Bài tập nhóm môn Luật Dân Sự 2

Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm bao gồm: a Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe và chức năng bị mất, bị giảm sút của người bị thiệt hại; b Thu nhập thực tế bị

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

KHOA LUẬT

Bài Tập Nhóm Môn: Luật Dân Sự 2

Tên thành viên: ……… ( Nhóm trưởng)

………

………

………

………

Lớp tín chỉ: Luật dân sự 2 (117) Giảng viên: ……….

Năm học 2017-2018

Đề bài: Phân tích các loại thiệt hại cơ bản được yêu cầu bồi thường theo quy định của BLDS Xây dựng tình huống về bồi thường thiệt hại do tài sản

bị xâm phạm mà trong đó tất cả các loại thiệt hại về tài sản đều được yêu cầu bồi thường Phân tích và làm rõ.

I Phân tích các loại thiệt hại cơ bản được yêu cầu bồi thường theo quy định của BLDS 2015 :

Trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là một trong những trách nhiệm dân sự, được áp dụng với những người có hành vi trái pháp luật gây ra thiệt hại cho người khác Ở nước ta, chế định trách nhiệm bồi thường thiệt hại

ngoài hợp đồng được quy định từ Điều 584 đến Điều 608 Bộ luật Dân sự năm

2015 (viết tắt BLDS) làm cơ sở pháp lý để các cơ quan nhà nước có thẩm

quyền giải quyết bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng khi phát sinh BLDS quy định trách nhiệm bồi thường thiệt hại về vật chất, cùng với trách nhiệm bồi thường về tinh thần tạo thành một tổng thể hoàn chỉnh của trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng Đây là cơ sở pháp lý quan trọng bảo đảm cho chế định bồi thường thiệt hại phát huy hiệu quả trong thực tế đời sống, đáp ứng nhu cầu ngày càng phát triển của xã hội bảo đảm sự công bằng và bình đẳng xã hội

Có 4 loại thiệt hại cơ bản được yêu cầu bồi thường thiệt hại quy định từ điều

589 đến điều 592 BLDS 2015:

1 Thiệt hại do tài sản bị xâm phạm

Theo điều 589 BLDS 2015 quy định về thiệt hại do tài sản bị xâm phạm như

sau :

“ Điều 589 Thiệt hại do tài sản bị xâm phạm

Thiệt hại do tài sản bị xâm phạm bao gồm :

1 Tài sản bị mất, bị hủy hoại hoặc bị hư hỏng.

2 Lợi ích gắn liền với việc sử dụng, khai thác tài sản bị mất, bị giảm sút

3 Chi phí hợp lý để ngăn chặn, hạn chế và khắc phục thiệt hại

4 Thiệt hại khác do luật quy định ”

- Trong đó, đối với tài sản bị mất, bị hủy hoại, hư hỏng thì đối với mất, hủy hoại thì yêu cầu định giá và bồi thường, còn đối với hư hỏng thì xác định bồi thường qua chi phí sửa chữa khôi phục tại công năng ban đầu của tài sản

- Lợi ích gắn liền với việc sử dụng, khai thác tài sản là thiệt hại gián tiếp liên quan đến tài sản bị thiệt hại Tài sản luôn chứa đựng trong nó những lợi ích nhất định, những lợi ích này sẽ thu được thông qua hành vi khai thác, sử dụng của con người Lợi ích gắn liền với việc khai thác, sử dụng tài sản có thể được hiểu là những lợi ích vật chất cụ thể mà người bị thiệt hại không thu được kể

từ khi tài sản bị xâm phạm (ví dụ như hoa màu không thu hoạch được, xe ô tô

bị hư hỏng nặng không thể sử dụng để làm taxi )

- Chi phí hợp lí để ngăn chặn, hạn chế và khắc phục thiệt hại: Các chi phí mà người bị thiệt hại đã phải bỏ ra để ngăn chặn, không cho thiệt hại tiếp tục phát sinh hoặc phải bỏ ra các chi phí để ngăn chặn, không cho thiệt hại tiếp tục phát sinh hoặc phải bỏ ra chi phí khác để khắc phục thiệt hại Chi phí hợp lý

là chi phí thực tế cần thiết, phù hợp với tính chất, mức độ của thiệt hại, phù hợp với giá trung bình ở từng địa phương tại thời điểm chi phí

- Đối với thiệt hại khác theo pháp luật quy định, hiện chưa có hướng dẫn cụ thể về vấn đề này, cũng chưa có văn bản khác quy định nên thường về quy định khác là trường hợp pháp luật dự phòng những trường hợp tương lai phát sinh mà luật không thể dự phòng tới, khi phát sinh trường hợp mới thì cũng được xác định theo quy định này và được điều chỉnh theo quy định này

2, Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm:

Sức khỏe của con người là vốn quý, khó có thể xác định chính xác thiệt hại do sức khoẻ bị xâm phạm bằng một khoản tiền Bồi thường thiệt hại về sức khỏe thực chất là bồi thường một phần thiệt hại về vật chất, thiệt hại về tinh thần, tạo điều kiện cho cá nhân hay gia đình họ khắc phục khó khăn do tai nạn gây nên Xác định thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm bao gồm ( theo điều 590 BLDS):

“ Điều 590 Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm

1 Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm bao gồm:

a) Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe và chức năng bị mất, bị giảm sút của người bị thiệt hại;

b) Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại; nếu thu nhập thực tế của người bị thiệt hại không ổn định và không thể xác định được thì áp dụng mức thu nhập trung bình của lao động cùng loại;

c) Chi phí hợp lý và phần thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị thiệt hại trong thời gian điều trị; nếu người bị thiệt hại mất khả năng lao động

và cần phải có người thường xuyên chăm sóc thì thiệt hại bao gồm cả chi phí hợp lý cho việc chăm sóc người bị thiệt hại;

d) Thiệt hại khác do luật quy định.

2 Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp sức khỏe của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này

và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có sức khỏe bị xâm phạm không quá năm mươi lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.”

- Chi phí hợp lí cho việc cứu chữa, bồi thường, phục hồi sức khỏe và các chức

năng bị mất, bị giảm sút của người bị thiệt hại: tiền thuê phương tiện đưa người

bị thiệt hại đi cấp cứu tại cơ sở y tế, tiền thuốc và tiền mua các thiết bị y tế, chi phí chiếu, chụp X-quang, chụp cắt lớp, siêu âm, xét nghiệm, mổ, truyền máu, vật

lý trị liệu… theo chỉ định của bác sĩ; tiền viện phí; tiền mua thuốc bổ, tiếp đạm, tiền bồi dưỡng phục hồi sức khỏe cho người bị thiệt hại theo chỉ định của bác sĩ; các chi phí thực tế, cần thiết khác cho người bị thiệt hại (nếu có) và các chi phí cho việc lắp chân giả, tay giả, mắt giả, mua xe lăn, xe đẩy, nạng chống và khắc phục thẩm mỹ… để hỗ trợ hoặc thay thế một phần chức năng của cơ thể bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại (nếu có)

- Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại; nếu thu nhập thực tế của người bị thiệt hại không ổn định và không thể xác định được thì áp

dụng mức thu nhập trung bình của lao động cùng loại Thu nhập bị giảm sút là

khoản chênh lệch giữa thu nhập trước khi xảy ra tai nạn và sau khi điều trị Những thu nhập này phải là những thu nhập thường xuyên, hợp pháp thực tế của họ

- Chi phí hợp lý và phần thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị thiệt hại trong thời gian điều trị; nếu người bị thiệt hại mất khả năng lao động và cần có người thường xuyên chăm sóc thì thiệt hại bao gồm cả chi phí hợp lí cho

việc chăm sóc người bị thiệt hại Chi phí có thể bao gồm: tiền tàu, xe đi lại, tiền

thuê nhà trọ theo giá trung bình ở địa phương nơi thực hiện việc chi phí (nếu có) cho một trong những người chăm sóc cho người bị thiệt hại trong thời gian điều trị do cần thiết hoặc theo yêu cầu của cơ sở y tế

- Thiệt hại khác do luật quy định

- Ngoài ra, người chịu trách nhiệm bồi thường còn phải bồi thường một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà nạn nhân phải gánh chịu Tổn thất

về tinh thần là một khái niệm trừu tượng Hiện tại không có mẫu số chung cho tất cả mọi người và không thể tính được thành tiền một cách chính xác khoản tiền này Việc xác định tổn thất về tinh thần khi sức khỏe bị xâm phạm phụ thuộc vào từng cá nhân của người bị thiệt hại như: tình trạng gia đình, độ tuổi,

nghề nghiệp, mức độ thiệt hại,… Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên tự thảo thuận, nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa không quá năm mươi lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định

3 Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm

Tính mạng không chỉ là vốn quý của mỗi con người mà còn là vốn quý của người thân, cộng đồng và xã hội Bởi mối quan hệ giữa con người với con người trong xã hội không phải là những mối quan hệ biệt lập mà là những quan hệ biện chứng, ràng buộc và ảnh hưởng lẫn nhau Vì vậy, xâm phạm đến tính mạng con người không chỉ đơn thuần là gây tổn thất cho chính người đó mà còn gây những tác động xấu về tinh thần cũng như vật chất cho những người thân thích của người bị thiệt hại và xa hơn là những tác động xấu về mọi mặt đối với xã hội Với tính chất là một trong số các quyền nhân thân liên quan đến cơ thể con người, quyền đối với tính mạng, sức khỏe có đầy đủ các đặc điểm của quyền nhân thân liên quan đến cơ thể con người, các quyền này được bảo hộ vô thời hạn và các quyền này có thể được bảo hộ không phụ thuộc vào đơn yêu cầu Việc khôi phục lại đối tượng của quyền là những giá trị nhân thân khi bị xâm phạm là hầu như không thể thực hiện được

Xác định thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm theo quy định của Bộ luật dân

sự năm 2015.

Về thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm, điều 591 Bộ luật dân sự 2015 xác định:

1, Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm bao gồm:

- Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm theo quy định tại Điều 590 của Bộ luật dân

sự 2015;

- Chi phí hợp lý cho việc mai táng;

- Tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng;

- Thiệt hại khác do luật quy định.

Trong khi đó Điều 610 Bộ luật Dân sự 2005 quy định về thiệt hại do tính mạng

bị xâm phạm như sau:

"1 Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm bao gồm:

a) Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, chăm sóc người bị thiệt hại trước khi chết;

b) Chi phí hợp lý cho việc mai táng;

c) Tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng.”

Như vậy, so với bộ luật dân sự 2005 thì Bộ luật dân sự 2015 đã quy định về vấn

đề xác định thiệt hại trên một phạm vi rõ ràng hơn bao gồm cả những thiệt hại

do sức khỏe bị xâm phạm chứ không chỉ xác định mỗi tính mạng bị xâm phạm không liên quan gì đến sức khỏe như bộ luật dân sự 2005 Với quy định mở rộng này nhằm quy định những trách nhiệm bồi thường chặt chẽ hơn đối với đối tượng chủ thể gây ra thiệt hại cho người bị thiệt hại về tính mạng không chỉ chịu trách nhiệm đối với tính mạng mà còn đối với cả sức khỏe của người bị thiệt hại trước khi chết Chính điều này kéo theo hệ quả bồi thường tuy vẫn là các giá trị bồi thường vật chất và tinh thần nhưng sẽ trong một phạm vi bao trùm lớn hơn Theo quy định tại khoản 2 Điều 591 Bộ luật dân sự 2015 thì:

“Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp tính mạng của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này

và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần cho những người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người bị thiệt hại, nếu không có những người này thì người mà người bị thiệt hại đã trực tiếp nuôi dưỡng, người đã trực tiếp nuôi dưỡng người bị thiệt hại được hưởng khoản tiền này.

Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thoả thuận; nếu không thoả thuận được thì mức tối đa cho một người có tính mạng bị xâm phạm không quá một trăm lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.”

Cũng tương tự như thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm, thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm không phải là số tiền bồi thường cho tính mạng của người đã chết mà

là khoản tiền do gia đình nạn nhân phải bỏ ra và số tiền mà những người được nạn nhân cấp dưỡng sẽ nhận được Ngoài ra thiệt hại còn bao gồm một khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần cho những người thân thích, gần gũi của nạn nhân Như vậy, bồi thường thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm chính là bồi thường về vật chất và bù đắp tổn thất về tinh thần mà gia đình nạn nhân bị mất hoặc phải chịu đựng do tai nạn xảy ra gây nên các chết của nạn nhân Cụ thể theo quy định trên, người gây thiệt hại về tính mạng của người khác phải chịu trách nhiệm bồi thường những chi phí sau:

– Thiệt hại do sức khoẻ bị xâm phạm như đã nêu ở trên

– Chi phí hợp lý cho việc mai táng bao gồm: các khoản tiền mua quan tài, các vật dụng cần thiết cho việc khâm liệm, khăn tang, hương, nến, hoa, thuê xe tang

và các khoản chi khác phục vụ cho việc chôn cất hoặc hỏa táng nạn nhân theo thông lệ chung Không chấp nhận yêu cầu bồi thường chi phí cúng tế, lễ bái, ăn uống, xây mộ, bốc mộ…

– Khoản tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng Chỉ xem xét khoản tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng, nếu trước khi sức khỏe bị xâm phạm người bị thiệt hại thực tế đang thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng Những người đang được người

bị thiệt hại cấp dưỡng được bồi thường khoản tiền cấp dưỡng tương ứng đó Đối với những người mà người bị thiệt hại đang thực hiện nghĩa vụ nuôi dưỡng nhưng sau khi người bị thiệt hại bị xâm phạm sức khỏe mất khả năng lao động, thì những người này được bồi thường khoản tiền cấp dưỡng hợp lý phù hợp với

thu nhập và khả năng thực tế của người phải bồi thường, nhu cầu thiết yếu của người được bồi thường

– Khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần cho những người thân thích gần gũi nhất của nạn nhân

+ Người được nhận khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần trong trường hợp này

là những người thân thích gần gũi nhất thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người bị thiệt hại, bao gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người bị thiệt hại

+ Không phải trong mọi trường hợp tính mạng bị xâm phạm thì những người thân thích gần gũi nhất của nạn nhân đương nhiên được bồi thường khoản tiền

bù đắp về tinh thần Việc xác định mức độ tổn thất về tinh thần phải căn cứ vào địa vị của nạn nhân trong gia đình, mối quan hệ trong cuộc sống giữa nạn nhân

và những người thân thích gần gũi nhất của nạn nhân…

+ Mức bồi thường chung khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần cho những người thân thích gần gũi nhất của nạn nhân phải căn cứ vào mức độ tổn thất về tinh thần, nhưng tối đa không quá 100 tháng lương, tính theo mức lương tối thiểu chung do Nhà nước quy định tại thời điểm giải quyết bối thường

4 Thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm

Pháp luật Việt Nam không có khái niệm cụ thể về danh dự, nhân phẩm, uy tín tuy nhiên theo từ điển Tiếng Việt và qua thực tế giải quyết thì chúng ta có thể hiểu :

+ Danh dự :

- Đối với cá nhân, danh dự là: “ sự coi trọng của dư luận xã hội đối với dựa trên giá trị tinh thần, đạo đức tốt đẹp ” Danh dự của một con người được hình

thành từ những hành động và cách cư xử của người đó, từ công lao và thành tích mà người đó có được

- Đối với tổ chức, danh dự là sự đánh giá của xã hội và sự tín nhiệm của mọi người đối với hoạt động của tổ chức đó

+ Nhân phẩm: là “ phẩm chất, giá trị của con người ”, là giá trị tinh thần của

một cá nhân với tính cách là một con người

+ Uy tín : là “ sự tín nhiệm và mến phục của mọi người ” dành cho cá nhân, tổ

chức

Mặc dù danh dự, nhân phẩm, uy tín là những giá trị nhân thân không trị giá được bằng tiền Tuy nhiên, xâm phạm đến những giá trị này có thể ảnh hưởng đến sự tồn tại và phát trển của chủ thể bị xâm phạm Thiệt hại mà chủ thể bị xâm phạm danh dự, nhâm phẩm, uy tín phải gánh chịu bao gồm cả thiệt hại về vật chất và tổn thất tinh thần Tổ chức bị xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín có thể bị giảm thu nhập, thậm chí phải tuyên bố phá sản Cá nhân bị xâm phạm danh dự, nhâm phẩm, uy tín cũng có thể bị giảm thu nhập, ảnh hưởng đến hoạt động nghề nghiệp, đến các mối quan hệ xã hội, thậm chí đến sức khỏe, tính mạng Có thể thấy, thiệt hại về danh dự, nhâm phẩm, uy tín bị xâm phạm rất nghiêm trọng

Thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm được quy định tại khoản 1

Điều 592 BLDS 2015 như sau: “ Điều 592 Thiệt hại do danh dự , nhâm phẩm , uy tín bị xâm phạm

1 Thiệt hại do danh dự , nhân phẩm , uy tín bị xâm phạm bao gồm :

a , chi phí hợp lý để hạn chế , khắc phục thiệt hại ;

b , Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút ;

c , Thiệt hại khác do luật quy định ; ”

Theo quy định tại khoản 2 Điều 592 Bộ luật Dân sự 2015 thì: