bài 35. benzen

 Đặc điểm : Aren là hiđrocacbon có chứa một vòng benzen trong phân tử... Các đồng đẳng của benzen thường được gọi tên như dẫn xuất của benzen : Tên nhóm alkyl+benzen Chú ý về danh pháp

Baứi 35: Benzen và các chất

đồng đẳng.

Moọt soỏ hidrocacbon

thụm khaực

Néi dung

Đồng đẵng, đồng phân, danh pháp, cấu tạo

Tính chất vật lí.

Tính chất hóa học.

Ưùng dụng và điều chế.

 Đặc điểm : Aren là hiđrocacbon có

chứa một vòng benzen trong phân tử

≥

• ? Cho biết công thức một vài đồng đẳng

của benzen ? Tìm công thức tổng quát của

dãy đồng đẳng ?

Các đồng đẳng của benzen thường được gọi tên như dẫn

xuất của benzen : Tên nhóm alkyl+benzen

Chú ý về danh pháp

Hai nhóm thế ở vị trí 1-2 hoặc1- 6 gọi là ortho

Hai nhóm thế ở vị trí 1-3 hay 1-5 gọi là vị trí meta

Hai nhóm thế ở vin trí 1-4 gọi là vị trí para

Với đồng đẳng có nhiều nhóm: Đánh số nguyên tử

các bon của vòng sao cho toồng vũ trớ laứ beự nhaỏt.

m

1

m

o o

p

2 ViÕt c«ng thøc cÊu t¹o

cña c¸c hi®rocacbon sau

 a m-§ietyl benzen

 Các liên kết có độ

dài bằng nhau.

 Vaọy CTCT:

Quan niệm hiện đại

• Benzen là hợp chất vòng 6 cạnh, 6 nguyeõn tửỷ H vaứ 6 nguyeõn tửỷ C naốm cuứng 1 maởt

phaỹng.

* M« h×nh ph©n tö benzen

II TÍNH CHẤT VẬT LÝ:

Quan sát bảng 7.1 (SGK)

Nhận xét tính chất vật lí ? Sự

biến đổi các tính chất vật lý của bezen?

III TÍNH CHẤT HÓA HỌC:

 1 Ph¶n øng thÕ

 a Thế nguyên tử H của vòng benzen:

 b Thế nguyên tử H của mạch nhánh:

 2.Ph¶n øng céng

 a Céng hi®ro

 b.Céng clo

 3.Ph¶n øng oxi ho¸

1 Phản ứng thế:

a Theỏ nguyeõn tửỷ H cuỷa voứng benzen:

Chú ý : +Benzen không tác dụng với nước brom

+Benzen chỉ tác dụng với brom khan khi có

+ 3 H Br

CH3

Br H

p- Bromtoluen

CH3

Br2 Fe+

H

H

- Víi axit Nitric

N O 2

2 Nitrobenzen

b Thế nguyên tử H của mạch nhánh:

1 Tại sao toluen có thể cho hỗn

hợp sản phẩm ? Yếu tố nào ảnh

hưởng đến sự tạo thành sản phẩm phản ứng ?

2.Khi vòng benzen đã có sẵn

nhóm thế -CH3 phản ứng thế sẽ

xảy ra ỏ vị trí nào? dễ hơn hay khó hơn với khi không có nhóm thế ?

Nhận xét :

 Vai trò chủ yếu của axit sunfuric là xúc tác

 Phải sử dụng hỗn hợp hai axit đặc

 Toluen tham gia phản ứng nitro hoá

dễ dàng hơn benzen cho hỗn hợp các sản phẩm

 Các nhóm thế trong vòng benzen có

ảnh hưởng đến sự định hướng nhóm

 Ankylbenzen phản ứng thế dễ dàng hơn benzen và ưu tiên xảy ra ở các vị trí

ortho và para

 => Như vậy, các nhóm thế ankyl đã có

ảnh hưởng đến vòng benzen, và ngược lại vòng benzen cũng có ảnh hưởng đến nhóm - CH3 nhóm - CH3 (dễ tham gia

phản ứng thế khi chiếu sáng) Đó là ảnh hưởng qua lại giữa các nguyên tử trong phân tử

PHIẾU HỌC TẬP 2.

 Câu 1: Câu đúng là:

 A Benzen và anken thuộc cùng dãy đồng đẳng.vì chúng đều có phản ứng cộng

 B Các nguyên tử trong phân tử benzen

phân tử eten đều nằm trên một mặt phẳng.

 C Bebzen thuộc loại hiđrocacbon no vì nó không tác dụng được với nước brom

 D Benzen còn có tên gọi thông thường

khác là hexa-1, 3, 5-trien

Câu 2: Ứng với công thức

C8H10 có bao nhiêu đồng phân

có cấu tạo chứa vòng

 Câu 3: Phản ứng nào dưới

đây làm thay đổi cấu tạo

của nhân thơm ?