tố ảnh hưởng tới kết quả thử thai

• Đối với bà mẹ lớn tuổi, sự thay đổi nội tiết tố vào thời kỳ mãn kinh có thểcho ra kết quả sai lệch

• Lấy nước tiểu xét nghiệm sai, dẫn tới kết quả sai

• Nếu việc xét nghiệm được thực hiện quá sớm thì nông độ hCG thấp cũng khó phát hiện Điều quan trọng nhất là cần biết ngày có kinh của bạn Kinh nguyệt thất thường cũng ảnh hưởng tới độ chính xác của xét

nghiệm có thai

• Thuốc chống trầm cảm hoặc thuốc chữa vô sinh có chứa hCG hoặc hMG

có thể làm thay đổi kết quả Thuốc ngừa thai, kháng sinh và thuốc giảm đau không ảnh hưởng tới kết quả

• Nếu dụng cụ xét nghiệm quá nóng thì cũng có thể cho ra kết quả sai Nước tiểu cần được giữ ở nhiệt độ trong phòng lúc làm xét nghiệm

2 Cách tính ngày sinh con.

Khi bạn khẳng định rằng mình đã có thai thì câu hỏi kế tiếp nảy sinh trong đầu bạn gần như chắc chắn sẽ là: “ Khi nào em bé sẽ chào đời” Giai đoạn mang thai kéo dài khoảng 266 ngày hay 38 tuần kể từ ngày thụ thai cho đến lúc sinh con Nếu kể từ ngày có kinh lần cuối thì giai đoạn này phải được cộng thêm 2 tuần sau này có kinh lần cuối, nghĩa là 40 tuần, vì rụng trứng sau đó là thụ thai, thường xảy ra 2 tuần sau ngày có kinh lần cuối Bạn có thểtính ngày sinh con từ ngày bắt đầu có kinh lần cuối sẽ là 280 ngày ( 40 tuần)

Không nên quá lo lắng nếu bạn không sinh đúng vào ngày dự sinh Gần 85%thai nhi binhg thường sinh ra trong khoảng 1 tuần trước hoặc sau ngày dự sinh con

3 Quyền lợi của bạn

Luật lao động đã ghi nhận những quyền lợi dành cho phụ nữ mang thai Hầu hết các cơ quan đều quan tâm thực hiện quyền lợi này cho chị em

• Quyền lợi tối thiểu

-Bạn được ưu tiên về các quyền lợi làm việc để đảm bảo cho sự phát triển của thai nhi Phải biết tự mình tránh xa những nguy hiểm bằng cáchtìm và đề nghị cho mình một công việc thay thế phù hợp

-Bạn được nghỉ có lương để đi khám thai

-Quyền được giữ lại làm việc và không bị sa thải

-Thời gian nghỉ và trợ cấp tối thiểu cho việc sinh nở

• Các lao động nữ

Sắc luật năm 1993 về chế độ trợ cấp thai sản đảm bảo chính thức cho các lao động nữ quyền nghỉ có hưởng lương căn bản 4 tháng hoặc 5 tháng đối với người làm các nghề hoặc công việc nặng nhọc độc hại hoặc làm theo chế dộ 3 ca.

Khi trở lại làm việc bạn sẽ lại nhiệm vụ cũ hoặc 1 vị trí tương đương mà quyền lợi và điều kện làm việc không thay đổi Các thỏa ước lao động

có thể khác với các qui định trên Bạn cần báo trước ít nhất 30 ngày bằng văn bản cho cơ quan của bạn biết và báo luôn cả ngày dự tính sinh con

• Trợ cấp

Theo luật lao động, mức trợ cấp trong thời gian nghỉ sinh bằng 100% mức lương đóng bảo hiểm xã hội trước khi nghỉ Khi sinh bạn nhận được trợ cấp một lần bằng 1 tháng lương đóng bảo hiểm xã hội Ở các doanh nghiệp có thể thỏa ước khác giữa cơ quan và lao động nữ

• Người cha

Không có 1 điều khoản nào trong luật cho phép ngườ cha nghỉ việc khi

vợ mình sinh con Thời gian nghỉ việc nếu có thì không được trả lương

và phải tính trong phần nghỉ phép hằng năm

4 Chuẩn bị làm cha

Hầu hết nam giới đều có thiên hướng nuôi con rất mạnh nhưng chỉ có 50% trong số này trở thành người cha tốt Họ không tự tin trong vai trò làm cha và cũng nên thông cảm với sự ngại ngùng của họ Thật ra chỉ cần suy nghĩ và chuẩn bị là có thể động viên tinh thần và khơi dậy khả năng hoàn thành trách nhiệm cao cả này của họ mà thôi

• Phải dành chỗ cho các ông bố

Dường như chúng ta cảm thấy có rất nhiều trở ngại kh đối mặt với việc chia sẻ trách nhiệm ngang nhau trong việc nuôi dạy con cái giữa cha và mẹ.Nhưng không phải thế, cha mẹ có thể chia sẻ vấn đề nếu như họ có một chút kế hoạch và có rất nhiều tình yêu

Các bậc nam nhi phải cố gắng đừng tự mình đánh mất mối quan hệ đặc biệt và duy nhất mối quan hệ trời cho là tình phụ tử Nếu các bạn chí thúnuôi dạy con thì theo ngày tháng các sẽ thấy xuất hiện những mầu

nhiệm: tình nghĩa vợ chông cũng sẽ thăng hoa

Bé sơ sinh không biết phân biệt: Đối với bé sơ sinh cha hay mẹ chăm

sóc cũng như nhau Bé chỉ muốn 2 nguời lớn vỗ về ủ ấm và bảo vệ

Dù bé sớm biết gọi ai là cha, là mẹ thì bé cũng không có ý so sánh gì vì cũng chưa có ý niệm về nghĩa vụ làm mẹ, làm cha phải như thế nào

Ngoài việc cho con bú, không có việc gì mà mẹ làm được mà cha không làm được.Bé có nhu cầu được cả cha lẫn mẹ chăm sóc.

• Thái độ của bố khi muốn có con

Bạn cần phải suy nghĩ chín chắn trước khi có con, ít ra cũng giống như khi bạn muốn mua 1 căn nhà hay một chiếc xe hơi mới Bạn nên vết lên giấy những ý tưởng mới hình thành và những thắc mắc còn ẩn sâu Ngay

cả khi 2 bạn thật sự rất muốn có con vì rất yêu nhau và vì đó cũng là luật

tự nhiên của tạo hóa, bạn vẫn phải nhạy bén trong suy nghĩ mọi vấn đề Thí dụ cả hai vợ chồng nghĩ về cuộc sống bị xáo trộn khi có con? Có con đó là quyết định của 2 vợ chồng hay là do ông bà muốn có cháu đíchtôn? Lý do muốn có con của 2 bạn có giống nhau không?

• Quan điểm mới về việc nuôi con

Gần đây cấu trúc gia đình truyền thống đã thay đổi, kéo theo sự thay đổi chức năng của nó Xưa kia người cha có chức năng bảo bọc gia ddinhf nên ít khi trực tiếp chăm sóc con cái Bây giờ vai trò bình đẳng trong giađình đã được nhìn nhận

Ngày nay các ông bố đã san sẻ bớt gánh nặng trong những công việc mà trước đây thường thuộc trách nhiệm của các bà mẹ như tắm rửa em bé,

đi mua sắm hàng tuần, đưa và rước các con đi học

• Ông bố tương lai

Sắp sửa làm cha là giai đoạn bạn cảm thấy mất tự chủ nhất trong đời bạn Cảm giác là người ngoài cuộc lại bị cách đối xử của những người thân quen làm cho nặng nề hơn: Các bà cô hay bạn bè người thân đôi khi

vô tình đẩy bạn ra ngào những chuyện mà họ cho là của riêng họ Bạn cũng cảm thấy bơ vơ khi các nhà chuyên môn lại chỉ hướng cuộc tiếp xúc trò chuyện với vợ bạn nhiều hơn là với bạn

• Bạn cần chủ động:

Bạn chớ nên thối lui chuyện giới nữ trong bà con, bạn bè làm chi phối nhiều tới quyết định của bạn Bạn nên trao đổi với bạn bè thân, đồng nghiệp của mình, hoặc tìm những ông bố sẵn sàng trao đổi kinh nghiệm của học cho bạn Cố gắng tìm hiểu càng nhiều càng tốt về thai nghén, bạn sẽ hiểu được những thay đổi trong cơ thể của vợ bạn Bạn nên cùng vợ đi siêu âm thai để bạn có thể thấy

bé đang phát triển, bạn sẽ nói về việc bạn đang sắp sửa làm cha và bạn có thể đặt nhiều câu hỏi theo nhu cầu của bạn

• Làm quen với bé trước khi sinh

Khi được 5 hoặc 6 tháng, thai nhi có thể nghe được âm thanh từ bên ngoài, nếu bạn nói chuyện với thai nhi, bé có thể nghe được tiếng của bạn trong bụng mẹ Trên thực tế bé có thể nghe được giọng trầm của bạn rõ ràng hơn giọng của mẹ Để làm quen với bé bạn nên:

Chương 2: Tam cá nguyệt đầu đầu tiên.

Trong thai kỳ, ngườ ta lấy các tam cá nguyệt làm mốc Đó không phải là thời gian

3 tháng thật bằng nhau, nhưng là 3 thời kỳ, khoảng 3 tháng một, phù hợp với sinh

lý sự phát triển của thai nhi Theo qui ước thì các tam cá nguyệt được tính từ ngày cho là thụ thai( 2 tuần sau ngày kinh cuối) và tam cá nguyệt đầu tên của thai kỳ là

12 tuần đầu của đời sống phôi thai, đó cũng là thời gan bạn thích ứng với tha nghén

1 Sự thay đổi của cơ thể mẹ

• Cơ thể bạn phải hoạt động rất nhiều để thích ứng với sự phát triển của phôi thai và lá nhau Chuyển hóa tăng hơn bình thường từ 10-25% Cung lượng tim tăng rõ, gần đến mức tố đa và giữ ở mức độ này trong suốt thời gian còn lại của thời kỳ mang thai

• Nhịp tim cũng tăng và giữ ở mức dộ này tới giữa tam các nguyệt thứ 2 Nhịp thở của bạn cũng tăng do nhu cầu cung cấp oxy cho bào thai và sự đào thải gia tăng của doxit cacbon

• Ngay từ lúc này, vú của bạn sẽ to hơn, nặng hơn và mềm hơn do tác động của những nội tiết tố estrogen vfa progerterone Các lớp mỡ cũng dầy lên và các ống tiết sữa mới cũng bắt đầu phát triển Quầng vú trở nên sẫm hơn và lấm tấm các mụn nhỏ( hạt Montgomery) Lượng máu cung cấp cũng tăng cường bằng một hệ thống lưới vi mạch có màu tím nhạt mà bạn có thể nhìn thấy được ở bên dưới lớp da

• Tử cung bắt đầu to ra nhưng chưa hiện rõ ở vùng bụng, mãi cho đến khi cuối tam các nguyệt thứ nhất thì nó phát triển ra khỏi vùng hố chậu Do

tử cung ngày càng to ra và có vị trí nằm trong vùng hố chậu nên nó bị épvào vùng bàng quang làm cho bạn đi tiểu nhiều lần hơn lúc chưa có thai.Các sợi cơ của tử cung bắt đầu dày lên và bắt đầu dày lên và ngày càng trở lên bền chắc Tuy nhiên bạn vẫn chưa nhận thấy eo của bạn to ra trước cuối tam cá nguyệt thứ nhất của thai kỳ

• Cổ tử cung: Dưới tác động của progesterone, chất nhờn của cổ tử cung đặc lại và cô đọng thành một cái nút Nút niêm dịch này ở nguyên tại chỗ cho đến cuối thai kỳ Khi sinh, cổ tử cung mềm và nở ra, lúc ấy nút này cũng nơi ra.

• Bạn cảm thấy rất mệt mỏi, quan trọng hơn hết là bạn có thể bị ốm nghéntrong giai đoạn này

• Da có thể nổi mụn hoặc trở nên khô và ngứa

Mẹ cần làm gì???

• Giữ gìn sức khỏe

Vì nhu cầu gia tăng về các chất bột đường và đạm để cung cấp cho sự tăng trưởng của thai nhi, lá nhau cũng như tử cung và vú, nên buộc bạn phải ăn uống đầy đủ và lành mạnh ngay từ đầu thai kỳ Nhu cầu về nước cũng gia tăng nên bạn phải uống út nhất 8 ly thức uống mỗi ngày Bạn cũng cần có đủ thời gian để nghỉ ngơi Cần tránh thuốc chữa bệnh( hoặc nếu uống cần có chỉ định của bác sỹ), café, thức ăn vặt không bổ dưỡng, rượu và thuốc lá trong suốt thời gian mang thai, đặc biệt là trong tam cá nguyệt thứ nhất

• Trang phục

Bạn nên chọn trang phục thoải mái, lúc này cũng còn sớm để mặc quần

áo bầu nhưng không nên mặc quá chặt chội, không thoải mái dù chỉ trongvài ngày Mặt khác bạn cũng nên tính trước về thể trạng ngày càng gia tăng của mình Tuy nhiên nhất định là bạn cần phải có một áo ngực rộng ngay từ bây giờ, một áo ngực vừa vặn và thích hợp cho thai phụ

2 Sự phát triển của thai nhi

• Sáu tuần đầu

Khi noãn bào đã thụ tinh nó bắt đầu phân bào và trở thành túi phôi nguyên thủy đi vào tử cung và sau đó làm tổ ở niêm mạc tử cung

Khi phôi thai bám vào niêm mạc tử cung nó tiết ra các chất hóa học với 2 nhiệm vụ:

Thứ nhất bảo cho cơ thể bạn biết phôi đã làm tổ Việc này làm cho cơ thể

bạn bắt đầu thay đổi như chu kỳ rụng trứng sẽ ngưng, chất nhờn cổ tử cung đặc lại, thành tử cung mềm mại và vú bắt đầu phát triển

Thứ hai là hệ miễn dịch tạm đình trệ và không xem phôi như vật thể lạ để

bị đào thải, mà ngược lại giúp cho nó phát triển Mặt khác lớp tế bào bên ngoài của túi phôi phát triển để trở thành màng bảo vệ cho phôi

Màng bảo vệ này tạo lớp nhau thai ban đầu và hệ nâng đỡ mà trong đó phôi

sẽ phát triển: Túi ối, màng đệm, túi noãn hoàng Sau đó màng đệm phát triển

thành các nhánh hình ngón tay ăn sâu vào niêm mạc tử cung làm cho toàn bộphôi thai bám chặt vào thành tử cung.

Tim bắt đầu đập vào cuối tuần thứ 3.

Cũng vào tuần thứ 3, phôi thai bước vào thời kỳ phát triển nhạy cảm do tất

cả các cơ quan chính đều được hình thành Các phôi thai thường khỏe nhưng

có thể tổn thương bởi các chất gây nghiện, rượu, thuốc lá, nhiễm khuẩn…Các khiếm khuyết nặng nề của nhiễm sắc thể làm cho nhiều phôi thai không sống sót được

Vào giữa thời kì này, lớp tế bào ngoài sẽ tạo thành não và hệ thần kinh Lớp

tế bào này thũng xuống và uốn thành 2 nếp theo chiều dài Cái rãnh được tạo

ra giữa 2 nếp khép lại trở thành một ống Ống này sẽ trở thành tủy sống Đầuống phình ra ở đầu và sẽ trở thành não bộ

Tuần thứ 6: các mạng đệm và màng ối bao quanh và bảo vệ thai Vào cuối

thời kì này, phôi thai không còn là một khối rỗng của một nhóm tế bào Nó

có hình dạng 1 con tôm dài thon và có một cái eo ở giữa Nó có đầu, đáy và hông Đáy có hình dáng như một cái đuôi nhọn

Vào cuối tuần thứ 6 của thai kỳ, phôi thai sẽ có chiều dài khoảng 4mm và cân nặng chưa đến 1g

• Đến 10 tuần tuổi

Giai đoạn này là giai đoạn tăng trưởng mạnh và quan trọng Bên trong

ống sau này sẽ trở thành não bộ và tủy sống, các tế bào thần kinh bắt đầu phân hóa mãnh liệt liên kết nhau và trở nên linh hoạt

Đầu cũng tăng trưởng rất nhanh và trở nên thích ứng với sự phát triển

Tim tiến tới dạng hoàn chỉnh và đập mạnh

Dạ dày, gan, lá lách, và ruột phát triển Ruột phát triển thành cuộn Hệ

tuần hoàn hình thành và hầu hết các cơ bắt đầu có hình dạng hoàn chỉnh

Nhịp tim vào khoảng 140-150 nhịp/phút.

Gương mặt

Xương mặt nguyên thủy bắt đầu hiện ra và kết hợp với nhau dưới làm da mặt Một vài sắc tố hiện ra trên 2 mắt, lúc này còn bị màng da che phủ vàcách xa nhau

Tai ngoài và tai trong bắt đầu hình thành, thần kinh vị giác bắt dầu phát triển và các mầm răng sữa cũng hiện diện tại chỗ của chúng

Mắt của phôi trở nên đậm màu, dấu hiệu mũi, môi của thai cũng lộ diện Đầu vẫn còn quá lớn so với thân và cúi về phía trước ngực Còn thân thì dần dần duỗi thẳng và dài ra.

Tay chân: Chi của phôi cũng phát triển Chồi cổ tay và ngón tay cuất

hiện trên mầm cánh tay và mọc dài ra phía trước Mầm xúc giác hình thành trên đầu ngón tay Mầm phôi chân phát triển, các ngón chân bắt đầu mọc ra Bàn tay và cánh tay phát triển nhanh hơn bàn chân và ngón chân

Nếu bạn xờ vào bụng, phôi thai sẽ cựa quậy nhưng bạn sẽ không cảm nhận thấy điều đó

Vào cuối giai đoạn này, chiều dài của phôi thai từ đỉnh đầu đến mông

bằng khoảng 2,5cm và nặng khoảng 3g

3 Chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng cho mẹ

Mang thai 3 tháng đầu là giai đoạn quan trọng và phức tạp nhất của thai kỳ Thai nhi trong bụng mẹ lúc này mới hình thành nên còn rất yếu, do đó chế

độ dinh dưỡng cho bà bầu 3 tháng đầu đóng vai trò rất lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển toàn diện của thai nhi trong suốt cả thai kỳ Vì vậy, bà bầu cần cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng cho con trong giai đoạn này để hỗ trợ tốt nhất cho sự tăng trưởng của bé

a) Axit folic

Công dụng: Axit folic hay còn gọi là vitamin B9 Đậy là một loại dưỡng

chất rất quan trọng với cơ thể con người, giúp tổng hợp ADN và là mộttrong những vi chất quan trọng đối với sự phát triển toàn diện của bào thai,nhất là hệ thần kinh, đặc biệt trong giai đoạn 3 tháng đầu của thai nhi Thiếuaxit folic dễ gây khiếm khuyết ống thần kinh ở trẻ, khiến thai vô sọ, thoát vịnão – màng não, hở đốt sống và làm tăng nguy cơ dị tật ở tim, chi, đườngtiểu, sứt môi, hở hàm ếch…

Thực phẩm giàu axit folic: Những thực phẩm như gan, thịt gia cầm, ngũ

cốc, rau xanh (màu xanh càng đậm càng tốt như rau dền, củ cải, bông cải…),đậu lima, đậu Hà Lan, đậu nành, cà rốt, cà chua, chuối, cam, chanh, bưởi…

là những thực phẩm rất dồi dào axit folic mà bà bầu nên bổ sung hàng ngày

Hàm lượng cần bổ sung: Hiện nay Tổ chức y tế thế giới khuyến cáo mọi

phụ nữ ở độ tuổi sinh đẻ nên bổ sung 400 mcg acid folic mỗi ngày nhằmgiảm thiểu nguy cơ dị tật ống thần kinh ở trẻ Ngoài ra, tùy tình trạng sứckhỏe của bà bầu mà bác sĩ có thể kê toa uống viên thuốc bổ sung hoặc bổsung trực tiếp thông qua các thực phẩm hàng ngày Thông thường bà bầu cầnkhoảng 400 – 600mcg axit folic mỗi ngày

b) Sắt

Công dụng: Sắt rất cần thiết cho quá trình vận chuyển ôxy và vi chất dinh

dưỡng đến bào thai, hỗ trợ cho quá trình phát triển não bộ của thai nhi

Ngoài ra, sắt cũng tham gia vào quá trình cấu tạo nên enzym hệ miễn dịch,

giúp tăng cường hệ miễn dịch của cơ thể Thiếu sắt không chỉ khiến bà bầu

luôn trong tình trạng mệt mỏi, khó chịu, da xanh xao… mà còn là nguyên

nhân gây sinh non, thiếu cân ở trẻ sơ sinh…

Thực phẩm giàu sắt: Sắt có vai trò rất quan trọng với cơ thể, do đó bà bầu

nên bổ sung những thực phẩm giàu sắt như: thịt bò, cải xoăn, cải bó xôi, rau

dền, bánh mì nguyên hạt và ngũ cốc…

Hàm lượng cần bổ sung: Theo các chuyên gia, để duy trì một thai kỳ khỏe

mạnh, bà bầu nên chú ý bổ sung khoảng 40-60mg sắt mỗi ngày

Dinh dưỡng/ngày Phụ nữ bình thường Phụ nữ mang thai 3 tháng đầu

Bảng: Chế độ dinh dưỡng chuẩn cho bà bầu trong 3 tháng đầu (Theo Viện

Dinh dưỡng Quốc gia)

c, Canxi

Công dụng: Canxi đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố, làm chắc thêm hệ

thống xương cho mẹ, đồng thời xây dựng hệ thống xương vững chắc cho thai nhi.Thiếu canxi, cơ thể người mẹ thường cảm thấy mệt mỏi, đau cơ, chuột rút… nặnghơn nữa là biểu xuất hiện các cơn co giật, biểu hiện của sự tụt canxi huyết Thainhi thiếu canxi sẽ bị suy dinh dưỡng ngay từ trong bụng mẹ, gây ra các dị tật vềxương,còi xương bẩm sinh, thấp, lùn…

Thực phẩm giàu canxi: Canxi có nhiều trong các loại hải sản như cua đồng, tôm,

các loại sữa tươi như sữa bò, dê sữa bột hay từ nguồn thực vật như vừng, cà rốt…

Hàm lượng cần bổ sung: Thông thường, trong 3 tháng đầu của thai kì, nhu cầu

canxi cần thiết cho cơ thể bà bầu là 800 – 1000mg và tăng dần vào các quý tiếp

theo, cụ thể là quý 2 cần 1000 mg canxi và 3 tháng cuối đến khi cho con bú, lượngcanxi cần cho cơ thể các bà mẹ lên tới 1500 mg.

d, Protein

Công dụng: Protein có vai trò xây dựng, củng cố và thay thế các mô mới trong cơ

thể, vận chuyển ô-xy trong máu, đồng thời tạo ra kháng thể cho hệ thống miễndịch, giúp bà bầu có một thai kỳ khỏe mạnh, suôn sẻ

Thực phẩm giàu protein: Chất đạm có nhiều trong: Thịt gia cầm, cá, ngũ cốc,

trứng, các loại hạt họ nhà đậu, các chế phẩm từ sữa, đậu nành, lúa mì, lúa mạch…

Hàm lượng cần bổ sung: Bà bầu cần bổ sung hàm lượng protein khoảng 1g

protein cho mỗi kg trọng lượng, tức khoảng 90g protein mỗi ngày

e, Vitamin và khoáng chất

Công dụng: Các loại vitamin và khoáng chất trong rau xanh và trái cây góp phần

không nhỏ để cung cấp dinh dưỡng cần thiết cho mẹ bầu Không chỉ vậy, nhữngthực phẩm này còn giúp mẹ loại bỏ các hiện tượng xấu như táo bón, ợ nóng, đầyhơi, sạm da, rạn da… trong quá trình mang thai

Thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất: Một số loại rau xanh và trái cây mẹ bầu

không nên bỏ qua là cải bó xôi, rau chân vịt, súp lơ, bắp cải, cam quýt, bưởi, táo,nho…

Hàm lượng cần bổ sung: Bà bầu cần phải tăng cường thêm rau, khoai, củ, trái cây

tươi với số lượng tối thiểu là 300gr mỗi ngày

Lưu ý: Bà bầu không cần bổ sung thêm năng lượng nhiều ở 3 tháng đầu tiên của

thai kỳ, chỉ cung cấp thêm từ 200 – 300 calo mỗi ngày và chỉ cần tăng thêm 1 –2,5kg là tốt cho sức khỏe của cả mẹ và bé bởi thai nhi lúc này vẫn còn quá nhỏ nên

mẹ bầu chưa cần phải tăng nhiều cân

4 Những lưu ý trong ba tháng đầu

Bà bầu nên tránh ăn gì trong 3 tháng đầu

3 tháng đầu có thể coi là thời gian nguy hiểm nhất với thai kỳ Lúc này em bé chưahoàn toàn làm tổ chắc chắn, cơ thể người mẹ cũng chưa thích nghi với việc có mặtcủa bé Chính vì vậy các bà bầu cần đặc biệt chú ý đến chế độ dinh dưỡng, một chế

độ dinh dưỡng lành mạnh, khoa học sẽ giúp bé phát triển tốt, ngược lại, một chế độ

dinh dưỡng nghèo nàn, không đúng cách có thể dẫn đến những ảnh hưởng nghiêmtrọng cho bé như khiếm khuyết, dị tật bẩm sinh, thậm chí thai lưu, sảy thai… Dướiđây là một số thực phẩm bà bầu nên tránh trong 3 tháng đầu:

 Thực phẩm tái sống

 Thực phẩm nhiễm độc

 Thực phẩm chưa tiệt trùng

 Thực phẩm đóng gói sẵn

 Rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích

 Bà bầu cũng lưu ý, một số thực phẩm có thể gây sảy thai như: rau răm, rausam, rau ngót, dứa, nhãn, đu đủ xanh, khoai tây mầm… Những thực phẩm này

bà bầu nên kiêng tuyệt đối trong 3 tháng đầu của thai kỳ

Những điều mẹ bầu cần tránh trong 3 tháng đầu mang thai

3 tháng đầu mang thai là giai đoạn vô cùng nhạy cảm do thai nhi còn quá nhỏ và

mẹ bầu chưa quen với những biến đổi của cơ thể nên cần phải có những kiêng cữ nhất định để đảm bảo sức khỏe và sự an toàn của em bé

• Mẹ bầu mang thai trong 3 tháng đầu không nên tiếp xúc với bức xạ nhiệt vàcác chất độc hại Sự gia tăng nhiệt độ cơ thể khi mang thai, nhuộm tóc hoặcsơn móng tay, móng chân có thể gây dị tật bẩm sinh và ảnh hưởng đến chỉ số

IQ ở trẻ sau này

• Mẹ mới mang bầu không nên chạy nhảy, xoay người, gập người quá mạnhhoặc tập luyện thể thao quá sức với những bộ môn nguy hiểm Mẹ bầu cũng không nên leo trèo cao hoặc nâng, bê, xách vật nặng

• Mẹ bầu không nên tự ý dùng thuốc bừa bãi, khi dùng bất kỳ loại thuốc nàocũng cần tham khảo ý kiến của các bác sĩ, tránh uống thuốc không rõ nguồngốc hoặc thành phần thuốc có hại cho thai nhi

• Mẹ bầu mới mang thai nên chú ý tới tư thế ngồi, không nên ngồi xổm, ngồitrùng lưng, thõng vai, bắt chéo chân và không nên cúi lưng khi ngồi

• Việc đi lại cần nhẹ nhàng, từ tốn Khi leo cầu thang, mẹ bầu nên bám vàothành vịn để duy trì sự cân bằng Mẹ mới mang bầu cũng được khuyênkhông nên leo cầu thang quá nhiều

• Mẹ bầu cần kiêng đứng quá lâu hoặc đứng lên ngồi xuống đột ngột Nếucông việc yêu cầu phải đứng, hãy tranh thủ đi lại và dành thời gian nghỉ ngơi

30 phút/lần Việc đứng quá nhiều sẽ khiến mẹ bầu mệt mỏi và có thể gây sảythai

• Hạn chế sử dụng nước lạnh để tắm, gội đầu và cũng không nên sử dụngnước quá nóng vì việc tăng nhiệt độ đột ngột trong cơ thể có thể khiến thainhi bị dị tật

• Mẹ bầu cần chú ý không nên tập chung ở chỗ đông người đặc biệt nơi côngcộng khi đang có dịch bệnh bởi có thể dễ dàng lây bệnh do sức đề khángtrong giai đoạn đầu thai nhi còn yếu.

• Cần chú ý đến những thay đổi trong cơ thể đặc biệt là nhịp tim thai nhi Nếunhận thấy triệu chứng khó thở cần báo ngay cho bác sĩ

• Theo dõi cơ thể, bất cứ lúc nào trong thai kỳ, đặc biệt trong ba tháng đầu mànhận thấy triệu chứng ra máu âm đạo, đau bụng… mẹ bầu cần nghỉ ngơi và

đi khám bác sĩ ngay

• Phụ nữ mang thai bị thiếu máu, mang bầu đa thai, có tiền sử sảy thai, bị caohuyết áp… nên dành nhiều thời gian nghỉ ngơi và thăm khám bác sĩ theođúng lịch định kỳ Những mẹ bầu này cũng nên trao đổi với bác sĩ chuyênkhoa về tình trạng bệnh của mình để được theo dõi chặt chẽ hơn

• Những mẹ bầu có tiền sử dọa sảy thai, chảy máu âm đạo, nhau tiền đạo, sinhnon hay bất thường về nước ối cần kiêng kỵ việc quan hệ tình dục hoàn toàntrong 3 tháng đầu mang thai

• Mẹ bầu mới mang thai cũng nên giảm thời gian làm việc, tránh căng thẳng

và dành nhiều thời gian nghỉ ngơi, đặc biệt với mẹ ốm nghén Trong quátrình làm việc cần tránh đi lại quá nhiều, ôm đồm nhiều việc và làm việckhuya…

• Mẹ bầu nên tránh ăn những thực phẩm không tốt cho cơ thể như thực phẩmtái sống, thực phẩm đóng hộp, nhiều dầu mỡ, thực phẩm chưa tiệt trùng hoặccác thực phẩm gây co bóp tử cung dẫn đến sảy thai như: dứa, đu đủ xanh,rau răm, rau ngót, rau sam, ngải cứu, nước dừa…

• Tuyệt đối nói không với rượu bia và các loại nước uống có caffein, có cồn,

có ga…

Chương 3: Tam cá nguyệt thứ hai ( 3 tháng giữa)

1.Sự thay đổi của cơ thể mẹ

Vào giai đoạn này, bạn sẽ thấy cơ thể khỏe hơn nếu như lúc trước bạn đã trải qua một thời kỳ nôn ói khó chịu Khao khát dục vọng trở lại hoặc tăng lên Cực khoái và có nhiều cực khoái trong các mỗi quan hệ trở lại dần

• Vú của bạn bắt đầu tiết sữa non, bạn cảm thấy vòng eo của bạn dần

dần biến mất và bụng càng lớn ra Các sắc tố cũng bắt đầu đậm dần Nướu răng của bạn trở nên mềm hơn do hoạt động của các nội tiết tố thai nghén

• Sắc tố tiếp tục đậm lên và bạn sẽ thấy một đường màu sẫm đi từ rốn

xuống dưới gọi là Linea nigra

• Tiêu hóa : Toàn bộ các cơ của cơ quan tiêu hóa đều giảm hoạt động,

do đó gây ít nhiều khó chịu trong lúc mang thai Sự trào ngược dịch vị

dạ dày lên thực quản có thể gây cảm giác bỏng rát vì cơ thắt dạ dày

kém hoạt động Dạy dày giảm tiết dịch nên thức ăn ở lại dạ dày lâu hơn Cơ ruột dãn nên ít tạo nhu động ruột, tuy rằng hấp thụ thức ăn tốt hơn nhưng lại gây táo bón cho thai phụ.

• Kích thước cơ thể tăng: Khi mà tử cung nhô lên phía trên vùng hố

chậu thì vòng eo của bạn bắt đâuù biến mất, bạn phải mặc quần áo rộng hơn và thoáng mát hơn Cơ thể bạn có thể tăng đến bao nhiêu phụthuộc vào nhiều yếu tố như chiều cao, thể trạng của bạn, kích thước của con bạn

Nếu bạn cố gắng nghiêng về phía sau để giữ thăgn bằng thf điều nàyc ó thể gây cho bạn bị đau lưng

Đau lưng hay xảy ra vì lượng máu tưới cho vùng hố chậu gia tăng nên

làm cho các dây chằng khớp cùng chậu ở phá sau bị mềm và dãn Thêm vào đó dây chẳng và sụn ở phía trước xương chậu cũng dãn Vì thế nên các khớp cũng hơi lỏng

Để tránh đau lưng, luôn ngồi với lưng thẳng, không nên còng lưng, đừng mang giày cao gót và tốt nhất nên ngồi trên ghế cứng hoặc ngay trên sàn nhà, khi khom cúi nên giữ lưng thẳng và nếu có nhấc vật nặng nên gập 2 đầu gối và nhấc lên Tránh nhấc vật nặng nếu có thể

3 Sự phát triển của thai nhi.

Tam cá nguyệt thứ 2 bắt đầu từ tuần thứ 14, con bạn đang khỏe mạnh và nếu siêu âm thai bạn có thể biết được giới tính của bé

• Đến 14 tuần tuổi

Các cơ quan chính của bào thai đều đã được hình thành và các quai ruột

cũng đã khu trú trong khoang bụng Bào thai giờ giờ đây bắt đầu phát triển và trưởng thành

Vào tuần thứ 11 của thai kỳ, đầu em bé to hơn hẳn phần còn lại của thân

và chiếm tới 1/3 chiều dài của bào thai vào tuần thứ 14

Mắt đã phát triển gần như hoàn hảo tuy vẫn còn khép lại bởi một màng

da mỏng che phủ bên ngoài

Mặt cũng được hình thành, thân bắt đầu căng thẳng ra, mô xương và các

xương sườn cũng xuất hiện

Các ngón tay ngón chân đều có móng.

Các cơ quan ngoài của bộ phận sinh dục phát triển mà nhờ đó các máy

siêu âm có thể phân biệt được giới tính Bên trong nhịp tim đập vào

khoảng 110-160 nhịp/phút và hệ tuần hoàn tiếp tục phát triển Bao thai nuốt dịch ối và bắt đầu bào tiết nước tiểu Phản xạ nuốt tự hình thành, môi bĩu ra, đầu xoay nghiêng và trán nhăn lại thai nhi bắt đầu thực tập vận động các cơ hô hấp và tập nuốt

Thực tế vào cuối tháng này, bào thai mới bắt đầu cử động, bé cử động mạnh, tuy nhiên bạn không cảm nhận được cho tới tháng thứ 4 của thai kỳ

Thành lập các tế bào máu: Trong khi bào thai vẫn còn phải lệ thuộc vào

nhau về việc cung cấp oxy và đào tahir các chất cặn bã thì một hệ thống sản xuất các tế bào máu đang được thành lập Đó là cơ sở cho đời sống độc lập của bé trong tương lai

Khoảng cuối tháng này, túi phôi sẽ trở nên không cần thiết nữa vì không còn nhiệm vụ sản xuất các tế bào máu, tủy xương đang phát triển, gan và lách của bé sẽ nhận lãnh trách nhiệm này

Hệ tống nâng đỡ: Nhau phôi phát triển rất nhanh, thành lập một hệ thống

chằng chịt các mạch máu để đảm bảo việc nuôi dưỡng cho bào thai Các lớp màng nhau phát triển và dày lên cho đên khi nó bao kín mặt trong tử cung

Dây rốn bây giờ đã hoàng toàn trưởng thành và chứa 3 mạch máu bên

trong một bao: 1 tĩnh mạch và 2 động mạch Cuống rốn xoắn như 1 vòng

lò xo vì lớp vỏ ngào dài hơn các mạch máu Vì thế hoạt động của các mạch máu được an toàn hơn

Hệ xương phát triển rất nhanh và ở trạng thái sụn mền dẻo.

Cử động uốn cong mình, co tay chân và thỉnh thoảng nấc cụt.

Mầm của 32 răng vĩnh viễn xuất hiện trên 2 hàm

Bào thai trôi nổi nhẹ nhàng trong túi ối ấm áp ở nhiệt độ 37,5oC.

Vào tháng cuối của giai đoạn này, chiều dài tính từ đỉnh đầu đén mông của thai nhi được tính khoảng 9cm và cân nặng khoảng 48g

• Đến 18 tuần tuổi

Bào thai trông đã giống dáng người hơn, chân dài hơn tay và các đoạn

của thân theo đúng tỉ lệ

Hệ xương tạo ra các tế bào xương có thể thấy được khi chụp X-quang

Tổng số tế bào thần kinh lúc này tương đương như số tế bào thần kinh ở

người trưởng thành Các dây thần kinh đều có bao myelin Đây là bước tến quan trọng giúp cho sự truyền đạt các tin tức ra vào não bộ được dễ dàng

Tay đủ dài để 2 bàn tay có thể chạm vào nhau và siết chặt lấy nhau

Nhưng những cử động này chưa được đặt dưới sự chỉ đạo của não bộ.Bạncũng không thể nhận biết cử động đó vid bào thia chưa đủ lớn để hoạt hóa các đầu tận cùng thần kinh ở thành tử cung

Phụ nữ có thai lần thứ 2 cảm thấy bào thai máy sớm hơn

Các cơ quan snh dục bên ngoài xuất hiện rõ hơn Dĩa âm đạo phát triển

rõ, tinh hoàn của nam giới ở sâu tong ống bẹn và trên đường chuẩn bị tiến xuống ống bìu

Nhau thai tiết ra nhiều kích thích tố nhau(hCG)

Estrogen và progesterone cần thết cho nhu cầu suốt thai kỳ.Nó cũng sản xuất ra các nội tiết tố khác để dữ cho sự phát triển tử cung, và đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển vú đẻ chuẩn bị cho sự tiết sữa

Nhau thai là tấm chắn chống đỡ sự nhiễm trùng nhưng không có khả năng chống các siêu vi như rubella, AISD và các độc tố như rượu,

nicotin Cuối tuần thứ 16, nhau thai dầy khoảng 1cm và rộng khoảng

7-8cm

Mầm thần kinh vị giác bắt đầu phát triển trên lưỡi

Trong khi các xương nhỏ của tai trong cứng lên thì bào thai bắt đầu nghe được âm thanh

Phổi đang phát triển và thở dịch ối Bào thai nhận oxy qua nhau cho tới khi ra đời

Đến cuối tháng này, chiều dài từ đỉnh đầu đến mông của bao thai bằng 13,5cm và cân nặng 180g

• Đến 22 tuần tuổi

Lúc này thai nhi đủ lớn để tạo ra các hệ thần kinh và cơ giúp cho nó cử động dễ dàng

Bắt đầu từ 19 tuần sau khi bạn thấy kinh lần cuối, tốc độ tăng trưởng của

thai nhi giảm dần và thai nhi chuyển sang trưởng thành về các mặt khác

Thai nhi bắt đầu xây dựng hệ phòng vệ Một vỏ bọc bắt đầu hình thanh

xung quanh các dây thần kinh của tủy sống

Thai cũng có riêng một hệ thống miễn nhiễm nguyên thủy giúp chúng chông lại được phần nào sự nhiễm trùng Nhờ các mô mỡ đặc biệt mà thai nhi tạo ra và giữ được thân nhiệt, nó có màu nâu và bắt đầu hình

thành trong tháng thứ 4 Thiếu lớp mỡ này trẻ sinh non thường dễ bị tổn

thương vì không đủ ấm

Da tiếp tục phát triển, có màu đỏ và nhăn nheo vì chưa có tích tụ mỡ bên

dưới.Kể từ tháng này trở đi thai nhi trở nên béo ra, tuyến bã nhờn bắt đầuhoạt động và tiết ra chất “gây” phủ lên toàn bộ lớp da để bảo vệ thai nhi

Thân thai nhi bao phủ bởi lớp lông tơ, nhiệm vụ của lớp lông tơ này

chưa được xác định nhưng có lẽ có giúp điều hòa thân nhiệt tha nhi hoặc giữ chặt lớp gây trên da

Các cử động có chủ đích và phối hợp với nhau nhờ các dây thần knh đã

kết nối, hệ thống cơ phát triển và khỏe hơn Thai nhi có thể cử động , điều này có thể sẽ khiến cho bụng bạn bị đau

Cơ quan sinh dục: tinh hoàn của bé trai đã vững chắc ở giai đoạn này

Âm đạo của bé gái bắt đầu rỗng và buồng trứng chứa khoảng 7 triệu trứng Số lượng này có thể gảm dần còn 2 triệu khi bé ra đời

Vị giác : Bé có thể phân biệt được vị đắng ngọt.

Răng còn ẩn duới nướu răng, nhiều răng sữa đã hình thành.

• Thai nhi 26 tuần tuổi

Thai nhi lúc này đã khoảng 26 tuần tuổi, thai nhi có những cử động rõ ràng mà bạn có thể cảm nhận được

Ví dụ như khi thai máy bạn có thể giật mình Sự nhạy cảm, sự thông

minh của bé cũng được bộc lộ

Nếu sinh ra sau 24 tuần được thụ thai, thai nhi có thể sống sót được nhưng cần được chăm sóc đặc biệt và tích cực

Thai nhi vẫn còn đỏ và gầy nhưng có dấu hiệu tăng cân sớm.

Toàn bộ lớp da trên cơ thể dều bị nhăn nheo do sự phát triển của lớp mỡ

bên dưới chưa đầy đủ và da tương đối nhiều hơn diện tích cơ thể

Vào tháng cuối này, thân phát triển nhanh hơn đầu nên cơ thể thai nhi có

tỷ lệ cân đối như một bé sơ sinh

Các cơ và chân tay đều phát triển đầy đủ, chân và thân đều cân đối, lõi xương rắn chắc hơn Các chi tay xuất hiện trong lòng bàn tay, các tế bào não bắt đầu trưởng thành giúp thai nhi có thể học và nhớ được.

Bộ phận sinh dục biệt hóa trọn vẹn, nếu thai nhi là bé trai thì các tế bào

tiết testeron bắt đầu tăng số lượng

Thính giác:

Thai nhi nghe được âm thanh ở tần số cao hơn âm thanh ở tần số bình thường Ở tần số cao, thai đáp lại bằng cách cử động nhiều hơn khi nghe được âm thanh ở tần số thấp

Thai có thể di chuyển thân mình theo nhịp độ của tiếng mẹ

Bắt đầu từ tháng này thai có thể nhảy theo nhịp trống, nhiều bà mẹ đã phải dừng lại việc nghe nhạc vì thai cử động quá nhiều

Nếu thai nhi được nghe một bản nhạc thường xuyên thì khi lớn lên có thểhồi tưởng lại âm thanh quen thuộc cho dù không nhớ được Nhiều nhạc sĩ

đã cho biết họ nghe được những bản nhạc quen thuộc mà họ chưa từng biết đến và sau đó họ mới phát hiện đó là giai điệu mà mẹ của họ đã từng nghe khi mang thai

Thai nhi cũng bắt đầu nhận được tiếng nói của cha khi ở trong bụng mẹ Nếu bé được nghe cha thường xuyên nói chuyện thì sau khi sinh sẽ nhận được tiếng cha trong chỗ đông người, bé sẽ đáp lại một cách thiện cảm, nếu bé đang tức giận thì bé sẽ ngưng khóc và nguôi đi

Hô hấp

Bên trong phổi, các phế nang bắt đầu phát triển và cho tới 8 năm sau khi sinh Một hệ thống mạch máu phát triển chung quanh các phế nang giúp cho việc hấp thu oxy và thải khí dioxit carbon được nhân lên

Hai lỗ mũi bắt đầu cử động thở bằng các cơ.Như vậy, bé đã được tập hô hấp trước khi sinh

3 Chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng cho mẹ

Nguyên tắc trong dinh dưỡng cho bà bầu 3 tháng giữa

Bổ sung đầy đủ chất sắt

Thiếu sắt không những làm cơ thể người mẹ thiếu máu mà còn làm giảm tốc độphát triển của thai nhi Vấn đề thiếu máu do sắt là thực trạng rất dễ gặp ở phụ nữmang thai Cùng với đó là nhiều hậu quả nghiêm trọng Thiếu máu dễ dẫn đến sinh

non, hiện tượng chảy máu nhiều sau sinh Vì thế, bổ sung sắt trong chế độ dinh dưỡng cho bà bầu 3 tháng giữa thai kỳ là điều cần phải làm ngay 15mg sắt là nhu

cầu tối thiểu hàng ngày cơ thể mẹ bầu cần hấp thụ

Nguồn thực phẩm dồi dào hàm lượng sắt như: thịt bò, rau lá có màu xanh đậm (rauchân vịt, cải xoăn), đậu phụ, hạt bí xanh và bí đỏ…Một số trường hợp bà mẹ uốngthuốc bổ sung sắt thì cần tham khảo rõ ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia

Tăng cân ổn định là điểu hiển nhiên khi mang thai Điều đó còn là dấu hiệu thể hiện tích cực một thai kỳ khỏe mạnh Theo khẳng định của Viện Y học Mỹ, mỗi người phụ nữ mang thai cần ăn thêm 300 calo mỗi ngày là đủ cho em bé Điều cần lưu ý, các chị em đang trong thời gian “bầu bí” không nên ăn kiêng để giảm

cân Nó sẽ mang theo những nguy hiểm tiềm ẩn với thai nhi Nếu trong chế độ dinh dưỡng cho bà bầu 3 tháng giữa thai kỳ, bạn ăn uống quá khắt khe sẽ khiến bé thiếu hụt vitamin và khoáng chất Hãy ăn uống đúng cách và lựa chọn thực phẩm

để phân bổ dinh dưỡng phù hợp

Không ăn thực phẩm tái sống

M

ẹ bầu tuyệt đối cần tránh xa những món tái sống

Những món ăn tái sống như phở bò, sushi, các món cá chế biến theo kiểu Nhật…nhìn có vẻ rất hấp dẫn nhưng lại chứa nhiều vi khuẩn gây hại Một số loại phổ biếnnhư: vi khuẩn E.coli gây tiêu chảy và các bệnh đường ruột, vi khuẩn Salmonella gây viêm đường ruột và thương hàn, ký sinh trùng Toxoplasmosis, mầm giun sán… Nếu không muốn “vướng” vào bệnh tật, suy giảm hệ miễn dịch, sinh non

hoặc sảy thai thì các bà bầu không nên lựa chọn những món trên vào thực đơn hàng ngày Khi ăn nhớ nấu kỹ, uống nước đun sôi để đảm bảo vệ sinh.

Nói “không” với đồ uống kích thích và có cồn

Uống rượu, bia khi mang thai đồng nghĩa với việc bạn đang hại con của mình

Đồ uống kích thích (trà, cà phê) và thức uống có cồn (rượu, bia) cần được gạt tên

ra khỏi khẩu phần dinh dưỡng cho bà bầu 3 tháng giữa thai kỳ Bởi chúng không bao giờ tốt cho sức khỏe bà bầu dù chỉ một lượng nhỏ Thông qua cuốn rốn, chúng

sẽ nhanh chóng thâm nhập vào thai nhi gây chậm phát triển cả về thể chất lẫn trí tuệ Trong một nghiên cứu đã được tiến hành năm 2008, phụ nữ dùng hơn 200 mg caffeine phải đối mặt với nguy cơ sảy thai gấp 2 lần so với phụ nữ bình thường không dùng caffeine

Hạn chế nêm nếm bằng bột ngọt

Tuy bột ngọt (mì chính) là loại gia vị phổ biến trong các món ăn châu Á nói chung

và món ăn Việt nói riêng Thế nhưng trong bột ngọt có thành phần Sodium

glutamate khiến cơ thể mẹ bầu hấp thu kẽm kém hơn Ăn quá nhiều bột ngọt có thể

gây ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi Do đó, trong chế biến các món ăn dinh dưỡng hàng ngày, mỗi chúng ta nên hạn chế nêm nếm bột ngọt Ngay cả những người đã có tiền sử nhạy cảm với bột ngọt trước khi mang thai thì càng tránh xa trong suốt 9 tháng thai kỳ.

Chương 4 Tam cá nguyệt thứ ba ( Ba tháng cuối thai kỳ)1.Sự thay đổi trong cơ thể người mẹ

Tăng thể trọng

Trong ba tháng cuổi của thai kỳ bạn có thể tăng thể trọng lên tới 5kg Trong 5kgnày, có 4 kg là dành cho thai nhi, phần còn lại là do sự phát triển phần phụ của thai ( nhau thai và dịch ối), do sự tăng trưởng tử cung và vú cũng như thể tích máu và nước trong cơ thể bạn Lượng chất béo dự trữ trong có thể cũng tăng lêntương đương với trọng lượng của phôi thai

Vóc dáng của bạn tăng lên rất nhanh và rất dễ mệt mỏi, giấc ngủ của bạn bị ảnh hưởng khiến bạn ngủ không ngon như bình thường

Vì dây chằng căng ra nên bạn có thể cảm thấy khó đi bộ hơn bình thường

Một khi bé đã nằm trong vùng chậu, bạn sẽ cảm thấy bớt khó thở vì áp lực trên

cơ hoành giảm bớt

Thay đổi về da

Nhiều bà bầu vẫn có hiện tượng nổi mụn trứng cá trong 3 tháng cuối Nguyên

nhân là do sự thay đổi hormone trong thời kỳ thai nghén, kích thích sự bài tiết của tuyến dầu dưới da

Mồ hôi: Cũng do sự thay đổi hormone khi mang thai nên bạn cảm thấy cơ thể bài tiết mồ hôi nhiều hơn Đồng thời, các nốt ban cũng xuất hiện.

Giãn tĩnh mạch

Với một số thai phụ, giãn tĩnh mạch không gây ảnh hưởng nghiêm trọng cho sức khỏe; nhưng với một số thai phụ khác, nó có thể dẫn tới tình trạng lở loét

Thay đổi về tóc

Khoảng thời gian cuối thai kỳ, tóc của bạn trông có vẻ dày hơn Tiếp đến, bạn

có thể phải đối mặt với tình trạng rụng tóc sau sinh

Lông có thể mọc nhiều hơn, nhất là ở trên mặt và vùng chân, tay Tương tự với những thay đổi về tóc, hiện tượng mọc lông cũng sẽ giảm dần sau sinh

*Tháng thứ 7

Đặc trưng: Bạn xuất hiện những cơn thở ngắn (thở dốc)

Điều bạn nên làm: Thời điểm này, chứng thèm ăn vẫn có thể “hoành hành” bạn

Vì vậy, bạn nên chọn những loại thực phẩm tốt cho sức khỏe

- Bạn có thể bắt đầu đăng ký tham gia lớp học tiền sản Lớp học này sẽ cung cấp cho bạn kiến thức về mang thai và sinh nở cũng như cách kiểm soát cảm xúc của bản thân khi cận kề ngày sinh

- Bạn nên tăng cường tham khảo thông tin về mang thai và sinh nở Kiến thức khoa học khi làm mẹ sẽ giúp bạn an tâm hơn

- Bạn nên ngủ thường xuyên hơn

- Bạn nên tập luyện những bài tập đáy chậu để hỗ trợ quá trình sinh nở

- Nếu bạn đã quyết định xin nghỉ việc bắt đầu từ tháng thứ 8, bạn nên chú ý để điều này không gây stress khi bạn ở nhà

Điều thú vị bạn nên làm: Tham khảo thông tin về cách đặt tên cho bé sẽ giúp bạn chọn một cái tên nhiều ý nghĩa cho con.

- Nếu bạn chưa quyết định xin nghỉ việc vào tháng thứ 8 thì đây là thời điểm để bạn cân nhắc chuyện này Nếu muốn làm việc đến cận kề ngày sinh dự kiến, bạnnên chuyển những phần việc khó khăn cho đồng nghiệp

- Bạn nên nghỉ ngơi bất kỳ khi nào có thể Tinh thần thoải mái sẽ khiến cho cuộc vượt cạn được nhẹ nhàng hơn

- Bạn nên mua một vài thứ thật đặc biệt cho bé

- Giữ tinh thần vui vẻ và bạn không nên ước bé sớm chào đời

2.Sự phát triển của thai nhi

Thai nhi đã được 30 tuần tuổi

Hệ thần kinh của thai nhi phát triển mạnh trong thời điểm này, não bộ lớn

dần, các tế bào não và dây thần kinh liên kết với nhau hoàn chỉnh và hoạt động

Thai nhi cũng bắt đầu chuẩn bị để chào đời ( nếu được sinh ra vào lúc này

cơ hội sống sót của thai nhi rất cao) Lớp mỡ dưới da bắt đầu xuất hiện làm cho da mượt hơn, các vết nhăn biến mất và thai nhi bụ bẫm hơn Lớp lông

măng trên cơ thể biến mất dần, chỉ còn xuất hiện trên bả vai và dài theo cột sống Các màng bảo vệ mắt bắt đầu teo dần, mắt đã bắt đầu hình thành trọn vẹn, mí mắt tách nhau ra và có thể mở ra

Hô hấp

Thai nhi lúc này đã phát triển đầy đủ nhịp thở thuần thục và phế nang bắt đầu chuẩn bị cho nhịp thở đầu tiên ngoài tử cung Các phế nang được bao phủ bởi một lớp tế bào đặc biệt và một thứ dịch khiến chúng không bị xẹp

Cử động

Bé sẽ cảm thấy tử cung không đủ rộng cho bé di chuyển, bé sẽ ít chuyển động hơn Bé sẽ chuyển động vặn vẹo khi mẹ nằm ở tư thế không thích hợp cho bé

Đến 34 tuần tuổi

Tất cả các cơ quan đều được phát triển trọn vẹn, chỉ trừ phổi chưa hoàn thiệnnhưng lượng surfactant gia tăng xung quanh các phế nang giúp các phế nangkhông bị xẹp Bạn có thể cảm nhận được các cử động của bé trên da khi bé

cử động Hầu hết các trẻ được sinh ở thời điểm này đều sống được

Da, móng tay và tóc

Da trở nên hồng thay vì đỏ do lớp tế bào mỡ được hình thành bên dưới Lớp

mỡ này có nhiệm vụ cung cấp năng lượng và điều hòa nhiệt độ khi bé được sinh ra Lớp chất gây bao phủ trên da bé trở nên rất dày

Móng tay chỉ mọc tới đầu ngón, nhưng móng chân được hình thành trọn vẹn, tóc có thể mọc nhiều

Mắt

Mống mắt co giãn, chúng co lại khi gặp ánh sáng mạnh và cho phép bé tập trung nhìn dù bé chưa phát triển khả năng này Thai nhi có thể khép và mở các mí mắt và bắt đầu tập nháy mắt

Thời điểm này lông măng đã rụng gần hết, chỉ còn sót lại một ít trên một vài

nếp nhăn và chỗ trũng trên da

Da trở nên mềm và mịn nhưng vẫn còn lớp chết gây, nhất là phía sau lưng,

giúp cho bé trượt ra dễ dàng khi sinh Bé trông mũm mĩm khi ra đời Thai nhi còn có những móng tay dài nên mặt có thể bị cào xước Có thể cắt móng tay sau khi sinh Bé mở mắt khi thức

Trong những tuần này, lượng lớn nội tiết tố cortison được tiết ra giúp tăng trưởng hoàn chỉnh phổi để chuẩn bị cho hơi thở đầu tiên của bé khi sinh

Phân xu

Ruột chứa chất xám gần như đen gọi là phân xu, đây là một hỗn hợp gồm dịch tiết của hệ tiêu hóa, nhung mao và các tế bào của nội mạc ruột đây sẽ

là nhu động ruột đầu tiên mà bé sẽ trải qua bài tiết các chất này sau khi sinh

Hệ miễn dịch của thai nhi chưa hoàn thiện, hệ miễn dịch sẽ được cải thiện

qua những kháng thể từ cơ thể mẹ cũng như là trong sữa mẹ

Hệ nâng đỡ thai nhi

Nhau thai lúc này có đường kính 20-25cm và dầy hơn 3cm để trở thành một vùng đủ rộng để trao đổi các chất dinh dưỡng và các chất thải giữa mẹ và thai nhi Túi ối bây giờ chứa khoảng 1 lít dịch ối Nhau tiết ra các nội tiết tố kích thích vú mẹ căng to và sữa tràn đầy Chúng cũng kích thích vú của thai nhi, cả trai lẫn gái, vú bé phồng lên rồi xẹp xuống sau khi sinh Nếu là bé gái, sự chấm sứt các nội tiết tố sau này khi sinh có thể gây cho bé bị xuất huyết nhẹ ở âm đạo ( giống như kinh nguyệt) khoảng vài ngày sau khi ra đời

3.Chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng cho mẹ

3 tháng cuối thai kỳ là giai đoạn thai nhi phát triển mạnh nhất Vì vậy, một chế độ ăn uống hợp lý là vô cùng cần thiết.

Trong thời gian này, thai nhi hấp thụ một lượng lớn dưỡng chấtcủa người mẹ Nếu không bổ sung đầy đủ dinh dưỡng, rất có thểbạn sẽ bị cạn kiệt sức lực và em bé còn bị còi thai Vậy chế độ ănuống như thế nào là chuẩn với bà bầu 3 tháng cuối?

Bổ sung năng lượng thông minh

Dù rất cần bổ sung năng lượng nhưng bạn cũng đừng tham lamvới quan niệm ăn cho hai người Bạn chỉ nên bổ sung khoảng300mg calo mỗi ngày với chế độ ăn như sau:

- ¼ chén các loại hạt chứa ít chất béo

- Hai lát nhỏ bánh mì

- Một cốc sữa tươi tự nhiên hoặc một ly ngũ cốc

Ăn uống nhiều bữa

Đến giai đoạn mang thai thứ 3, nếu bạn ăn nhiều trong mỗi bữa

ăn sẽ dễ gây chứng ợ nóng, ợ hơi và gây khó chịu cho đường tiêu hóa Vì vậy, bạn nên thực hiện theo phương pháp này:

- Chia lượng calo hấp thụ vào cơ thể đồng đều trong ngày

- Ăn bữa sáng sau khi thức dậy 1-2 giờ và ăn nhiều bữa nhỏ, mỗibữa cách nhau từ 2-3 giờ

Bổ sung protein

Protein rất quan trọng cho sự phát triển nguồn sữa mẹ cũng như thai nhi Các nguồn thực phẩm giàu protein bao gồm: cá, thịt gà,

sữa, đậu, các loại hạt Chế độ ăn khoa học một ngày cho thai phụ là:

- Ăn thịt nạc hoặc thay thế bằng thịt gà, cá

- Một ly sữa hoặc một cốc sữa chua, hoặc pho mát ít béo mỗi ngày

- Hạn chế tối đa những loại cá có chứa lượng thủy ngân cao như

cá mập, cá kiếm, cá thu vua, cá lát, cá ngừ đóng hộp Lời khuyên của các chuyên gia dinh dưỡng là một tuần bà bầu nên ăn khoảng

340 gram hải sản

Bổ sung chất béo hợp lý

Chất béo rất quan trọng có tác dụng giúp cơ thể bạn hấp thụ

lượng vitamin cần thiết Chúng cũng giúp cho não và hệ thần kinhphát triển khỏe mạnh Bạn nên bổ sung:

- 25% - 30% chất béo trong tổng số năng lượng nạp vào cơ thể mỗi ngày như dầu ô liu, bơ, các loại hạt, đậu phộng tự nhiên

- Hạn chế chất béo bão hòa từ pho mát nhiều chất béo, kem, khoai tây chiên, thực phẩm qua chế biến nhiều dầu mỡ và đồ chiên

Bổ sung nhiều chất xơ

Táo bón là căn bệnh khá phổ biến trong giai đoạn thứ ba của thai

kỳ Đây cũng là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến bệnh trĩ Vì vậy, theo các chuyên gia, mỗi bà bầu nên bổ sung ít nhất 25-35 gam chất xơ mỗi ngày Những thực phẩm giàu chất xơ bao gồm: ngũ cốc, bánh mì, khoai lang, đậu, bắp, các loại trái cây tự nhiên…Uống nước nhiều cũng có một cách giúp giảm táo bón hữu hiệu

Bổ sung canxi

Trong 3 tháng cuối thai kỳ, thai nhi sẽ hoàn thiện việc phát triểnxương Vì vậy, nếu chế độ ăn của bạn không đủ canxi, lượng canxi

từ cơ thể bạn sẽ chuyển sang cho em bé và điều này sẽ gây nguy

cơ mắc bệnh loãng xương cho bạn trong những năm tiếp theo Canxi còn giúp giữ mức huyết áp ổn định và giảm nguy cơ sinhnon

Mỗi ngày bà bầu nên bổ sung khoảng 1.200 mg canxi bằng cách

ăn các loại thực phẩm giàu canxi hoặc bổ sung bằng thuốc bổ.Những loại thực phẩm giàu canxi bao gồm: sữa chua ít béo, sữađậu nành, nước cam, rau lá xanh, đậu phụ…

Bổ sung đủ sắt

Nhu cầu về sắt cho cơ thể khi mang thai tăng gấp đôi so với ngườibình thường tương đương khoảng 30 mg mỗi ngày Điều này là dolượng máu tăng lên khi cơ thể bà bầu phải nuôi dưỡng thai nhi

Hầu hết các loại vitamin đều có chứa sắt Những loại thực phẩmgiàu chất sắt bao gồm: thịt nạc, thịt gia cầm, trứng, đậu nành,đậu phụ.

Một thông tin cần thiết cho bạn là canxi có thể cản trở quá trìnhhấp thụ sắt vì vậy khi bổ sung hai loại dưỡng chất này bạn nêntách rời nhau Sắt sẽ được hấp thụ tốt hơn khi dùng chung vớivitamin C (cam, ớt chuông, cà chua và bông cải xanh)

Dinh dưỡng cho bà bầu trong ba tháng cuối

- Ở giai đoạn này, chất dinh dưỡng không chỉ cung cấp cho sựphát triển của thai nhi, mà còn cần dự trữ lại một phần trong cơthể người mẹ để chuẩn bị cho những việc như: mất máu khi sinh,tiêu hao thể lực, cho con bú Do vậy, ba tháng cuối này, thai phụcần quan tâm nhiều đến việc bổ sung những thức ăn có giá trịdinh dưỡng cao như các loại sữa, thịt nạc, các loại cá

- Để tăng cường hàm lượng khoáng chất và các vitamin cho cơthể, phụ nữ mang thai cần ăn nhiều tôm, cua, rong biển, các sảnphẩm chế biến từ đậu, xương sườn, gan lợn, các loại rau có màuvàng, xanh và hoa quả

- Nước: Không nói thì ai cũng biết, nước cần thiết như thế nào đốivới sức khỏe của con người Uống thật nhiều nước khi mang thai

sẽ giúp bạn có đủ lượng nước ối cần thiết, làm giảm nguy cơnhiễm trùng đường tiết niệu, không bị táo bón và cơ thể luôn giữđược nước Nhiều nghiên cứu cho thấy, uống nhiều nước có thểngăn chặn chứng co thắt tử cung sớm khi đẻ Bởi vì, việc mấtnước và nắng nóng sẽ khiến các hóc-môn kích thích cơn co thắt.Chúng ta nên uống từ 2 đến 2,5 lít nước mỗi ngày và uống thànhnhững ngụm nhỏ, chứ không nên uống một cốc to một lúc, gây áplực lên thận của bạn

- Bà bầu nên hạn chế hấp thu những thức ăn nhiều mỡ, các loạibột để tránh gây khó khăn cho việc sinh nở Trong suốt quá trìnhmang thai, không nên ăn thức ăn quá mặn như: cá muối khô, dưamuối Khi mắc bệnh huyết áp cao, hoặc phù thũng thì nên hạnchế ăn muối Để hạn chế muối và xì dầu khi nấu ăn, bạn khôngnên cho muối và xì dầu và lúc ăn có thể rắc lên một chút, như vậyvừa có vị mặn lại đảm bảo lượng muối và xì dầu vừa phải Cũng

có thể ăn một số thức ăn có vị chua, hoặc vị ngọt để thay thế chothức ăn có vị mặn Duy trì các bữa ăn đều đặn, mỗi bữa cáchnhau khoảng 4 tiếng và tuyệt đối không nên bỏ bữa Cố gắng ănnhiều bữa hoặc chia thành 5 bữa nhỏ trong ngày và nên hạn chếcác thực phẩm cay nóng Cách chia bữa ăn làm nhiều bữa nhỏgiúp hạn chế áp lực lên thành bụng và dạ dày và giúp cơ thể bàbầu hấp thụ tốt hơn

- Nhu cầu năng lượng đang tăng nhanh vì thế hãy chọn các thựcgiàu dinh dưỡng và hoa quả cho các bữa ăn phụ.

Thực phẩm cho IQ tốt cho bé

Các loại axit béo không no rất cần cho sự sống và đặc biệt quantrọng đối với các bà bầu Axit béo omega-3 DHA và EPA giúp pháttriển mắt, não, hệ mạch và hệ thần kinh của thai nhi, đặc biệttrong 3 tháng cuối khi bộ não của bé đang phát triển rất nhanh.Các bé sinh non hoặc nhẹ cân thường bị bỏ qua mất giai đoạnquan trọng này và cần được sự chăm sóc đặc biệt, trong đó phảiđảm bảo chế độ dinh dưỡng giàu axit béo omega-3 Các bác sĩ nhithường khuyên các bà mẹ cho trẻ sinh non bú mẹ hay dùng sữacông thức loại đặc biệt

Thai phụ nên cố gắng bổ sung các thực phẩm sau trong chế độ ănhằng ngày:

- Ăn 2 bữa cá/tuần hoặc uống dầu cá nếu không thích ăn cá

- Ăn các loại hạt như hạt hướng dương, hạt bí, hạnh nhân

- Ăn các loại ra lá xanh như bắp cải, súp lơ, súp lơ xanh, đỗ xanh

- Ăn các loại dầu thực vật làm từ hạt vừng, hạt hướng dương, đậunành, canola

- Ăn nhiều đỗ tương và đậu phụ

Giải pháp giúp cho bà bầu ngủ ngon

Lúc này, thai nhi nằm theo tư thế đầu quay xuống dưới để chuẩn

bị chào đời Đầu của bé sẽ đè vào bàng quang và do đó bà bầu sẽphải dậy trong đêm 4-6 lần để đi vệ sinh Bên cạnh đó, thận của

bà bầu cũng làm việc nhiều hơn, lọc máu và sản xuất ra lượngnước tiểu nhiều hơn gấp đôi trước khi mang bầu

- Cũng giống như ở ba tháng đầu, bà bầu cần tránh uống bất kìthứ gì trước khi đi ngủ vài tiếng Trong ngày thì bạn cần uốngnhiều nước hơn để bù đắp lại Khi đi vệ sinh, hãy ngồi nghiêng vềphía trước để nước tiểu chảy hết hoàn toàn khỏi bàng quang Nênnhớ là không được nhịn đi tiểu vì có thể làm nhiễm trùng nướctiểu ở các cơ quan khác

- Thời kì này, bà bầu cũng thường xuyên bị chuột rút Đạp chânxuống giường có thể làm giảm triệu chứng này Kéo giãn chântrước khi lên giường, tập thể dục đều đặn trước khi sinh sẽ khiếncho lượng máu tuần hoàn đều và giảm mức độ thường xuyên củachuột rút Canxi, magie, kali là những dưỡng chất cần thiết cho cơ

co bóp và các chức năng khác trong cơ thể nên cần bổ sung thức

ăn chứa các chất đó Kali có trong các loại thức ăn như: khoai tây,chuối, các loại đậu, ngũ cốc, lúa mạch, lê Thức ăn giàu magie

gồm có: quả hạnh và đào lộn hột Những thức ăn có chứa cả baloại khoáng chất đó là: rau bina, sữa chua, và cá hồi Cuối cùng,nên nhớ uống đủ nước vì sự khử nước làm mất cân bằng chất điệnphân và gây ra chuột rút.

- Cố gắng thúc đẩy hàm lượng hấp thu chất sắt và axit folic Đặtmiếng đệm nóng vào chân 15 – 20 phút để làm giảm cảm giácmuốn đung đưa chân

Khám thai

Tiếp tục đi khám thai đều đặn Trong ba tháng cuối thai kỳ, cácthai phụ thường đến gặp bác sĩ thường xuyên hơn Từ tuần thứ 30đến 38 của thai kỳ, hầu hết các bác sĩ sẽ đề nghị các thai phụ đếnkhám vào mỗi 2 tuần một lần Sau 38 tuần, các thai phụ sẽ đếnkhám thai mỗi tuần 1 lần cho đến lúc sinh

Khi sắp đến ngày sinh, hãy nêu những thắc mắc và những mối lolắng của mình về quá trình sinh nở Bạn và bác sĩ sẽ thảo luận vớinhau về cách sinh của bạn Một số thai phụ cần phải được mổ lấythai Đây là một phẫu thuật rạch một đường trên bụng và tử cungcủa bạn để lấy em bé ra

Nếu bạn quyết định không sinh mổ mà sinh qua đường âm đạo, bạn nên trao đổi với bác sĩ về những mặt phải và trái của việc giảm đau Một số thai phụ chọn cách giảm đau và một số khác lại

muốn sinh con một cách tự nhiên, không cần giảm đau

Duy trì ăn cá vào 3 tháng cuối để bé thông minh

Nhiều nghiên cứu chứng minh, bộ não của bé dần hoàn thiện vào 3 tháng cuối của thai kỳ và trong giai đoạn nhũ nhi Khoảng 2 tuổi, bộ não của bé có thể tích bằng khoảng 80% bộ não người trưởng thành

DHA (có trong cá) là yếu tố quan trọng cấu thành nên bộ não của thai nhi như hìnhthành hệ thần kinh trung ương, vỏ não và võng mạc Trong 3 tháng cuối cuối, lượng DHA tích tụ trong màng não của bé ở mức khá cao

Nhóm thực phẩm giàu DHA và Omega3: các loại cá biển (cà mòi, cá hồi, cá trích,

cá thu, cá nục, cá ngừ…); Các loại dầu thực vật, bơ thực vật; trứng; các loại đậu nguyên hạt…

Với các loại cá biển, bạn chỉ nên ăn 2 bữa cá/tuần là đủ lượng DHA cho mẹ và bé Bạn không nên ăn nhiều cá biển vì cá biển có thể chứa thủy ngân, nguy hiểm cho sức khỏe

4.Những lưu ý trong ba tháng cuối

Quan hệ tình dục khi mang thai 3 tháng cuối

Hầu hết phụ nữ có thai không có thay đổi về nhu cầu và cảm xúctình dục Giao hợp không ảnh hưởng đến thai trừ một số trườnghợp nên tránh, ví dụ như đang bị ra máu, ra nước (nghi do tổnthương màng ối), nhiễm khuẩn âm đạo, đau bụng do có cơn co.Cần có tư thế tình dục thích hợp trong 3 cuối thai kỳ để không ảnhhưởng đến thai Trong thời gian sắp sinh cũng cần tránh quan hệbởi khiến người mẹ mất sức, hơn nữa thai to cũng không thoảimái cho 2 người

Trong vài tuần sau sinh, do người phụ nữ còn mỏi mệt, còn đau dotổn thương ở tầng sinh môn, thay đổi về nội tiết nên không hammuốn Nhưng thông thường, 6-8 tuần lễ sau sinh, họ đã có thểquan hệ tình dục vì lúc này các cơ quan trong tiểu khung (tửcung, âm đạo) đã trở lại hình thể và vị trí như trước lúc có thai vàsức khỏe người phụ nữ đã bình thường

Giục sinh

Bạn có biết chỉ khoảng 5% trẻ được sinh ra đúng ngày dự sinh?

Do đó, ngày sinh thật sự xảy ra sau ngày dự sinh là bình thường

và hay gặp và không phải là một biểu hiện bất thường nào cả.Nhưng đôi khi, bác sĩ sẽ cảm thấy lo lắng về em bé và/hoặc sứckhỏe của bạn Trong những trường hợp này, các bác sĩ sẽ đề nghịbạn thực hiện những biện pháp giục sinh Giục sinh là kỹ thuậtlàm cơn chuyển dạ xảy ra bằng những biện pháp nhân tạo Hầuhết các bác sĩ sẽ chờ đợi 1 đến 2 tuần sau ngày dự sinh trước khiquyết định sử dụng biện pháp giục sinh Một số lý do khiến cácbác sĩ phải giục sinh bao gồm:

- Mẹ bị những bệnh mạn tính như tăng huyết áp hoặc đái tháođường có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe của thai nhi

- Trẻ không phát triển bình thường

- Mẹ bị vỡ ối, có nghĩa là màng bao quanh thai nhi bị vỡ nhưnghiện tượng co bóp để tống thai nhi ra ngoài không xuất hiện saumột khoảng thời gian được xem là an toàn

Hầu hết các bác sĩ thực hiện các biện pháp giục sinh trong bệnhviện để bảo đảm sức khỏe của mẹ và bé Có nhiều cách để làmtăng co bóp Các bác sĩ có thể làm vỡ màng bao quanh thai nhi(màng ối) Họ cũng có có thể đặt thuốc có chứa hormon vào âmđạo của thai phụ Cách thường dùng nhất là dùng một loại thuốc

có tên là Pitocin để giục sinh Pitocin là một loại hormon gây cobóp Các thai phụ sẽ được tiêm Pitocin vào tĩnh mạch ở cánh tayhoặc bàn tay

Khi nào cần gọi bác sĩ

Trước ngày sinh, hãy bảo đảm rằng bạn đã nói chuyện với bác sĩ

về cách thức liên lạc khi bạn chuyển dạ Cũng rất cần thiết nếunhư bạn làm quen trước với bệnh viện hoặc nơi bạn sẽ sinh con,cách đăng ký vào đó trước thời hạn Bạn cũng nên biết rằng đôikhi bạn tưởng rằng mình đang chuyển dạ nhưng thật sự khôngphải như vậy (đây được gọi là hiện tượng chuyển dạ giả) Điềunày xảy ra với nhiều sản phụ, do đó không nên cảm thấy xấu hổkhi đi đến bệnh viện và bảo đảm rằng mình đang chuyển dạnhưng rốt cuộc lại được cho về Luôn luôn là tốt hơn nếu bạn đượckhám bởi bác sĩ sớm hết mức có thể khi chuyển dạ bắt đầu xảy

ra Dưới đây là một số dấu hiệu của cơn chuyển dạ thật sự:

- Cơn co bóp diễn ra thường xuyên hơn và mạnh hơn, nhữngkhoảng nghỉ giữa các cơn cũng ngắn dần đi

- Đau vùng thắt lưng không giảm Bạn cũng có thể cảm thấynhững triệu chứng tương tự như trong giai đoạn trước khi có kinhkèm với co thắt

- Vỡ ối (có thể làm nước ối chảy ào ạt hoặc nhỏ giọt liên tục) vàbạn sẽ cảm thấy các cơn co bóp

- Xuất tiết dịch có lẫn máu (màu nâu hoặc đốm máu) Đây là nútdịch chẹn ở cổ tử cung Cơn chuyển dạ có thể xuất hiện ở bất cứthời điểm nào hoặc vài ngày sau

- Cổ tử cung sẽ dãn ra (mở cổ tử cung) và trở nên mỏng hơn vàmềm hơn (còn được gọi là xóa cổ tử cung) Khi khám khung chậu,bác sĩ có thể phát hiện được khi hiện tượng này xảy ra

Chương 5 Kế Hoạch Sinh

I Lựa chọn phương pháp sinh phù hợp